Etienne Van Hecke 
Jean-Michel Decroly 
Lieve Vanderstraeten 
Kentering in de demografische dynamieken 
van het Brussels s...
INTRODUCTION 
 Une première mise en perspective de la croissance démographique 
de la RBC 
 Changement d'échelle : de la R...
PROBLEMATISATION 
 Banalité de la croissance démographique récente de la RBC dans 
le contexte urbain belge … voire europé...
THE STAGES OF URBAN DEVELOPMENT 
Source : Adaptation par Rérat (2010) de Van den Berg and Klaassen (1987)
Les villes Suisses (Rérat, 2010) 
Taux d'accroissement (en %) de la population dans 
les centres et périphéries des 25 vil...
PLAN 
 Les régions urbaines comme cadre d'analyse 
 Les dynamiques démographiques dans les ≠ couronnes 
urbaines (Bruxelle...
HET STADSGEWEST 
Administratieve grenzen van een stad niet langer relevant als 
begrenzing van een geografisch-economische...
HET BRUSSELS STEDELIJK LEEFCOMPLEX
DE STADSGEWESTEN 2001 (Bron: Van Hecke E.  Luyten S.)
FORENSENWOONZONE IN HET ONDERZOEK BETREKKEN! 
In het licht van de voortschrijdende suburbanisatie 
Op een achtergrond van ...
BEVOLKINGSEVOLUTIE VAN DE GELEDINGEN VAN HET 
STEDELIJK LEEFCOMPLEX BRUSSEL 
Bron: ADSEI
BEVOLKINGSEVOLUTIE IN DE STEDELIJKE LEEFCOMPLEXEN 
VAN DE GROTE STEDEN 
Antwerpen Gent Luik Charleroi 
Bron: ADSEI
BEVOLKINGSEVOLUTIE VAN DE STEDELIJKE LEEFCOMPLEXEN 0,94 
1,08 
1,02 
1 
1,07 
1,05 
0,98 
1,07 
1,05 
1 
1,07 
1,06 
1,12 ...
NATUURLIJKE AANGROEI, INTERNE EN EXTERNE MIGRATIES 
BRUSSELS STADSGEWEST EN TOTAAL STADSGEWESTEN 
(2010-12) 
BEVOLKINGSGRO...
EVOLUTIE VAN DE INTERNE EN DE EXTERNE MIGRATIESALDI VAN 
DE GELEDINGEN VAN HET BRUSSELS LEEFCOMPLEX (in ‰/ jaar) 
BHG stad...
EVOLUTIE VAN DE INTERNE EN DE EXTERNE MIGRATIESALDI VAN 
DE GELEDINGEN VAN DE STEDELIJKE LEEFCOMPLEXEN (in ‰/ jaar) 
centr...
NATUURLIJKE AANGROEI EN MIGRATIESALDI IN DE GELEDINGEN 
VAN DE BELGISCHE EN HET BRUSSELS LEEFCOMPLEX (2010-12) 
Bron: ADSE...
DE INTERNE DYNAMIEK 
Suburbanisatie : nog steeds een actueel fenomeen! 
CENTRALE STEDEN VERLIEZEN IN TERMEN VAN INTERNE MI...
MIGRATIESALDI TUSSEN DE GELEDINGEN VAN BRUSSELS 
STEDELIJK LEEFCOMPLEX, JAARLIJKS GEMIDDELDE 1991- 
1994, IN ‰ 
Bron: ADSE...
MIGRATIESALDI TUSSEN DE GELEDINGEN VAN BRUSSELS 
STEDELIJK LEEFCOMPLEX, JAARLIJKS GEMIDDELDE 2010- 
2012, IN ‰ 
Bron: ADSE...
MOBILITEIT TUSSEN EN BINNEN DE GELEDINGEN VAN DE 
STEDELIJKE LEEFCOMPLEXEN 
Mobiliteit tussen geledingen Mobiliteit Migrat...
MIGRATIEFLUXEN ZIJN LEEFTIJDSGEBONDEN 
INTERNE EN EXTERNE MIGRATIESALDI NAAR LEEFTIJD BHG 
2010-12 
Bron: ADSEI
INTERNE EN EXTERNE MIGRATIESALDI NAAR LEEFTIJD 
BANLIEUE VAN HET STADSGEWEST BRUSSEL 2010-12 
Bron: ADSEI
BRUSSEL 25-29 JAAR 
Bron: ADSEI
BRUSSEL 30-34 JAAR 
Bron: ADSEI
BRUSSEL 35-39 JAAR 
Bron: ADSEI
INTERNE EN EXTERNE MIGRATIEFLUXEN 
INTERNE MIGRATIES 
Jongeren naar de centrale stad (max. saldo 20-24 jaar) 
Jonge volwas...
Gemiddeld jaarlijks migratiesaldo van de 18-29 jarigen met 
het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (2008-2012) t.o.v. Vlaams- ...
Gemiddeld jaarlijks migratiesaldo van de 30-44 jarigen met 
het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (2008-2012) t.o.v. Vlaams- ...
NIET-BELGEN DRAGEN OOK BIJ TOT GROEI BUITEN HET BHG 
MIGRATIESALDI NIET-BELGEN, GROOT, VOORAL IN VLAAMS DEEL 
2010-2012 (‰...
BELGEN EN NIET- BELGEN (nationaliteit) IN DE MIGRATIESALDI 
MIGRATIESALDI TEN OPZICHTE VAN DE TOTALE BEVOLKING 
NIET-BELGE...
Gemiddeld jaarlijks migratiesaldo met het B.H.G. (2008-2012) 
van verhuizers met EU-origine (buiten de Belgische) en een 
...
CONCLUSION (I) 
 Nouvelle dynamique démographique de la région urbaine de 
Bruxelles 
 De la stagnation (1981-91) à une cr...
CONCLUSION (II) 
 Le rôle clef des migrations externes … 
 Dans la croissance démographique de la RBC (avec un solde migra...
20141128 demogr bxl_02_evh_et_al
Prochain SlideShare
Chargement dans…5
×

20141128 demogr bxl_02_evh_et_al

1 175 vues

Publié le

Les dynamiques démographiques contrastées de la région urbaine bruxelloise, Etienne Van Hecke (KULeuven), Jean-Michel Decroly (ULB) & Lieve Vanderstraeten (KULeuven)

0 commentaire
0 j’aime
Statistiques
Remarques
  • Soyez le premier à commenter

  • Soyez le premier à aimer ceci

Aucun téléchargement
Vues
Nombre de vues
1 175
Sur SlideShare
0
Issues des intégrations
0
Intégrations
607
Actions
Partages
0
Téléchargements
7
Commentaires
0
J’aime
0
Intégrations 0
Aucune incorporation

Aucune remarque pour cette diapositive

20141128 demogr bxl_02_evh_et_al

  1. 1. Etienne Van Hecke Jean-Michel Decroly Lieve Vanderstraeten Kentering in de demografische dynamieken van het Brussels stadsgewest Les dynamiques démographiques contrastées de la région urbaine bruxelloise Symposium “Demographic Dynamics in Brussels: Particularities, challenges and international comparisons” Brussels, 28 november 2014
  2. 2. INTRODUCTION Une première mise en perspective de la croissance démographique de la RBC Changement d'échelle : de la Région à l'aire métropolitaine Dynamiques des parties centrales et périphériques ainsi que de l'aire métropolitaine ? La croissance de la RBC entraîne-t-elle celle de l'aire métropolitaine? La croissance de la RBC modifie-t-elle le canevas des migrations dans l'aire métropolitaine? Comparaison avec les 4 autres aires métropolitaines belges Singularités des dynamiques démographiques bruxelloises ?
  3. 3. PROBLEMATISATION Banalité de la croissance démographique récente de la RBC dans le contexte urbain belge … voire européen? 2 points de repères : Théorique : Le modèle des phases de développement urbain de Van den Berg and Klaassen (1987) Empirique : La dynamique démographique des aires urbaines de Suisse (Rérat, 2010)
  4. 4. THE STAGES OF URBAN DEVELOPMENT Source : Adaptation par Rérat (2010) de Van den Berg and Klaassen (1987)
  5. 5. Les villes Suisses (Rérat, 2010) Taux d'accroissement (en %) de la population dans les centres et périphéries des 25 villes Suisse (1980- 2008) Composantes du mouvement de la population dans les centres des 25 villes Suisse (1980-2008)
  6. 6. PLAN Les régions urbaines comme cadre d'analyse Les dynamiques démographiques dans les ≠ couronnes urbaines (Bruxelles + A/G/L/C) Accroissement total Composantes du mouvement de la population Migrations par âge et nationalité
  7. 7. HET STADSGEWEST Administratieve grenzen van een stad niet langer relevant als begrenzing van een geografisch-economische realiteit: grotere steden bestuderen op niveau van hun stadsgewesten. STAD (=stedelijke gemeente) + STADSRAND = AGGLOMERATIE (morfologisch criterium: ‘continue bebouwing’) AGGLOMERATIE + BANLIEUE (functioneel criterium; relaties met agglomeratie) = STADSGEWEST STADSGEWEST + FORENSENWOONZONE (pendel) = STEDELIJK LEEFCOMPLEX
  8. 8. HET BRUSSELS STEDELIJK LEEFCOMPLEX
  9. 9. DE STADSGEWESTEN 2001 (Bron: Van Hecke E. Luyten S.)
  10. 10. FORENSENWOONZONE IN HET ONDERZOEK BETREKKEN! In het licht van de voortschrijdende suburbanisatie Op een achtergrond van een afbakening 2001 Lagere vastgoedprijzen
  11. 11. BEVOLKINGSEVOLUTIE VAN DE GELEDINGEN VAN HET STEDELIJK LEEFCOMPLEX BRUSSEL Bron: ADSEI
  12. 12. BEVOLKINGSEVOLUTIE IN DE STEDELIJKE LEEFCOMPLEXEN VAN DE GROTE STEDEN Antwerpen Gent Luik Charleroi Bron: ADSEI
  13. 13. BEVOLKINGSEVOLUTIE VAN DE STEDELIJKE LEEFCOMPLEXEN 0,94 1,08 1,02 1 1,07 1,05 0,98 1,07 1,05 1 1,07 1,06 1,12 1,06 1,07 1,04 1,05 1,05 1,15 1,1 1,05 1 0,95 0,9 0,85 centr banl forensw centr banl forensw Evolutie 1981-1991 1991-2001 2001-2011 GROTE STEDEN REGIONALE STEDEN Bron: ADSEI
  14. 14. NATUURLIJKE AANGROEI, INTERNE EN EXTERNE MIGRATIES BRUSSELS STADSGEWEST EN TOTAAL STADSGEWESTEN (2010-12) BEVOLKINGSGROEI: + 13,5 ‰ + 8,6 ‰ NATUURLIJKE AANGROEI: + 5,3 ‰ + 2,8 ‰ HOOGST IN CENTRALE STEDEN Hoog % jonge migranten Niet gesuburbaniseerde jonge volwassenen MIGRATIEOVERSCHOT: + 8,2 ‰ + 5,8 ‰ Interne - 5,1 -2,2 meest negatief in centrale steden Externe + 13,3 +8,0 meest positief in centrale steden EXTERN MIGRATIESALDO TOTALE BEVOLKINGSGROEI IN DE 5 GROTE STEDEN 90% VAN GROEI VAN HUN STADSGEWEST IN 2010-12
  15. 15. EVOLUTIE VAN DE INTERNE EN DE EXTERNE MIGRATIESALDI VAN DE GELEDINGEN VAN HET BRUSSELS LEEFCOMPLEX (in ‰/ jaar) BHG stadsrand forensen-woonzone Bron: ADSEI banlieue
  16. 16. EVOLUTIE VAN DE INTERNE EN DE EXTERNE MIGRATIESALDI VAN DE GELEDINGEN VAN DE STEDELIJKE LEEFCOMPLEXEN (in ‰/ jaar) centrale gem. stadsrand banlieue forensen-woonzone 15 10 5 0 -5 -10 ‰ intern 1988-90 intern 2002-05 intern 2010-12 extern 1988-90 extern 2002-05 extern 2010-12 Bron: ADSEI
  17. 17. NATUURLIJKE AANGROEI EN MIGRATIESALDI IN DE GELEDINGEN VAN DE BELGISCHE EN HET BRUSSELS LEEFCOMPLEX (2010-12) Bron: ADSEI
  18. 18. DE INTERNE DYNAMIEK Suburbanisatie : nog steeds een actueel fenomeen! CENTRALE STEDEN VERLIEZEN IN TERMEN VAN INTERNE MIGRATIES AAN DE STADSRAND, DE BANLIEUE EN DE FORENSENWOONZONE DE STADSRAND VERLIEST AAN DE BANLIEUE EN DE FORENSENWOONZONE DE BANLIEUE VERLIEST AAN DE FORENSENWOONZONE EN DIT IN TOENEMENDE MATE : verklaart groot deel van afnemend totaal intern migratiesaldo van de banlieue
  19. 19. MIGRATIESALDI TUSSEN DE GELEDINGEN VAN BRUSSELS STEDELIJK LEEFCOMPLEX, JAARLIJKS GEMIDDELDE 1991- 1994, IN ‰ Bron: ADSEI
  20. 20. MIGRATIESALDI TUSSEN DE GELEDINGEN VAN BRUSSELS STEDELIJK LEEFCOMPLEX, JAARLIJKS GEMIDDELDE 2010- 2012, IN ‰ Bron: ADSEI
  21. 21. MOBILITEIT TUSSEN EN BINNEN DE GELEDINGEN VAN DE STEDELIJKE LEEFCOMPLEXEN Mobiliteit tussen geledingen Mobiliteit Migratiesaldo binnen geledingen Belgen Niet-Belgen Belgen Niet-Belgen Belgen Niet-Belgen Bron: ADSEI
  22. 22. MIGRATIEFLUXEN ZIJN LEEFTIJDSGEBONDEN INTERNE EN EXTERNE MIGRATIESALDI NAAR LEEFTIJD BHG 2010-12 Bron: ADSEI
  23. 23. INTERNE EN EXTERNE MIGRATIESALDI NAAR LEEFTIJD BANLIEUE VAN HET STADSGEWEST BRUSSEL 2010-12 Bron: ADSEI
  24. 24. BRUSSEL 25-29 JAAR Bron: ADSEI
  25. 25. BRUSSEL 30-34 JAAR Bron: ADSEI
  26. 26. BRUSSEL 35-39 JAAR Bron: ADSEI
  27. 27. INTERNE EN EXTERNE MIGRATIEFLUXEN INTERNE MIGRATIES Jongeren naar de centrale stad (max. saldo 20-24 jaar) Jonge volwassenen suburbaniseren (max. saldo 30-34 jaar), deels laat (35-39 jarigen+ kinderen 5-14 jaar) Centrale stad en banlieue : complementaire leeftijdsverloop EXTERNE MIGRATIES Jongeren en volwassenen belanden hoofdzakelijk in de centrale steden Gevolgd door suburbanisatie (zie verder)
  28. 28. Gemiddeld jaarlijks migratiesaldo van de 18-29 jarigen met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (2008-2012) t.o.v. Vlaams- Brabant Bron: F. De Maesschalck e.a., Steunpunt Sociale Planning, provincie Vlaams-Brabant
  29. 29. Gemiddeld jaarlijks migratiesaldo van de 30-44 jarigen met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (2008-2012) t.o.v. Vlaams- Brabant Bron: F. De Maesschalck e.a., Steunpunt Sociale Planning, provincie Vlaams-Brabant
  30. 30. NIET-BELGEN DRAGEN OOK BIJ TOT GROEI BUITEN HET BHG MIGRATIESALDI NIET-BELGEN, GROOT, VOORAL IN VLAAMS DEEL 2010-2012 (‰) t.o.v. bevolking v.d. geledingen: Belgen of niet-Belgen NAAR BHG NAAR STADS-RAND NAAR BAN-LIEUE VL NAAR BAN-LIEUE WAL NAAR FORENSEN-WOONZONE VL NAAR FORENSEN-WOONZONE WAL NAAR EL-DERS BELGEN Van BHG 10,3 5,8 6,5 1,7 3,9 0,2 Van REST BELGIE -11,9 -9,4 -3,8 -4,4 2,3 2,3 0,3 Van TOT. BELGIE -11,9 0,9 2,0 2,1 4,0 6,2 0,5 NIET-BELGEN Van BHG 34,8 32,7 13,6 31,0 14,9 0,7 Van REST BELGIE -10,8 -6,3 -6,7 -8,5 17,7 0,4 0,5 Van TOT. BELGIE -10,8 28,5 26,0 5,1 48,7 15,3 1,2 Bron: ADSEI
  31. 31. BELGEN EN NIET- BELGEN (nationaliteit) IN DE MIGRATIESALDI MIGRATIESALDI TEN OPZICHTE VAN DE TOTALE BEVOLKING NIET-BELGENBELGEN IN STADSRAND EN VLAAMSE BANLIEUE 2010-2012 NAAR NAAR NAAR NAAR NAAR NAAR %o BHG STADS-RAND BAN-LIEUE BAN-LIEUE FOREN-SEN-WOON-ZONE FOREN-SEN-WOON-ZONE t.o.v. totale bevolking VL WAL geledingen VL WAL NAAR EL-DERS BELGEN Van BHG - 8,9 5,3 5,9 1,6 3,7 0,1 Van REST BELGIE -8,1 -8,1 -3,5 -4,0 2,2 2,2 0,4 Van TOT. BELGIE -8,1 0,8 1,8 1,9 3,9 5,9 0,5 NIET-BELGEN Van BHG - 4,6 2,6 1,3 1,0 0,8 0,1 Van REST BELGIE -3,5 -0,8 -0,5 -0,8 0,5 0 0 Van TOT. BELGIE -3,5 3,8 2,1 0,5 1,5 0,8 0,1 Bron: ADSEI
  32. 32. Gemiddeld jaarlijks migratiesaldo met het B.H.G. (2008-2012) van verhuizers met EU-origine (buiten de Belgische) en een niet EU-origine Halle-Vilvoorde: 7,7 Vlaams-Brabant: 4,5 Galmaarden Bever Affligem Opwijk Asse Liedekerke Ternat Herne Roosdaal Gooik Londerzeel Merchtem Dilbeek Sint- Pieters- Leeuw Lennik Pepingen Halle Kapelle-op- Meise Wemmel den- Bos Grimbergen Zemst Vilvoorde Boortmeerbeek Steenokkerzeel Machelen Zaventem Drogenbos Beersel Sint- Genesius- Rode Kortenberg Kraainem Oppem Hoeilaart Wezembeek- Overijse Haacht Huldenberg Tervuren Bertem Tremelo Leuven Herent Kampenhout Keerbergen Begijnendijk Rotselaar Aarschot Scherpenheuvel -Zichem Diest Bekkevoort Tielt-Winge Kortenaken Geetbets Zoutleeuw Linter Landen Glabbeek Tienen Lubbeek Boutersem Bierbeek Oud-Heverlee Linkebeek Hoegaarden Holsbeek Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: Rijksregister, verwerking Steunpunt sociale planning per 1.000 inwoners 10,9 - 25,4 7,8 - 10,9 4,6 - 7,7 1,4 - 4,5 -1,7 - 1,3 Aantal 300 EU niet-EU Bron: F. De Maesschalck e.a., Steunpunt Sociale Planning, provincie Vlaams-Brabant
  33. 33. CONCLUSION (I) Nouvelle dynamique démographique de la région urbaine de Bruxelles De la stagnation (1981-91) à une croissance soutenue (+ 12% entre 2001 et 2011) Par le jeu d'une croissance dans les 3 couronnes urbaines, mais plus forte dans la RBC que dans la périphérie Un processus commun aux régions urbaines belges Plus marqué à Bruxelles que dans les 4 autres aires métropolitaines Plus marqué dans les grandes villes que dans les villes régionales Des similarités avec les dynamiques des villes suisses … ce qui contredit le modèle des stades de développement urbain
  34. 34. CONCLUSION (II) Le rôle clef des migrations externes … Dans la croissance démographique de la RBC (avec un solde migratoire positif au solde migratoire interne négatif) Par la pression que sa composante aisée exerce sur le foncier en RBC Par sa contribution progressive, notamment après séjour en RBC, à la dynamique suburbaine De nouvelles configurations de la migration interne La périrubanisation se poursuit mais …. Blocage de la banlieue, surtout sud-est, pour les jeunes adultes Emigration depuis RBC vers le rand, surtout dans l'axe industriel de la Senne Emigration lointaine vers zone de migrants alternants Rand et banlieue continuent à accuellir les couples au-delà de 30 ans avec leurs enfants Le tout avec de forts contrastes selon les classes sociales!

×