¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ    ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ    ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝË              ...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ2
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝË ÀÃÓÓËÃÀÒîâ÷èëñîí ¿ã			                                                                          ...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ       ÒÎÂ×ÈËÑÎÍ ¯Ã    ÀÀÍÁ		              Àæ àõóé íýãæ áàéãóóëëàãà    ...
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÎÍÁÁ		     Îëîí íàéðëàãàä áè÷èë áýëäìýëÎÎÒÀ		     Îðëîãûã îðëóóëàí òîîöîõ àðãàÎÓÂÑ		     Îëîí Óëñ...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ       ØÈÃÒÃÝÝ    Øèãòãýý 1. 	 Äýëõèéí ýäèéí çàñãèéí òîéì    Øèãòãýý 2....
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÕ¿ñíýãò 26. 	 Ýêñïîðòûí áàðààíû á¿òýöÕ¿ñíýãò 27. 	 Õóäàëäààíû õ¿÷èí ÷àäëûã áèé áîëãîõîä ÕÀ¨Ò-ûí ¿...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ    Ä¿ðñëýë 1. 	 ÄÍÁ-èé áîäèò ºñºëòèéã õàíãàæ áóé ñàëáàðóóäûí òàðõàö (õ...
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÄ¿ðñëýë 37. 	Õºðºí㺠îðëîãûí ìýä¿¿ëãèéí á¿ðäýëòÄ¿ðñëýë 38. 	Àâëèãûí èíäåêñ, ò¿¿íèéã á¿ðä¿¿ëýã÷ ¿ç...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ                                                        Áèä ÌÕÇ-óóäûí õ...
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÁèä 2015 îíä ÌÕÇ-óóäûí ã¿éöýòãýëèéí òàéëàíãàà       öàã õóãàöàà øààðäàãäàõ ÷ ãýñýí áèä èðýýä¿é,ͯ...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ                                                       áàðèìò áè÷ãèéí ò...
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËͯÁ-ûí Ìîíãîë äàõü Ñóóðèí çîõèöóóëàã÷, ͯÁÕÕ-èéí Ñóóðèí òºëººëºã÷ õàòàãòàé Ñåçèí Ñèíîíãëóäîíöëîí ...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ     ÅЪÍÕÈÉ ÒÎÉÌ     äÎÒÎÎäÛÍ ÍÈÉÒ Á¯ÒÝÝÃäÝÕ¯¯Í     2010 îí ãàðñààð ÄÍ...
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÀÆ ¯ÉËÄÂÝÐ, ÁÀÐÈËÃÛÍ ÑÀËÁÀÐ                                                     Шигтгээ 1. Дэлхий...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ ¯ÉË×ÈËÃÝÝÍÈÉ ÑÀËÁÀÐ                                               ýõíý...
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝË̺í õ¿íñíèé áóñ á¿ëãèéí ¿íý 2009 îíû ýöýñòýé         äýëõèéí íèéò ¿éëäâýðëýë 5 õóâèàð ºñººä áàéíà...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ           Ä¿ðñëýë 4. Àì.äîëëàðûí ýñðýã õàìãèéí èõ                     ...
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÌîíãîë Óëñûí ýêñïîðòûí á¿òöèéã 2010 îíîîð          Õ¿í àìûí îðëîãî, õóäàëäàí àâàõ ÷àäâàð äýýøèëæà...
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ20
¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝË                            21
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ     ÇÎÐÈËÃÎ 1                         ßÄÓÓÐÀË, ªËÑê˪Íà ÁÓÓÐÓÓËÀÕ    ...
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon
Prochain SlideShare
Chargement dans... 5
×

Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon

1,744

Published on

Published in: Éducation
0 commentaires
0 mentions J'aime
Statistiques
Remarques
  • Soyez le premier à commenter

  • Be the first to like this

Aucun téléchargement
Vues
Total des vues
1,744
Sur Slideshare
0
À partir des ajouts
0
Nombre d'ajouts
0
Actions
Partages
0
Téléchargements
5
Commentaires
0
J'aime
0
Ajouts 0
No embeds

No notes for slide

Mongolia MDG implementation. the 4th national report mon

  1. 1. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝË Óëààíáààòàð õîò. 2011 îí
  2. 2. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ2
  3. 3. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝË ÀÃÓÓËÃÀÒîâ÷èëñîí ¿ã 4Òýìäýãëýãýý, øèãòãýý 6Õ¿ñíýãò 6Ä¿ðñëýë 8ªìíºõ ¿ã 10Òàëàðõàë 12Åðºíõèé òîéì 14¯íäñýí òàéëàí 20Á¯ËÝà 1. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌÕÇ-ÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒÈÉÍ ¯ÍÝËÃÝÝ 22 Çîðèëãî 1: ßäóóðàë, ºëñãºëºíã áóóðóóëàõ 22 Çîðèëãî 2: Á¿õ íèéòýýð àíõàí øàòíû áîëîâñðîë ýçýìøèõ 38 Çîðèëãî 3: Æåíäýðèéí òýãø áàéäëûã äýìæèí õºãæ¿¿ëæ, øèéäâýð ãàðãàõ ò¿âøèíä ýìýãòýé÷¿¿äèéí îðîëöîîã íýìýãä¿¿ëýõ 46 Çîðèëãî 4: Õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéã áóóðóóëàõ 58 Çîðèëãî 5: Ýõ÷¿¿äèéí ýð¿¿ë ìýíäèéã ñàéæðóóëàõ 64 Çîðèëãî 6: Áýëãèéí çàìûí õàëäâàðò ºâ÷èí, ÕÄÕÂ, ÄÎÕ, ñ¿ðüåýòýé òýìöýõ, áóñàä ºâ÷íèéã áóóðóóëàõ 72 Çîðèëãî 7: Áàéãàëü îð÷íû òîãòâîðòîé áàéäëûã õàíãàõ 82 Çîðèëãî 8: Õºãæëèéí òºëºº äýëõèé íèéòèéí ò¿íøëýëèéã õºãæ¿¿ëýõ 104 Çîðèëãî 9: Õ¿íèé ýðõèéã áàòàëãààæóóëàõ, àðä÷èëñàí çàñàãëàëûã õºãæ¿¿ëýõ 124Á¯ËÝà 2. ÌÕÇ-ÓÓÄ ÕÝÐÝÃÆÈËÒÈÉÍ ÁÀÉÄÀË, ÑÓÐÒÀË×ÈËÃÀÀ, ÎËÎÍ ÍÈÉÒÈÉÍ ÎÐÎËÖÎÎ 145Á¯ËÝà 3. ÎÐÎÍ ÍÓÒÃÈÉÍ ÕªÃÆËÈÉÍ ÈÍÄÅÊÑ 149Á¯ËÝà 4. ÌÕÇ-ÓÓÄÛÍ ÕßÍÀËÒ ØÈÍÆÈËÃÝÝ, ¯ÍÝËÃÝÝ 155ÕÀÂÑÐÀËÒÓÓÄ 158ÀØÈÃËÀÑÀÍ ÝÕ ÑÓÐÂÀËÆÓÓÄ 162¯íäýñíèé èëòãýëèéã áýëòãýñýí áàã 164 3
  4. 4. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ ÒÎÂ×ÈËÑÎÍ ¯Ã ÀÀÍÁ Àæ àõóé íýãæ áàéãóóëëàãà ÀÍÄÝÇÍÊ Àçè, Íîìõîí äàëàéí Ýäèéí çàñàã, íèéãìèéí êîìèññ ÀÒà Àâëèãàòàé òýìöýõ ãàçàð ÀÕÁ Àçèéí õºãæëèéí áàíê À×Ñ Àãààðûí ÷àíàðûí ñòàíäàðò ÁÃÄ Áàÿíãîë ä¿¿ðýã ÁÇÄ Áàÿíç¿ðõ ä¿¿ðýã ÁÇÄÕ Áýëãèéí çàìààð äàìæèõ õàëäâàð ÁÍÑÓ Á¿ãä Íàéðàìäàõ Ñîëîíãîñ Óëñ ÁÍÔÓ Á¿ãä Íàéðàìäàõ Ôèëèïïèí Óëñ ÁÍÕÀÓ Á¿ãä Íàéðàìäàõ Õÿòàä Àðä Óëñ ÁÎÀÆß Áàéãàëü îð÷èí àÿëàë æóó÷ëàëûí ÿàì ÁÑØÓß Áîëîâñðîë, Ñî¸ë, Øèíæëýõ óõààíû ÿàì ÃÓÓÊÀ Ãåîëîãè, óóë óóðõàé, êàäàñòðûí àëáà ÃÕÁÃÇÇà Ãàçðûí õàðèëöàà, áàðèëãà, ãåîäåçè, çóðàã ç¿éí ãàçàð ÃÅà Ãààëèéí åðºíõèé ãàçàð ÄÍÁ Äîòîîäûí íèéò á¿òýýãäýõ¿¿í ÄÎÕ Äàðõëàëûí îëäìîë õîìñäîë ÄÝÌÁ Äýëõèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà ÅÁÑ Åðºíõèé áîëîâñðîëûí ñóðãóóëü Æį Æèæèã äóíä ¿éëäâýð ÆÝÌÕ Æåíäýðèéí ýðõ ìýäëèéí õýìæ¿¿ð ÇÄÒÃàçàð Çàñàã äàðãûí òàìãûí ãàçàð ÈÒÕ Èðãýäèéí òºëººëºã÷äèéí õóðàë Ì2 ̺íãºíèé íèéë¿¿ëýëò ÌÕÇ Ìÿíãàíû õºãæëèéí çîðèëò ÌÑÑ Ìÿíãàíû ñîðèëòûí ñàí ÌÑ¯Ò Ìýðãýæëèéí ñóðãàëò ¿éëäâýðëýëèéí òºâ ÌÓÈÑ Ìîíãîë Óëñûí Èõ ñóðãóóëü ÌØÕÕÒà Ìýäýýëýë øóóäàí, õàðèëöàà, õîëáîî òåõíîëîãèéí ãàçàð ̯ÕÀ¯Ò Ìîíãîëûí ¯íäýñíèé õóäàëäàà àæ ¿éëäâýðèéí òýíõèì ÍÕÕß Íèéãìèéí õàìãààëàë, õºäºëìºðèéí ÿàì ͯÁ Íýãäñýí ¯íäýñíèé áàéãóóëëàãà ͯÁÕÕ Íýãäñýí ¯íäýñòíèé áàéãóóëëàãûí Õºãæëèéí õºòºëáºð ͯÝÌ Íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä4
  5. 5. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÎÍÁÁ Îëîí íàéðëàãàä áè÷èë áýëäìýëÎÎÒÀ Îðëîãûã îðëóóëàí òîîöîõ àðãàÎÓÂÑ Îëîí Óëñûí Âàëþòûí ñàíÎÕÓ Îðîñûí Õîëáîîíû ÓëñªÍÝÇÑ ªðõèéí íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ñóäàëãààÑÁÄ Ñ¿õáààòàð ä¿¿ðýãÑÕÄ Ñîíãèíîõàéðõàí ä¿¿ðýãÑÝÇÄÑ Ñàíõ¿¿, Ýäèéí Çàñãèéí äýýä ñóðãóóëüÒÁÁ Òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãàÕÀÀ պ人 àæ àõóéÕÀÀÈÑ Õºäºº Àæ Àõóéí Èõ ñóðãóóëüÕÀ¨Ò Õºãæëèéí Àëáàí ¨ñíû ÒóñëàìæÕÁÍÃÓ Õîëáîîíû Á¿ãä Íàéðàìäàõ Ãåðìàí ÓëñÕÄÕ տíèé äàðõëàë õîìñäëûí âèðóñÕÓÈÑ Õ¿ì¿¿íëýãèéí Óõààíû Èõ ñóðãóóëüÕªÖÌ Õ¿¿õäèéí ºâ÷íèé öîãö ìåíåæìåíòÕÊ Õóâüöààò êîìïàíèÕÕÊ Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé õóâüöààò êîìïàíèÕÕ¯Õ Õºäºëìºð õàëàìæ, ¿éë÷èëãýý õýëòýñÕÕÀÀÕ¯ß Õ¿íñ, õºäºº àæ àõóé, õºíãºí ¿éëäâýðèéí ÿàìÕÕÈ Õ¿íèé õºãæëèéí èíäåêñÕÕÕ Õ¿ëöýõ õýì õýìæýýÕÓÄ Õàí-Óóë ä¿¿ðýãÕÝÄÑ Õºäºëìºð ýðõëýëòèéã äýìæèõ ñàíÒÕÃÍ Òóñãàé õàìãààëàëòòàé ãàçàð íóòàãÓÁ ÓëààíáààòàðÓÈÕ Óëñûí Èõ Õóðàë¯ÑÕ ¯íäýñíèé Ñòàòèñòèêèéí õîðîî¯ÕÖÁ ¯íäýñíèé õºãæëèéí öîãö áîäëîãîÖÕÌ Öýâýð õºãæëèéí ìåõàíèçì×Ä ×èíãýëòýé ä¿¿ðýã×ÕÕ ×ºëººò Õóäàëäààíû ÕýëýëöýýðÝÌÄ Ýð¿¿ë Ìýíäèéí äààòãàëÝÇÍÇ Ýäèéí çàñàã, íèéãìèéí çºâëºëÝÑß Ýë÷èí ñàéäûí ÿàì 5
  6. 6. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ ØÈÃÒÃÝÝ Øèãòãýý 1. Äýëõèéí ýäèéí çàñãèéí òîéì Øèãòãýý 2. Âàëþòûí õàíøèéí õºäºë㺺í Øèãòãýý 3. Áë¿¿ìáåðã áèçíåñèéí ñýòã¿¿ë Øèãòãýý 4. Ìîíãîë Óëñûí ÿäóóðëûí ò¿âøèí Øèãòãýý 5. ÌÕÇ-ä ñóóðèëñàí öîãö áîäëîãîîñ Õ¯ÑÍÝÃÒ Õ¿ñíýãò 1. ßäóóðëûí ò¿âøèí, ã¿íçãèéðýëò, õýðýãëýý, íýã õ¿íä íîãäîõ ÄÍÁ Õ¿ñíýãò 2. Òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí òóðààë, ºñºëòèéí õîöðîëò, òóðàíõàé õ¿¿õäèéí õóâü Õ¿ñíýãò 3. Àæèëëàõ õ¿÷íèé îðîëöîî, 15-24 íàñíû çàëóó÷óóäûí àæèëã¿éäýë, 2007-2010 îí Õ¿ñíýãò 4. Õ¿í àìûí øèëæèõ õºäºë㺺í, 2006-2010 îí Õ¿ñíýãò 5. Áàãà áîëîâñðîëûí õàìðàí ñóðãàëò, 1-5 äóãààð àíãè õ¿ðòýë ñóðàëöàã÷èä, áè÷èã ¿ñýã òàéëàãäàëäàëòûí õóâü Õ¿ñíýãò 6. Äîòóóð áàéðàíä õàìðàãäàæ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî Õ¿ñíýãò 7. Áàãà, åðºíõèé áîëîí äýýä áîëîâñðîë ýçýìøèã÷äèéí õ¿éñèéí õàðüöàà (2010 îí) Õ¿ñíýãò 8. պ人 àæ àõóéãààñ áóñàä ñàëáàðò öàëèíòàé àæèë ýðõýëæ áàéãàà õ¿í àìûí äîòîð ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü Õ¿ñíýãò 9. Òºðèéí íèéò àëáàí õààã÷äûí äîòîð ýìýãòýé, ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü Õ¿ñíýãò 10. Óëñûí Èõ Õóðàëä ñîíãîãäñîí, íýð äýâøñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü Õ¿ñíýãò 11. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí îðîëöîî äýýøëýõã¿é áàéãààãèéí øàëòãààí õóâèàð, (2010 îí) Õ¿ñíýãò 12. Øèéäâýð ãàðãàõ ò¿âøèíä ýìýãòýé÷¿¿äèéí îðîëöîîã íýìýãä¿¿ëýõ øàëòãààí Õ¿ñíýãò 13. Ýõèéí ýíäýãäýë, ýð¿¿ë ìýíäèéí ìýðãýæëèéí àæèëòàí ýõ áàðüñàí òºðºëò Õ¿ñíýãò 14. 100000 àìüä òºðºëò á¿ðò íàñ áàðñàí ýõèéí òîî, ýõèéí ýíäýãäëèéí ò¿âøèí Õ¿ñíýãò 15. Æèðýìñýí ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí 15-24 íàñíû çàëóó÷óóäûí äóíäàõü ÕÄÕÂ-ûí õàëäâàðûí òàðõàëò, õóâü Õ¿ñíýãò 16. Ñ¿ðüåý ºâ÷íèé òàðõàëò, ºâ÷ëºëèéí ò¿âøèí, íàñ áàðàëò, îíîøèëãîî, ýì÷èëãýýíèé òîõèîëäëûí õóâü Õ¿ñíýãò 17. 5-6 íàñòàé õ¿¿õäèéí ø¿ä öîîðîõ ºâ÷íèé òàðõàëò (õóâü) Õ¿ñíýãò 18. Îéò íóòàã áîëîí óëñûí òóñãàé õàìãààëàëòàä àâñàí ãàçàð íóòàã, íýã õ¿íä íîãäîõ í¿¿ðñõ¿÷ëèéí õèé, àãààð äàõü õ¿õýðëýã õèé áîëîí àçîò äàâõàð èñëèéí àãóóëàìæ Õ¿ñíýãò 19. Îéò íóòãèéã îéæóóëàõàä îðóóëñàí õºðºí㺠îðóóëàëò (õóâü) Õ¿ñíýãò 20. Ìîíãîë Óëñûí îéí ñàíãèéí íèéò òàëáàéí õýìæýý (ìÿí.ãà) Õ¿ñíýãò 21. Íóòãèéí èðãýä, íºõºðëºëä ýçýìø¿¿ëñýí îéí ñàíãèéí ýçëýõ õóâü Õ¿ñíýãò 22. Óëñûí òóñãàé õàìãààëàëòàíä àâñàí ãàçàð íóòãèéí õýìæýý, ýçëýõ õóâü Õ¿ñíýãò 23: Ò¿ëøíèé øàòàëòààñ ¿¿ñýõ C02-ûí ÿëãàðàëòûí õýìæýý Õ¿ñíýãò 24. Õàìãààëàëòàä àâñàí ãîë ìºðíèé óñíû óðñàö á¿ðýëäýõ óíäàðãûí ýõèéí ýçëýõ õóâü Õ¿ñíýãò 25. Òºâëºðñºí óñ õàíãàìæèéí ñèñòåìä õîëáîãäñîí áàðèëãà áàéãóóëàìæèíä àìüäàð÷ áóé õ¿íèé òîî, 2010 îí.6
  7. 7. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÕ¿ñíýãò 26. Ýêñïîðòûí áàðààíû á¿òýöÕ¿ñíýãò 27. Õóäàëäààíû õ¿÷èí ÷àäëûã áèé áîëãîõîä ÕÀ¨Ò-ûí ¿ç¿¿ëñýí õóâüÕ¿ñíýãò 28. Õóäàëäààíû õ¿÷èí ÷àäëûã áèé áîëãîõîä òóñëàõààð ¿ç¿¿ëñýí ÕÀ¨Ò-èéí ýçëýõ õóâü (ÄÍÁ-ò ýçëýõ õóâèàð, ñàÿ àì.äîëëàð)Õ¿ñíýãò 29. Ñàíõ¿¿ãèéí ñàëáàðûí àêòèâ õºðºíãèéí á¿òýö (2010)Õ¿ñíýãò 30. ̺íãºíèé íèéë¿¿ëýëòèéí ÄÍÁ-ä ýçëýõ õóâüÕ¿ñíýãò 31. 2003-2010 îíû äàìæèí ºíãºðºõ òýýâýðëýëò (ìÿí.òîíí)Õ¿ñíýãò 32. Òºìºð çàìûí äàìæèí ºíãºðºõ à÷àà òýýâýðëýëòèéí ýçëýõ õóâü (2007-2010)Õ¿ñíýãò 33. Çàñãèéí ãàçðûí ãàäààä çýýëèéí ¿ëäýãäýë (2010 îíû ã¿éöýòãýë), òýðáóì òºãðºãÕ¿ñíýãò 34. ªðèéí òîãòâîðòîé áàéäëûí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëòÕ¿ñíýãò 35. Çàñãèéí ãàçðûí ¿íýò öààñ àðèëæààëñàí áàéäàë (2006-2010)Õ¿ñíýãò 36. ÌÕÇ-9-ûí õýðýãæèëòèéí õÿíàëò-øèíæèëãýýíèé øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿äÕ¿ñíýãò 37. Ìîíãîë Óëñûí íýãäýí îðñîí õ¿íèé ýðõèéí îëîí óëñûí ãýðýý, êîíâåíöèéí õýðýãæèëòèéí ò¿âøèíä ºãñºí øèíæýý÷äèéí ¿íýëãýýÕ¿ñíýãò 38. Õýâëýë ìýäýýëëèéí õýðýãñëèéí óëñ òºð, ñàíõ¿¿, ýäèéí çàñãèéí õàðààò áóñ áàéäëûí òàëààðõ èðãýäèéí òºñººëºë (óëñûí äóíäàæ õóâèàð)Õ¿ñíýãò 39. Õýâëýë ìýäýýëëèéí õýðýãñýëä èòãýæ áóé èðãýäèéí òºñººëºë (õóâèàð)Õ¿ñíýãò 40. ÒÁÁ õýðõýí àæèëëàäàã òàëààðõ ¿íýëýìæ, õóâèàðÕ¿ñíýãò 41. ÒÁÁ-óóä ¿íäñýí ÷èã ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëæ ÷àääàã ãýæ ¿çñýí îðîëöîã÷äûí õàðèóëò, õóâèàðÕ¿ñíýãò 42. Àâëèãûí öàð õ¿ðýýíèé ¿ç¿¿ëýëò¿¿äÕ¿ñíýãò 43. Àâëèãûí õýëáýðèéí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äÕ¿ñíýãò 44. Àâëèãûí èíäåêñ, àéìàã íèéñëýëýýðÕ¿ñíýãò 45. Õóóëü õÿíàëòûí áàéãóóëëàãà äàõü àâëèãàä ºðòºõ ýðñäëèéí ¿íýëãýý, áàéãóóëëàãûí ò¿âøèí øàòëàëààðÕ¿ñíýãò 46. Õóóëü õÿíàëòûí áàéãóóëëàãûí õ¿ðýýí äýõ àâëèãà ¿¿ñýõýä íºëººëæ áóé õ¿÷èí ç¿éëñèéí íºëººëëèéí ¿íýëãýýÕ¿ñíýãò 47. Òºðèéí çàõèðãààíû áîëîí ¿éë÷èëãýýíèé áàéãóóëëàãûí õ¿ðýýíä àâëèãà áàéãàà ýñýõ òàëààðõ èðãýäèéí òºñººëºëÕ¿ñíýãò 48. Àâëèãàòàé òýìöýõ ãàçðûí áàòëàãäñàí òºñºâ, ò¿¿íèé çàðöóóëàëò, ñàÿ òºãðºãÕ¿ñíýãò 49. ÌÕÇ-ûí 24 ä¿ãýýð çîðèëòûí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí õ¿ðñýí ò¿âøèí áîëîí òºëºâëºæ áóé ò¿âøèíÕ¿ñíýãò 50. ÌÕÇ-ûí 24 ä¿ãýýð çîðèëòûã õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäàãäàõ õºðºíãèéí òîéì õýìæýý, òýðáóì òºãðºã 7
  8. 8. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ Ä¿ðñëýë 1. ÄÍÁ-èé áîäèò ºñºëòèéã õàíãàæ áóé ñàëáàðóóäûí òàðõàö (õóâèàð) Ä¿ðñëýë 2. Èíôëÿöèéí ò¿âøèí 2010 îíä (îíû ýõíýýñ) Ä¿ðñëýë 3. Âàëþòûí õàíøèéí õºäºë㺺íèé òîéì çóðàã, áàéðøëààð Ä¿ðñëýë 4. Àì.äîëëàðûí ýñðýã õàìãèéí èõ ÷àíãàðñàí âàëþòóóä, 2010 îí Ä¿ðñëýë 5. Ãàäààä õóäàëäàà (2005-2010 îí, ñàÿ àì.äîëëàðààð) Ä¿ðñëýë 6. Íýã õ¿íä íîãäîõ ÄÍÁ áà äóíäàæ öàëèíãèéí õýìæýý Ä¿ðñëýë 7. Àìüæèðãààíû äîîä ò¿âøèí (ÀÄÒ), ÕÕÄÕ, á¿ðýí, õóâü òýíö¿¿ëñýí òýòãýâðèéí õýìæýý (2009-2010 îí, ìÿí.òºã) Ä¿ðñëýë 8. 15-24 íàñíû çàëóóñûí íèéãìèéí áàéäàë, 2010 îí Ä¿ðñëýë 9. 15-24 íàñíû àæèë ýðõýëäýã õ¿í àì (ìÿí.õ¿í àì) Ä¿ðñëýë 10. Áàãà, åðºíõèé áîëîí äýýä áîëîâñðîë ýçýìøèã÷äèéí õ¿éñèéí õàðüöàà Ä¿ðñëýë 11. Íÿëõñûí áîëîí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí ò¿âøèí 1990-2010 Ä¿ðñëýë 12. Òàâ õ¿ðòëýõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí ò¿âøèí Ä¿ðñëýë 13. Ýõèéí ýíäýãäëèéí ò¿âøèí Ä¿ðñëýë 14. Óëñûí òóñãàé õàìãààëàëòàä òóõàéí îíä àâñàí ãàçàð íóòãèéí õýìæýý, ñàÿ ãà. Ä¿ðñëýë 15. Óëààíáààòàð õîòûí àãààðûí ÷àíàðûã õÿíàõ ñóóðèí õàðóóëóóäûí áàéðøèë ç¿éí çóðàã Ä¿ðñëýë 16. Àãààð áîõèðäóóëàõ áîäèñ õ¿õýðëýã õèé, àçîòûí äàâõàð èñëèéí æèëèéí äóíäàæ àãóóëàìæ Ä¿ðñëýë 17. Óëààíáààòàð õîòûí àãààð äàõü õ¿õýðëýã õèéí ºâëèéí ñàðûí õîíîãèéí äóíäàæ àãóóëàìæ, (2009 îíû 11-ä¿ãýýð ñàðààñ 2010 îíû 01-ä¿ãýýð ñàð) Ä¿ðñëýë 18. Óëààíáààòàð õîòûí àãààð äàõü àçîòûí äàâõàð èñëèéí ºâëèéí ñàðûí õîíîãèéí äóíäàæ àãóóëàìæ (2009 îíû 11-ð ñàðààñ 2010 îíû 1-ð ñàð) Ä¿ðñëýë 19. Ãîë ìºðíèé óðñàö á¿ðýëäýõ ýõèéí òàëáàéí çóðàãëàë Ä¿ðñëýë 20. Ãîë ìºðíèé óðñàö á¿ðýëäýõ ýõèéí õàìãààëàëòàä àâñàí áàéäàë (2010) Ä¿ðñëýë 21. Óñ õàíãàìæ, ñàéæðóóëñàí àðèóí öýâðèéí áàéãóóëàìæ Ä¿ðñëýë 22. Óëñûí òºñâèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûí õýìæýý (2006-2010) Ä¿ðñëýë 23. Àøèãëàëòàä îðóóëñàí îðîí ñóóöíû òîî, íèéò òàëáàéí õýìæýý, îðîí ñóóöíû ôîíä (2000- 2010) Ä¿ðñëýë 24. íýã õ¿íä íîãäîõ îðîí ñóóöíû òàëáàéí õýìæýý, ì2 Ä¿ðñëýë 25. Ýêñïîðòûí õýìæýý, ñàÿ àì.äîëëàð Ä¿ðñëýë 26. Ýêñïîðòûí áàðààíû á¿òýö, õóâü, 2010 îí. Ä¿ðñëýë 27. ̺íãºíèé íèéë¿¿ëýëòèéí á¿òýö, äèíàìèê Ä¿ðñëýë 28. àñãèéí ãàçðûí ãàäààä çýýëèéã ñàíõ¿¿æ¿¿ëýã÷ áàéãóóëëàãóóä Ç Ä¿ðñëýë 29. Ñóóðèí òåëåôîí óòàñíû öýãèéí òîî (1000 õ¿í òóòàìä) Ä¿ðñëýë 30. Ñóóðèí òåëåôîí õîëáîîíû õýðýãëýã÷äèéí òîîí ¿ç¿¿ëýëò (ìÿíãàí øèðõýãýýð) Ä¿ðñëýë 31. Èíòåðíýò áàéíãûí õýðýãëýã÷èéí òîî (1000 õ¿í òóòàìä) Ä¿ðñëýë 32. Èíòåðíýòèéí áàéíãûí õýðýãëýã÷äèéí òîîí ¿ç¿¿ëýëò (ìÿíãàí øèðõýãýýð) Ä¿ðñëýë 33. ¯¿ðýí òåëåôîí õîëáîîíû õýðýãëýã÷äèéí òîîí ¿ç¿¿ëýëò (ìÿíãàí øèðõýãýýð) Ä¿ðñëýë 34. ¿ðýí òåëåôîí õýðýãëýã÷äèéí òîî (1000 õ¿í òóòàìä) ¯ Ä¿ðñëýë 35. Õºòºëáºðèéí çîðèëòûí õýðýãæèëòèéí áàéäàë, õóâèàð Ä¿ðñëýë 36. Íàìä õàíäàõ èðãýäèéí èòãýë8
  9. 9. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÄ¿ðñëýë 37. Õºðºí㺠îðëîãûí ìýä¿¿ëãèéí á¿ðäýëòÄ¿ðñëýë 38. Àâëèãûí èíäåêñ, ò¿¿íèéã á¿ðä¿¿ëýã÷ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí óòãàÄ¿ðñëýë 39. Óëñ òºð, õóóëü õÿíàëòûí áàéãóóëëàãûí õ¿ðýýí äýõ àâëèãûí òàëààðõ øèíæýý÷äèéí òºñººëëèéí ¿ç¿¿ëýëòÄ¿ðñëýë 40. Òºðèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãûí õîëáîãäîõ àëáàí òóøààëòíóóäûí àâëèãàä ºðòºõ ýðñäëèéí ¿íýëãýýÄ¿ðñëýë 41. Õóóëü õÿíàëòûí áàéãóóëëàãûí àâëèãàä ºðòºõ ýðñäëèéí ¿íýëãýý (ñàëáàðààð)Ä¿ðñëýë 42. Àéìàã, íèéñëýëèéí õºãæëèéí èíäåêñèéí ÿëãààã õàðóóëñàí ãàçðûí çóðàãÄ¿ðñëýë 43. Àéìàã, íèéñëýëèéí áîëîâñðîëûí ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðòýýìæÄ¿ðñëýë 44. Àéìàã, íèéñëýëèéí ñî¸ë, óðëàãèéí áàéäàëÄ¿ðñëýë 45. Àéìàã, íèéñëýëèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðòýýìæÄ¿ðñëýë 46. Àéìàã, íèéñëýëèéí õ¿ðýýëýí áóé áàéãàëü îð÷íû áàéäàëÄ¿ðñëýë 47. Àéìàã, íèéñëýëèéí íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí áàéäàëÄ¿ðñëýë 48. Àéìàã, íèéñëýëèéí ñàíõ¿¿ãèéí áàéäàë 9
  10. 10. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ Áèä ÌÕÇ-óóäûí õýðýãæèëòèéí ¯íäýñíèé 4 äýõ èëòãýëýý ãàðãàæ áóé 2010 îíä ͯÁ-ûí Àçè, íîìõîí äàëàéí á¿ñèéí òîâ÷îîíû çàõèðàë ìàíàé óëñàä àéë÷ëàí áèäíèé ºíººãèéí áàéäàëòàé òàíèëöàæ, îëîí óëñûí õýìæýýíèé ÷óóëãàíûã Ìîíãîë Óëñàä àìæèëòòàé çîõèîí áàéãóóëñàí íü ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé áîëñîíûã äóðüäàõàä òààòàé áàéíà. Áèä ÌÕÇ-óóäûã õýðýãæ¿¿ëýõäýý ÌÕÇ-óóäàä ñóóðèëñàí õºãæëèéí óðò õóãàöààíû òºëºâëºãººã 2021 îí õ¿ðòýëõ õóãàöààíä óëñ îðíîî õºãæ¿¿ëýõ ¯íäýñíèé õºãæëèéí öîãö áîäëîãûí õýëáýðýýð áîëîâñðóóëàí ãàðãààä áàéíà. ÌÕÇ-óóäûã òîäîðõîéëæ, ò¿¿íä õ¿ðýõ àðãà çàìàà îíîâ÷òîé òîãòîîæ, õýðýãæèëòèéã íü õàíãàæ áàéãàà íü ìàíàé óëñûí õºãæèëä ÷óõàë ¿¿ðýã ã¿éöýòãýæ áàéãàà þì. Ìÿíãàíû õºãæëèéí çîðèëòóóäûí õýðýãæèëòèéí ¯íäýñíèé 4 äýõ èëòãýëèéã àëáàí ¸ñíû ñòàòèñòèê òîîí ìýäýýëýë äýýð ¿íäýñëýí, òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãóóäûã îðîëöóóëàí, ñóäëàà÷ ýðäýìòäèéí ñàíàëûã òóñãàí ãàðãàæ áàéãàà ó÷ðààñ îëîí ò¿ìíèé îðîëöîîòîé áèé áîëäîã õºãæëèéí áîäëîãî, àðãà õýìæýýíä ä¿ãíýëò õèéñýí òîìîîõîí òàéëàí áîëäîã ªÌÍªÕ ¯Ã þì. Äýëõèéí íèéòèéí òóëãàìäñàí àñóóäëóóä áîëæ Äýëõèéí óëñ, ã¿ðí¿¿ä Íýãäñýí ¯íäýñòíèé áàéãàà áàéãàëü îð÷íû äîðîéòîë, àëàí õÿäàõ ¿éë áàéãóóëëàãà õýìýýõ íýãýí òîì àéëä íýãäýí ýðäýíýò àæèëëàãàà, öºìèéí çýâñãèéí àþóë, òèâ äàìæñàí õ¿ì¿¿íýý ýðõ òýãø, ýð¿¿ë ñàðóóë, àéõ àþóëã¿é, ãýìò õýðýã, õ¿íèé ýðõèéí çºð÷èë, õÿìðàë, äýëõèéí ýëáýã õàíãàëóóí àæ òºðºõ áîëîìæîîð õàíãàõûí äóëààðàë, ÿäóóðàë íü äýëõèéí óëñ îðíóóä çºâõºí òºëºº áîäîë ñàíààãàà Ìÿíãàíû õºãæëèéí íýãýí ººð ººðèéí àøèã ñîíèðõëîîð áèø, íèéòèéí ýðõ çîðèëòîä ÷èãë¿¿ëýí õàìòðàí ç¿òãýæ áàéãàà áèëýý. àøãèéí ¿¿äíýýñ õàìòàð÷ àæèëëàõ øààðäëàãûã áèé Õè÷ýýë ç¿òãýëèéíõýý ¿ð øèìèéã ¿íýëýõ çîðèëãîîð áîëãîæ áàéíà. Ìîíãîë Óëñ ÷ äýëõèéí õàìòûí ͯÁ-ûí Ìÿíãàíû õºãæëèéí çîðèëòóóäûí íèéãýìëýãèéí èäýâõèòýé ãèø¿¿í áàéæ, á¿ñ íóòãèéí õýðýãæèëò õýðõýí áàéãààã Åðºíõèé Àññåìáëåéä áîëîí íèéòèéí ýðõ àøãèéã õºíäñºí àñóóäëààð àâ÷ ñîíñäîã óëàìæëàë òîãòîîä áàéíà. Ìàíàé óëñ èäýâõèòýé áàéð ñóóðü áàðèìòëàí àæèëëàõ áîëíî. ÌÕÇ-óóäûí ¯íäýñíèé 3 äàõü èëòãýëýý 2010 îíä òàíèëöóóëæ áàéñàí áèëýý. Ìàíàé óëñ ÌÕÇ-óóäûã õýðýãæ¿¿ëýõ õóãàöààíûõàà 11 æèëèéã àðäàà îðõèîä áàéíà. ªíãºðñºí õóãàöààíä Ìîíãîë Óëñ ͯÁ-ä ãèø¿¿íýýð ýëñýí îðæ, ͯÁ-ûí áèäíèé òàâüñàí çîðèëòóóäûí 77.9 õóâü íü áèåëæ, èíäýð äýýðýýñ Ìîíãîë Óëñàà òóíõàãëàí çàðëàñíû óëñ îðíû õºãæèëä ýåðýã íºëºº ¿ç¿¿ëæ áàéíà. ̺í 50 æèëèéí îé 2011 îíä òîõèîëîî. Ýíý õóãàöààíä çàðèì çîðèëòóóä ºìíº áàéñàí ò¿âøíýýñýý áóóðàõ, Ìîíãîë Óëñ íü ͯÁ-ûí ãèø¿¿í, òóñãààð òîãòíîñîí ìºí îäîîãèéí õàíäëàãààð ¿ðãýëæèëáýë 2015 îí á¿ðýí ýðõò óëñûí õóâüä õî¸ð ººð íèéãìèéí ãýõýä çîðèëò õàíãàãäàõ áîëîìæã¿é áàéäàëä õ¿ðýõ òîãòîëöîîã äàìæèí õºãæèæ áàéíà. Ìîíãîë çýðýã àíõààðàë òàòñàí àñóóäàë ÷ áàéíà. Òóõàéëáàë, Óëñàä õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººã äýýäýëñýí àðä÷èëñàí ÌÕÇ-óóäûí çîðèëãî 1 áóþó ÿäóóðëûã õî¸ð äàõèí òîãòîëöîî á¿õèé îð÷èí ¿åèéí çàõ çýýëèéí áóóðóóëàõ, ìºí çîðèëãî 7 áóþó áàéãàëü îð÷íû íèéãìèéã öîãöëîîí õºãæ¿¿ëýõ ¿éëñýä ͯÁ ¿íýòýé áîõèðäîë Ìîíãîë õ¿í á¿õíèé ñàíààã çîâîîñîí õóâü íýìýð îðóóëæ áàéíà. ç¿éë áîëæ õóâèðààä áàéíà.10
  11. 11. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÁèä 2015 îíä ÌÕÇ-óóäûí ã¿éöýòãýëèéí òàéëàíãàà öàã õóãàöàà øààðäàãäàõ ÷ ãýñýí áèä èðýýä¿é,ͯÁ-ä òàíèëöóóëíà. Èíãýõèéí òóëä àìàëñàí ¿ð õ¿¿õäèéíõýý òºëºº öàã àëäàëã¿é øóóðõàéçîðèëòîíäîî õ¿ðýõèéí òºëºº àæèëëàõ íü ç¿éí õýðýãæ¿¿ëýõ øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çýæ áàéíà.õýðýã. Îéðûí 4 æèëäýý áèä äýýðõ õî¸ð àñóóäàëäîíöãîé àíõààðàë õàíäóóëæ, òóñãàéëñàí õºòºëáºð ¯íäýñíèé äºðºâ äýõ èëòãýëèéã áýëòãýõýä äýìæëýãòºñºë áîëîâñðóóëæ àæèëëàõ øààðäëàãà áàéíà. ¿ç¿¿ëñýí ͯÁÕÕ-èéí Ñóóðèí òºëººëºã÷èéí ãàçðûíÁèä ÿäóó áàéãàà èðãýäýý ÿäóó õýìýýõ àíãèëëààñ óäèðäëàãàä ÷èí ñýòãýëèéí òàëàðõàë èëýðõèéëæ,ãàðãàõààñ ãàäíà, õàìãèéí ãîë íü ÿäóó õýìýýõ ìàíàé óëñàä ¿ç¿¿ëæ áóé òóñëàìæ äýìæëýã, ¿ðàíãèëàëä îðîõîä áýëýí áàéãàà èðãýä, ºðõºº àøèãòàé õàìòûí àæèëëàãààãàà óëàì ºðãºæ¿¿ëýíÿäóóðëààñ ñýðãèéëýõ òàëààð àæèëëàõ øààðäëàãàòàé õºãæ¿¿ëýõèéã õ¿ñüå.áîëîîä áàéíà. ̺í ýíýõ¿¿ èëòãýëèéã áýëòãýõýä èäýâõèòý鯿íýýñ äóòàõã¿é à÷ õîëáîãäîëòîé ººð íýã àñóóäàë îðîëöñîí òºðèéí áîëîí òºðèéí áóñáîë ÿàõ àðãàã¿é áàéãàëü îð÷íû àñóóäàë, òýð áàéãóóëëàãóóäàä òàëàðõàë èëýðõèéëæ, óëàì èõèéãäóíäàà Óëààíáààòàð õîò, àéìãèéí òºâ¿¿ä, ñóóðèí á¿òýýõèéã õ¿ñýí åðººå.ãàçðûí àãààðûí áîõèðäëûã áóóðóóëàõ ÿâäàë þì.Àãààðûí áîõèðäëîîñ ¿¿äýí ýëäýâ øèíý ºâ÷èí,áóñàä ñºðºã íºëºº èõñýýä áàéíà. Ìàíàé óëñàãààðûí áîõèðäëûã áóóðóóëàõ õ¿ðýýíä Èõ á¿òýýíáàéãóóëàëò õºòºëáºðèéã õýðýãæ¿¿ëæ ýõëýýä áàéíà.Ýíýõ¿¿ á¿òýýí áàéãóóëàëò ýíý õºòºëáºð èõ õºðºíãº, ÖÀÕÈÀÃÈÉÍ ÝËÁÝÃÄÎÐÆ ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÅЪÍÕÈÉ˪Ã× 11
  12. 12. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ áàðèìò áè÷ãèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëàí Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçàðò õ¿ðã¿¿ëýýä áàéãàà áºãººä óã áîäëîãûí áàðèìò áè÷ã¿¿ä íü õ¿íèé õºãæëèéã õàíãàõ òýð äóíäàà ÿäóóðàë, àæèëã¿éäëèéã áóóðóóëàõ, ýð¿¿ë ìýíä, áîëîâñðîëûí õ¿ðòýýìæ ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ, îðîí íóòãèéí õºãæëèéí ÿëãààã àðèëãàõàä ãîë ÷èãëýëýý áîëãîñîí þì. Ãýâ÷ ÌÕÇ-óóäûã õàíãàõ ÷èãëýëä òîìîîõîí àõèö ãàðãàõ, ýð÷èìòýé àæèëëàõ øààðäëàãà áàéãàà íü ýíýõ¿¿ ¿íäýñíèé äºðºâ äýõ èëòãýëèéí ä¿ãíýëòýýñ õàðàãäàæ áàéíà. Òóõàéëáàë, ìàíàé óëñûí ýäèéí çàñàã æèë á¿ð õóðäàöòàé ºñ÷, çàõ çýýëèéí õ¿ðýý òýëæ áàéãàà õýäèé ÷ ÿäóóðàë äîðâèòîé áóóðàõã¿é, õºäºëìºð ýðõëýëò íýìýãäýõã¿é áàéãààã àíõààð÷ õ¿ì¿¿ñèéí àìüæèðãààíû ò¿âøèíã äýýøë¿¿ëýõ, àæëûí áàéðûã îëíîîð áèé áîëãîõ, õºäºëìºðèéí á¿òýýìæèéã íýìýãä¿¿ëýõ, óëìààð öàëèí, îðëîãûí ò¿âøèíã ºñãºõ õýðýãòýé áàéíà. Èéìä óóë óóðõàéí òîìîîõîí òºñºë õºòºëáºð¿¿äèéã õýðýãæ¿¿ëýõ, äýä á¿òöèéí ñàëáàðò á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àæëóóäûã ºðí¿¿ëýõ óóë óóðõàéãààñ îðæ èðýõ îðëîãûã çºâ óäèðäàõ, æèæèã äóíä áèçíåñ ýðõëýã÷äèéã äýìæèõ, ìàêðî ò¿âøíèé òîãòâîðòîé áàéäëûã õàíãàõàä òºð çàñãààñ àíõààð÷ àæèëëàæ áàéíà. ÒÀËÀÐÕÀË ÌÕÇ-óóäûí ¿íäýñíèé äºðºâ äýõ èëòãýëýýñ Þóíû ºìíº ÌÕÇ-óóäàä õ¿ðýõ àðãà çàì, òºñºë, õàðàõàä ýõ, íÿëõàñûí áîëîí òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õºòºëáºð¿¿äèéí áèåëýëò, Òºð, òºðèéí áóñ õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë, áàãà áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, áàéãóóëëàãóóäûí îðîëöîîã ¿íýëñýí ¯íäýñíèé ñ¿ðüåý ºâ÷ëºëèéí òàðõàëò çýðýã çîðèëòóóä íü äºðºâ äýõ èëòãýëèéã áýëòãýí ãàðãàæ òà á¿õýíä 2015 îíä á¿ðýí áèåëýãäýõ, çàðèì íü òºëºâëºñºí õ¿ðãýæ áàéãààäàà òààòàé áàéíà. Ìàíàé óëñ ÌÕÇ- çîðèëòîîñîî äàâæ áèåëýãäýõ ò¿âøèíä áàéãààã Òà óóäûí õýðýãæèëòèéã õî¸ð æèë òóòàì ¿íýëæ öààøèä á¿õýíä óëàìæëàõàä òààòàé áàéíà. àíõààðàõ, õýðýãæ¿¿ëýõ áîäëîãûí õóâèëáàðóóäûã òîäîðõîéëæ, Ìîíãîë Óëñûí íèéò àðä ò¿ìíèé Ýíýõ¿¿ èëòãýëèéã áîëîâñðóóëàõàä Ìîíãîë Óëñûí áîëîí ͯÁ-ûí ºìíº õ¿ëýýñýí ¿¿ðãýý íýð Çàñãèéí ãàçðààñ èõýýõýí àíõààð÷ ñàëáàðûí òºðòýé áèåë¿¿ëæ, èäýâõè ç¿òãýë ãàðãàí àæèëëàæ ÿàìäûí óäèðäëàãóóäààñ á¿ðäñýí, òóñ õîðîîíû áàéãààãààðàà îëîí óëñûí ò¿âøèíä ¿íýëýãäñýýð äàðãààð àõëóóëñàí óäèðäàõ çºâëºëèéí àæëûí èðñýí. õýñãèéã áàéãóóëàí àæèëëóóëàâ. ̺í ñàëáàðûí ÿàìä, àãåíòëàãóóäûí õîëáîãäîõ ìýðãýæèëòí¿¿äýýñ Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçàð òýð äóíäàà ìàíàé á¿ðäñýí òåõíèêèéí àæëûí õýñã¿¿äèéã áàéãóóëàí õîðîî áàéãóóëàãäñàí öàãààñàà ýõëýí ÌÕÇ-óóäûí àæèëëóóëæ èëòãýëèéã ¯íäýñíèé õºãæèë, õýðýãæèëòèéã õàíãàõàä àíõààð÷, õýðýãæèëò íü øèíýòãýëèéí õîðîî íýãòãýí áîëîâñðóóëëàà. ñóë áàéãàà çîðèëòóóäûã 2015 îí ãýõýä çîðèëòîä ò¿âøèíä íü õ¿ðãýõ àæëûã áîäëîãî, òºëºâëºëòºí人 ̺í èëòãýë áîëîâñðóóëàõ àæèëä Ìîíãîë äàõü òóñãàæ, õýðýãæèëòèéã çîõèîí áàéãóóëàí àæèëëàæ ͯÁ-ûí ñèñòåìèéí áàéãóóëëàãóóä, ò¿¿íèé áàéíà. Òóõàéëáàë, “Ìîíãîë Óëñûí íèéãýì, ýäèéí äîòîð ͯÁ-ûí Õºãæëèéí õºòºëáºð, ͯÁ-ûí Õ¿í çàñãèéã 2011 îíä õºãæ¿¿ëýõ ¯íäñýí ÷èãëýë”-èéã àìûí ñàí çýðýã áàéãóóëëàãààñ ººðèéí òºñºë, áîëîâñðóóëàí ÓÈÕ-ààð áàòëóóëæ, “Ìîíãîë óëñûí õºòºëáºðèéí õ¿ðýýíä ìýðãýæèëòíèé áîëîí ýäèéí çàñàã, íèéãìèéí õºãæëèéí 2012-2016 îíû ñàíõ¿¿ãèéí òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëñíèéã òýìäýãëýå. òýðã¿¿ëýõ ÷èãëýë¿¿ä” äóíä õóãàöààíû áîäëîãûí Èéìä ýí òýðã¿¿íä ýäãýýð áàéãóóëëàãà, ÿëàíãóÿà12
  13. 13. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËͯÁ-ûí Ìîíãîë äàõü Ñóóðèí çîõèöóóëàã÷, ͯÁÕÕ-èéí Ñóóðèí òºëººëºã÷ õàòàãòàé Ñåçèí Ñèíîíãëóäîíöëîí òàëàðõàë èëýðõèéëæ áàéíà.¯íäýñíèé èëòãýëèéã áîëîâñðóóëàõàä ýðäýì ìýäëýã,õ¿÷ õºäºëìºðºº õàðàìã¿é äàé÷ëàí àæèëëàñàíàæëûí õýñãèéí ãèø¿¿ä, ìºí ¿íýòýé ñàíàë çºâëºìæºã÷ àæèëëàñàí ýðäýìòýä, ñóäëàà÷èä, òºðèéí áóñáàéãóóëëàãûí òºëººëºë, ýíý àæèëä îðîëöîíàæèëëàñàí íèéò õ¿ì¿¿ñò òàëàðõëàà èëýðõèéëüå.Òà á¿õíèéã õ¿íäýòãýñýí,×.ÕÀØ×ÓËÓÓͯÍÄÝÑÍÈÉ ÕªÃÆÈË, ØÈÍÝÒÃÝËÈÉÍ ÕÎÐÎÎÍÛ ÄÀÐÃÀ 13
  14. 14. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ ÅЪÍÕÈÉ ÒÎÉÌ äÎÒÎÎäÛÍ ÍÈÉÒ Á¯ÒÝÝÃäÝÕ¯¯Í 2010 îí ãàðñààð ÄÍÁ-èé áîäèò õýìæýý ºññººð õóäàëäàà 39.3 õóâèàð ºñ÷ ÄÍÁ-èé áîäèò ºñºëòºä îíû ýöýñò 6.4 õóâü áîëæ, çýðýãö¿¿ëýõ ¿íýýð 4162.8 íºëººëñºí áàéíà. Õàðèí ºâºëæèëò, öàã àãààðûí òýðáóì òºãðºãò õ¿ð÷ýý. Óóë óóðõàé, îëáîðëîõ àæ õ¿íäðýë, áýðõøýýëèéí óëìààñ ìàëûí ç¿é áóñ ¿éëäâýðèéí ñàëáàðûí íýìýãäýë ºðòºã 3.6 õóâü, õîðîãäîë ºñ÷, ÕÀÀ-í ñàëáàðûí íýìýãäýë ºðòºãèéã áîëîâñðóóëàõ àæ ¿éëäâýð 6.1 õóâü, áàðèëãûí 16.6 õóâèàð áóóðóóëëàà. ñàëáàð 16.5 õóâü, Ẻíèé áîëîí æèæèãëýí Ä¿ðñëýë 1. ÄÍÁ-èé áîäèò ºñºëòèéã õàíãàæ áóé ñàëáàðóóäûí òàðõàö (õóâèàð) 15.0 - õªäªª àæ àõóé - Óóë óóðõàé 10.2 10.0 8.9 8.6 - Áîëîâñðóóëàõ àæ ¯éëäâýð 6.4 - Òýýâýð, õîëáîî 5.0 - Õóäàëäàà - áóñàä 0.0 - ýäèéí çàñãèéí ªÑªËÒ -1.3 -5.0 Ýõ ¿¿ñâýð: ¯íäýñíèé õºãæèë, 2006 2007 2008 2009 2010 øèíýòãýëèéí õîðîî õªäªª ÀÆ ÀÕÓÉÍ ÑÀËÁÀÐ ìàëæóóëàõ àðãà õýìæýýã öàã àëäàëã¿é àâàõ, ìàëã¿é áîëñîí çàðèì àéë ºðõèéã àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò, õýðýãöýý øààðäëàãàòàé áàéãàà áóñàä ñàëáàðò 2010 îíä ìàëûí òîî ºìíºõ îíûõîîñ 11.3 ñàÿàð, øèëæ¿¿ëýí àæèëëóóëàõ çýðýã àðãà õýìæýýã çîõèîí áîéæñîí òºëèéí òîî 6.4 ñàÿàð áóóð÷, òîì ìàëûí áàéãóóëàõ øààðäëàãà ãàð÷ áàéíà. ç¿é áóñ õîðîãäîë ºìíºõ æèë¿¿äèéíõýýñ ýðñ ºñ÷ 10.3 ñàÿ òîëãîéä õ¿ðñýíýýð ìàë àæ àõóéí ñàëáàðûí Ãàçàð òàðèàëàíãèéí ñàëáàðûí õóâüä “Àòðûí 3 ºñºëò ñààðñàí áàéíà. Òîì ìàëûí ç¿é áóñ õîðîãäîë äàõü àÿí” ¯íäýñíèé õºòºëáºðèéí õ¿ðýýíä óëñûí ºíäºð áàéãààòàé õîëáîîòîéãîîð ìàë àæ àõóéí õýìæýýíä 2010 îíä íèéòäýý 315.3 ìÿíãàí ãà ñàëáàðûí ãîë íýð òºðëèéí á¿òýýãäýõ¿¿í áîëîõ òàëáàéä òàðèàëàëò õèéñíýýñ 366.3 ìÿíãàí òîíí ìàëûí ìàõ, ñ¿¿, íîîñ, íîîëóóðûí ãàðö áàãàñ÷ýý. ¿ð òàðèà, 169.0 ìÿíãàí òîíí òºìñ, 90.3 ìÿíãàí òîíí õ¿íñíèé íîãîî õóðààí àâ÷, õ¿íñíèé íîãîîíû ßëàíãóÿà, ÿìààíû ç¿é áóñ õîðîãäîë èõ áàéñàí 53.7 õóâèéã äîòîîäûí ¿éëäâýðëýëýýð õàíãàëàà. íü ìàë àæ àõóéí ñàëáàðûí ãîë ò¿¿õèé ýä áîëîõ Òàðèàëñàí òàëáàéí íèéò õýìæýý ºíãºðñºí îíû íîîëóóðûí ¿éëäâýðëýëèéã áóóðóóëñàí áàéíà. ìºí ¿åèéíõýýñ 11.4 õóâèàð ºñ÷, àòàðøñàí áîëîí Ìàë àæ àõóéí ñàëáàðûã áàéãàëèéí ýðñäýëýýñ ºíæñºí òàëáàéãààñ íèéò 255.3 ìÿíãàí ãà òàëáàéã õàìãààëàõ, ìàë÷äûí àìüæèðãààã äýýøë¿¿ëýõ àøèãëàëòàä îðóóëñíààð ýðãýëòèéí òàëáàéí õýìæýý çîðèëãîîð ÓÈÕ-ààñ “Ìîíãîë ìàë” ¯íäýñíèé 584.0 ìÿíãà ãà-ä õ¿ðëýý. õºòºëáºðèéã áàòëàí õýðýãæ¿¿ëæ ýõëýâ. Öààøèä òóñ õºòºëáºðèéí õýðýãæèëòèéã ýð÷èìæ¿¿ëæ,14
  15. 15. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÀÆ ¯ÉËÄÂÝÐ, ÁÀÐÈËÃÛÍ ÑÀËÁÀÐ Шигтгээ 1. Дэлхийн эдийн засгийн тоймÀæ ¿éëäâýðèéí ñàëáàðûí íýìýãäýë ºðòãèéíõýìæýý 2010 îíä çýðýãö¿¿ëýõ ¿íýýð 1158.5 òýðáóì Дэлхийн эдийн засаг 2008 оны IVòºãðºãò õ¿ð÷ ºìíºõ îíû ìºí ¿åèéíõýýñ 4.3 улирлаас уналтанд орсон ба үүний голõóâèàð ºññºí áàéíà. 2010 îíä í¿¿ðñ îëáîðëîëò шалтгаан нь АНУ-ын орон сууцны зээлийн91.8 õóâü, ãàçðûí òîñ 16.7 õóâü, òºìðèéí õ¿äýð эргэн төлөлт муудсантай холбоотой. Зээлийн эргэн төлөлт буурсанаар банкны2.3 äàõèí íýìýãäñýíýýð óóë óóðõàéí ñàëáàðûí салбарт хүнд цохилт болж улмаар дэлхийнíýìýãäýë ºðòºã çýðýãö¿¿ëýõ ¿íýýð 736.9 òýðáóì түүхэн дэх 2 дахь том санхүүгийн хямралыгòºãðºãò õ¿ð÷ ºíãºðñºí îíûõîîñ 3.6 õóâèàð ºñºâ. үүсгэсэн байна.Øèíýýð àøèãëàëòàä îðñîí Îâîîò òîëãîé, Óõààõóäàã, Õºøººòèéí í¿¿ðñíèé óóðõàéí îëáîðëîëòûí Санхүүгийн хямрал улам даамжирчõ¿÷èí ÷àäàë íýìýãäýæ í¿¿ðñíèé îëáîðëîëò 2009 оноос эхлэн хүн амын орлогынºññºí áàéíà. ̺í Òºìºðòýé, Áàÿíãîë, Òàÿííóóð, түвшин, худалдан авах чадвар буурсантайÕàðàíãàò, Ýëñòýé, Òºìºðòîëãîé çýðýã òºìðèéí холбоотойгоор зээлийн эргэн төлөлтõ¿äðèéí óóðõàéíóóäûí îëáîðëîëò ÷ íýìýãäæýý. удааширч, банкны барьцаанд байгаа оронÒàìñàã, Äîðíîãîâèéí ñàâ ãàçðóóäàä ãàçðûí сууцыг эргүүлэн өгөх зэргээс хамааран банкныòîñíû îëáîðëîëòûí ¿éë àæèëëàãàà ýð÷èìæñýíýýð зээлийн нийлүүлэлт буурч, чанаргүй зээлîëáîðëîëòûí õýìæýý 2010 îíä 2.2 ñàÿ áàððåëüä нэмэгдэж эхэлсэн байна. Улмаар банкныõ¿ð÷ýý. салбарын активт сөргөөр нөлөөлж их хэмжээний үл хөдлөх хөрөнгөтэй болсонÁîëîâñðóóëàõ àæ ¿éëäâýðèéí ñàëáàðûí íýìýãäýë банкууд хөрөнгөө зах зээлд хямдруулсан үнээрºðòºã 6.1 õóâèàð ºñ÷, çýðýãö¿¿ëýõ ¿íýýð 248.6 зарах боллоо. Ингэснээр орон сууцны үнэòýðáóì òºãðºãò õ¿ðñýí áàéíà. ¯¿íýýñ õ¿íñíèé огцом буурч эхэлсэн байна.¿éëäâýðëýë õàìãèéí ºíäºð ºññºí áºãººä ¿ð òàðèà,ãóðèëûí ¿éëäâýðëýë, ñ¿¿, ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèé Дэлхийн зах зээл дээр АНУ-ын гол гол¿éëäâýðëýë ÷ ìºí ºññºí ä¿íòýé ãàðëàà. үнэт цаасууд өмнө байгаагүйгээр эрчимтэй унаж эхэлсэн бөгөөд мөн дэлхийн зах зээлÁàðèëãûí ñàëáàðûí íýìýãäýë ºðòãèéí õýìæýý дээрх зэс болон бусад голлох металуудын үнэçýðýãö¿¿ëýõ ¿íýýð 60.2 òýðáóì òºãðºãò õ¿ð÷ ºìíºõ ч огцом буурав.îíûõîîñ 16.5 õóâèàð ºññºí áàéíà. 2009 онд дэлхийн санхүүгийн зах зээл бүхэлдээ хямралын байдалтай болсон баÆèæèã äóíä ¿éëäâýðèéã äýìæèõ, õºãæ¿¿ëýõ оны эхний хагаст дэлхий нийтийг хамарсан÷èãëýëýýð 2008 îíä Çàñãèéí ãàçðààñ òºñâºëñºí санхүү, эдийн засгийн хямрал санхүүгийн зах1 òýðáóì òºãðºãíèé ýõ ¿¿ñâýðèéã îðîí íóòàã, зээлд огцом үнэгүйдэл бий болгосон бол оныàðèëæààíû áàíêóóäûí îðîëöîîòîé 1.4 òýðáóì хоёрдугаар хагаст тогтворжих, зарим орныòºãðºã áîëãîæ 321 èðãýí, àæ àõóé íýãæèä хувьд өсөх хандлагатай болжээ.õºíãºëºëòòýé çýýë îëãîñîí, 2009 îíä Óëñûíòºñºâò òóñãàãäñàí 30.85 òýðáóì òºãðºãíèé ýõ 2010 онд дэлхийн зах зээл дээрх түүхий¿¿ñâýðèéã îðîí íóòàã, àðèëæààíû áàíêóóäûí эдийн үнэ тогтворжиж эдийн засаг эргэнîðîëöîîòîé 38,6 òýðáóì òºãðºãò õ¿ðãýæ ¿¿íèé ¿ð сэргэж эхэлсэн.ä¿íä óëñûí õýìæýýãýýð 1642 èðãýí, àæ àõóé íýãæèäõºíãºëºëòòýé çýýë îëãîæ, 515 ¿éëäâýð øèíýýðàøèãëàëòàíä îðæ, 1123 Æį-èéí ¿éë àæèëëàãààãºðãºòãºñºí, 2010 îíä 30 òýðáóì òºãðºãíèé ýõ óëñûí õýìæýýíä 581 Æį øèíýýð áàéãóóëàãäàæ,¿¿ñâýðèéã àðèëæààíû áàíê áîëîí ñàíõ¿¿ãèéí 1031 àæ àõóé ¿éëäâýðýý ºðãºòãºñºí áàéíà.áóñàä áàéãóóëëàãóóäûí îðîëöîîòîé 40.0 òýðáóìòºãðºãò õ¿ðãýæ íèéò 1612 èðãýí, àæ àõóé íýãæèä Óëñûí õýìæýýíä íèéò 1096 Æį øèíýýðæèëèéí 12%-èéí õ¿¿òýé, 3 æèëèéí õóãàöààòàé áàéãóóëàãäàæ, 5946 àæëûí áàéð øèíýýð áèéíºõö뺺ð õºíãºëºëòòýé çýýë îëãîæ ¿¿íèé ¿ð ä¿íä áîëñîí, 6322 àæëûí áàéð õàäãàëàãäàí ¿ëäñýí. 15
  16. 16. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ ¯ÉË×ÈËÃÝÝÍÈÉ ÑÀËÁÀÐ ýõíýýñ ºíäºð ºñºëòòýé áàéñàí èíôëÿöè 2010 îíû 5 äóãààð ñàðä îðãèë öýãòýý áóþó 13.1 õóâüä õ¿ðñýí ¯éë÷èëãýýíèé ñàëáàðûí íýìýãäýë ºðòãèéí õýìæýý ÷ öààøèä áóóð÷ 2010 îíû 11 ä¿ãýýð ñàð õ¿ðòýë çýðýãö¿¿ëýõ ¿íýýð 1770.2 òýðáóì òºãðºãò õ¿ð÷ õàðüöàíãóé òîãòâîðòîé áàéëàà. 12 äóãààð ñàðä 2.4 ºìíºõ îíû ìºí ¿åýñ 9.8 õóâèàð ºññºí áàéíà. õóâèàð ºññºíººð îíû ýöýñò èíôëÿöè 13 õóâüòàé 2009 îíä áóóðàëòàä îðîîä áàéñàí Ẻíèé áîëîí ãàðëàà. æèæèãëýí õóäàëäààíû ñàëáàð 2010 îíä ñýðãýæ, íýìýãäýë ºðòãèéí õýìæýý 39.3 õóâèàð ºññºí Ìàíàé Óëñûí èíôëÿöèéã á¿ëãýýð çàäëàí àâ÷ áàéíà. Òóñ ñàëáàðûí íýìýãäýë ºðòãèéí õýìæýý ¿çýõýä õ¿íñíèé á¿ëãèéí á¿òýýãäýõ¿¿í õàìãèéí ºñºõºä Ẻíèé áîëîí æèæèãëýí õóäàëäààíû ºíäºð ºñºëòèéã áèé áîëãîñîí áºãººä ¿¿í äîòîð íèéò áîðëóóëàëò îíû ¿íýýð ºìíºõ îíûõîîñ 62.4 õàìãèéí èõýýð íºëºº ¿ç¿¿ëñýí õ¿÷èí ç¿éë íü õóâü, èìïîðòûí áàðàà, á¿òýýãäýõ¿¿íèé õýìæýý ìàõíû ¿íèéí ºñºëò þì. Ó÷èð íü ìàíàé îðíû 53.3 õóâèàð òóñ òóñ ºññºíººñ ãàäíà óã ñàëáàðò ¿éë õóâüä ºðõèéí õýðýãëýýíèé çàðäëûí 16 õóâèéã àæèëëàãààãàà ÿâóóëæ áóé àæ àõóéí íýãæèéí òîî ìàõíû á¿ëýã äàíãààð ýçýëäýã áóþó ìàõ, ìàõàí ºìíºõ îíûõîîñ 34.4 õóâèàð ºñ÷ 5058-ä õ¿ðñýí íü á¿òýýãäýõ¿¿í íü õýðýãëýýíèé ñàãñàíä õàìãèéí íºëººëñºí áàéíà. ºíäºð õóâèéí æèíòýé áàéäàã áºãººä 2010 îíû çóäíû íºëººãººð ìàõíû íèéë¿¿ëýëò èõýýõýí Óóë óóðõàéí ñàëáàðûí îëáîðëîëò íýìýãäýæ, áóóðñíû çýðýãöýý íººöèéí ìàõíû õýìæýý ÷ áàãà Îþóòîëãîé òºñëèéí áàðèëãà, á¿òýýí áàéãóóëàëòûí áàéñàí íü ¿¿íä íºëººëñºí áàéíà. àæèë ýõýëæ áàéãààòàé õîëáîãäîí èìïîðòîîð îðæ èðæ áàéãàà à÷àà òýýâðèéí õýìæýý íýìýãäýæ Ìàíàé îðîí õ¿íñíèé áàðàà, á¿òýýãäýõ¿¿íèé 70 òýýâðèéí ñàëáàðûí íýìýãäýë ºðòãèéã 7.0 õóâèàð õóâèéã èìïîðòîîð àâäàã. Õýðýãëýýíèé ñàãñíû 287 ºñãºæýý. íýð òºðëèéí áàðàà, ¿éë÷èëãýýíýýñ 158 áàðàà íü èìïîðòûíõ áºãººä òýäãýýðèéí ñàãñàíä ýçëýõ æèí 30 õóâü áàéíà. ÈÍÔËßÖÈ 2008 îíû ºíäºð èíôëÿöèéí ¿åä õ¿íñíèé áóñ Ìîíãîë Óëñûí ýäèéí çàñàã, íèéãìèéã 2010 îíä á¿ëãèéí áàðààíû ¿íý ò¿¿í÷ëýí ìàõ, ãóðèëààñ áóñàä õºãæ¿¿ëýõ ¯íäñýí ÷èãëýëä õýðýãëýýíèé áàðàà, õ¿íñíèé áàðààíû ¿íý èõýýð ºñ÷ íèéò èíôëÿöèéí ¿éë÷èëãýýíèé ¿íèéí ºñºëòèéã íýã îðîíòîé òîîíä 90 õóâèéã á¿ðä¿¿ëæ áàéñàí áîë 2010 îíä äýýð áàéëãàõ çîðèëò äýâø¿¿ëñýí áîëîâ÷ óðüä÷èëàí äóðüäñàí÷ëàí ìàõ, ìàõàí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí òààìàãëàõàä õ¿íäðýëòýé òîäîðõîé áóñ íºõöºë¿¿ä, ºñºëò íèéò èíôëÿöèéí 50 õóâèéã ýçýëæ, 13 íýãæ ãàäààä, äîòîîä õ¿÷èí ç¿éëñýýñ øàëòãààëæ 2010 èíôëÿöèéí 6.6 íýãæèéã á¿ðä¿¿ëæýý. îíû ýöýñò 13 õóâüòàé ãàðëàà. Òóõàéëáàë, îíû Ä¿ðñëýë 2. Èíôëÿöèéí ò¿âøèí 2010 îíä (îíû ýõíýýñ) 14 13.1 13 11.4 12 10.3 9.7 10 9 8.7 8.3 8.3 7.4 8 5.4 6 4 2.3 2 0 I.10 II.10 III.10 Iv.10 v.10 vI.10 vII.10 VIII.10 IX.10 X.10 XI.10 XII.10 Ýõ ¿¿ñâýð: ¯ÑÕ16
  17. 17. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝË̺í õ¿íñíèé áóñ á¿ëãèéí ¿íý 2009 îíû ýöýñòýé äýëõèéí íèéò ¿éëäâýðëýë 5 õóâèàð ºñººä áàéíà.õàðüöóóëàõàä ºññºí íü ýäèéí çàñàã ñýðãýæ, Ýäèéí çàñãèéí ñýðãýëòèéí íºëººãººð õýðýãëýý¿éëäâýðëýë íýìýãäýæ áàéãààã èëòãýæ áàéíà. íýìýãäýæ, ò¿¿õèé ýä, íººöèéí ýðýëò ºññºíèéͺ㺺 òàëààñ 2010 îíä ìºíãºíèé íèéë¿¿ëýëò çýðýãöýý ìàíàé îðíû òîìîîõîí óóë óóðõàéí62.5 õóâèàð, äîòîîä öýâýð çýýë 25.3 õóâèàð ºñ÷, êîìïàíèóäûí îëáîðëîëòûí áîëîí òýýâýðëýëòèéíàæ àõóéí íýãæ, èðãýäýä îëãîñîí çýýëèéí ¿ëäýãäýë õ¿÷èí ÷àäàë ñàéæèðñíààð óóë óóðõàéí ñàëáàðûí3.3 èõ íàÿä òºãðºãò õ¿ð÷, çàõ çýýëèéí íèéò ¿íýëãýý á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿éëäâýðëýë ýðñ íýìýãäýâ.2.2 äàõèí íýìýãäñýí íü ìàíàé óëñûí ýäèéí çàñàãýð÷èìòýé òýëæ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Шигтгээ 2. Валютын ханшийн хөдөлгөөнÈéíõ¿¿ 2010 îíä ýäèéí çàñàã ñýðãýñýí, áàéãàëü,öàã óóðûí õ¿íäðýë òîõèîëäîæ îëîí àéìàãò Олон улсад ч мөн ханшийн хөдөлгөөнºâºëæèëò õ¿íäýðñýí, öàõèëãààí äóëààíû ¿íý ихтэй байлаа. Зарим улсад ажилгүйдлийнºññºí, íîîëóóðûí ¿íý ºíäºð, õÿòàäûí ýäèéí түвшин өндөр байгаагаас шалтгааланçàñàã ºíäºð èíôëÿöèòàé, ÎÕÓ-ä õýò õàëóóí áîëîí дотоодын үйлдвэрлэлээ дэмжих, экспортооãàíãèéí óëìààñ óðãàö àëäàæ áóóäàéí ýêñïîðòîäîî нэмэгдүүлэхийг гол зорилго болгон өөрийнõîðèã òàâüñàí çýðýã õ¿÷èí ç¿éëñèéí íºëººãººð орны валютыг зориуд сулруулах, хамгаалахèíôëÿöè 13 õóâüòàé ãàðëàà. бодлого хэрэгжүүлэх стратеги баримталж байгааг шинжээчид онцолж байв.ÂÀËÞÒÛÍ ÕÀÍØ 2010 îíä ýêñïîðòûí ºñºëòèéí íºëººãººð ãàäààä2009 îíä äýëõèéí íèéò ¿éëäâýðëýë 0.6 õóâèàð, âàëþòûí äîòîãøëîõ óðñãàë èõýýð íýìýãäýæ, ìàíàéõºãæèíã¿é îðíóóäûí ýäèéí çàñàã 3.4 õóâèàð óëñûí ãàäààä âàëþòûí öýâýð àëáàí íººö õî¸ðáóóðñàí áîë 2010 îíä äýëõèéí ýäèéí çàñàã ñýðãýæ, òýðáóì àì.äîëëàðûã äàâñàí áàéíà. Ä¿ðñëýë 3. Âàëþòûí õàíøèéí õºäºë㺺íèé òîéì çóðàã, áàéðøëààð Àì.äîëëàðûí ýñðýã âàëþòûí õàíø íü ÷àíãàðñàí îðíóóä Àì.äîëëàðûí ýñðýã âàëþòûí õàíø íü ñóëàðñàí îðíóóä ªºð÷ëºëòã¿é áóþó áàãà õýìæýýíèé ººð÷ëºëòòýé îðíóóä Ýõ ¿¿ñâýð. Bloomberg Businessweek 17
  18. 18. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ Ä¿ðñëýë 4. Àì.äîëëàðûí ýñðýã õàìãèéí èõ Ìàíàé îðíû õóâüä 2010 îíû 1 ä¿ãýýð ñàðä 1 ÷àíãàðñàí âàëþòóóä, 2010 îí àì.äîëëàð 1455.7 òºãðºãòýé òýíöýæ áàéñàí áîë ãàäààä âàëþòûí äîòîãøëîõ óðñãàë íýìýãäýæ, ªºð÷ëºëò õóâèàð (%) íèéë¿¿ëýëò èõ áàéãààãààñ øàëòãààëàí òºãðºãèéí 20 õàíø ÷àíãàð÷, 2010 îíû 12 äóãààð ñàðûí 31-íèé áàéäëààð 1 àì.äîëëàð 1257.18 òºãðºãòýé òýíöýæ 200 îð÷èì òºãðºãººð áóóðàâ. 10 ÃÀÄÀÀÄ ÕÓÄÀËÄÀÀ Ýäèéí çàñàãò ãàðñàí ãàäààä áîëîí äîòîîä ýåðýã 0 ººð÷ëºëòèéí íºëººãººð ìàíàé óëñûí ãàäààä Ìîíãîë ÒªÃЪà ßïîí ÈÅÍ Ìàëàéç ÐÈÍÃÃÈÒ Àôêàíèñòàí AÔÊÀÍ Êîëóìá ÏÅÑÎ Ñèíãàïóð ÄÎËËÀÐ Òàéâàí ÄÎËËÀÐ Ìåêñèê ÏÅÑÎ Ãóàòàìàëà ʯÉÒÇÀË ×èëè Ïåñî Áàðóóí ñàìàî Òàëà ªìíºä àôðèê ðàíä Ñâàçåëàíä Ëèëàãåí Òîíãà ïààíãàà Èçðàë Øýêýë Êàìáîæ Ðèéë Êóâýéò Äèíàð Áðàçèë Ðèéë Áóòàí Íãóëòðóì ªìíºä ñîëîíãîñ ÂÎÍ õóäàëäàà ýð÷èìòýé íýìýãäýæ, 2010 îíä íèéò áàðàà ýðãýëò ºìíºõ îíû ìºí ¿åýñ 53 õóâèàð ºñ÷, àíõ óäààãàà 6.2 òýðáóì àì.äîëëàðò õ¿ðýâ. Ìîíãîë Óëñ 2010 îíä äýëõèéí 132 îðîíòîé õóäàëäàà õèéñýí áºãººä ýäãýýð îðíóóäààñ ÎÕÓ, ßïîí, ÁÍÑÓ, ÕÁÍÃÓ-óóäòàé õèéñýí õóäàëäààíä õàìãèéí Шигтгээ 3. Блүүмберг бизнесийн сэтгүүл èõ àëäàãäëûã õ¿ëýýãýýä áàéíà. Ýäãýýð îðíóóäòàé õóäàëäàà, ýäèéí çàñãèéí õàìòûí àæèëëàãààãàà Блүүмбергийн бизнес долоо хоног öààøèä ñàéæðóóëæ, õóäàëäààíûõàà òýíöâýðòýé сэтгүүлийн 2010 оны сүүлийн дугаарт 2010 áàéäëûã õàíãàõàä àíõààðàõ øààðäëàãàòàé áàéãàà онд ам.долларын эсрэг хамгийн их чангарсан þì. Õàðèí ÁÍÕÀÓ, Êàíàä, Èõ Áðèòàíè çýðýã болон суларсан валютын жагсаалтыг óëñóóäòàé õèéñýí õóäàëäàà àøèãòàé ãàðëàà. гаргажээ. Уг жагсаалтаас харахад 2010 онд ам.долларын эсрэг хамгийн ихээр чангарсан валютаар Монгол төгрөгийг нэрлэсэн байна. Ä¿ðñëýë 5. Ãàäààä õóäàëäàà (2005-2010 îí, ñàÿ àì.äîëëàðààð) 9000.0 4150.0 8000.0 - ÝÊÑÏÎÐÒ 3245 3200 2909 - ÈÌÏÎÐÒ 3150.0 7000.0 2535 - ÃÀÄÀÀÄ ÕÓÄÀËÄÀÀÍÛ ÒÝÍÖÝË 2138 2062 6108.6 1948 1885 2150.0 6000.0 1542.0 5779.0 1435.0 1177.3 - ÍÈÉÒ ÁÀÐÀÀÍÛ ÝÐÃÝËÒ 1063.9 5000.0 1150.0 4009.3 4023.1 4000.0 107 -252.3 -291.6 Ýõ ¿¿ñâýð: ÃÅÃ, Ãàäààä õóäàëäààíû - 114 -113 -710 150.0 áàðààíû ñòàòèñòèê ìýäýýëýë 3000.0 2977.0 2241.2 -850.0 2000.0 2005 2006 2007 2008 2009 201018
  19. 19. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝËÌîíãîë Óëñûí ýêñïîðòûí á¿òöèéã 2010 îíîîð Õ¿í àìûí îðëîãî, õóäàëäàí àâàõ ÷àäâàð äýýøèëæàâ÷ ¿çâýë, 98 õóâü íü òåõíîëîãèéí àãóóëàìæã¿é áàéãààòàé óÿëäàí àâòî ìàøèí, òýýâðèéíáîëîí íàì òåõíîëîãèòîé á¿òýýãäýõ¿¿í ýçýëæ õýðýãñëèéí èìïîðòûí õýìæýý 2009 îíòîéáàéíà. Òåõíîëîãèéí àãóóëàìæã¿é, áîëîâñðóóëàëò õàðüöóóëàõàä áàðàã 2.3 äàõèí ºññºí áàéíà.áàãàòàé óóë óóðõàéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ýêñïîðò æèëá¿ð íýìýãäýæ áàéãàà íü ìàíàé óëñûí ýêñïîðòûí Óóë óóðõàéí ñàëáàðò õºðºí㺠îðóóëàëò èõýýð îðæ,îðëîãî áîëîîä íèéò ýäèéí çàñãèéã ýìçýã áîëãîæ îëáîðëîëò, òýýâýðëýëòèéí õ¿÷èí ÷àäàë íýìýãäýæáàéíà. áàéãàà íü óóë óóðõàéí ñàëáàðûí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ýêñïîðò, èìïîðòûã îãöîì íýìýãä¿¿ëæ áàéíà.Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçàð ãàäààä õóäàëäààíû Òóõàéëáàë, òºìðèéí õ¿äðèéí ýêñïîðòûí õýìæýýáàðàà ýðãýëò, ÿëàíãóÿà í¿¿ðñíèé ýêñïîðòûã 2010 îíä ºíãºðñºí îíûõîîñ 2.2 äàõèí ºñ÷,íýìýãä¿¿ëýõ, õèëýýð íýâòýð÷ áàéãàà àæ àõóéí ãàçðûí òîñíû á¿òýýãäýõ¿¿íèé èìïîðò 1.3 äàõèííýãæ, èðãýäèéí ¿éë àæèëëàãààíä òóëãàìäàæ áóé íýìýãäëýý.àñóóäëûã øèéäâýðëýõ çîðèëãîîð “Ãàøóóí ñóõàéò”,“Øèâýý õ¿ðýí”-ãèéí áîîìòûí õ¿÷èí ÷àäëûã Èéíõ¿¿ 2009 îíä ìàíàé îðíû ýäèéí çàñãèéííýìýãä¿¿ëýõ òóõàé 2010 îíä Çàñãèéí ãàçðûí 6 äîòîîä, ãàäààä îð÷èí ýäèéí çàñãèéí ºñºëòºääóãààð òîãòîîëûã áàòëàí ãàðãàñàí áèëýý. ¯¿íèé ñºðºã íºëººëæ áàéñàí áîë 2010 îíä áàðàã á¿õ¿ð ä¿íä 2010 îíä 16.6 ñàÿ òîíí í¿¿ðñ ýêñïîðòëîæ, ñàëáàðò íààøòàé ººð÷ëºëò ãàð÷ áàéíà. Ìîíãîëºíãºðñºí îíû ìºí ¿åýñ 2.3 äàõèí íýìýãäýæ, Óëñ ýäèéí çàñãèéí õºãæëèéí ýð÷èìòýé ºñºëòèéíìºíãºí ä¿íãýýð çýñèéí áàÿæìàëûí ýêñïîðòûí øèíý ãàðààí äýýð èðýýä áàéíà. Ýíý íü Ìîíãîëûíîðëîãîîñ äàâñàí áàéíà. õºãæëèéí ò¿âøèíä äîðâèòîé àõèö ãàðãàõ øèíý áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëæ áàéãàà þì. 19
  20. 20. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ20
  21. 21. ¯ÍÄÝÑÍÈÉ ÄªÐªÂ ÄÝÕ ÈËÒÃÝË 21
  22. 22. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌßÍÃÀÍÛ ÕªÃÆËÈÉÍ ÇÎÐÈËÒÓÓÄÛÍ ÕÝÐÝÃÆÈËÒ ÇÎÐÈËÃÎ 1 ßÄÓÓÐÀË, ªËÑê˪Íà ÁÓÓÐÓÓËÀÕ Çîðèëò 1. Àìüæèðãààíû äîîä ò¯âøíýýñ äîîãóóð îðëîãîòîé èðãýäèéí ýçëýõ õóâü õýìæýýã 1990 îíòîé õàðüöóóëàõàä 2015 îí ãýõýä õî¨ð äàõèí áóóðóóëàõ ªÍªªÃÈÉÍ ÁÀÉÄÀË: ШИГТГЭЭ 4. Монгол Улсын ядуурлын түвшин Ìÿíãàíû õºãæëèéí çîðèëòîä ÿäóóðëûí ò¿âøèíã 2015 îí ãýõýä 18.0 õóâü, ÿäóóðëûí ã¿íçãèéðýëòèéã Монгол Улсын Үндэсний статистикийн 6.0 õóâüä õ¿ðãýõ çîðèëò äýâø¿¿ëñýí áèëýý. ªðõèéí хороо ядуурлын түвшинг дараахь байдлаЀ󽋀

×