ISGOTT 5.Basım Türkçe
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

ISGOTT 5.Basım Türkçe

on

  • 10,055 vues

ISGOTT 5th Edition(Turkish)

ISGOTT 5th Edition(Turkish)
International Safety Guide For Tankers & Terminals

Statistiques

Vues

Total des vues
10,055
Vues sur SlideShare
10,055
Vues externes
0

Actions

J'aime
3
Téléchargements
324
Commentaires
0

0 Ajouts 0

No embeds

Accessibilité

Catégories

Détails de l'import

Uploaded via as Adobe PDF

Droits d'utilisation

© Tous droits réservés

Report content

Signalé comme inapproprié Signaler comme inapproprié
Signaler comme inapproprié

Indiquez la raison pour laquelle vous avez signalé cette présentation comme n'étant pas appropriée.

Annuler
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Votre message apparaîtra ici
    Processing...
Poster un commentaire
Modifier votre commentaire

ISGOTT 5.Basım Türkçe ISGOTT 5.Basım Türkçe Document Transcript

  • ISGOTT ISGOTT ISGOTT ISGOTT ISGOTTTankerler ve Terminaller için Uluslar Arası Emniyet Rehberi Beşinci Basım 2006 ULUSLARARASI DENİZ TİCARET ODASIPETROL ŞİRKETLERİ ULUSLARARASI DENİZ FORUMU ULUSLARARASI LİMANLAR VE İSKELELER BİRLİĞİ
  • 11 Kullanım Şartları UyarısıBu kitabın (Rehber) içindeki tavsiyeler halen temin edilebilen en iyi bilgileri içerirken kitabınyalnızca bir taşıma rehberi olması amaçlanmıştır ve kullanımı okuyucunun kendi riski altındadır.Uluslar Arası Deniz Ticaret Odası (ICS), Petrol Şirketleri Uluslar Arası Deniz Forumu (OCIMF),Uluslar Arası Limanlar ve İskeleler Birliği (IAHP) veya herhangi bir şekilde bilgi veya veritemininde bulunan kişi veya kurumlar tarafından bu Rehberin ihtiva ettiği bilgilerin toplanması,yayınlanması veya izinli tercümesi, alımı veya satımı, içindeki bilgilerin veya tavsiyelerindoğruluğu veya yapılmış olan bir hata ya da iyi niyetli de olsa bilgilerin yanlış uygulanmasındandolayı meydana gelen doğrudan veya dolaylı herhangi bir durum nedeniyle bir sorumluluk kabuledilmez.
  • IV BEŞİNCİ BASIMIN ONSOZUEmniyet, tanker endüstrisi için önemlidir. Petrol Tankerleri ve Terminalleri için UluslarArası Emniyet Rehberi (ISGOTT), hizmet verilen terminallerin ve petrol tankerlerininemniyet işlemleri üzerindeki standart referans çalışmasıdır. Akıcı kalmak İçin, Rehbergemi dizaynında ve çalışma operasyonlarında değişiklikleri aynı şekilde takip etmeli veen son teknolojiyi yansıtmalıdır.Beşinci Basım olan bu metin, statik elektrik oluşumu ve başıboş akımlar; günümüzdeher yerde mevcut olan, cep telefonu ve çağrı cihazlarının kullanılması; acil çekmehalatları ve bağlama halatları için yeni maddelerin kullanılması; zehirlilik ve benzen vehidrojen sülfitin zehir etkileri; ve Uluslar Arası Güvenli Yönetim (ISM) Kodunun veUluslar Arası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik (1SPS) Kodunun temelini teşkil edenprensiplerin takdimi dahil endüstri içindeki en son gelişmeler üzerinde birçok yeni bilgiiçermektedir. Tanker ve terminalin tek başına ve müşterek sorumluluklarını dahayansıtmak için Gemi/Sahil Emniyet Kontrol Listesi tamamiyle tekrar gözden geçirilipdüzeltildi.Rehber, şimdi "Genel Bilgi"; "Tanker Bilgisi"; "Terminal Bilgisi" ve "Tanker ve TerminalArasının Yönetimi" olmak üzere dört kısma bölünmüştür, önceki basımlarda verilenrehberlikte sağlanmış olan dikkat, yeni formatta değiştirilmedi veya silinmedi.Yazarlar, ISGOTTun tanker ve terminal operasyonlarında en iyi teknik rehberliğisağlamaya devam ettiğine inanmaktadırlar. Tüm işletmeciler, bu Rehberdeki tavsiyelerinsadece okunup ve tamamen anlaşıldığı değil, fakat aynı zamanda takip edilmesininsağlanması için zorlamalıdır. Internatinal Chamberof Shipping 12 Carthusian Street London EC1M 6EZ United Kingdom www.marisec.org ON Companies International Marine Forum 27 Queen Annes Gate London SW1H 9BU United Kingdom www. ocimf.com International Association of Ports and Harbors 7. Flor, South Tower New Pier Takeshiba 1-16-1, Kaigan Minato-ku Tokyo 105-0022 Japan www.iaphworldports.org
  • 111 ÖNSÖZBu yayımı hazırlayan uluslar arası kurumların ana fonksiyonlarından biri, Uluslar ArasıDenizcilik Örgütü (IMO) gibi ana düzenleyiciler endüstrinin ilgilerini temsil etmektir.Uluslar Arası Deniz Ticaret Odası (ICS), Petrol Şirketleri Uluslar Arası Deniz Forumu(OCIMF) ve Uluslar Arası Limanlar ve İskeleler Birliği (IAHP) IMO toplantılarına etkinkatılımları vasıtası ile IMO çalışmalarına manalı bir katkıda bulunur.IMO, geliştirme ve benimseme için forum sağlar ve sonra, deniz nakliyatı işlerindedünya çapında düzenleyici temeli, gerektiği gibi yeniden gözden geçirme ve güncellemesağlar. SOLAS ve MARPOL anlaşmalarının IMO tarafından kabul edildiği yıllardan beri;tanker endüstrisinin çevresel çalışma ve emniyet ve güvenlik kayıtları önemli derecedegelişmiştir. Böyle bir gelişme, yalnızca kanunla oluşturulamamasına rağmen; endüstritarafından benimsenen ve sürekli tasfiye edilen iyi pratiklere ve istihdam edilen kişilerinemniyeti ve çevresel korunmasına kanıttır. IMO Uluslar Arası Güvenli Yönetim (ISM)Kodu tarafından benimsenen bir anlayış, sürekli gelişmeye bu bağlantı; PetrolTankerleri ve Terminalleri için Uluslar Arası Emniyet Rehberi - veya ISGOTTu günceltanker endüstrisinde yaygın olarak bilinmesini sağlamak için endüstrinin çabalarıylaispat edilir.Böylece, Rehberin revize edilmiş bu basımı sunmak bana büyük mutluluk veriyor. Birçok yıldır IMO, ISGOTTu onlara hizmet eden petrol tankerlerinin ve terminalleriningüvenli operasyonlarında temel endüstri referans el kitaplarından biri gibi kabul eder vebirçok IMO düzenlemelerinde ve tavsiyelerinde referans olarak gösterir.Bu yeni beşinci basım, petrol tankerleri ve terminallerinin operasyonlarında en iyi bilinenemniyet uygulamalarını sağlamaya devam eder fakat şimdi ayrıca bir risk tabanlı kontrolfelsefesi ihtiva eder. ISGOTT, riski fark etmeyi arttırarak ancak, yaptıkları her şeyderiskleri tanımlamak için ve amaca uygun risk azaltma ölçümlerini yerine getirmek içinçalışanları ve denizcileri cesaretlendirerek, bazı gemide yapılan operasyonlarla ilgilitereddütlerin sadece emirle düşmediği yerde bir çevre sağlamak için arar. Bu, odağıinsan üzerine çeker ve böylece ISM Kod ve IMOnun insan unsuruyla ilgili stratejisinetamamen uygundur.ISGOTTun bu yeni basımının, sadece tanker endüstrisinin mükemmel emniyetkayıtlarının ilave gelişimine yardım etmeyeceğine ve ayrıca bizi, hepimizin arzu ettiğisıfır kaza hedefine yaklaştıracağına eminim. Bu nedenle, ilgili tüm kurumlara bunutavsiye ediyorum.IMO Genel SekreteriEfthimios E. Mitropoulos
  • AMAÇ VE FAALİYETBu Rehber, tankerlerde ve terminallerde bulunan ham petrol ve petrol ürünleriningüvenle taşınmasında ve elleçlenmesinde tanker ve terminal personeli için tavsiyelerdebulunur. Rehberin 1978de ilk hazırlanışı, Uluslar Arası Deniz Ticaret Odası (ICS)tarafından yayımlanan "Tanker Emniyet Rehberi (Petrol)" ve Petrol Şirketleri UluslarArası Deniz Forumu (OCIMF) adına yayımlanan "Uluslar Arası Petrol Tankerleri veTerminalleri Emniyet Rehberi"ndeki bilgilerin bir araya getirilmesiyle olmuştur. BuBeşinci Basım yayınlanırken, rehberin kapsadığı konular uygulama ve kurallardaherhangi bir değişiklik olup olmadığının tespiti bakımından Uluslar Arası Limanlar veİskeleler Birliği (IÂPH) ile birlikte bu kurumlar tarafından geçerli en iyi uygulama vekanunları yansıtmaya devam etmesini sağlamak için yeniden gözden geçirilmiştir. Bu,kısmen, OCIMF yayımı olan Deniz Terminalinde Yangın Koruma ve Acil BoşaltmaHususunda Rehber inden bilgi alarak meydana getirildi.Bu son basım, 1 Temmuz 1998 tarihinde tankerler için zorunlu olan, özellikle teşvikedilen Uluslar Arası Güvenli Yönetim (ISM) Kodunun başlaması ile, tavsiye edilen ça­lışma prosedürlerinde yeni değişiklikleri göz önüne almaktadır. Rehberin amaçlarındanbiri, ISM Kodun gereksinimlerini karşılamak için bir Güvenli Yönetim Sisteminingeliştirilmesinde şirketlere yardımcı olacak bilgiyi sağlamaktır.Rehberin amacı ayrıca, tanker ve terminal operasyonlarında doğrudan ilgili personeleyardım edebilmek amacıyla operasyonel tavsiyeler sağlamaktır. Tanker ve terminaloperasyonlarının nasıl yönetildiğine dair kesin bir tanımlama sağlamaz. Ancak, tankerve terminal operasyonlarının belirli durumlarına ve nasıl yönetildiğine dair rehberliksağlar. Riskin etkili yönetimi, değişikliğe kolay adapte olabilen süreçler ve kontrollerister. Bu nedenle; verilen rehberlik, birçok durumda kasten yapılagelmeyendir vealternatif prosedürler, operasyonlarının yönetiminde bazı operatörler tarafından kabuledilebilir. Bu alternatif prosedürler, bu Rehberde bulunan tavsiyeleri aşabilir.Alternatif prosedürler benimsenirken operatörler, riskleri tanımlamak ve değerlendirmekve nasıl yönetildiklerini göstermek için sistemleri birleştiren, risk esaslı bir yönetimprosesini izlemelidirler. Gemideki operasyonlar için, bu işlemin gidişatı ISM Kodungereksinimleri sağlamalıdır.Rehberde verilen tavsiyelerin her zaman, uygulanabilir olan herhangi bir yerel veyaulusal terminal kurallarını tesiri altında bıraktığı unutulmamalıdır ve ilgililer, onların böylegereksinimlerin farkında olmasını sağlamalıdır.Rehberin bir kopyasının gemi/sahil arasındaki operasyonlar için paylaşılan sorumlulukve operasyonel prosedürlerde tavsiye sağlamak için her terminalde ve her tankerdekullanılması tavsiye olunur.ICS ve OCIMF veya IMO tarafından yayımlanan bazı kitaplarda belirli konular çok dahaayrıntılı olarak izah edilmiştir. Uygun bir referans istenmesi durumunda bunların listesive diğer ilgili yayınlar bibliyografya sayfasında verilmiştir.
  • VIRehberin amacı gemi dizaynı ve yapımı konusunda tavsiyelerde bulunmak değildir. Bukonulardaki bilgiler ülkelerin kendi yetkilerinden veya sınıflandırma kurumları gibiyerlerden alınabilir. Benzer şekilde, Rehberde bazılarına zorunlu olarak değinilmesinerağmen kirliliğin önlenmesi, seyir, helikopter operasyonları ve tersane emniyeti gibi diğergüvenlik konularını da ele almamaktadır.Rehberin ham petrol ve petrol ürünleri gibi petrol tankerlerinde, kimyasal tankerlerde,gaz taşıyıcılarda ve petrol ürünlerinin taşınması için tasdik edilmiş kombine taşıyıcılardataşınan kargoların dışındaki yüklerle ilgilenmediği de hatırda tutulmalıdır. Bu nedenleRehber, kimyasal maddeler ve sıvılaştırılmış gazlar gibi diğer endüstri dalları kapsamınagiren yükler konusunda herhangi bir bilgi içermez.Son olarak Rehber, Yüzer Üretim Depolama ve Ayrı Yükleme Üniteleri (FPSOs) veYüzer Depolama Üniteleri (FSUs) dahil kıyıdan uzak tesisleri içermesi niyetedilmemiştir; ancak bu ünitelerin operatörleri, iyi tanker uygulamalarını operasyonlarınaaynı derecede uygun kapsama verilen rehberliği dikkate almayı isteyebilir.Gelecekteki basımlarda dikkate alınmak üzere yorumlar ve öneriler memnunluklakarşılanacaktır. Bu yorum ve öneriler aşağıda adresleri verilen üç destekleyicikuruluştan birine gönderilebilir: Internatinal Chamberof Shipping 12 Carthusian Street London EC1M 6EZ United Kingdom www.marisec.org Oil Companies International Marine Forum 27 Queen Annes Gate London SW1H 9BU United Kingdom www. ocimf.com International Association of Ports and Harbors 7. Flor, South Tower New Pier Takeshiba 1-16-1, Kaigan Minato-ku Tokyo 105-0022 Japan www.iaphworldports.org
  • vıı BİBLİYOGRAFYAMilletlerarası Deniz Ticaret Odası (ICS), Petrol Şirketleri Deniz Forumu (OCIMF), MilletlerarasıGaz Tankerleri ve Terminal Operatörleri Kurumu (SIGTTO), Tanker Yapı İşbirliğine Ait Forum(TSCF) ve Milletlerarası Denizcilik Teşkilatının, bu Rehberde en çok adı geçen yayınlarına,gerektiğinde ek bilgi ve yol gösterici olarak başvurulabilir:IMO BCH Code - Code fort he Construction and Equipment of Ships Carrying Dangerous Chemicals in BulkBSI Circular Flanges for Pipes, Valves and Fittings (Class Designated). Steel, Cast Iron and Copper Alloy Flanges. Specification for steel Flanges (BS 1560. 3-1)UK MCA Code of Safe VVorking Practices for Merchant SeamenIMO Crude Oil VVashing SystemsICS Drug Trafficking and Drug Abuse: Guidelines for Owners and Masters on Prevention, Dedection and RecognitionOCIMF Effective MooringIEC Electrical Apparatus for Explosive Gas Atmospheres - Part 10: Classification of Hazardous Areas (IEC 60079-10)IEC Electrical Installations in Ships - Part 502: Tankers - Special Features (IEC 60092-502)CENELEC Electrostatics - Code of Practice fort he Avoidance of Hazards Due to Static Electricity (Technical Report CLC/TR 50404)IMO Emergency Procedures for Ships Carrying Dangerous Goods - Group Emergency SchedulesICS Guide to Helicopter/Ship OperationsOCIMF Guide to Purchasing, Manufacturing and Testing of Loading and Discharge Hoses for Offshore MooringsIMO Guidelines on FatigueOCIMF Guidelines fort he Handling, Storage, Inspection and Testing of Hoses in the FieldIMO Guidelines for Inert Gas SystemsIMO Guidelines for Mintenance and Monitoring of Onboard Materials Containing Asbestos (MSC/Circ.1045, 28 May 2002)OCIMF Guidelines for the Control of Drugs and Alcohol Onboard ShipICS Guidelines for the Preparation of Garbage Management PlansISF Guidelines on Good Employment PracticeIMO Guidelines on Maintenance and Inspection of Fire Protection Systems and Appliances (MSC/Circ.850, 8 June 1998)ICS/ISF Guidelines on the Application of the IMO ISM CodeOCIMF Guidelines on the Use of High Modules Synthetic Fibre Ropes as Mooring Lines on Large TankersIMO IBC Code - International Code fort he Construction and Equipment of Ships Carrying Dangerous Chemicals in BulkIMO IMDG Code - the International Maritime Dangerous Goods Code
  • VUIIMO International Safety management (ISM) Code and Guidelines on Implementation of the ISM CodeIMO ISPS - International Ship and Port Facility Security CodeOCIMF Marine Terminal Baseline Criteria and Assessment OuestionnaireOCIMF Marine Terminal Training and Competence Assessment Guidelines for Oil and Petroleum Product TerminalsIMO MARPOL 73/78 - International Convention fort he Prevention of Pollution from Ships, 1973 as modifies by the Protocol of 1978ICS/INTERTANKO Model Balast Water Management PlanICS Model Ship Security PlanOCIMF Mooring Equipment GuidelinesICS/OCIMF Prevention of Oil Spillages Through Cargo Pumproom Sea ValvesIMO Principles for Hot Work Onboard ali Types of Ships (MSC/Circ.1084,13 June 2003)OCIMF Recommendations for Equipment Employed in the Mooring of Ships at Sİngle Point MooringsIMO Recommendations for Material Safety Data Sheets for MARPOL Annex 1 Cargoes and Marine Fuel Oils (MSC Res. 150-77)OCIMF Recommendations for Oil Tanker Manifolds and Associated EquipmentIMO Recommendations on the Safe Transport of Dangerous Cargoes and Related Activities in Port AreasIMO Recommended Procedures to Prevent the İllegal or Accidental Use of Low Flashpoint Cargo Oil as Fuel (A.565-14)IMO Revised Minimum Safety Standards for Ships Carrying Liquİds an Bulk Containing Benzene (MSC/Circ.1095, 18 June 2003)BSI Rubber Hose Assemblies for Oil Suction and Discharge Services - Recommendations for Storage, Testing and Use (BS 1435)BSI Rubber Hose Assemblies for Oil Suction and Discharge Services - Specification of the Assemblies (BS EN 1765)ICS/OCIMF Ship-to-Ship Transfer Guide (Liquefied Gas)ICS/OCIMF Ship-to-Ship Transfer Guide (Petroleum)OCIMF Single Point Mooring Maintenance and Operations GuideIMO SOLAS 74/88 - International Convention fort he Safety of Life at Sea, 1974 and 1988 Protocol, as amendedOCIMF SPM Hose System Design CommentaryIMO Standards for Vapour Emission Control Systems (MSC/Circ.585, 16 April 1992)IMO STCW - International Convention on Training, Certification and VVatchkeeping for Seafarers, 1978ICS Tanker Safety Guide (Chemicals)Bu ve diğer yayımların ayrıntıları, aşağıdaki internet web sitelerinden elde edilebilir:IMO www.imo.orgIAPH www.iaphworldports.orgICS www.marisec.orgOCIMF www.ocimf.com
  • ISGOT T ix İÇİNDEKİLERÖNSÖZ iiiiBEŞİNCİ BASIMIN ÖNSÖZÜ ivAMAÇ VE FAALİYET vBİBLİYOGRAFYA viiTANIMLAMALAR xxvKISIM 1 GENEL BİLGİ 1Bölüm 1 - Petrolün Temel Özellikleri 31.1 Buhar Basıncı 3 1.1.1 Gerçek Buhar Basıncı 3 1.1.2 Reid Buhar Basıncı 41.2 Parlayıcılık 4 1.2.1 Genel 4 1.2.2 Parlama Sınırları 4 1.2.3 Parlamaya Inert Gazın Etkisi 5 1.2.4 Parlayıcılık İçin Testler 6 1.2.5 Parlama Noktası 6 1.2.6 Petrolün Sınıflandırmasında Parlayıcılık 61.3 Hidrokarbon Gazlarının Yoğunluğu 8Bölüm 2- Petrolün Tehlikeleri. 92.1 Parlayıcılık 92.2 Yoğunluk 92.3 Zehirlilik 9 2.3.1 Giriş 9 2.3.2 Sıvı Petrol 10 2.3.3 Petrol Gazları 10 2.3.4 Madde Güvenlik Bilgi Dokümanları (MSDS) 11 2.3.5 Benzen ve Diğer Aromatik Hidrokarbonlar 12 2.3.6 Hidrojen Sülfit (H2S) 13 2.3.7 Merkaptanlar 18 2.3.8 Tetraetil Kurşunlu (TEL) veya Tetrametil Kurşunlu (TML) Benzinler ...18 2.3.9 Inert Gaz 18 2.3.10 Oksijen Azlığı 192.4 Gaz Ölçümü 20 2.4.1 Giriş 20 2.4.2 Hidrokarbon Konsantrasyonunun Ölçümü 20 2.4.3 Parlayıcı Gaz Monitörleri {Explosimeter) 21 2.4.4 Katalitik Olmayan Isıtmalı Flamanlı Gaz Göstergeleri (Tankskoplar) ..24 2.4.5 Inforometre (Kırılma Oranlı Ölçer) 25 2.4.6 Kızıl ötesi (İR) Enstrümanlar 26
  • ISGOT T 2.4.7 Zehirli Gazların Düşük Konsantrasyonlarının ölçümü 27 2.4.8 Sabit Gaz Bulma Sistemleri 28 2.4.9 Oksijen Konsantrasyonlarının Ölçümü 29 2.4.10 Oksijen ölçerlerin Kullanımı 29 2.4.11 Birden Fazla Gaz Ölçen Cihazlar 31 2.4.12 Kişisel Gaz Monitörleri 31 2.4.13 Gaz Örnek Devreleri ve Örnekleme Prosedürleri 312.5 Hidrokarbon Gazının Meydana Gelişi ve Dağılması 33 2.5.1 Giriş 33 2.5.2 Gazın Meydana Gelişi ve Dışarı Çıkışı 34 2.5.3 Gazın Dağılması 36 2.5.4 Dağılmayı Etkileyen Faktörler 37 2.5.5 Çıkan Gazın Tehlikelerini Azaltmak 41 2.5.6 Çok Yüksek Buhar Basınçlı Yüklerin Yüklenmesi 432.6 Proforik Demir Sülfit 45 2.6.1 Piroforik Demir Sülfit 45 2.6.2 Piroforlann Oluşumu 46 2.6.3 Inertli Kargo Tanklarında Proforik Tutuşmadan Korunma 472.7 Artık Fuel Oillerin Elleçlenmesi, Depolanması ve Taşınmasıyla İlgili Tehlikeler. 47 2.7.1 Genel 47 2.7.2 Tehlikenin Doğası 48 2.7.3 Parlama Sıcaklığı ve Üst Boşlukta Parlayıcıhk Ölçümü 48 2.7.4 Tedbir Olarak Sayılacak Ölçüler 49 2.7.5 Artık Fuel Oillerde Hidrojen Sülfit Tehlikesi 50Bölüm 3 - Statik Elektrik 513.1 Elektrostatiğin Prensipleri 51 3.1.1 Özet 51 3.1.2 Şarj Ayırımı 52 3.1.3 Şarj Birikimi 53 3.1.4 Statik Elektrik Deşarjı 53 3.1.5 Gazların ve Sislerin Elektrostatik Özellikleri 573.2 Statik Elektrik Tehlikelerine Karşı Genel Önlemler 57 3.2.1 Genel Bakış 57 3.2.2 Elektriksel Olarak Eşitleme 58 3.2.3 Bağlanmamış İletken Nesnelerden Sakınma 593.3 Statik Elektrik Tehlikesinin Diğer Kaynakları 59 3.3.1 Filtreler 59 3.3.2 Kargo Tanklarındaki Sabit Ekipman 59 3.3.3 Tankların İçine Serbest Düşüş 60 3.3.4 Su Sisleri 60 3.3.5 InertGaz 61 3.3.6 Karbon Dioksitin Tahliyesi 62 3.3.7 Giysiler ve Ayakkabılar 62 3.3.8 Sentetik Malzemeler 62
  • ISGOT T xiBölüm 4 - Gemi Ve Terminal İçin Genel Tehlikeler 634.1 Genel Prensipler 634.2 Potansiyel Tutuşturucu Kaynakların Kontrolü 64 4.2.1 Çıplak Alevler 64 4.2.2 Sigara İçmek 64 4.2.3 Mutfak Fırınları ve Pişirme Araçları 66 4.2.4 Kazan ve Makine Daireleri 664.3. Taşınabilir Elektrikli Ekipman 67 4.3.1 Genel 67 4.3.2 Esnek Kablolara Bağlı Lambalar ve Diğer Elektrikli Ekipman 67 4.3.3 Hava İle Çalışan Lambalar 67 4.3.4 El Fenerleri, Lambalar ve Taşınabilir Bataryalı Elektrikli Ekipman 68 4.3.5 Kameralar 68 4.3.6 Diğer Taşınabilir Elektrikli Teçhizat 684.4 Tehlikeli Bölgelerde Elektrikli Ekipmanın Yönetimi ve Yerleştirilmesi 69 4.4.1 Genel 69 4.4.2 Tehlikeli ve Riskli Bölgeler 69 4.4.3 Elektrikli Ekipman 70 4.4.4 Elektrikli Ekipmanın Bakım ve Kontrolü 70 4.4.5 Elektrikli Tamirler, Terminallerde Bakım ve Test Çalışması 724.5 Takım Aletlerinin Kullanılması 73 4.5.1 Grit Raspası ve Güçle Çalışan Mekanik Takımlar 73 4.5.2 El Aletleri 734.6 Alüminyumdan Yapılma Ekipman 744.7 Kargo Tanklarında Katodik Koruma Anotları 744.8 Haberleşme Cihazları 74 4.8.1 Genel 74 4.8.2 Geminin Telsiz Ekipmanı 75 4.8.3 Geminin Radar Ekipmanı 76 4.8.4 Otomatik Tanınma Sistemleri (AIS) 76 4.8.5 Telefonlar 77 4.8.6 Cep Telefonları 77 4.8.7 Çağrı Cihazları 774.9 Kendiliğinden Yanma 784.10 Kendiliğinden Tutuşma 784.11 Asbestos 78Bölüm 5-Yangınla Mücadele 795.1 Yangınla Mücadele Teorisi 795.2 Yangın Sınıflandırması ve Uygun Söndürücü Maddeler 79 5.2.1 Klas A - K a t ı Yanıcı Madde Yangınları 79 5.2.2 Klas B - Parlayıcı ve Yanıcı Hidrokarbon Sıvıları İçeren Yangınlar 79 5.2.3 Klas C - Elektrikli Ekipman Yangınları 80
  • XII ISGOT T 5.2.4 Klas D-Yanıcı Metal Yangınları 815.3 Söndürücü Maddeler 81 5.3.1 Soğutucu Maddeler 81 5.3.2 Boğucu Maddeler 81 5.3.3 Alev Bastına Maddeler 84Bölüm 6-Güvenlik 856.1 Genel 856.2 Güvenlik Değerlendirmeleri 856.3 ISPS Kod Altında Sorumluluklar 856.4 Güvenlik Planları 86KISIM 2 TANKER BİLGİSİ 87Bölüm 7 - Gemideki Sistemler 897.1 Sabit Inert Gaz Sistemi 89 7.1.1 Genel 89 7.1.2 Inert Gaz Kaynakları 89 7.1.3 Inert Gazın Kalitesi ve Bileşimi 89 7.1.4 Tank Atmosferlerini Değiştirme Metotları 90 7.1.5 Kargo Tank Atmosfer Kontrolü 91 7.1.6 Kargo Tank İşlemlerine Uygulama 92 7.1.7 Sıhhi Tehlikelere Karşı Alınacak Tedbirler 97 7.1.8 Aşırı/Düşük Basınca Karşı Kargo Tankın Koruması 97 7.1.9 Acil Inert Gaz Temini 98 7.1.10 Bir Inert Gaz Sistemiyle Donatılmış Olan Beyaz Ürün Taşıyıcılar için Gereksinimler 99 7.1.11 Inert Gaz Sistemleri için Soğuk Hava Tedbirleri 99 7.1.12 Inert Gaz Sistem Arızaları 100 7.1.13 Inert Gaz Tesisi Tamirleri 1017.2 Havalandırma Sistemleri 102 7.2.1 Genel 102 7.2.2 Aşırı Basınç ve Düşük Basınç Altındaki Tank 1027.3 Kargo ve Balast Sistemleri 104 7.3.1 İşletme El Kitabı 105 7.3.2 Kargo ve Balast Sistemlerinin Bütünlüğü 105 7.3.3 Yükleme Debileri 106 7.3.4 Balast ve Koferdam Bölümlerinin İzlenmesi 1077.4 Yürütücü ve Güç Sistemleri 1077.5 Buhar Emisyon Kontrol (VEC) Sistemleri 1087.6 Kıç Yükleme ve Tahliye Düzenlemeleri 108Bölüm 8 - Geminin Ekipmanı 1098.1 Gemideki Yangınla Mücadele Ekipmanı 109
  • ISGOT T xiii 8.1.1 Genel 109 8.1.2 Tanker Sabit Yangınla Mücadele Donanımları -Soğutma 109 8.1.3 Tanker Sabit Yangınla Mücadele Donanımları - Boğma 109 8.1.4 Taşınabilir Yangın Söndürücüler 1108.2 Gaz Testi 111 8.2.1 Giriş 111 8.2.2 Gaz Testi Yapma İşinin Özeti 112 8.2.3 Gaz Ölçme Enstrümanlarının Şartı 112 8.2.4 Gaz Ölçme Enstrümanlarında Alarm Fonksiyonları 113 8.2.5 Örnekleme Devreleri 113 8.2.6 Kalibrasyon 113 8.2.7 Çalışma Testleri ve Kontrol 114 8.2.8 Kişisel Gaz Monitörlerinin Kullanılması 1158.3 Kaldırma Ekipmanı 115 8.3.1 Kontrol ve Bakım 115 8.3.2 Eğitim 115Bölüm 9 - Güvenlik Ve Acil Durumların Yönetimi 1179.1 Uluslar Arası Güvenli Yönetim (ISM) Kodu 1179.2 Güvenli Yönetim Sistemleri 118 9.2.1 Tehlikenin Değerlendirilmesi-Risk Analizi 1189.3 Çalışma Müsaadesi Sistemleri 119 9.3.1 Genel 119 9.3.2 Çalışma Müsaadesi Sistemi-Yapısı 120 9.3.3 Çalışma Müsaadesi Sistemleri - Çalışma Prensipleri 120 9.3.4 Çalışma Müsaadesi Formları 121 9.3.5 İş Planlama Toplantıları 1219.4 Sıcak Çalışma 122 9.4.1 Sıcak Çalışmanın Kontrolü 122 9.4.2 Belirlenmiş Bir Bölümün İçinde Sıcak Çalışma 122 9.4.3 Belirlenmiş Bir Bölümün Dışında Sıcak Çalışma 122 9.4.4 Tehlikeli Bölgelerde Sıcak Çalışma 1249.5 Kesme ve Kaynak Ekipmanı 1309.6 Diğer Tehlikeli İşler 1309.7 Müteahhitlerin Yönetimi 1319.8 Bir Tersaneden Başka Diğer Bir Tesiste Yapılan Tamirler 131 9.8.1 Giriş..... 131 9.8.2 Genel 131 9.8.3 Denetim ve Kontrol 132 9.8.4 Varış Öncesi Planlama 132 9.8.5 Bağlama Donanımları 132 9.8.6 Sahil İmkanları 133 9.8.7 Çalışma öncesi Güvenlik Toplantısı 133
  • XIV ISGOT T 9.8.8 Çalışma İzinleri 134 9.8.9 Tank Şartları 134 9.8.10 Kargo Devreleri 134 9.8.11 Yangınla Mücadele Tedbirleri 135 9.8.12 Güvenlik Zabiti 135 9.8.13 Sıcak Çalışma 1359.9 Gemide Acil Durum Yönetimi 136 9.9.1 Genel 136 9.9.2 Tanker Acil Durum Planı 136 9.9.3 Acil Bir Durumda Yapılacaklar 138Bölüm 10 - Kapalı Bölümlere Giriş 14110.1 Kapalı Bölümlere Giriş 14110.2 Kapalı Bölümlerdeki Tehlikeler 141 10.2.1 Risk Analizi 141 10.2.2 Solunumla İlgili Tehlikeler 142 10.2.3 Hidrokarbon Buharları 142 10.2.4 Zehirli Gazlar 143 10.2.5 Oksijen Eksikliği 144 10.2.6 Inert Gazın Bileşenleri 14410.3 Girişten Önce Atmosfer Testleri 14410.4 Kapalı Bölümlere Girişin Kontrolü 14510.5 Kapalı Bölümlere Giriş için Muhafazalar 14610.6 Acil Durum Prosedürleri 147 10.6.1 Kapalı Bölümlerden Kaçış/Tahliye 147 10.6.2 Kapalı Bölümlerden Kurtarma 147 10.6.3 Canlandırma/Ayıltma 14810.7 Atmosferi Bilinen veya Giriş için Güvenliği Şüpheli Kapalı Bölümlere Giriş 14810.8 Solunumla İlgili Koruyucu Ekipman 149 10.8.1 Kendinden Destekli Solunum Aparatı (SCBA) 149 10.8.2 Hava Hortumlu Solunum Aparatı 150 10.8.3 Acil Kaçış Solunum Aparatı (EEBD) 150 10.8.4 Kartuşlu veya Teneke Kutulu Yüz Maskeleri 151 10.8.5 Hortumlu Maske (Temiz Hava Solunum Aparatı) 151 10.8.6 Ekipmanın Bakımı 151 10.8.7 Muhafazası 152 10.8.8 Eğitim 15210.9 Kapalı Bölümlerde Çalışma 152 10.9.1 Genel Şartlar 152 10.9.2 Ekipman ve Donanımının Açılması 152 10.9.3 Takım Aletlerinin Kullanımı 152 10.9.4 Elektrik Lambaları ve Elektrikli Ekipmanın Kullanımı 153 10.9.5 Slaç, Çamur ve Sedimentin Alınması 153 10.9.6 Çalışma Botları 153
  • ISGOT T xv10.10 Pompa Dairesine Giriş Tedbirleri 154 10.10.1 Havalandırma 154 10.10.2 Pompa Dairesine Giriş Prosedürleri 15410.11 Pompa Dairesi İşlemsel Tedbirler 155 10.11.1 Genel Tedbirler 155 10.11.2 Kargo ve Balast Devresini Dreyn Prosedürleri 156 10.11.3 Düzenli Bakım ve Hazırlık Konuları 156 10.11.4 Pompa Dairesinde Elektrikli Ekipmanın Bakımı 157 10.11.5 Pompa Dairesi Havalandırma Fanları Bakım ve Kontrolü 157 10.11.6 Alarmların ve Triplerin Test Edilmesi 157 10.11.7 Muhtelif Konular 157Bölüm 11 - Gemide Yapılan İşlemler 15911.1 Kargo Operasyonları 159 11.1.1 Genel 159 11.1.2 Devrelerin ve Valfların Ayarlanması 159 11.1.3 Valf Operasyonu 159 11.1.4 Ani Basınç Yükselmesi 160 11.1.5 Kelebek ve Geri Döndürmez (Çek) Valflar 160 11.1.6 Yükleme Prosedürleri 160 11.1.7 Statik Biriktirici Petrollerin Yüklenmesi 165 11.1.8 Çok Yüksek Buhar Basınçlı Kargoların Yüklenmesi 172 11.1.9 Hidrojen Sülfit (H2s) İçeren Kargoların Yüklenmesi 173 11.1.10Benzen İçeren Kargoların Yüklenmesi 174 11.1.11 Isıtılmış Ürünlerin Yüklemesi 175 11.1.12 Üstten Yükleme 175 11.1.13Buhar Emisyon Kontrol (VEC) Sistemleri Olan Terminallerde Yükleme 175 11.1.14Tahliye Prosedürleri 179 11.1.15 Kargo Operasyonlarını Takiben Hortum ve Boru Devresi Temizliği ...18211.2 Denge, Stres, Trim ve Çalkalanma Durumları 186 11.2.1 Genel 186 11.2.2 Serbest Su Yüzeyi Etkisi 186 11.2.3 Ağır Hava Balastı 187 11.2.4 Yükleme ve Tahliye Planlaması 18711.3 Tank Temizliği 187 11.3.1 Genel 187 11.3.2 Tank Yıkama Risk Yönetimi 187 11.3.3 Denetim ve Hazırlık 188 11.3.4 Tank Atmosferleri 189 11.3.5 Tank Yıkama 189 11.3.6 Tank Yıkama için Tedbirler 19311.4 Gazfri Yapmak 196 11.4.1 Genel 196 11.4.2 Solunum Aparatsız Giriş İçin Gazfri 196 11.4.3 Prosedürler ve Tedbirler 197
  • ISGOT T 11.4.4 Gaz Testi ve Ölçümü 198 11.4.5 Sabit Gazfri Yapma Ekipmanı 198 11.4.6 Taşınabilir Fanlar 199 11.4.7 Çift Cidar (D.H.) Balast Tanklarının Havalandırılması 199 11.4.8 Sıcak Çalışma İçin Yapılan Hazırlıklarda Gazfri 20011.5 Ham Petrol ile Yıkama 200 11.5.1 Genel 200 11.5.2 Önceden Yapılan Hazırlık İhbarı 200 11.5.3 Tank Yıkama Makineleri 200 11.5.4 Tank Atmosferinin Kontrolü 200 11.5.5 Yıkama Sistemlerinden Sızıntılara Karşı Önlemler 200 11.5.6 Petrol/Su Karışımından Sakınma 201 11.5.7 Tank Yıkama Hiterinin İzolasyonu 201 11.5.8 Buhar Çıkışının Kontrolü 201 11.5.9 Denetim 202 11.5.10lkaz Levhası 20211.6 Balast Operasyonları 202 11.6.1 Giriş 202 11.6.2 Genel 202 11.6.3 Kargo Tankına Balast Alımı 203 11.6.4 Ayrılmış Balast Alımı 204 11.6.5 Limanda Balast Tahliyesi 204 11.6.6 Ayrılmış Balast Tahliyesi 204 11.6.7 Denizde Balast Suyunu Değiştirmek 205 11.6.8 Denizde Kargo Tank Balastını Tahliye Etmek 20511.7 D.H. Tankların İçine Kargo Sızıntısı 206 11.7.1 Yapılacak Hareket , 206 11.7.2 D.H. Tankları Inertleme 20711.8 Kargonun Ölçülmesi, Aleç, İskandil ve Numune Alma 208 11.8.1 Genel 208 11.8.2 Inertli Olmayan Tanklardan Ölçü ve Numune Alma 209 11.8.3 Inertli Tanklarda Ölçü ve Numune Alma 212 11.8.4 Zehirli Maddeler İçeren Kargolardan Ölçü ve Numune Alma 215 11.8.5 Transfer Muhafazası için Kapalı Sistem Ölçü Alma 21511.9 Gemiden Gemiye Transfer (Limbo) İşlemleri 216 11.9.1 Gemiden Gemiye Transferler 216 11.9.2 Gemiden Dubaya ve Dubadan Gemiye Transferler 216 11.9.3 Buhar Dengelemesi Kullanarak Limbo 216 11.9.4 Terminal Tesisleri Kullanarak Limbo 217 11.9.5 Gemiden Gemiye Elektrik Akımları 217Bölüm 12 - Tehlikeli Maddelerin Taşınması ve Saklanması 21912.1 Sıvılaştırılmış Gazlar 21912.2 Geminin Depoları 220 12.2.1 Genel 220
  • ISGOT T XVII 12.2.2 Boya 220 12.2.3 Kimyasallar 220 12.2.4 Temizlik Sıvıları 220 12.2.5 Yedek Dişlinin Muhafazası 22012.3 Kargo ve Bunker Numuneleri 22112.4 Diğer Malzemeler 221 12.4.1 Talaş, Yağ Emen Pedler ve Grenler 221 12.4.2 Çöp 22112.5 Ambalajlı Kargolar 222 12.5.1 Petrol ve Diğer Parlayıcı Sıvılar 222 12.5.2 Tehlikeli Yükler 223 12.5.3 Ambarlara Giriş 224 12.5.4 Taşınabilir Elektrikli Teçhizat 225 12.5.5 Boğma Tipli Yangın Söndürme Sistemleri 225 12.5.6 Yangınla Mücadele Tedbirleri 225 12.5.7 Baş Kasara Bölümleri ve Vasat Mağazalar 225 12.5.8 Güverte Yükü 225 12.5.9 Dubalar 225Bölüm 13 - İnsan Unsurunun Önemi 22713.1 Personel Donatım Düzeyleri 22713.2 Eğitim ve Tecrübe 22713.3 Dinlenme Saatleri 227 13.3.1 Kanuni Gerekler 227 13.3.2 Yorgunluk 22813.4 Alkol ve Uyuşturucu Politikası 228 13.4.1 Endüstri Rehberleri 228 13.4.2 Alkolün Kontrolü 229 13.4.3 Alkol ve Uyuşturucu Test Programları ..22913.5 Uyuşturucu Ticareti 22913.6 İstihdam Uygulamaları 230Bölüm 1 4 - Ö z e l Tip Gemiler 23114.1 Kombine Taşıyıcılar 231 14.1.1 Genel Rehber 231 14.1.2 Kombine Taşıyıcıların Tipleri 232 14.1.3 Kombine Taşıyıcılarda Tam Dolu Olmayan Ambarlar 233 14.1.4 Çalkalanma 234 14.1.5 Boyuna Stres 234 14.1.6 Kargo Ambarlarının Havalandırılması 234 14.1.7 InertGaz 235 14.1.8 Ambar Kapakları 235 14.1.9 Tank Yıkama 236 14.1.10 Kuru Dökme Yük Taşımaya Dönüldüğünde Slopun Taşınması 237
  • xviii ISGOTT 14.1.11 Kombine Taşıyıcılarda Balast Tanklarının İçine Sızıntı 237 14.1.12 Kuru Dökme Seferlerde Kargo Tanklarının ve Kapalı Bölümlerin Test Edilmesi 238 14.1.13 Kargo Değiştirme Kontrol Listesi 23814.2 LPG Taşıyıcıların Petrol Ürünleri Taşıması 239 14.2.1 Genel 239 14.2.2 Ürün Sınırlamaları 240 14.2.3 Yükleme Öncesi Hazırlıklar 240 14.2.4 Nafta ve Pentan İlaveli Kargonun Yüklenmesi 241 14.2.5 Kargodan Numune Alma 241 14.2.6 Yükleme, Taşıma ve Tahliye Prosedürleri 241 14.2.7 Tank Temizliği ve Kargo Değiştirme Prosedürleri 242KISIM 3 TERMİNAL BİLGİSİ 243Bölüm 15 - Terminal Yönetim Ve Organizasyonu 24515.1 Riayet 24515.2 Tehlikenin Tanımlanması ve Risk Yönetimi 24515.3 İşletme El Kitabı 24615.4 Terminale Ait Bilgi ve Liman Kuralları 24615.5 Gözetim ve Kontrol 247 15.5.1 Personel Donatım Seviyesi 247 15.5.2 Kargo Elleçlenmesi esnasında İskelelerde Personel Sayısını Azaltmak 248 15.5.3 Kargo Elleçlenirken Miktar Kontrolleri 248 15.5.4 Eğitim 24815.6 Gemi ve İskele Uygunluğu 248 15.6.1 Maksimum Draft 248 15.6.2 Maksimum Deplasman 249 15.6.3 TamBoy(Loa) 249 15.6.4 Diğer Kriterler 24915.7 Dokümantasyon 250Bölüm 16 - Terminal İşlemleri 25116.1 Varış Öncesi Haberleşme 25116.2 Bağlama 251 16.2.1 Bağlama Ekipmanı 25116.3 Operasyonlar İçin Şartların Sınırlanması 25216.4 Gemi/Sahil Geçişi 252 16.4.1 Genel 252 16.4.2 Geçiş Ekipmanı 253 16.4.3 Gemi/Sahil Geçişini Hazırlama 253 16.4.4 Sürme İskelenin Oturması 254 16.4.5 Emniyet Ağı 254
  • ISGOT T xix 16.4.6 Düzenli Bakım 254 16.4.7 Yetkisi Olmayan Kişiler 255 16.4.8 Kişilerin Sigara İçmesi veya Sarhoş Olması 25516.5 Üst Üste Yanaşma 25516.6 Gelgit Üzerinde Kargo Operasyonları 255 16.6.1 Gelgit Üzerinde Tahliye 256 16.6.2 Gelgit Üzerinde Yükleme 25616.7 Geminin Herzaman Yüzer Olmadığı Durumda Operasyonlar 25616.8 Boru Devrelerinde Ani Basınç Yükselmesi Oluşması 257 16.8.1 Giriş 257 16.8.2 Bir Ani Basınç Yükselmesinin Oluşması 25716.9 Basınç Yükselmelerinin Değerlendirmesi 259 16.9.1 Etkili Valf Kapatma Süresi 259 16.9.2 Sistemdeki Toplam Basıncın Aslı 259 16.9.3 Ayrıntılı Sistem Dizaynı 25916.10 Basınç Yükselmesi Tehlikesinin Azaltılması 260 16.10.1 Genel Tedbirler 260 16.10.2 Ani Basınç Yükselmesi Zarar Verme Tehlikesine Karşı Akış Hızının Sınırlaması 26016.11 Bir Statik Tedbir Gibi Boru Devresinde Akış Kontrolü 260 16.11.1 Genel 260 16.11.2 Akış Kontrol Gereksinimleri 261 16.11.3 Yükleme Debilerinin Kontrol Edilmesi 261 16.11.4 Sahil Tesislerine Tahliye 261Bölüm 17- Terminal Sistemleri ve Ekipmanları 26317.1 Elektrikli Ekipmanın Durumu 26317.2 Usturmaça Sistemi 26317.3 Kaldırma Ekipmanı 264 17.3.1 Kontrol ve Bakım 264 17.3.2 Kaldırma Ekipmanının Kullanımında Eğitim 26417.4 Işıklandırma 26417.5 Gemi/Sahil Elektrik İzolasyonu 265 17.5.1 Genel 265 17.5.2 Gemiden Sahile Elektrik Akımları 265 17.5.3 Deniz Adaları 267 17.5.4 Gemi/Sahil Elektriksel Eşitleme Kabloları 267 17.5.5 Izoleli Filenç 26717.6 Terminalde Topraklama ve Elektrik Eşitleme Uygulaması 269Bölüm 18 - Yük Transfer Ekipmanı 27118.1 Metal Kargo Kolları 271
  • XX ISGOT T 18.1.1 Çalışma Zarfı 271 18.1.2 Manifoldlardaki Kuvvetler 271 18.1.3 Tanker Manifold Kısıtlamaları 272 18.1.4 Park Halindeki Kolların Dikkatsizce Dolması 272 18.1.5 Buzlanma 272 18.1.6 Mekanik Kavramalar 272 18.1.7 Rüzgar Kuvveti 273 18.1.8 Kolları Bağlarken Tedbirler 273 18.1.9 Kollar Bağlı İken Tedbirler 273 18.1.10 Güçle Çalışan Acil Salıverme Kaplinleri (PERCs) 27318.2 Kargo Hortumları 274 18.2.1 Genel 274 18.2.2 Tip ve Uygulamaları 274 18.2.3 Performansı 275 18.2.4 Markalama , 275 18.2.5 Akış Hızı 275 18.2.6 Dok Kargo Hortumları İçin Kontrol, Test ve Bakım Gerekleri 276 18.2.7 Hortum Filenç Standartları 281 18.2.8 Çalışma Şartları 281 18.2.9 Uzun Süre Saklama 281 18.2.10 Hortumu Elleçlemeden Önce Kontroller 281 18.2.11 Elleçleme, Kaldırma ve Askıya Alma 282 18.2.12 Kargo Elleçleme Operasyonları Esnasında Ayarlama 282 18.2.13 Denizaltı ve Yüzer Hortum Dizileri 28218.3 Buhar Emisyon Kontrol Sistemleri 285Bölüm 19 - Güvenlik ve Yangından Korunma 28719.1 Güvenlik 287 19.1.1 Planla İlgili Düşünceler 287 19.1.2 Güvenli Yönetim 287 19.1.3 İş Müsaadesi Sistemleri - Genel Düşünceler 28819.2 Deniz Terminalinde Yangın Koruması 289 19.2.1 Genel 289 19.2.2 Yangın önleme ve İzolasyon 290 19.2.3 Yangın Bulma ve Alarm Sistemleri 290 19.2.4 Otomatik Bulma Sistemleri 290 19.2.5 Yangın Dedektörlerinİn Seçilmesi 291 19.2.6 Yangın Dedektörlerinİn Yeri ve Aralıkları 291 19.2.7 Sabit Yanıcı ve Zehirli Gaz Dedektörleri 292 19.2.8 Sabit Yanıcı ve Zehirli Gaz Dedektörlerinİn Yerlerinin Belirlenmesi . 292 19.2.9 Sabit Yanıcı ve Zehirli Gaz Analiz Ediciler 292 19.2.10 Yangın Söndürme Sisteminin Uygunluğu 29419.3 Alarm ve İşaret Verme Sistemleri 294 19.3.1 Alarm Sistemlerinin Çeşitleri 294 19.3.2 Sinyal Çeşitleri 294 19.3.3 Alarm ve Sinyal Verme Sistem Planı 294 19.3.4 Alternatif Alarm ve Sinyal Verme Sistem Dizaynı 295
  • ISGOT T xxi 19.3.5 Bulma Sistemleri ve Alarm veya Yangın Söndürme Sistemleri Arasındaki Ara Y ü z - Devre Planı 295 19.3.6 Elektrik Güç Kaynakları 29519.4 Ham Petrol ve Petrol Ürünleri Elleçlenen Terminalde Bulma ve Alarm Sistemleri 296 19.4.1 Genel 296 19.4.2 Kontrol Odaları/Kontrol Binaları 29719.5 Yangından Korunma 298 19.5.1 Terminal Yangınla Mücadele Ekipmanı 298 19.5.2 Taşınabilir ve Arabalı Yangın Söndürücüler ve Monitörler 298 19.5.3 Terminalin Sabit Yangın Mücadele Ekipmanı 29919.6 Suya Dayanan Yangınla Mücadele Ekipmanı 30619.7 Koruyucu Giysiler 30719.8 Yangınla Mücadele Hizmetleri İçin Geçişler 307Bölüm 20 - Acil Durumlara Hazırlık 30920.1 Genel Bakış 30920.2 Terminal Acil Durum Planlaması - Plan Unsurları ve Prosedürler 310 20.2.1 Hazırlık 310 20.2.2 Kontrol 311 20.2.3 Haberleşme ve Alarmlar 311 20.2.4 Mevki Planları ve Haritaları 313 20.2.5 Ekipmana Geçiş/Ulaşım 313 20.2.6 Yol Trafik Akışı ve Kontrolü 313 20.2.7 Harici Servisler 314 20.2.8 Eğitim ve Acil Durumlar 31520.3 Acil Durumların Seviyesi ve Tanımı 316 20.3.1 Genel 316 20.3.2 Acil Durumların Sırası 316 20.3.3 Risklerin Değerlendirmesi 31720.4 Acil Duruma Yanıt erme Planı 318 20.4.1 Genel Düzen 318 20.4.2 Hazırlık 318 20.4.3 Hazır Bulunan Olanaklar 319 20.4.4 Çeşitli Organizasyonlarla İlgili Maddeler 31920.5 Tankerin İskeleden Acil Olarak Kaldırılması 321Bölüm 21 - Acil Durumda İnsanların Tahliyesi 32321.1 Genel 323 21.1.1 Geminin Boşaltılması 323 21.1.2 Zorunlu Olmayan Personel 32421.2 Personelin Kaçış Yollan ve Tahliyesi 324 21.2.1 Ana ve İkincil Tahliye Yolları 324
  • xxii I SGOT T 21.2.2 Personelin Korunması 324 21.2.3 Bot Girişleri 325 21.2.4 Kurtarma Botlarının Kullanılması 325 21.2.5 Can Kurtarma Araçları 32521.3 Canlı Kalma Teknesi 32521.4 Eğitim ve Talimler 326KISIM 4 TANKER VE TERMİNAL ARASINDA YÖNETİM 327Bölüm 22 - Haberleşme 32922.1 Prosedürler ve Tedbirler 329 22.1.1 Haberleşme Ekipmanı 329 22.1.2 Haberleşme Prosedürleri 329 22.1.3 Terminal ve Yerel Kurallara Uygunluk 33022.2 Varış Öncesi Bilgi Değişimi 330 22.2.1 Güvenlikle İlgili Bilgi Değişimi 330 22.2.2 Tankerden Yetkili Otoriteye 330 22.2.3 Tankerden Terminale 330 22.2.4 Terminalden Tankere 33122.3 Yanaşma Öncesi Bilgi Değişimi 332 22.3.1 Tankerden Terminale ve/veya Kılavuza 332 22.3.2 Terminal ve/veya Kılavuzdan Tankere 33222.4 Transfer Öncesi Bilgi Değişimi 333 22.4.1 Tankerden Terminale 333 22.4.2 Terminalden Tankere 33422.5 Mutabık Kalınan Yükleme Planı 33522.6 Üzerinde Mutabık Kalınan Tahliye Planı 33622.7 Tamir Yapmak için Mutabakat 337 22.7.1 Tankerdeki Tamirler 337 22.7.2 Terminaldeki Tamirler 338 22.7.3 Bir Tanker Terminale Yanaşıkken El Aletlerin Kullanımı 338Bölüm 23 - Bağlama 33923.1 Personelin Güvenliği 33923.2 Bağlamanın Emniyeti 33923.3 Varış İçin Hazırlıklar 340 23.3.1 Tankerin Bağlama Ekipmanı 340 23.3.2 Römorkörlerin Kullanımı 340 23.3.3 Römorkörlerin Acil Durumda Kullanımı 34023.4 İskelede Bağlama 340 23.4.1 Bağlama Halatlarının Tipi ve Kalitesi 341 23.4.2 Yanaşılmış Olan İskelede Halatların Yönetimi 34123.5 Şamandıraya Bağlama 343
  • I SGOT T xxiü 23.5.1 Konvansiyonel Çoklu Şamandıra İskelesinde Bağlama 343 23.5.2 Tek Noktadan Bağlanan İskelede Bağlama (SPMs) 344 23.5.3 Şamandıra İskelelerde Halatların Yönetimi 344Bölüm 24 - Yükün Elleçlenirken Alınacak Tedbirler 34524.1 Üst Yapılardaki Harici Açıklıklar 34524.2 Merkezi Havalandırma ve Klima Sistemleri 34624.3 Kargo Tanklarındaki Açıklıklar 346 24.3.1 Kargo Tank Kapakları 346 24.3.2 Gözetleme ve Aleç Kapakları 347 24.3.3 Kargo Tank Havalandırma Kapakları 347 24.3.4 Tank Yıkama Kapaklan 34724.4 Yükleme Öncesi Gemi Kargo Tanklarının Kontrolü 34724.5 Ayrılmış Balast Tank Kapakları 34824.6 Gemi ve Sahil Kargo Bağlantıları 348 24.6.1 Filenç Bağlantıları 348 24.6.2 Kör Filençlerin Sökülmesi 348 24.6.3 Redüksiyonlarve Makaralar 349 24.6.4 Aydınlatma 34924.7 Kazaen Yağ Sızıntısı ve Dökülmesi 349 24.7.1 Genel 349 24.7.2 Deniz ve Borda Tahliye Valfları 350 24.7.3 Frengi Tapaları 350 24.7.4 Döküntüyü Sınırlama 350 24.7.5 Gemide ve Sahilde Kullanılmayan Kargo ve Yakıt Boru Devreleri ....35124.8 Yangınla Mücadele Ekipmanı 35124.9 Diğer Gemilere Olan Yakınlık 351 24.9.1 Yakın İskelelerdeki Tankerler 351 24.9.2 Yakın İskelelerdeki Kuru Yük Gemileri 351 24.9.3 Kuru Yük İskelelerinde Tanker Operasyonları 352 24.9.4 Geminin Bordasına Yanaşmış Olan Römorkörler ve Diğer Tekneler ..35224.10 Uyarılar 353 24.10.1 Tankerdeki Uyarılar 353 24.10.2 Terminalde Uyarılar 35324.11 Personel Gereksinimleri 35324.12 Çıplak Ateşlerin ve Diğer Potansiyel Ateşleme Kaynaklarının Kontrolü 35424.13 Araçların ve Diğer Ekipmanların Kontrolü 35424.14 Helikopter Operasyonları 354Bölüm 25 - Yakıt İkmal İşlemleri 35525.1 Genel 35525.2 Yakıt Alma Prosedürleri 355
  • xxiv ISG OT T25.3 Yakıt Alma İşlemleri 35625.4 Yakıt Almada Emniyet Kontrol Listesi 357 15.4.1 Genel 357 15.4.2 Kullanım İçin Rehberlik 357 15.4.3 Yakıt Almada Emniyet Kontrol Listesi 359Bölüm 26 - Güvenli Yönetim 36326.1 İklim Şartları 363 26.1.1 Ters Hava Şartlarını Terminalin Tavsiyesi 363 26.1.2 Mevcut Rüzgar Durumu 363 26.1.3 Şimşekli Gök Gürültülü Fırtına 36426.2 Kişisel Güvenlik 364 26.2.1 Kişisel Koruyucu Ekipman (PPE) 364 26.2.2 Kayma ve Düşme Tehlikesi 364 26.2.3 Kişisel Hijyen 365 26.2.4 Sentetik Malzemelerden Giysi Yapılması 36526.3 Gemi/Sahil Güvenlik Kontrol Listesi 365 26.3.1 Genel 365 26.3.2 Kullanım İçin Rehber 366 26.3.3 Gemi/Sahil Emniyet Kontrol Listesi 368 26.3.4 Emniyet Mektubu Örneği 37626.4 Gemi/Sahil Emniyet Kontrol Listesinin Tamamlanması İçin Rehber 37726.5 Acil Durum Prosedürleri 393 26.5.1 Bir İskelede Yangın veya Patlama 393 26.5.2 Terminaldeki Bir Tankerde Yangın 393 26.5.3 Uluslar Arası Sahil Yangın Bağlantısı 395 26.5.4 Acil Serbest Bırakma Prosedürleri 396 26.5.5 Acil Çekme Halatları 396
  • ISGOTT XXV TANIMLAMALARAşağıdaki tanımlamalar bu emniyet rehberinin amacı İçin geçerlidir:Administration - İdareGemide dalgalanan bayrağının Devlet Hükümeti.ALARP - as low as reasonably practicableMakul derecede uygulanabilecek kadar düşük.Antistatic additive - Statik elektriğe karşı katkı maddesiStatik elektrik birikimine karşı petrol ürününe katılan ve elektriksel iletkenliği 50 picoSiemens/metre (pS/m)nİn üstüne çıkaran bir madde.Approved equipment- Onaylanmış, kabul edilmiş takım, teçhizat, ekipmanBir hükümet dairesi veya bir sınıflandırma kurumu gibi yetkili bir makam tarafındandeneyleri yapılmış ve kabul edilmiş bir dizayna sahip teçhizat. Bu makamlar cihazın belliözellikteki tehlikeli bir atmosfer içinde kullanılmak üzere emniyetli olduğunu onaylamışbulunmalıdır.Auto-ignition - Kendiliğinden tutuşma, yanmaBir kıvılcım veya alev tarafından başlatma olmaksızın yanıcı bir maddenin tutuşması,maddenin sıcaklığı artırıldığında kendiliğinden olan yanma.Bonding- Elektriksel olarak eşitlemeElektriksel devamlılığı sağlamak üzere madeni kısımların birbirine bağlanması.Cathodic protection - Katodlama ile korumaKimyasal elektrik (katodlama) yöntemleri ile paslanmaya karşı koruma. Bu, tankerlerdeya dıştan tekne için ya da içten tankların yüzeyleri için uygulanabilir. Terminallerde çelikkazıklar ve ustu rinaca panellerinde sık sık uygulanmaktadır.CHngage - Bulaşık kalma, ıslanıp kalmaDökme petrolün yerinin değiştirilmesinden sonra tank içindeki yüzeylerde veya borununiç yüzeylerinde kalan petrol.Closed operations - Kapalı operasyonlarBalast alma, yükleme veya tahliye operasyonları aleç ve gözetleme kapaklarınınaçılmasına gerek olmaksızın yerine getirilir. Kapalı operasyonlar esnasında; gemiler, yabir sabit ölçü alma sistemi ya da bir buhar kilidi içinden geçen seyyar ekipmanınkullanılması gibi tank içeriğini kapalı olarak izleme vasıtalarına ihtiyaç duyacaktır.Cold work- Soğuk çalışma, soğuk işAteşleyici bir kaynak oluşturmaksızın yapılan çalışma, iş.Combination carrier- Kombine taşıyıcı (OBO ya da O/O)Ayrı seferlerde ya kuru dökme yükler ya da petrol yükleri taşımak üzere dizayn edilenbir gemi tipi.
  • XXVI ISGOTTCombustible (Flammable) - Yanıcı (Parlayıcı)Tutuşmaya ve yanmaya kabiliyetli. Bu Rehberin amaçlan için, yanıcı v© parlayıcıterimleri eş anlamlıdır.Combustible gas indicator (Explosimeter) - Yanıcı gaz ölçerYanıcı gaz ve hava karışımının mevcudiyetinin anlaşılması ve genellikle bileşimini altparlama sınırı olarak ölçmek için kullanılan bir alet.Company- ŞirketBir geminin armatörü veya herhangi bir organizasyon veya idareci gibi bir şahıs gemininsahibinden geminin çalıştırılması için sorumluluğu üzerine alan (çıplak) gemi kiracısı. Busorumluluk, IS M Kodda belirtilmiş olan sorumlulukları ve görevleri kapsar.Competent person - Ehil kişiİş tanımı dahilinde performans göstermesini gerektiren durumların üstesinden gelebil­mesi için yeterli eğitimi almış olan kişi. Denizcilik endüstrisindeki personel, yeteneklerinigeminin bağlı olduğu İdare tarafından onaylanmış sertifikaların İbrazı ile ispat edebilme­lidir.Dangerous area - Tehlikeli bölgeBir tankerde elektrikli teçhizatın kullanılması ve donatılması maksadı için tehlikeli kabuledilen bölge. (Terminal için, Tehlikeli bölgeye bakınız.)Dry chemical powder - Kuru kimyevi tozYangınla mücadelede kullanılan alev tutucu bir toz.Earthing (Grounding) - TopraklamaTeçhizatın elektriksel bağlantısının dünya ile birleştirilerek toprak potansiyelinde eşit­lenmesi. Gemide bu, denizin iletkenliği sebebi ile geminin metalik bünyesine yapılır.Enclosed space - Kapalı bölümGiriş ve çıkış için açıklıkları sınırlanmış, doğal havalandırmaya müsait olmayan vesürekli işçi kalması için dizayn edilmemiş bir bölüm.Bunlara; kargo bölümleri, dip tanklar, yakıt tankları, balast tankları, pompa daireleri,kompresör daireleri, koferdamlar, boş bölümler, omurga tünelleri, inter bariyer bölümleri,makine krank keys ve pis su tankları dahildir.Entrypermit- Giriş müsaadesiSorumlu bir şahıs tarafınca belirli bir zaman esnasında bir mahalle veya bölüme girişmüsaadesinin verildiğini gösterir bir belge.Explosimeter- Patlayıcı gaz ölçer"Combustible gas indicator"a bakınız.Explosion proof(Flame proof) - Patlama geçmez, Alev geçmezElektrikli cihazlar ve aletler içinde parlayıcı bir hidrokarbon gazı ile hava karışımınınveya başka belirli parlayıcı buharın patlamasına karşı durabilen veya içinde patlamaolduğunda çevreyi saran hidrokarbon veya başka bir gazın kıvılcım, alev veya patlamaetkileri ile ateşlenmesine engel olabilen bir muhafaza içine kapatıldığı zaman patlamageçmez veya alev geçmez olarak tanımlanır ve belgelenirler. Ekipman, dış sıcaklıktakuşatan parlayıcı bir atmosferi tutuşturmayacak şekilde çalışmalıdır.
  • ISGOTT XXVIIExplosive range - Patlama genişliğiFlammable rangee bakınız.Flame arrester - Alev tutucuTutucunun diğer taraftaki parlayıcı gazın yanması için gerekli sıcaklığın altında tutuşanürünleri ve bir alevi tutan seramik, metal veya ısıya dayanıklı maddelerden yapılmageçirgen şekildeki donatımlar.Flame-proof- Alev geçirmezExploslon-proof a bakınız.Flame screen - Alev tutucu perdeKıvılcımların açık güverte deliklerinden içeriye girmesine veya gazı içeri bırakırken kısabir süre için alevin geçmesine engel olmak amacı ile kullanılan, paslanmaya karşıdayanıklı telden çok küçük gözlü olarak örülmüş bir veya daha fazla sayıda perdesibulunan seyyar veya sabit tertibat. (Alev tutucu ile karıştırılmamalıdır).Flammable (Combustible) - Parlayıcı (Yanıcı)Tutuşmaya ve yanmaya kabiliyetli. Bu Rehberin amaçları için, yanıcı ve parlayıcıterimleri eş anlamlıdır.Flammable range (Exploslve range) - Parlama genişliği (Patlama genişliği)Üst ve Alt Parlama (patlama) Sınırları arasında havadaki hidrokarbon gaz konsant­rasyonlarının dağılımı. Bu dağılım içindeki karışımların tutuşabilme ve yanma kabiliyetivardır.Flashlight (Torch) - El feneriPil ile çalışan bir el lambası. Onaylanmış bir el feneri parlayıcı bir atmosfer içindekullanmak için yetkili bir makamca onaylanmış olandır.Flashpoİnt- Parlama noktası, Parlama sıcaklığıBir sıvının, sıvının yüzeyi yakınında veya kullanılan aletin içinde hava ile parlayıcı birkarışım meydana getirmeye yeterli miktarda gaz çıkardığı en alçak ısı derecesi. Bu özelbir alet içinde laboratuar tarafından belirlenir.Flow rate - Akış debisiBir boru devresindeki sıvı akışının saniyede metre (m/s) cinsinden ölçülen doğrusal hızı.Statik biriktirici kargolar elleçlenirken kargo boru devre sistemleri içindeki yerlerde akışdebilerinin sınırlandırılması gereklidir.Foam (Froth) - KöpükYangın söndürme ve korunma için kullanılan köpürmüş eriyik.Foam concentrate (Foam compound) - Köpük konsantresi - Köpük bileşiğiİmalatçıdan alındığı şekli ile tam kuvvette köpük yapıcı bir sıvı.Foam solution - Köpük eriyiğiKarıştırma ve havalandırmadan önce köpük bileşiği ile su karışımı.Free fail- Serbest dökülmeBir sıvının bir tankın içine üstten kısıtlanmadan dökülmesi.
  • XXVIII ISGOTTFrom the top or Overall- Üstten doldurma, yüklemeLoading över the top a bakınız.Froth - KöpükFoam a bakınız.Gas free - Gazfri, gazsızBir tank, bölüm veya konteyner; Sıcak Çalışma, giriş v.b. gibi Özel bir amaç İçin gerekeniçindeki herhangi bir parlayıcı, zehirli veya inert gaz seviyesinin daha düşürmek içinyeterli temiz hava içeri sokulduğunda gazdan arındırılmıştır.Gas free certificate - Gasfri belgesiYetkili bir Sorumlu Kişi tarafından; Özel bir amaç için bir tank, bölüm veya konteynerin,test ölçümünün yapıldığı anda gazdan arındırılmış olduğunu gösterir bir belge.Grounding - TopraklamaEarthinge bakınız.Halon - Halon gazıAlev yayılmasını engelleyen yangınla mücadelede kullanılan halojenize edilmiş bir hid­rokarbondur.Hazardous area - Tehlikeli alanElektrikli ekipmanın kullanımı ve kurulumunun amaçlandığı karadaki bir alan tehlikeliolarak kabul edilir. Böyle tehlikeli alanlar, bir yanıcı gaz karışımının bulunma olasılığınabağlı olarak tehlikeli bölgelere sınıflandırılır. (Gemiler için Tehlikeli bölgeye bakınız.)Hazardous task- Tehlikeli işPerformansı, Çalışma Müsaadesi sistemi gibi bir risk analizi süreci tarafından kontroledilmesine ihtiyaç duyulan, gemiye, terminale veya personele bir tehlike oluşturacakSıcak Çalışmadan başka diğer bir iş.Hazardous zone - Tehlikeli bölgeHazardous areaa bakınız.Hot work - Sıcak çalışma, Sıcak işParlayıcı bir gaz karışımının ateşlenmesine sebep olan tutuşturucu kaynaklar veyayeterli yüksek sıcaklıklar ile yapılan iş. Buna; kaynak, yakma veya lehim makineleri vealetleri, pürmüz lambaları, güçle çalışan aletler, aslında emniyetli olmayan veya onaylıpatlama geçirmeyen bir muhafaza içinde olmayan seyyar elektrik ekipman ve içtenyanmalı makineler dahildir.Hot work permit - Sıcak çalışma müsaadesiBelli bir alanda belirli bir zaman aralığı esnasında belirli Sıcak Çalışmanın yapılmasınamüsaade veren bir Sorumlu Kişi tarafından yayımlanan bir belge.Hydrocarbon gas - Hidrokarbon gazıTamamıyla hidrokarbonlardan meydana gelen gaz.İnert condition - İnertli durumİnert gazının ilavesi ile tank atmosferinin içindeki oksijen miktarının % 8 ve daha altınadüşürülmüş vaziyeti.
  • ISGOTT XXIXİneri gas - İnert gaz, Ölü gazBaca gazı gibi yetersiz oksijene sahip ve hidrokarbonların yanmasını desteklemeyen birgaz veya gazların karışımı.İnert gas plant - İnert gaz tesisiİnert gazın kargo tankları sistemine verilmesinde gaz sisteme alma, soğutma, temiz­leme, basınçlandırma, izleme ve kontrol için özel donatılmış tüm ekipman.İnert Gas System (IGS) - İnert Gaz SistemiBir inert gaz tesisi ve inert gaz dağıtım sistemi ile makine dairesine kargo tanklarındakigazın geri kaçmasını önleyen sabit veya seyyar ölçme ekipmanları ve kontrol cihazla­rının tümüne verilen isim.Inerting - İnertlemeİnert şartlarına varılmasını sağlayan nesne ile bir tankın içine inert gazın girişi.Insulating flange - Yalıtıcı filençGemi ve sahil arasında elektriksel devamlılığı önlemek için yalıtıcı bir conta, manşonlarve pulların dahil olduğu müşterek bir filenç.Interface dedector - Seviye bulucu cihazBir tankın içindeki su ve petrol arasındaki sınırı bulmaya yarayan elektriksel bir cihaz.International Safety Management Code (ISM Code) - Uluslar Arası Güvenli Yönetim Kodu (ISM Kodu)Kirliliği önlemek ve gemilerin güvenli operasyonu ve yönetimi için uluslararası bir stan­dart. Kod, güvenli yönetim amaçlarını oluşturur ve bayrak devleti tarafından onaylanmışve kontrol edilmiş ve Şirket tarafından bir Güvenli Yönetim Sisteminin (SMS) kurulma­sını ister.Intrinsically safe - Yapısal olarak emniyetliNormal olarak (yani, devrenin kesilmesi veya kapatılması ile) veya kaza ile (yani, kısadevre veya topraklama hatası sebebi ile) meydana getirilen kıvılcım veya ısı etkisi, belirlideney şartlarında, belirli bir gaz karışımını ateşlemeye yetmiyorsa, devre veya devreninbir kısmı yapısal olarak emniyetli demektir.Loading over the top (Loading overall) - Üstten doldurma, Üstten yüklemeKapak, menhol veya diğer güverte deliklerinden tanka sokulan ucu açık bir boru veyaaçık uçlu bir hortum vasıtasıyla, sıvının serbest olarak düşmesiyle sonuçlanan, balastveya kargonun alınması, yüklenmesi.Loading rate - Yükleme debisiVerilen bir süre içerisinde yüklenen sıvının hacimsel olarak ölçümü, genellikle saattemetre küp (m3/saat) veya saatte varil (bbls/hr) olarak ifade edilir.Lower Flammable Limit (LFT) - Alt Parlama SınırıHidrokarbon buharının havada parlayıcı karışımlar meydana getiren en az konsantras­yon miktarı olup, bazen Alt Patlama Sınırı (LEL) olarak ta bilinir.Material Safety Data Sheet (MSDS) - Madde Güvenlik Bilgi DokümanıMaddeyi güvenli bir şekilde yönetmek için gerekli olan bilgileri içeren, maddeyi ve onuntüm bileşenlerini tanımlayan bir doküman. MARPOL Ek I kargoları ve Deniz Fuel Oilleriiçin bir MSDSin içeriği ve formatı IMO MSC Kararı 150 (77)de yazılıdır.
  • XXX ISGOTTMercaptans - MerkaptanlarOrganik kimyasalları içeren, doğal olarak ortaya çıkan bir sülfür grubu. Bazı ham petrol­lerde ve pentan içeren kargolarda bulunur. Bunlar kuvvetli bir kokuya haizdirler.Naked lights - Çıplak ışıklarAçık alevler veya ateşler, yanan sigara, puro, pipo veya buna benzer maddeler, herhangi diğer sınırlı olmayan tutuşturucu kaynaklar, kullanıldığında kıvılcım çıkartmayamuktedir elektrikli veya diğer teçhizat ve korumalı olmayan elektrik ampulleri veyaoperasyonu yapılan elleçlenmiş ürünlerin minimum tutuşma sıcaklıklarına eşit veyadaha yüksek olan bir sıcaklıktaki herhangi bir yüzey.Non - volatile petroleum - Uçucu olmayan, buharlaşmayan petrolKapalı kap deney metodu ile tayin edilen parlama noktası 60°C veya daha yukarı olanpetrol sıvısı.Odour threshold - Koku eşiğiKoklayarak saptanabilen havadaki en düşük buhar konsantrasyonu.OBO, (O/O) - Kombine taşıyıcıların kısa adıCombination carriere bakınız.Oxygen analyser/meter - Oksijen ölçerBir tank, boru veya bölümden alınan atmosfer numunesindeki oksijen yüzdesini ölçmekiçin kullanılan bir cihaz.Packaged cargo- Paketlenmiş kargo, Kapalı kargoVaril, paket veya diğer kaplardaki petrol veya diğer kargo.Pellistor- PelistörHidrokarbon buharlarını ve parlama aralığı içersindeki hava karışımlarını ölçmek içinparlayıcı bir gaz dedektörüne yerleştirilmiş bir elektrikli algılayıcı ünitesi.Permit (to work) - Müsaade, İzin (işe, çalışmaya)Bir çalışmanın geminin Güvenli Yönetim Sistemine uygun olarak yapılmasına izin verenve Sorumlu Kişi tarafından verilen belge.Permit to work system - Çalışma müsaadesi sistemiGemiyi, personel ve çevreyi tehlikeye maruz bırakacak faaliyetleri kontrol eden birsistem. Bu sistem risk analiz tekniklerini içerir ve bu teknikleri gerçekleşebilecek riskinçeşitli kademelerine uygular. Bu sistem bilinen bir endüstri kılavuzuna uygun olmalıdır.Petroleum - PetrolHam petrol ve ondan elde edilen sıvı hidrokarbon ürünleri.Petroleum gas - Petrol gazıPetrolden çıkan bir gaz. Petrol gazlarının ana maddesi hidrokarbonlardır, fakat hidrojensülfit veya kurşun bileşikleri gibi azınlık maddeleri de ihtiva edebilir.Phase of oil - Petrolün fazıPetrolün, sıcaklığına ve kalitesine göre oluşturulan üç safhaya ayrıldığı kabul edilir. Buüç safha katı, sıvı ve buhar halidir. İzolasyon durumunda bu safhaların hepsi olmaya­bilir. Operatörler taşınmakta olan kargodaki petrolün fazlarının kombinasyonunu tamolarak bilerek petrolün taşınmasını yönetmelidir.
  • ISGOTT XXXIPour point - Akma noktası, Akma sıcaklığıBir petrol sıvısının akıcılığının devam ettiği en düşük sıcaklık derecesi.Pressure surge - Ani basınç yükselmesiAkış debisinde ani bir değişiklik ile bir boru devresindeki sıvının basıncında ani bir artışolması.Pressure/vacuum reliefvalve (P/V valve) - Basınç/vakum valfı, P/V valfıBir kargo tankında ısıl değişiklik ile sebep olunan buhar, hava ve inert gaz karışımlarınınküçük hacimlerinin akışını sağlayan bir aygıtPump purging- Pompanın pörç yapılmasıDalgıç pompalardan sıvıyı temizleme operasyonu.Purging - Pörç yapma işlemi, Tasfiye etme işlemiEğer tanka sonradan hava girdiyse, yanmayı desteklemeyecek bir seviyenin altındatutabilmek için mevcut hidrokarbon gaz miktarını azaltmak ve/veya zaten inertli durum­daki bir tankın içine inert gaz verilmesi.Pyrophoric iron sulphide - Piroforik demir sülfitPiroforik (hava temasında ateş alan) demir sülfit, oksijen olmayan bir atmosferde tankıniç yüzeyindeki demir ve çelik üzerinde ve gaz çıkış sistemi devresinin iç yüzeyleriüzerinde çürütücü korozyon etkisinin bir ürünü olup parlayıcı hidrokarbon gaz/havakarışımını ateşleyebilir.Reid Vapour Pressure (RVP) - Reid Buhar BasıncıReid kabı içindeki 37,8°C sıcaklıkta ve sıvı hacminin dört katı hacmindeki üst boşluğunbulunduğu standart bir metot ile ölçülen bir sıvının buhar basıncıdır. Sadece mukayeseamacıyla kullanılır. Gerçek Buhar Basıncına bakınız.Relaxation time - Dinlenme zamanıStatik bir şarjın, dinlenme veya bir sıvıdan dağılma için harcadığı süre. Bu süre statikbiriktirici sıvılar için genellikle yarım dakikadır. Yerleşme süresi ile karıştırılmamalıdır-tanımlara bakınız.Resposible Officer (or Person ) - Sorumlu Zabit (veya Şahıs)Herhangi bir çalışma için geminin Kaptanı veya Şirket tarafından atanmış ve bu amaçiçin gerekli bilgi ve tecrübeye sahip, özel görevle ilgili tüm kararları almaya yetki verilmişkişi.Resuscitator - Ayıltma cihazıOksijen azlığı veya gaza maruz kalan bir kişinin teneffüsüne yardım etmek veya eskihaline koymak için kullanılan ekipman.Safety Management System (SMS) - Güvenli Yönetim SistemiBir gemide güvenli bir tarzda yerine getirilen bütün operasyonları ve faaliyetleri sağla­maya uygun, ISM Kod ile istenen dokümante edilmiş, resmi bir sistem.Selfstowing mooring winch - Tamburlu halat ırgatıÜzerinde tel veya halatın otomatik olarak sarıldığı bir tambur ile donatılmış halat ırgatı.
  • xxxii ISGOTTSettling time - Durulma süresiHerhangi bir zamanda doldurma durduğunda tank içeriğinin hareketinin durması için vebundan dolayı daha fazla statik elektrik oluşumunun durması için geçen süre. Genel­likle, bu süre 30 dakikadır. Dinlenme zamanı ile karıştırılmamalıdır-tanımlara bakınız.SOLAS -SOLAS1974 Uluslar Arası Denizde Can Emniyeti Sözleşmesi ve düzeltme yapıldığı gibi, bunun1988 Protokolü.Sounding pipe - İskandil borusuTankın içeriğinin miktarını ölçmek için tankın en üst noktasından tabanına kadar uzananbir boru. Borunun içindeki sıvı ile tankın içindeki sıvı seviyesinin aynı olduğundan eminolmak ve saçılma ihtimalini önlemek için boruya genellikle bir dizi delikler delinir. Boru,güvertede ve en alt ucunda gemi bünyesine elektriksel devamlılığı sağlayacak şekildebağlanmış olmalıdır.Sour crude oil or products - Buruk ham petrol veya ürünlerSezilebilir miktarlarda hidrojen sülfit ve/veya merkaptanlar içeren ham petrol veya ürün­leri anlatmak için kullanılan bir terim.Spikedcrude oil- Katkılı ham petrolYoğuşku veya sıvılaştırılmış bir gaz ile karıştırılmış bir ham petrol.Spontaneous combustion - Ani yanmaYanıcı bir maddenin yapısal özellikleri ısı üreten (eksotermik) kimyasal etkilere vebunun sonucu olarak harici bir tutuşturucu kaynağa maruz kalmaksızın kendi kendineateşlenmeye sebep oluyor ise, maddenin yanmasına ani yanma denir.Spread loading - Yayarak yüklemeStatik biriktirici kargolar yüklendiğinde, statik elektrik oluşumundan sakınmak için aynızamanda tankların bir kaçına yapılan yükleme uygulaması.Staticaccumulator oil- Statik biriktirici petrolElektrik özgül iletkenliği 50pS/m (picoSiemens/metre)den az olan bir petrol, bu yüzdenönemli bir statik elektrik şarjı tutmaya elverişlidir.Static electricity - Statik elektrikBirbirine benzemeyen maddelerin fiziksel temas ve ayrılmaları yolu ile elektriklenmeleri.Staticnon-accumufator oil- Statik biriktirici olmayan petrolElektriksel özgül iletkenliği 50 pS/mden daha büyük olan bir petrol, böylece önemli birstatik elektrik şarjı tutmaya yeteneği yoktur.Stripping - SüzdürmeBir tank veya boru devresinden sıvının dreyninde yapılan en son operasyon.Tank cleaning - Tank temizliğiTanklardan, katı, sıvı veya buhar hidrokarbonları uzaklaştırma işlemleri. Genellikle, Sı­cak Çalışma veya kontrol etme ya da yük cinsleri arasında bulaşmayı önlemek içintanklara girebilmek amacıyla yapılır.
  • ISGOTT XXXIIITanker- TankerSıvı dökme yük taşımak üzere özel olarak inşa edilmiş veya bu maksat için kullanıla­bilen kombine yük taşıyan gemilere verilen isim.Tension winch (automated or şelftensioning mooring system) - Gerilimli ırgat (otomatik veya kendiliğinden gerilimli bağlama sistemi)Bir bağlama halatı üzerindeki gerilimi, çalıştırma ünitesine beslenen güç miktarını kont­rol ederek otomatik olarak ayarlanacak şekilde donatılmış tamburlu halat ırgatı.Terminal- TerminalTankerlerin petrol yükünü yükleme ve boşaltma maksadı ile yanaştıkları ve bağlandık­ları sahil tesisleri.Terminal Representative - Terminal TemsilcisiTerminalde petrolün elleçlenmesi ile ilgili bütün personelden ve çalışmalardan sorumluolan sahil yetkilisi.Threshold Limit Value (TLV) - Şuur Başlangıcı Sınır DeğeriHava içindeki zehirli bir maddenin işçiler tarafından sağlığına tehlikeli olmaksızıngünden güne maruz kalınabileceğine inanılan en yüksek konsantrasyonu. TLVler yasalstandartlar olmayıp endüstriyel tecrübe ve çalışmalara dayanan tavsiye edilen maruzkalma rehberleridir.Üç farklı tip TLV vardır: • Time Weighted Average (TLV-TWA) - Ortalama Düşünüp Hesaplama Zamanı Ortalama 8 saatlik bir süre maruz kalınan zehirli bir maddenin havadaki konsant­ rasyonu, genellikle milyonda parça (ppm) olarak ifade edilir. • Short Term Exposure Limit (TLV-STEL) - Kısa Süreli Maruz Kalma Sınırı Ortalama herhangi bir 15 dakikalık bir sürenin üzerinde maruz kalınan zehirli bir maddenin havadaki konsantrasyonu, genellikle milyonda parça (ppm) olarak ifade edilir. • Ceiling (TL V-C) - Tavan Çalışmanın herhangi bir kısmı süresince aşılmaması gereken konsantrasyon.Topping off- TamamlamaBir tankın gereken üst boşluk seviyesine kadar doldurulmasının tamamlanması işlemi.Topping up - TamamlamaZaten inertli durumdaki bir tanka inert gaz basarak herhangi bir hava girişine engelolmak için tank basıncının yükseltilmesi.Torch (Flashlight) - El feneriPille çalışan bir el lambası. Onaylı bir el feneri, parlayıcı bir atmosferde kullanmak içinyetkili bir otorite tarafından onaylananlardan biridir.Toxicity - ZehirlilikBir maddenin veya maddelerin karışımının insanlara ve hayvanlara zarar verme dere­cesi.Şiddetli zehirlilik kısa bir süre tek sefer maruz kalan bir organizmada zararlı etkileroluşturur.
  • XXXIV ISGOTTKronik zehirlilik bir madde veya maddeler karışımının, bazen maruz kalan organizma­nın hayatını sona erdiren, genellikle tekrarlı veya sürekli uzun bir süre maruz kalmadurumunda zarar verici etkilere sebep olma özelliğidir.True Vapour Pressure (TVP) - Gerçek Buhar BasıncıBir sıvının gerçek buhar basıncı, gaz sıvı oranının etkili bir şekilde sıfır ve mevcutsıcaklıkta gaz ile sıvının dengelendiği zaman, bir sıvıdan buharlaşma ile meydana gelengazın mutlak basıncıdır. Reid Buhar Basıncına bakınız.Ullage - Üst boşluk, AleçBir tankta sıvının üzerindeki serbest boşluğun düşey olarak uzunluğu.Upper Flammable Limit (UFL) - Üst Parlama SınırıHidrokarbon buharının havada parlayıcı karışımlar meydana getiren en fazla konsant­rasyon miktarına verilen isim. Bazen Üst Patlama Sınırı (UEL) diye de anılır.Vapour- BuharPetrolün kritik sıcaklık derecesinin altındaki gaz safhası.Vapour Emission Control System (VECS) - Buhar Emisyon Kontrol SistemiTanker operasyonları esnasında, gaz çıkışını kontrol etmek için gemi ve sahil gaztoplama ve izleme sistemleri ve kontrol düzenleri ve buhar işleme düzenlemeleri dahil,boru ve teçhizat düzenlemesi.Vapour lock system -Buhar kilit sistemiBir tanktaki buhar veya inert gaz basıncını kaçırmadan tanktan kargo numunesi ve ölçüalabilmek için donatılmış ekipman.Volatile petroleum - Uçucu, buharlaşıcı petrolParlama noktası kapalı kap deney metodu ile tayin edilen 60°Cnin altında olan petrol.Waterfog- Su sisiYangınla mücadelede kullanmak için, bir sis nozulu yolu ile genellikle yüksek basınçtaverilen suyun atmosferde asılı halde duran çok ince damlacıklara bölünmesi.Water spray - Su spreyiYangınla mücadelede kullanmak için özel bir nozul yolu ile verilmesiyle kalın damlalarabölünmüş su spreyi.
  • ISGOTT 1 Kısım 1GENEL BİLGİ
  • ISGOTT 3 Bölüm 1 PETROLÜN TEMEL ÖZELLİKLERİBu Bölüm, petrol sıvılarının elleçlenmesinden doğan tehlikelerde en büyük paya sahipolan fiziksel ve kimyasal özelliklerden bahsetmektedir. Bu özellikler; buhar basıncı,sıvılardan çıkan gazların parlayıcılığı ve bu gazların yoğunluğudur.1.1 BUHAR BASINCI1.1.1 GERÇEK BUHAR BASINCIBütün ham petroller ve petrol ürünleri aslında bir hidrokarbon bileşikleri karışımıdır(yani, kimyasai olarak karbon ve hidrojenden meydana gelmiş bileşiklerdir). Bubileşiklerin kaynama noktaları -162°Cden (metan) +400°Cye kadar uzanır ve bileşiğinherhangi bir karışım parçasının uçuculuğu esasen daha fazla uçar kısmının miktarlarınabağlıdır (yani, bunlar daha küçük bir kaynama noktası olanlardır).Uçuculuğu (yani, bir ham petrol veya petrol ürününün gaz çıkarmaya olan yatkınlığı)buhar basıncı ile tarif edilir. Bir petrol karışımı gazfrili bir tanka veya konteyneretransfer edildiğinde buharlaşma başlar. Yani, içinde bulunduğu hacmin üstüne gazçıkarır. Bu gazın sıvıda yeniden erimesi için de bir yatkınlığı vardır ve hacimdetamamen düzenli olarak dağılan belirli bir gaz miktarı ile sonunda ulaştığı bir dengedir.Sıvının denge buhar basıncı diye de adlandırılan bu gaz basıncı genellikle, buharbasıncı diye basitçe belirtilir.Saf bir bileşiğin buhar basıncı sadece sıcaklığına bağlıdır. Bir karışımın buhar basıncıise sıcaklığına ve içinde buharlaşmanın olduğu gaz boşluğunun hacmine bağlıdır, yanihacımdaki gazın sıvıya oranına bağlıdır.Gerçek Buhar Basıncı (TVP) gaz/sıvı oranı sıfır olan bir karışımın denge buharbasıncıdır. En yüksek buhar basıncı belirtilen herhangi bir sıcaklıkta mümkündür.Bir petrol karışımının sıcaklığı arttığında TVP de artar. Eğer TVP atmosfer basıncınıgeçerse sıvı kaynamaya başlar.Bir petrol karışımının TVPsi gaz çıkış kabiliyetini veren iyi bir bilgiyi sağlar. Ne yazık kibu, ölçülmesi son derece zor bir özellikse de sıvının bileşiminin ayrıntılı bilgisindenhesaplanabilir. Ham petroller için bu, bileşim veya sıcaklığın herhangi birinin değişmesiiçin izin verilen denge şartlarından da tahmin edilebilir. Petrol ürünlerinde ise, sıcaklık vedaha kolayca ölçülmüş olan Reid Buhar Basıncı (RVP)den TVPyi çıkarmak İçinbulunan bağlantılar geçerlidir.
  • 4 ISGOTT1.1.2 REID BUHAR BASINCIReid Buhar Basıncı (RVP) genellikle petrol sıvılarının uçuculuğunun ölçülmesi içinkullanılan metot ve basit bir testtir. Standart bir cihazda ve kapalı sistem bir yol ilesaptanır. Kabın toplam iç hacminin beşte biri kadar hacimde olan sıvı numunesiatmosfer basıncında test kabının içine konur. Kap sıkıca kapatılır ve 37,8°Cye kadarısıtılmış bir suyun içine daldırılır. Kap sallandıktan sonra şartlar hızla denge durumunagelir, buharlaşmadan dolayı artan basınç, takılan bir basınç göstergesinden okunur. Bubasınç göstergesi 37,8°Cdeki sıvının buhar basıncını bar olarak tahmine yakın birdeğer olarak verir.Genel bir yol olarak, petrol sıvılarının uçuculuk derecesini kıyaslamak için RVPkullanılır. Buna rağmen belirli şartlarda muhtemel gaz oluşmasını tahmin etmenin birvasıtası gibi küçük bir değerdir, bunun başlıca sebebi sabit gaz/sıvı oranında ve 37,8°Cstandart sıcaklıkta yapılan ölçümdür. Bu amaç için TVP daha çok kullanışlıdır; zatenbelirtildiği gibi bazı durumlarda TVP, RVP ve sıcaklık arasında bağlantılarbulunmaktadır.1.2 PARLAYICILIK1.2.1 GENELYakma yönteminde havada oksijen ile hidrokarbon gazları tepkisinden su ve karbondioksit meydana çıkar. Hava ve hidrokarbon gazı karışımının içinde reaksiyon yeterli birsıcaklık ve görülebilir bir alev şeklinde olur. Sıvı bir hidrokarbonun üzerindeki gazyandığında meydana gelen sıcaklık genellikle alevin devam etmesine yeter miktardatemiz gazı çıkartır ve sıvı yanıyor denir. Aslında sıvıdan çıkması devam ettikçe yanangazdır.1.2.2 PARLAMA SINIRLARIBir hidrokarbon gazı ve hava karışımı "parlama genişliği" diye bilinen hava bileşimindekibir gaz genişliğinin içinde bulunmaksızın yanmaz ve tutuşmaz. Bu genişliğin alt sınırı,Alt Parlama Sınırı (LFL) diye bilinir. Yani, yanmayı çoğaltacak ve destekleyecek eksikhidrokarbon gazı vardır. Bu genişliğin üst sınırı Üst Parlama Sının (UFL) diye bilinir.Yani, yanmayı çoğaltacak ve destekleyecek hava vardır.Farklı petrol sıvılarından çıkartılan gaz karışımları için ve farklı saf hidrokarbon gazlarıiçin parlama sınırları biraz değişiktir. Çok kabaca, ham petrolden çıkan gaz karışımları,motor ve uçak benzinleri ve doğal benzin türündeki ürünler ile saf hidrokarbon gazları,propan, bütan ve pentan gösterilebilir. Bu üç gaz için parlama sınırları Tablo 1.1deverilmiştir. Havada LFLrine düşen bu gazların her birinin hacimde %50lik bir karışımoluşturmak için ihtiyaç duyulan hava ile inceltme miktarını da gösterir. Bu tip bilgi,atmosferde parlayıcı olmayan bir konsantrasyonu dağılan buharlar ile azaltmak için çokuygundur.Uygulamada genel amaçlar için, tankerlerde taşınan petrol kargolarının Alt ve ÜstParlama Sınırları hacimde %1 ve %10 olarak alınır.
  • ISGOTT 5 Gaz Parlama sınırları hacimde % olarak Karışımı hacimde %50ye düşürmek Havada hidrokarbon için hava ile inceltme sayısı Üst Sınır Alt Sınır Propan 9,5 2,2 23 Bütan 8,5 1,9 26 Pentan 7,8 1.5 33 Tablo 1.1 Parlama sınırları (Propan, Bütan, Pentan için).1.2.3 PARLAYICILIĞA İNERT GAZIN ETKİSİBir inert gaz, tipik egzoz gazı, bir hidrokarbon gazı/hava karışımına katıldığında sonuçhidrokarbon konsantrasyonunun Alt Parlama Sınırı (LFL) yükselir ve Üst Parlama Sınırı(UFL) azalır. Bu etkiler Şekil 1.1de sadece bir rehber olmak üzere gösterilmektedir.Diyagramdaki her noktada bir hidrokarbon gazı/hava/inert gaz karışımını gösterir,oksijen ve hidrokarbon miktarlarının şartlarını belirler. Hidrokarbon gazı/havakarışımları, inert gazsız AB doğrusunda hidrokarbon miktarı artığı gibi, oksijenmiktarının azalmasını yansıtır. ABnin solundaki noktaların temsil ettiği karışımlarda,inert gazın ilavesi ile oksijen miktarı daha azalmıştır.Havadaki hidrokarbon gazı için alt ve üst parlama sınırı karışımları C ve D noktaları ilebelirtilmiştir. İnert gaz miktarının arttığı kadar, sonuçta E noktasında birleşen CE ve DEhatları ile gösterildiği gibi parlama sınır karışımları değişir. Sadece CED eğrisi içindegölgeli noktalar ile gösterilen bu karışımlar yanabilir.Ya hava ya da inert gaz ilavesi nedeniyle birleşimin değiştiği diyagramda, ya Anoktasına (saf hava) doğru, ya da inert gaz katılan birleşime uyan oksijen miktarındakibir noktaya doğru, düz hatlar boyunca hareketleri ile gösterilmektedir. F noktası ilebelirtilen gaz karışımı böyle doğrular ile gösterilmektedir.Şekil 1.1de hidrokarbon gazı/hava karışımlarına inert gaz ilavesi ile oksijen miktarı birseviyeye varıncaya kadar parlama genişliği ilerleyerek azaldığı açıkça belli olmaktadır.Genellikle bu oksijen seviyesi, yaklaşık olarak hacımda %11dir ve bu değerdeki hiçbirkarışım yanamaz. Daha emniyetli olması için bu değer hacimde %8 oksijen olarakbelirlenmiştir. Emniyetli bir inert gaz karışımı, bu değerin ilerisindeki arada kabul edilir.F noktası ile belirtilen inertli bir karışıma hava karıştırılmaya devam edildiğinde, birleşimFA doğrusu boyunca hareket eder ve bundan dolayı parlayıcı karışımların bölgesinegirer. Bunun anlamı GA doğrusunun üzerinde kalan bölgedeki bütün inertli karışımlarparlayıcı şartların içine girer. Örneğin, bir gazfri yapma operasyonu sırasında.GA doğrusunun altındaki bölgede H noktası ile gösterildiği gibi, hava karıştırılırken(hava ile inceltme sırasında) parlama olmaz. F ile belirtilen bir karışımın ilave inert gazkarıştırılması ile (yani, hidrokarbon gazının dışarıya pörç edilmesi ile) H noktasınakaydırılması mümkündür.
  • 6 ISGOTT1.2.4 PARLAYICILIK İÇİN TESTLERHavada hidrokarbon gazı konsantrasyonlarının orantılı bir dar mesafesi içinde hidro­karbon gazı/hava karışımları parlayıcıdır ve havadaki konsantrasyon buhar basıncınabağlı olur, buhar basıncının ölçülmesi ile parlayıcılık için bir test geliştirmek prensipolarak mümkün olacaktır. Uygulamada petrol ürünlerinin çok geniş sınırları ve sıcaklıksınır-larının üzerinde elleçlenmeleri bu amaç için basit bir testin gelişmesini önlemiştir.Bu amaç için petrol endüstrisinde iki standart metot kullanılır. Bunlardan biri Reid BuharBasıncı testi (Bölüm 1.1.2ye bakınız) ve diğeri de doğrudan parlayıcılığın ölçüldüğüparlama sıcaklığı testidir. Ancak, bazı artık fuel oillerle gösterilen parlama noktasıtestleri, her zaman parlayıcılığın direkt göstergesi olmayacaktır (Bölüm 2.7e bakınız).1.2.5 PARLAMA SICAKLIĞIBu testte bir sıvı numunesi özel bir kapta derece derece ısıtılır ve küçük bir alev aniolarak ve tekrar tekrar sıvı yüzeyine yaklaştırılır. Sıvı yüzeyinde karşıdan karşıya alevinbir parlaması küçük bir alev başlattığında, ki en küçük sıvı sıcaklığı, parlamasıcaklığıdır. Bu, sıvının üzerinde bir parlayıcı gaz/hava karışımının bulunduğunugösterir. Bu gaz/hava karışımı yaklaşık olarak Alt Parlama Sınırı (LFL) karışımına uygungelir.Parlama sıcaklığı teçhizatlarının çok değişik şekilleri vardır, ancak bunlar İki sınıfaindirilir. Bunlardan birinde, sıvı yüzeyi devamlı surette atmosfere açıktır ki, bu şekildeelde edilen sonuç açık kap parlama sıcaklığı yöntemi olarak bilinir. Diğerinde ise,küçük bir delikten içeri başlangıç alevi verildiği kısa anlar için hariç sıvının üzerindekihacım kapalı tutulur. Bu testtin sonucunu da kapalı kap parlama sıcaklığı yöntemidenir.Açık kap yönteminde atmosfere daha fazla gaz kaybı olması nedeniyle bir petrolsıvısının açık kap parlama sıcaklığı daima biraz fazladır (yaklaşık 6°C). Kapalı kapmetodunun teçhizatında gaz kaybının sınıflandırılması kapalı kap metodu genellikledaha çok tutulur ve daha çok kullanılır. Bu sebeple, kapalı kap metodu, şimdi genellikledaha çok tutulmaktadır ve bu Rehberde petrolün sınıflandırması düşünülürkenkullanıldı. Buna rağmen, açık kap metodu değerleri çeşitli ulusal idarelerin kanunlarında,sınıflandırma kurumlarının kurallarında ve diğer buna benzer belgelerde halabulunabilir.1.2.6 PETROLÜN PARLAYICILIK SINIFLANDIRMASIPetrol sıvılarını tamamen ayırmak için buhar basıncı ve parlama sıcaklığı esası üzerinedayandırılan değişik parlayıcılık sınıfları içinde birçok cetveller vardır. Parlayıcı birdenge olsa da olmasa da mevcut sıcaklıkta sıvının üstündeki hacimde gaz/havakarışımı meydana gelebileceği genellikle temel prensip olarak düşünülür.Genel olarak, bu Rehberde, petrol sıvıları parlama noktası şartlarına dayandırılarakuçucu olmayan ve uçucu olan diye iki grupta toplanır:
  • ISGOTT 7 Şekil 1.1 Parlayıcılık diyagramı-hidrokarbon gazı/oksijen/hava/inert gaz karışımları. Bu şekil sadece tasvir edicidir ve uygulamada kabul edilebilir gaz bileşikleri üzerinde vermek için kullanılmamalıdır.Uçucu olmayanKapalı kap metodu ile belirlenen parlama sıcaklığı 60°C veya daha fazla olanlar. Busıvılar herhangi bir normal sıcaklıkta alt parlama sınırının (LFL) altında gaz bileşimioluştururlar. Bunlara artık fuel oiller, ağır motorinler ve dizel oiller dahildir, bunların ReidBuhar Basınçları (RVP) 0,007 bardır ve genellikle ölçülmezler.Uçucu olanKapalı kap metodu ile tayin edilen parlama sıcaklığı 60°Cnin altında olanlar. Bugruptaki bazı petrol sıvıları bütün normal sıcaklıklarda Üst Parlama Sınırının (UFL)üstünde gaz/hava karışımları dengesi verdiği halde normal sıcaklık genişliğinin bazıkısımlarında parlama genişliğinin içinde bir gaz/hava karışımı dengesi meydanaçıkabilir. Örnekleri jet yakıtları, gaz yağları, süper benzinler ve ham petrollerin çoğudur.Pratikte, benzinler ve ham petroller mevcut parlama genişliğindeki gaz/hava karışımlarıve elde edilen denge şartlarından önce sık sık kullanılır (elleçlenir, satılır).Uçucu olan ve olmayan sıvılar arasında sınır için 60°C parlama sıcaklığı kriterininseçilmesi bir miktar ihtiyaridir. Uçucu olmayan grupta hiçbir şart altında bir sıvının herzaman istenmeyerek bir parlayıcı gaz/hava karışımını vermesi olanağı yoktur. Bundandolayı uçucu olmayan sıvılar için daha esnek önlemler uygundur. Bu nedenle dahauçucu maddeler ile önemsiz buluşma ihtimali bile parlama sıcaklığı ölçümlerinde hatta,sıcaklığın yanlış anlaşılması gibi nedenler için ayırma hattı seçilmiş olmalıdır. Böylecekapalı kap deneyi ile elde edilen 60°Clik parlama sıcaklığı değeri fazlasıyla karşılık gelirve ayrıca Uluslar Arası Denizcilik Örgütünce (IMO) ve dünyanın her tarafındaki
  • 8 ISGOTTdüzenleyici kuralların çoğu tarafından uluslar arası olarak benimsenmiş tanımlamalarauygundur. (Artık fuel oillerin parlayıcılık ve parlama sıcaklığı arasındaki ilişkiye ait bilgiiçin Bölüm 2.7e bakınız.)1.3 HİDROKARBON GAZLARININ YOĞUNLUĞUHava ile karıştırmadıklarından, çıkan gaz karışımlarının yoğunlukları havanın yoğunlu­ğundan daima daha fazladır. Bundan dolayı kargo elleçleme işlemlerinde tabakalaşmaetkileriyle karşı karşıya gelinmiştir ve tehlikeli durumlara neden olunabilir.Aşağıdaki Tablo 1.2de üç saf hidrokarbon gazı; propan, bütan ve pentan için havayagöre nispi yoğunlukları verilmektedir. Bu üç gaz karışımını ortalama olarak, sırasıylaham petrol, motor ve uçak benzinleri ve doğal benzinler ihtiva eder. Hava için inert gazkullanılırsa bu değerler önemli ölçüde değişmez. Havaya göre nisbi yoğunluk Gaz Saf hidrokarbon Hacimde %50 hidrokarbon Alt parlama sınır hacimde %50 hava karışımı Propan 1,55 1,25 1,0 Bütan 2,0 1,5 1,0 Pentan 2,5 1,8 1,0 Tablo 1.2 - Propan, Bütan, Pentan: Havaya göre nispi özgül ağırlık.Görüldüğü gibi, bir üründen elde edilen saf gazın (motor benzini gibi) yoğunluğuhavadan yaklaşık iki kat fazla, ham petrolden çıkan ise 1,5 kat fazladır. Bu fazlayoğunluklar ve bunun sonucuna bağlı olarak tabakalaşma etkileri sadece gaz toplanmışdurumda iken önemlidir. Hava ile inceltildiği gibi, bu üç tip kargo yaklaşımındangaz/hava karışımının yoğunluğu, havada ve Alt Parlama Sınırında, ondan ayırt edilmesiolanaksızdır.
  • ISGOTT 9 Bölüm 2 PETROLÜN TEHLİKELERİTanker ve terminal operasyonlarında emniyeti sağlamak amacında olan uygulamalarıngerekliliğini anlamak için tüm personel, petrolün parlayıcı özelliklerini, petrol gazlarınınyoğunluklarının etkilerini ve bunların zehirliliklerini çok iyi bilmelidir. Bu Bölümde, bunlarayrıntılı olarak anlatılmıştır.Yüksek buhar basınçlı kargoların elleçlenmesini, kargo tanklarında proforik demir sülfıtinoluşmasını ve artık fuel oillerin boşaltılması, depolanması ve taşınmasıyla ilgili dikkatedeğer tehlikeler gibi özel konulardan da bahsedilmiştir.Bu Bölüm ayrıca, gaz algılama ekipmanının sınırlamalarını, kullanımını ve prensipleriniaçıklar ve gaz oluşumu ve dağılımı ile ilgili bölümleri işaret eder. (Gemide gaz testyapma operasyonları için pratik rehberlik Bölüm 8de verilmiştir).2.1 PARLAYICILIKPetrolün elleçlenmesindeki ilk risk parlayıcılıktır, bu her zaman için mevcut bir tehlikedir.Parlayıcılık konusuyla ilgili ayrıntılı bilgi için Bölüm 1.2ye bakınız.2.2 YOĞUNLUKBirçok petrol sıvısından çıkan gazlar, havadan daha ağırdır, bu özelliğin olması petrolkargolarının elleçlenmesinde dikkate alınmalıdır.Hidrokarbon gazlarının yoğunluğu ile ilgili bilgiler Bölüm 1.3te verilmiştir.2.3 ZEHİRLİLİK2.3.1 GİRİŞZehirlilik, bir maddenin veya bir madde karışımının insan veya hayvanlara zarar vermederecesidir.Zehirli maddeler insanlara dört ana yolla etki eder: yutularak (mideye alınarak); deriteması ile; akciğer yoluyla (solunumla) ve gözlerden. Zehirli maddeler deri veya göztahrişi gibi kısmi etkilere yol açabilir, ancak vücudun diğer uzak bölgelerine de etkiedebilir (sistemsel etkiler). Bu Bölümün amacı, tanker işlemleri ile meşgul olanpersonelin muhtemelen maruz kalabileceği zehirli maddelerle ilgili karşıt etkileritanımlamak, bir kerelik veya tekrarlı maruz kalma ile insanlarda meydana gelmesibeklenen karşıt etkilerin konsantrasyonunu göstermek ve böyle maruz kalmaların
  • 10 ISGOTTtehlikesini azaltmak için uygulanan prosedürleri tanımlamaktır. Zehirlilikle tam olarakilgili olmasa da oksijen eksikliğinin etkilerinden de ayrıca bahsedildi.2.3.2 SIVI PETROL2.3.2.1 YutulmasıPetrolün ağza alındığında zehirleyici etkisi düşüktür, ancak yutulduğunda şiddetlirahatsızlık ve mide bulantısına neden olur. Kusma esnasında özellikle benzin ve gazyağı gibi yüksek uçuculuğu olan sıvı petrollerin akciğerlerden içeri çekilmesi ihtimalivardır ve bu ciddi sonuçlar doğurur.2.3.2.2 Cilt TemasıÖzellikle daha fazla uçucu olan birçok petrol ürünü, cildin tahriş olmasına neden olurlarve ayrıca gözler için de tahriş edicidirler. Daha ağır olan bazı petroller, temasın süresive tekrarına bağlı olarak ciltte ciddi rahatsızlıklara neden olurlar.Su veya hava geçirmeyen eldivenler ve gözlükler gibi, uygun koruyucu teçhizat giyerekher zaman petrol ile direkt temastan sakınılmalıdır.2.3.3 PETROL GAZLARI2.3.3.1 SolunmasıTeneffüs edildiğinde petrol gazından küçük bir miktarı bile, gözlerde tahriş ve baş ağrısıile sarhoşluğa benzer bir sersemlik ve sorumluluğu azaltma belirtilerine neden olur. Birmiktar solunması öldürücü olabilir.Bu belirtiler Alt Parlama Sınırının oldukça altında bir konsantrasyonda meydanagelebilir. Ancak, petrol gazlarının fizyolojik etkilerinin değişmesiyle birlikte bu etkilerekarşı insanın dayanması da oldukça değişmektedir. Koşulların gaz konsantrasyonunugüvenli sınırlar içersinde tolere edebileceği var sayılmamalıdır.Petrol gaz karışımlarının kokuları çok çeşitlidir ve bazı durumlarda koku alma duyusunukörletebilir. Eğer karışım hidrojen sülfit içeriyorsa, koku alma duyusunun bozulmasıbilhassa çok ciddidir. m olmaması, asla gaz olmadığının belirtisi olarak algılanmamalıdır.2.3.3.2 Maruz Kalma SınırlarıTanker operasyonlarında zehir tehlikesine maruz kalan personel neredeyse tamamençok çeşitli gazlara maruz kalır.Zaman zaman baş vurulan Müsaade Edilebilir Maruz Kalma Sınırları (PELs), ŞuurBaşlangıcı Sınır Değerlen (TLVs) tayin edilmiş birçok maddenin, değişik konsant­rasyonlarında^ zehirli buharların etkilerini tanımlamak için bazı göstergeler kullanılır.Ancak, Rehberin bu versiyonunda Müsaade Edilebilir Maruz Kalma Sınırı (PEL)
  • ISGOTT 11kaldırılmıştır. Işletimsel prosedürler personelin maruz kalmasına müsaade edilebilir birseviyeye değil, en aza indirmeyi amaçlar.Maruz kalma sınırları; uluslar arası organizasyonlar, ulusal idareler veya yereldüzenleyici standartlar tarafından belirlenebilir. Kural tarafından tespit edilen sınırlaraşılmamalıdır.Endüstri ve petrol şirketleri, sık sık çalışma alanında personeli zararlı buharlara karşıkoruması gereken sınırları rehberlerde tespit etmiş olan Idaresel EndüstriyelHijyenistlerin Amerikan Konferansına (ACGIH) başvurur. Alıntılanan değerler, havadakigazın hacmi milyonda parça sayısı (ppm) ile, Maruz Kalma Sınır Değerleri (TLVs) olarakifade edilir.TLV konsantrasyonlarına maruz kalmanın muhtemel sonucunun ciddi sağlık problemleriolduğuna tam olarak inanılmamasına rağmen, bu değerler sadece birer rehberdir. Tümatmosferik kirleticilerin konsantrasyonunu makul derecede uygulanabilecek kadar düşükolacak şekilde korumak en iyi uygulamadır (ALARP).Bir sonraki paragrafta TLV-TVVA (Ortalama Düşünüp Hesaplama Zamanı) kullanılmıştır.Çünkü bunlar ortalama değerlerdir; TWA değerleri, sağlığa zarar verecek kadar yüksekolmayan TLV-TVVAnın kısa süre için üzerine çıkması ve normal bir 8 saatlik çalışmagünü boyunca TLV-TVVAnın kısa süre için altına inmesi kabul edilebilir.2.3.3.3 EtkileriPetrol gazının insan üzerindeki ana tesiri narkoz etkisi yapmasıdır. Belirtilerine, sar­hoşluğa benzer baş dönmesi ve sorumluluğu azaltması ile göz durgunluğu ve baş ağrısıdahildir. Yüksek oranda maruz kalındığında felç, duygusuzluk ve ölüme neden olur.Petrol gazlarının zehirleyiciliği, gazların hidrokarbon bileşimlerine bağlı olarak farklılıklargösterir. Hidrojen sülfit ve aromatik (güzel kokulu) hidrokarbonlar (örneğin benzen), bazıdaha küçük bileşenlerin bulunması halinde zehirleyicilik daha çok etkileyebilir. Benzinbuharı için tetkik yapıldığında bu, yaklaşık %2 LFLye uygun 300 ppmlik bir TLV-TVVAdır. Bu değer, petrol gazları için genel bir rehber gibi kullanılabilir, fakat hidrojensülfit (H2S) veya benzen içeren gaz karışımlarına tatbik edildiği gibi alınmamalıdır.2.3.4 MADDE GÜVENLİK BİLGİ DOKÜMANLARI (MSDS)Zehirli kargolar için gemilerin personellerine yardım etmek üzere hazırlanan, önemlikargolar için Madde Güvenlik Bilgi Dokümanını, gemilerin temin etmesi ve taşımasınısağlamak üzere, IMO hükümetleri zorlamaktadır. {MARPOL Ek 1 Kargolar ve DenizFuel Oilleri için Madde Güvenlik Bilgi Formları için Tavsiyeler3 için Fihriste bakınız.)MSDS; özellikle H2S ve benzen, yüklenecek kargo ve akaryakıtlarda zehirli bileşenleriveya muhtemel tehlikeli konsantrasyonları ve tipini gösterir.MSDS, standart IMO formatında olmalıdır.Bir petrol kargosu veya akaryakıt yüklemesi başlamadan önce, bir tankere ilgili birMSDS sağlamak, yükleyicinin sorumluluğundadır. Tahliye edilecek kargo için bir MSDSialıcıya temin etmek geminin sorumluluğundadır. Ayrıca gemi, önceki kargo herhangi bir
  • 12 ISGOTTzehirli madde içerdiğinde, terminale ve herhangi bir tank enspektörüne veya sürveyörehaber vermelidir. (Bölüm 26.3.3 Gemi/Sahil Emniyet Kontrol Listesi, Madde 26yabakınız).Bir MSDSin temin edilmesi, yüklenmekte olan kargo veya yakıtın bütün zehirlibileşenlerinin dokümante edilmiş veya tanımlanmış olduğunu garanti etmez. BirMSDSin olmaması zehirli bileşenlerin veya tehlikelerin de olmadığı anlamına gelmez.Operatörler, kargolardaki içermesi beklenen mevcut herhangi bir zehirli maddeyi yerindebelirlemek için prosedürlere sahip olmalıdır.2.3.5 BENZEN VE DİĞER AROMATİK HİDROKARBONLAR2.3.5.2 Aromatik HidrokarbonlarAromatik (güzel kokulu) hidrokarbonlara benzen, toluen ve ksilen dahildir. Bunlar;benzinler, benzin bileşenleri, naftalar ve özel kaynama noktalı solventler, beyazispirtolar ve ham petrol gibi birçok tipik petrol yüklerinde değişik miktarlardakibileşenlerdir.Benzen istisnası ile (Bölüm 2.3.5.2ye bakınız), aromatik hidrokarbonların sıhhitehlikeleri tam olarak tespit edilmemiştir, fakat onları içeren ürünleri icap ettiren kargooperasyonlarında angaje olan personele, kargo elleçleme operasyonları nedeniylemaruz kalmayı en aza indirmek için Bölüm 11.8.4 (Ölçü Alma ve Numune Alma) veBölüm 11.1.6.6 (Kapalı Yükleme) de anlatılan prosedürleri ve tedbirleri takip etmesi,tavsiye edilmiştir. Bir aromatik hidrokarbon buharının TLVsi, genellikle diğerhidrokarbonlardan daha azdır.Yükleyici, yüklenecek kargonun içerdiği aromatik hidrokarbon miktarını tankere bildirir(yukarıdaki Bölüm 2.3.4e bakınız).2.3.5.2 BenzenHavada benzen buharının konsantrasyonlarının sadece milyonda birkaç parçasınakronik olarak maruz kalmak anemi (kansızlık) ve lösemi (kan kanseri)ne sebep olabilir.IMO, %0,5 veya daha fazla benzen içerikli dökme sıvılar taşıyan gemiler için minimumstandartları tespit etmiştir. (Benzen içeren Dökme Sıvılar Taşıyan Gemiler içinDüzeltilen Minimum Emniyet Standartları için Bibliyografyaya bakınız.) Bunlar; MSDSile kargoda bilgi transferi, meşguliyete ait maruz kalma sınırları, hava kalitesininizlenmesi, kişisel koruyucu ekipman ve onların bakımları, tıbbi izleme ve kargooperasyonları esnasında tedbirler için gereksinimleri kapsar. MARPOL Ek lde benzeniçeren kargolar ve MARPOL Ek II ile tarif edildiği gibi takip edilecek tedbirlerin bazılarıarasında ve IBC ve BCH Kodlarıyla bazı geçişler vardır.Aşağıdaki rehber, IMO standartlarında işlemsel maruz kalma sınırları kullanır ve dahaaz konsantrasyonlarda benzen içeren kargoları taşıyan petrol tankerleri tarafındanbenimsenen tedbirlere genel tavsiye sağlar.Benzen öncelikli olarak, bir solukla içeriye çekme tehlikesi arz eder. Benzenin koku eşiğiTLV-TWAnın oldukça üstünde olduğundan zayıf uyarı kalitesine haizdir.
  • ISGOTT 131.000 ppmden fazla konsantrasyonlara maruz kalma, bilinç kaybına ve hatta ölümesebep olabilir. Benzen yutulursa zehirlidir ve ayrıca cilt üzerinden vücudun içerisineemilebilir.Pratik rehberlik tedbirleri, Bölüm 11.1.10da verilen benzen içeren kargoların yüklenmesiile ilişkisi olan riskleri en aza indirmek için alınabilir.Maruz Kalma SınırlarıIMO, benzen için sekiz saatlik bir periyodun üzerinde, TLV-TVVAyı 1 ppm verir. Bunarağmen, çalışma prosedürleri çalışma alanlarında mümkün olan en düşük gaz konsant­rasyonlarını sağlamayı amaçlamalıdır.Kişisel Koruyucu Ekipman (PPE)Personel aşağıdaki durumlarda solunumla ilgili koruyucu ekipmanlarını giymelerigerekir:• TLV-TVVAdan fazla benzen buharına maruz kalma tehlikesi olduğunda.• Ulusal veya uluslar arası otoriteler tarafından belirtilen TLVler aşıldığında.• Gaz konsantrasyonlarının izlemesi yapılamadığında.• Herhangi bir nedenden dolayı kapalı operasyonlar yürütülemediğinde.Herhangi bir zamanda giyilecek olan solunumla ilgili koruyucu ekipman gemi işleticisitarafından belirlenmiş olmalıdır, ancak IMO standartları tarafından istenenden daha azolmamalıdır. Solunumla ilgili koruyucu ekipman kullanma ihtiyacı, kargo operasyonlarladoğrudan ilgisi olmayan personele, yerel kurallar ile veya Şirket prosedürleri ilegenişletilebilir. (Ayrıca Bölüm 10a bakınız.)Gemi işletmecileri, tankerlerdeki gaz ölçüm teçhizatının sadece spot okumaiçerdiğinden haberdar olmalıdırlar, personel elde edilen okumaları aşan buharkonsantrasyonlarına maruz kalabilir. Bu nedenle, özel görevler için elde bulundurulansolunumla ilgili koruyucu ekipmanın tipine özellikle dikkat edilmelidir.Benzen içeren kargoların elleçlenmesinde angaje olan bütün işçilerin kayıtları gemiişletmecileri tarafından tutulmalıdır. Kargo ölçü ve numune alma veya transferden sonrakargo hortumlarının sökülmesi gibi operasyonları yapan personel, benzen içeriğininfarkında olmalıdır.Tanka GirişiSon zamanlarda benzen içeren petrol ürünleri taşınmış olan bir tankın içine girmedenönce, tank benzen konsantrasyonları için test edilmelidir. Bu, Bölüm 10da ayrıntılarıylaanlatılan kapalı bölümlere giriş için gerekli şartlara ektir.2.3.6 HİDROJEN SÜLFİT (H2S)Hidrojen Sülfit (H2S) çok zehirli, aşındırıcı ve yanıcı bir gazdır. Çok düşük bir koku eşiğivardır ve çürük yumurta özelliğinde bir kokuya haizdir. H2S renksizdir, havadan dahaağırdır ve nispi buhar yoğunluğu 1,189dur, suda çözülebilir.
  • 14 ISGOTT2.3.6.1 Hidrojen Sülfit (H2S) KaynaklarıBirçok ham petrol kuyudan yüksek seviyede hidrojen sülfit (H2S) içerdiği halde çıkar,fakat bu seviye genellikle ham petrolün gemiye tesliminden önce bir dinlendirme metoduile düşürülür. Buna rağmen, dinlendirme miktarı geçici olarak azaltılmış olabilir ve birtanker olağandan daha fazla H2S içeren bir kargo alabilir. İlave olarak, bazı hampetroller asla istikrar kazanmaz ve her zaman yüksek bir H2S seviyesine haizdir.Nafta, fuel oil, akaryakıtlar, asfaltlar ve motorinler gibi rafine edilmiş ürünler içinde deH2S ile karşı karşıya gelinebilir.Kargo ve akaryakıtlar, yükleme sonrasına kadar H2Sin serbest kalması gibi birişlemden geçirilmez ve hem ilgili MSDS bilgileri hem de izleme sonuçları tarafındanh^Sin olmadığı doğrulanmıştır.2.3.6.2 Tahmin Edilen KonsantrasyonlarıAğırlıkta ppm olarak ifade edilen, sıvı içindeki konsantrasyonlarını ve hacimde ppmolarak ifade edilen atmosfer içindeki hidrojen sülfit konsantrasyonlarını birbirinden ayırtetmek önemlidir.Bilinen sıvı konsantrasyondan muhtemel buhar konsantrasyonunu önceden tahminetmek mümkündür. Örneğin; 70 ppm (ağırlıkta) hidrojen sülfit ihtiva eden bir ham petrol,tank çıkışındaki gaz akımında 7.000 ppm (hacimde) bir konsantrasyon meydanageleceğini gösterir.Hacimde 5 ppm veya üstünde buhar halinde H2S içeriyorsa, yüksek H2S konsant­rasyonlarına karşı tedbirler normal olarak düşünülmesi gerekir.hbSin havadaki değişik artan konsantrasyonlarının etkileri Tablo 2.1de gösterilmiştir.Buhardaki H2S konsantrasyonu çok değişkendir ve aşağıdaki faktörlere bağlıdır:• Sıvı H2S miktarı.• Sirküle olan havanın miktarı.• Hava ve sıvının sıcaklığı.• Tanktaki sıvı seviyesi.• Sallanma miktarı.2.3.6.3 Maruz Kalma SınırlarıSekiz saatlik bir sürenin üzerinde H2S için TLV-TWA 5 ppm olarak. Buna rağmençalışma prosedürleri, çalışma alanlarında mümkün olduğunca en az gaz konsant­rasyonunu elde etmeyi amaçlar.2.3.6.4 H2S İçeren Kargo ve Yakıtların Elleçlenmesi İçin ProsedürlerHidrojen sülfitin tehlikeli konsantrasyonları içeren tüm kargo ve akaryakıtlar elleçlendiğizaman aşağıdaki tedbirler alınmalıdır. Önceden H2S içeren bir kargoyu ihtiva eden butanklara balast alımı, tank temizliği ve gazfri işlemleri esnasında da bu tedbirlereuyulmalıdır. Bölüm 11.1.9da verilen H2S içeren kargoların yüklenmesiyle ilişkili risklerien aza indirmek için, işletimsel ölçülerde uygulama rehberi alınabilir.
  • ISGOTT 15 H2S Konsantrasyonu Fizyolojik Etkileri (havada hacimde ppm) 0,1 -0,5 ppm Kokusuyla ilk keşfi yapılır. 10 ppm Biraz mide bulantısına sebep olabilir, gözde en az tahriş. 25 ppm Göz ve solunum bölgesinde tahriş. Kuvvetli koku. 50-100 ppm Koku alma duyusunda durma başlar. 100 ppmlik konsantrasyona uzun süre maruz kalmak, bu belirtilerin şiddetini derece derece artmasına sebep olur ve 4-48 saatlik maruz kalmadan sonra ölüm gerçekleşebilir. 150 ppm 2-5 dakika içinde koku alma kaybı. 350 ppm Teneffüs edildikten 30 dakika sonra öldürücü olabilir. 700 ppm Hızlı şuur kaybolması, birkaç dakika sonra ölümün meydana gelmesi. Felç sebebiyle sidik torbası ve kalın bağırsak kontrolü kaybı. Derhal kurtarılmazsa, nefes alma duracak ve ölümle sonuçlanacaktır. 700+ ppm Hemen ölüm.Not: H2S gazına maruz kalan kişiler mümkün olduğu kadar çabuk temiz havaya çıkmalıdır. H2Sin olumsuz etkileri, doğru hareket edilirse tersine çevrilebilir ve kişinin hayatının kurtulma olasılığı olabilir. Tablo 2.1 - Hidrojen Sülfite (H2S) maruz kalmanın tipik etkileri.Buhar İzlemeTüm çalışma alanlarında maruz kalma sınırları, gaz konsantrasyonunun ölçülmesi vebulunması için uygun teçhizat kullanılarak izlenmelidir.Gazın aşındırıcı özelliği ve yüksek konsantrasyonları, çoğu elektronik cihaza zarar vericibir etkisi olabilir. Bir zaman sonra H2Sün düşük konsantrasyonları da, elektronikcihazlarda zarar verici bir etkisi olabilir. Dedektör tüpler, bilinen bir yüksek konsant­rasyonu izlemek zorunlu hale geldiğinde kullanılmalıdır.Akaryakıt tankları, yakıt alma işleminden önce, esnasında ve sonra izlenmelidir. EğerH2S tespit edilmişse, akaryakıt tankı düzenli olarak test edilmelidir. Buhar hacmindekikonsantrasyonun, güçlü hava vantilasyonu ile azaltılabilmesine rağmen, akaryakıt tankıısıtıldığında, transfer edildiğinde veya diğer araçlarla karıştırıldığında genellikle tekrarartar.Eğer H2S mevcut ise; köprü üstü, kontrol odası, yaşam mahalli ve makine bölümleriizlenmelidir. H2S buharının yaşam mahalline ve makine bölümlerine girmesini engel­lemek için havalandırma sistemleri mümkün olduğunca çabuk çalıştırılmalıdır. Uzun birsüre düşük bir H2S konsantrasyonu, personelin rahatsızlığına sebep olabilir.Kargo operasyonlarında yer alan personel için kişisel H2S gazı izleme teçhizatı kullan­ması şiddetle tavsiye edilir. Bu cihazlar ya ayarlanmış bir seviye için uyarı alarmı verenya da H2S okumalı ve alarmlı olabilir. Alarmlar, tercihen 5 ppm değerine ayarlanmalıdır.
  • 16 ISGOTTEğer H2S konsantrasyonları TLV-TVVAı aşarsa; personel, kapalı bölümlerde çalışırken,tanktan ölçü ve numune alırken, pompa dairesine girerken, yükleme devrelerinibağlarken ve ayırırken, filtreleri temizlerken, kapları dreyn ederken ve döküntüleritemizlerken mutlaka kişisel gaz monitörlerini taşımalıdır.Pasif numune alma işaretleri, özel kimyasal bir tehlike bulunduğunda veya böyle birkimyasala tayin edilmiş bir güvenilir maruz kalma sınırı aşıldığında derhal görsel birgösterge sağlar. Pasif buhar işaretleri, personelin belirli bir süreden fazla maruzkaldığının tespiti için ve numune alma alanı gibi sadece endüstriyel hijyen amacıylakullanılmalıdır. Kişisel Koruyucu Ekipmanın bir parçası olarak asla kullanılmamalıdır.Kişisel Koruyucu Ekipman (PPE)Buhar konsantrasyonunun TLV-TVVAı (havada hacimce 5 ppm) aşması beklendiğinde,solunumla ilgili koruyucu ekipmanın kullanımı için prosedürler tayin edilmelidir.Tehlikeli alanlarda çalışan personele Acil Kaçış Solunum Aparatı (EEBD) sağlamayaönem verilmelidir. Bunlar küçük ve taşınabilir olduklarından gaz tespit edildiğindeçabucak giyilebilir olmalıdır.Aşağıdaki durumlarda personelin teneffüs cihazlarını giymesi istenmelidir:• Her ne zaman, TLV-TVVAı aşan H2S buharlarına maruz kalındığındaki riskte.• Ulusal veya uluslararası otoriteler tarafından belirtilen TLV-TWAlar aşıldığında veya aşılmak üzere olduğunda.• İzleme yapılamadığında.• Herhangi bir nedenden dolayı kapalı operasyonlar yürütülemediğinde ve H2S konsantrasyonları TLV-TVVAı aştığında.Şirket ve Terminal ProsedürleriTankerin Emniyetli Yönetim Sistemi (SMS) ve terminalin İşletme El Kitabı, H2S içermesimuhtemel olan kargo ve akaryakıtlar elleçlenirken operasyonların güvenliğini sağlamakiçin talimatlar ve prosedürler içermelidir. Aşağıdakilerle sınırlı olmayan fonksiyonelgereksinimler içermelidir:• H2S ile ilgili tehlikeler için tüm personelin eğitimi ve riski kabul edilebilir bir sınıra indirmek için gerekli önlemler.• Tüm operasyonlar için güvenli çalışma prosedürleri.• Gaz testleri/atmosfer izleme prosedürleri.• Kargo sistemleri için bakım prosedürleri.• PPE gereksinimleri.• Olasılıkların planlanması.• Acil müdahale ölçüleri.• Ziyaretçileri maruz kalmadan korumak için tedbirler.2.3.6.5 Çok Yüksek H2S Konsantrasyonlu Kargolar Elleçlendiğinde Ek ProsedürlerŞirketler ve terminaller, çok yüksek seviyelerde H2S içeren kargoların elieçlenmesisırasında kullanılması için ek prosedürler geliştirmelidir. (Buhar bölümlerindeki 100ppmden fazla değerler, çok yüksek seviyeler olarak düşünülebilir.)
  • 1SGOTT 17Her ne zaman, h^Sin yüksek konsantrasyonları tespit edildiğinde, tehlikeli alanlardaçalışan tüm personelde Acil Kaçış Solunum Aparatının (EEBD) bulunması sağlan­malıdır. Bunlar bir kişisel H2S gaz izleme/alarm teçhizatı ile beraber kullanılmalıdır.Personele, alarmlarını aktif hale getirip EEBDlerini giymeleri ve hemen alanı terk ediprüzgar üstü bir yere çıkmaları talimatı verilmelidir. Yüksek gaz konsantrasyonunolduğunu kontrol merkezine bildirmelidir, böylece uygun prosedürler başlatılabilir.Kendinden destekli solunum aparatları, kargo sisteminin bütünlüğünü bozmanın gerekliolduğu düşünüldüğünde ve buharsız bir atmosfer garanti edilemediğinde her zamangiyilmelidir. Bu aşağıdaki faaliyetleri içermelidir:• Açık ölçü ve numune alınması.• Kargo hortumu veya yükleme kolunu bağlamak için körlerin alınması veya kargo elleçlemesinden sonra hortumun sökülmesi ve körlenmesi.• Filtrelerin temizlenmesi.• Devrelerin dreyn edilmesi• Döküntülerin temizlenmesi.Prosedürler sadece kendiliğinden hava destekli taşınabilir solunum aparatlarınınkulanımına izin vermelidir. Bunlar, atmosferdeki buhar konsantrasyonları kullanılmaktaolan respiratörün çalışma kapasitesini aşabildiğinden, H2S buharına karşı koruması içinkimyasal kartuşlu respiratörün kullanımını içermemelidir.2.3.6.6 KorozyonH2S çok aşındırıcıdır ve H2S yüksek konsantrasyonlarda ise, bakım ve kontrol usulleriuygulanmalıdır.Pirinçten yapılmış basınç/vakum valf sitleri paslanmaz çelik şiflerden daha yetersizdir.Mekanik tank ölçü alma sistemleri, bronz ve pirinç gibi metallere ve paslanmaz çelikyaya H2Sin zarar verici etkisinden dolayı daha yetersizdir. Yedek parça envanterindebir artışa gerek duyulabilir.Bilgisayar ve teçhizatının gümüş ve altından yapılmış parçaları çok düşük H2S konsant­rasyonlarından bile yüksek derecede etkilenebilir.2.3.6.7 Genel Sıkıntılarİlave olarak, h^Sin kokusu, sıhhi bir tehlike olmasıyla beraber, halk için bir sıkıntı olarakda düşünülebilir. Birçok yerel çevreyle ilgili kurallar, H2S konsantrasyonlarının atmosfereserbest bırakılmasını kısıtlar veya yasaklar; bu, her zaman için iyi bir uygulamadır. Bunedenle, kargo tank basınçlarını kabul edilebilir düşük seviyelerde tutmak gereklidir.Buhar hacmi ısıya maruz kalırsa veya ürün çalkalanırsa, tanktaki buhar basıncı hızlaartacaktır.Ham petrol ile yıkama, hızla buhar basıncını artırabilir ve tercihen yüksek tahliye debisikorunurken düşük bir basınçla başlanmalıdır.
  • 18 ISGOTT2.3.7 MERKAPTANLARMerkaptanlar renksizdirler, doğal organizmaların bozulmasıyla doğal olarak ortaya çıkankokulu gazlardır. Kokulan çürümüş lahananın kokusuna benzer. Merkaptanlar, gemidedeniz suyunun petrol kargosunun altında kaldığı yerlerde veya içinde su olan tanklardapetrol artıklarının olduğu yerlerde ortaya çıkar, kirli bir balast tankının tamamen süzdü­rüldükten sonraki durumunda olduğu gibi. Merkaptanlar ayrıca, su işleme tesisleri vebalast işleme tesislerinde bulunabilir.Merkaptanlar, pentan ilaveli kargoların buharlarında ve bazı ham petrollerde mevcuttur.Doğal gazda koku veren bir madde olarak kullanılmaktadır.Merkaptanlar, 0,5 ppmin altındaki konsantrasyonlarda kokusuyla tespit edilebilir, ayrıcabunun üstüne birkaç sefer çıkana kadar sıhhi etkileri tecrübe edilmez.Merkaptanların insanlar üzerindeki başlangıç etkileri; gözlerin, burnun, boğazın veakciğerlerin tahrişi gibi, H2Sin maruz kalma sonucu ortaya çıkan etkilere benzer. Eğerkonsantrasyon çok yüksekse bilinç kaybı oluşabilir ve oksijen verilmesi gerekebilir.Merkaptana maruz kalma sonucu gerçekleşen ölümlerin sıklığı son derece azdır.2.3.8 KURŞUN TETRAETİL (TEL) VEYA KURŞUN TETRAMETİL (TML) İÇEREN BENZİNLERNormal olarak benzine ilave edilen Kurşunlu Tetraetil (TEL) veya Kurşunlu Tetrametil(TML) miktarları, bu ürünlerden gaz çıkmasına yetersizdir, bunlar kurşunsuz benzinle-rinkinden daha çok zehirlidir. Bundan dolayı, kurşunlu benzinlerden çıkan gazlarınetkileri petrol gazları için anlatılanlara benzer. (Bölüm 2.3.3e bakınız.)2.3.9 İNERT GAZ2.3.9.1 Gene!İnert gaz, özellikle kargo tank atmosferini kontrol altında tutmak ve parlayıcı karışımlarınoluşmasını önlemek için kullanılır. Bir inert gaz için öncelikli şart düşük oksijen miktarıiçermesidir. Ancak bunun bileşimi değişken olabilir. (Bölüm 7.1.3deki Tablo 7.1dehacimde yüzde olarak ifade edilen tipik inert gaz bileşenleri gösterilmiştir.)2.3.9.2 Zehirli Bileşenlerİnert gazla ilgili esas tehlike, içeriğindeki düşük oksijen bileşimidir. Ancak, inert gaz yabir stim üretme kazanında ya da ayrı bir inert gaz jeneratöründe yanma sonucu (egzozgazı) üretilir ki, gemi personelinin maruz kalma tehlikesini arttıran az miktarda çeşitlizehirli gazları ihtiva eder.İnert gazın zehirlilik tehlikelerine karşı personeli koruyucu tedbirler Bölüm 7.1.6.12debelirtilmiştir. Ancak, bu tedbirler egzoz/baca gazının bileşenlerinin konsantrasyonlarınındoğrudan ölçülmesi için gerekli şartları ihtiyaçlarını içermemektedir. Çünkü bir kargotankının atmosferi yaklaşık hacimde %2lik bir hidrokarbon gazı karışımından %1 LFLve hacimde devamlı %21 oksijen oluncaya kadar gazfri yapılmakta, ki bu da zehirlibileşenlerin TLV-TWAlarının altına düşmesine yeterlidir.
  • ISGOTT 192.3.9.3 Nitrojen OksitlerBaca gazları genellikle hacimde yaklaşık 200 ppm karışık halde nitrojen oksitleri (N0 2 )ihtiva eder. Çoğunluk su ile yıkamada kaybolmayan nitrik oksit7 (NO) dir. Nitrik oksitoksijen ile yavaşça reaksiyona girerken, nitrojen dioksit (NO2) teşkil eder. Tanklardakalan gaz gibi serbest suda daha çok eriyen nitrojen dioksit solüsyonu ile 10-20 ppmlikbir seviyede 1-2 günlük bir süre için azaltılan nitrojen oksitlerinin toplam konsant­rasyonları veya yoğuşması İle nitroz ve nitrik asitler verir. Bu seviyenin altına daha fazlaindirilmesi çok yavaştır.Nitrik oksit 25 ppm TLV-TVVA değeri olan hafif kokusu ile renksiz bir gazdır. Nitrojendioksit 3 ppmlik bir TLV-TVVA değeri ile daha da zehirlidir.2.3.9.4 Sülfür DioksitYüksek miktarda sülfür içeren fuel oillerin yanması yaklaşık 2.000 ppm sülfür dioksit(S0 2 ) ihtiva eden egzoz gazı meydana çıkar. Bu gaz, inert gaz sisteminde yeterli birtasarıma bağlı olarak gazın su ile temizlenmesi işleminde su vasıtasıyla uzaklaştırılır.Böylece tanka verilen inert gazdaki sülfür dioksit miktarı genellikle 2 ve 50 ppmarasındadır.Sülfür dioksit gözleri, burun ve boğazı tahriş eder ve hassas kişilerde nefes almagüçlüklerine sebep olabilir. TLV-TWAsi 2 ppm olan bu gazın farklı bir kokusu vardır.2.3.9.5 Karbon MonoksitEgzoz gazında normal olarak milyonda sadece birkaç parça seviyesinde karbonmonoksit (CO) vardır, fakat anormal yanma şartlarında ve yanmanın azaltılmasında 200ppmi aşan bir seviyeye çıkabilir. Karbon monoksit 50 ppmlik bir TLV-TVVA ile kokusuz,sinsi bir gazdır. Kanda oksijen azalturarak oksijen yokluğundan boğulma ile sonuçlananölümlere sebep olur.2.3.10 OKSİJEN AZLIĞIKapalı bölümlerdeki atmosferin oksijen miktarı birkaç sebepten dolayı düşebilir.Bunlardan en çok bilineni bir bölümün inertli şartlarda olmasıdır. Şöyle ki, karbon dioksitve nitrojen oksijenin yerini almış olurlar. Ayrıca, boyaların kuruması veya paslanma gibikimyasal reaksiyonlar ile oksijen azalmış olabilir.Mevcut oksijen miktarının hacimde normal olarak %21in altına düşmesi nefes almanındaha derin ve daha hızlı olmasına sebep olur. Bir atmosferde oksijen azlığını gösterenbelirtiler tehlikenin yetersiz ikazını verebilir. Çoğu kişilerin yardımsız çıkabilmeleriihtimali oldukça azalıncaya kadar tehlikeyi anlamayacaklardır. Bu, özellikle çıkmakgerektiği zaman tırmanma çabasında belli olur.Eğer oksijen seviyesi hacimde %16 seviyesine düşerse, şahısların alınganlıklarıdeğiştiği halde ıstırap çekeceklerdir.Hacimde %10dan daha az oksijen miktarı İçeren bir atmosfere maruz kalmakkaçınılamaz bir şekilde bilinçsizliğe sebep olacaktır, oksijen azlığının devam etmesibilinçsizliğin başlangıç hızını artırır ve mağdur kimse açık havaya çıkarılmadıkça veayıltma tatbik edilmedikçe sonuç ölüm olacaktır.
  • 20 ISGOTTHacimde %5ten daha az oksijen içeren bir atmosfer, hava için bir nefes nefesekalmadan başka hiçbir ikaz olmaksızın anında bilinçsizliğe sebep olur. Eğer ayıltmakiçin birkaç dakikadan daha fazla gecikme olduysa, hayatı sonradan eski haline konmuşolsa bile beyinde kesin hasar yapar.2.4 GAZ ÖLÇÜMÜ2.4.1 GİRİŞBu Bölümde, (inertli olan veya olmayan atmosferlerde) hidrokarbon gaz konsant­rasyonlarının, diğer zehirli gazlar ve oksijen ölçmek için kullanılan taşınabilir cihazlarınçalışma prensiplerini, kullanımları ve kullanımlarındaki sınırlamalar anlatılmaktadır. Aynızamanda bazı sabit tesisat da tarif edilmektedir. Bütün cihazların kullanımıyla ilgiliayrıntılı bilgi için imalatçının talimatlarına başvurulmalıdır.Herhangi bir aletin kullanımında şunlar önemlidir:• İstenen test için uygunluk.• İstenen test için kafi derecede doğru.• Onaylı bir tip.• Tam olarak bakımlı.• Standart numunelere karşı sık sık kontrol edilmiş.2.4.2 HİDROKARBON KONSANTRASYONUNUN ÖLÇÜMÜTankerlerde ve terminallerde hidrokarbon buharlarının ölçümü iki kategoride yapılır:1. Alt Parlama Sınırının (LFL) altındaki konsantrasyonlarda havadaki hidrokarbon gazının ölçümü. Bu, parlayıcı (ve potansiyel olarak patlayıcı) buharların ve personel için zararlı olan hidrokarbon buharının konsantrasyonlarının varlığını algılamak içindir. Bu ölçümler, Alt Parlama Sınırının (LFL) bir yüzdesi olarak ifade edilir ve genellikle %LFL olarak kaydedilir. %LFLyi ölçmek için kullanılan cihazlar, genellikle Parlayıcı Gaz Monitör­ leri veya Patlayıcı Gaz Ölçerler olarak bilinen Katalitik Flamanlı Yanıcı Gaz (CFCG) Göstergeleridir. Bir CFCG Göstergesi, inert atmosferlerde hidrokarbon gazı ölçmek için kullanılmamalıdır.2. Ölçülmekte olan toplam atmosfer içinde, hacimce yüzde olarak hidrokarbon gazının ölçümü. Bir tankerde bu, genellikle oksijeni yetersiz olan (inertli) bir atmosferde hidrokarbon buharının yüzdesini ölçmek için genellikle uygulanır. Bir inert gaz atmosferinde hidrokarbon buharını ölçmek için kullanılan cihazlar, özellikle bu amaç için geliştirilmiştir. Elde edilen bu değerler hacimde hidrokarbon buharının yüzdesi olarak ifade edilir ve %Vol olarak kaydedilir. İnert gazda hidrokarbon buharı yüzdesini ölçmek için kullanılan cihazlar; Katalitik Olmayan Isıtmalı Flamanlı Gaz Ölçerler (Tankskoplar olarak bilinirler) ve Kırılma Oranlı ölçerlerdir. Gaz bulma teknolojisindeki yeni gelişmeler; uygun olarak dizayn
  • ISGOTT 21 edildiğinde Tankskop gibi aynı fonksiyona haiz, kızıl ötesi algılayıcıları kullanan elektronik cihazların gelişmesiyle sonuçlandı.2.4.3 PATLAYICI GAZ MONİTÖRLERİ (Explosimeter)Modern parlayıcı gaz monitörleri (Explosimeters), algılama elemanı olarak zehiredayanıklı parlayıcı pelistör vardır. Pelistörler, yeterli olarak işlemesi için oksijenin(hacimde en az %11) varlığına güvenir ve bu nedenle parlayıcı gaz monitörleri inertliatmosferlerde hidrokarbon gazının ölçümü için kullanılmamalıdır.2.4.3.1 Çalışma PrensibiŞekil 2.1de Wheatsîone Köprüsünde bir pelistörü içeren elektrik akım devresine aitbasit bir şeması gösterilmiştir.Farklı olarak ilk Parlayıcı Gaz Monitörlerinde pelistör ünitesi voltajı dengeler ve cihaztemiz havada çalıştırıldığında otomatik olarak göstergeyi sıfırlar. Genellikle, pelistörünçalışma sıcaklığına ulaşması yaklaşık 30 saniye alır. Ancak, operatör başlatmaprosedürü için imalatçının talimatlarına her zaman baş vurmalıdır.Bir gaz örneği birkaç yolla alınabilir:• Difüzyon.• Hortum ve emici balon (bir sıkış yaklaşık hortum boyunun 1 metresi ile eşit sayılır).• Motorlu pompa (ya içinden ya da dışından).Parlayıcı buharlar bir toz filtreden (tutucu) geçerek pelistör yanma odasına girer. Buodada Dedektör ve Kompansator isminde iki eleman vardır. Bu eleman çifti 400°C ve600°C arasında ısıtılır.Hiçbir gaz kalmadığında bu iki elemanın rezistansı dengelenir ve köprü, ölçme için esasolan sabit bir sinyal üretir. Yanıcı gazlar mevcut olduğunda, sıcaklığın yükseldiğidedektör kafasında katalitik olarak okside olacaktır. Bu oksidasyon sadece, ortamdayeterli oksijen varsa, gerçekleşecektir. Mukayese edilen sıcaklık farkları kompansatoröğesi %LFL olarak gösterir.Gösterge kararlı iken okuma yapılır. Modern üniteler, gaz örneğinin LFLyi aştığınıekranda gösterecektir.Cihazın içerisine sıvı geçmediğinden emin olmak için özen gösterilmelidir. Hortumuniçinde bir su tutucunun ve aspiratör hortumunun sonuna yerleştirilmiş yüzer bir sondanınbulunması bu olayı engeller. Birçok imalatçı bu parçaları aksesuar olarak önerir.Hidrokarbonlar ölçülürken gaz örneğinden sıvı veya katı parçacıkları tutmak içinsadece pamuk filtreler kullanılmalıdır. Örnek alınan gazın çok nemli olduğu yerdecihazı korumak için su kapanları kullanılabilir. Filtrelerin ve kapanların kullanılmasındarehberlik, cihaz için çalıştırma el kitapçığında bulunacaktır. (Bölüm 2.4.13.3e debakınız.)
  • 22 ISGOTT Şekil 2.1 - İçinde pelistör bulunan bir parlayıcı gaz monitörünün basit şeması.2.4.3.2 UyarılarZehirler ve YavaşlatıcılarBazı bileşikler pelistörün hassasiyetini azaltır.Zehirler - bu bileşenler pelistörün performansını sabit olarak etkileyebilir ve organikkurşun bileşenleri ve silikon buharları içerir.Yavaşlatıcılar - bu bileşenler zehirlerinkine benzer bir yol izlerler, ancak reaksiyontersinedir. Hidrojen sülfit, freon gazlan ve klorlanmış hidrokarbonlar içerirler. Eğerhidrojen sülfitin bulunduğu zannediliyorsa herhangi bir hidrokarbon buharı ölçümügerçekleştirilmeden önce bu test edilmelidir. (Bölüm 2.3.6ya bakınız.)BasınçPelistör tipli cihazların sensörleri basınca maruz kalmamalıdır, çünkü bu pelistöre zararverir.
  • ISGOTT 23Böyle bir basınç oluşumu meydana gelebilir, örneğin, yüksek hızlı bir çıkış bacasındaveya yüksek buhar devrelerinde hidrokarbon gaz karışımlarını test ederken.Yukarıdakiler multi-gaz cihazlarının kullanımıyla da ilgilidir. Örneğin, %Vol gaz değerinialmak için kızıl ötesi bir sensör kullanılırken, eğer cihaz gaz girişi basınçlı ve aşırı hızlıise, cihazdaki herhangi bir pelistör sensör zarar görebilir.YoğuşmaPelistörlerin performansı, yoğuşma tarafından geçici olarak etkilenebilir. Bu olay, cihazhavalandırılmış bir ortamdan rutubetli bir atmosfere alındığında gerçekleşebilir. Cihazlarkullanılmadan önce bir süre çalışma sıcaklığına alışmalarına izin verilmelidir.Yanıcı SislerPelistörlü cihazlar, yanıcı sislerin (yağlama yağları gibi) veya dumanların varlığınıgöstermez.2.4.3.3 Cihazın Kalibrasyonu ve Kontrol ProsedürleriCihaz fabrikada özel bir hidrokarbon gaz/hava karışımı kullanılarak ayarlanır. Kalib-rasyon için hidrokarbon gazı kullanılmalıdır ve yapılan test cihaza sabitlenmiş biretikette gösterilmelidir.Gaz ölçme cihazlarının kontrolü ve çalışma testi yapılması ve kalibrasyona rehberlik,Bölüm 8.2.6 ve 8.2.7de verilmektedir.2.4.3.4 Ölçümün DoğruluğuCihazın karşılığı, test edilmekte olan hidrokarbon gazının kompozisyonuna bağlıdır, vebu içerik uygulamada bilinmez. Petrol ürünleri veya stabilize edilmiş ham petrol taşıyantankerlerde kullanılan bir cihaz için kalibrasyon gazı olarak propan veya bütan gazınınkullanılması ile okunan değerlerin biraz yüksek olması ile değerler hatalı olabilir. Bu,gösterilen herhangi bir değerin güvenli tarafta olacağını garanti eder. (Bölüm 8.2.6yada bakınız.)Ölçümleri etkileyebilen faktörler, pelistör sıcaklığını sırayla etkileyen yüksek akışhızlarına yol açan çevre sıcaklığındaki büyük değişiklikler ve test edilmekte olan tankatmosferinin aşırı basıncıdır.Seyreltme tüplerinin kullanımı, katalitik flaman göstergeleri zengin hidrokarbon gaz/hava karışımlarından yüksek konsantrasyonları ölçmesini sağlar, tavsiye edilmez.2.4.3.5 Çalışma ÖzellikleriDaha eski cihazlar, dedektör flaman odasının giriş ve çıkışındaki geri dönüş tutucularıile uyum sağlar. Bu tutucular, yanma odasından alevin yayılması olasılığını önlemek içinzorunludur ve tam olarak yerinde ve uygun olduklarını sağlamak için her zaman kontroledilmelidir. Modem pelistör tipli cihazın, pelistör gövdesi içerisine yan yana monteedilmiş filtreleri vardır.
  • 24 ISGOTTBazı otoriteler, cihazın mahfazası paslı çelik üzerine çarparsa, kıvılcım oluşmatehlikesini önlemek için alüminyum mahfazalı cihazın etrafının PVC ile kaplanmışolmasını bir onay şartı olarak ister.2.4.4 KATALİTİK OLMAYAN ISITMALI FLAMAN Ll GAZ GÖSTERGESİ (Tankskoplar)2.4.4.1 Çalışma PrensibiBu cihazın algılayıcı parçası, genellikle katalitik olmayan sıcak flamandır. Çevre gazıiçeriği, flamandan ısı kaybının hızıyla ve bu ısı kaybından sonraki flamanın sıcaklık vedirenciyle ölçülür.Bir Wheatstone Köprüsünün bir kolu sensörflamanını oluşturur. Başlangıçtaki sıfırlamaişlemi, köprü ve flamanı üzerindeki doğru voltajın sağlanmasını dengeler, böylece doğruçalışma sıcaklığı sağlanır. Sıfırlama işlemi sırasında sensör flamanı hidrokarboniçermeyen inert gaz veya hava ile temizlenir. Parlayıcı Gaz Monitörü gibi, devamlı havaile temas halinde olan ve dengeleyici bir flaman gibi köprünün diğer kolunda aynı ikincibir flaman vardır.Hidrokarbonun varlığı, sensör flamanın direncini değiştirir ve bu köprü göstergesindekisapma ile gösterilir. Flamandan ısı kaybının oranı, hidrokarbon konsantrasyonunundoğrusal olmayan bir fonksiyonudur ve monitörün skalası bunu gösterir. Cihaz, hacimdeyüzde olarak hidrokarbonu doğrudan bir değer olarak verir.Ölçüm alırken imalatçının ayrıntılı talimatları takip edilmelidir. Cihaz, başlangıçta sensörflaman ile temas eden temiz hava ile sıfır ayarı yapıldıktan sonra lastik bir aspiratörbalon vasıtasıyla örnek gaz cihazdan içeri emilir. İbre skalanın üzerinde durana kadar(genellikle 15-20 sıkma içinde) balon aspiratör çalıştırılmalıdır. Örnek gaz çekme işlemidurdurulmalı ve son değer okunmalıdır. Değerin, cihaza doğru hiçbir akış olmadığızaman ve gaz normal atmosferik basınç altında iken alınması önemlidir.Katalitik olmayan flaman, çalışma skalasını aşan gaz konsantrasyonlarındanetkilenmez. Cihazın göstergesi skalayı geçer ve flaman zengin gaz karışımına maruzkalana kadar bu pozisyonda kalır.2.4.4.2 Cihazın Kontrol ProsedürüKatalitik olmayan ısıtmalı flamanlı bir cihazın kontrolü, bilinen bir toplam hidrokarbonkonsantrasyonunun gaz karışımının teminini gerektirir.Taşıyıcı gaz; hava, azot veya karbon dioksit veya bunların bir karışımı olabilir. Bu tipcihazlardan ya düşük konsantrasyonları (hacimde % 1 - %3) ya da yüksek konsant­rasyonları (hacimde %10dan fazla) doğru olarak ölçmesi istenebildiğine göre; iki testkarışımı, ya hacimde %2 ve %15 ya da hacimde %8 gibi bu iki değer arasında birkarışıma sahip olması gerekir. Test gaz karışımları, küçük bir aerosol tipte dağıtmamakinesinde veya basınçlı küçük bir gaz tüpünde temin edilebilir veya özel bir test alettakımında hazırlanabilir.
  • ISGOTT 252.4.4.3 Ölçümün DoğruluğuBu cihazlardan doğru sonuçlar yalnızca, cihazın ayarlanmış olduğu ve cihazınsıcaklığında yeterli bir süre kalmış olan gaz konsantrasyonları karışımlarıyla ölçümyapıldığında elde edilir.Cihazdaki normal atmosferik basınçtan küçük sapmalar, gösterilen gaz konsant­rasyonunda önemli değişiklikler üretir. Eğer yükseltilmiş basınç altında olan birbölümden örnek alınıyorsa, örnek alma hortumunu cihazdan ayırmak ve basıncınınatmosfer basıncıyla eşitlenmesine izin vermek gerekebilir.2.4.4.4 Kızıl Ötesi Algılayıcıları Ofan Cihazlarİnert gazlı bir atmosferde hidrokarbonun hacimce yüzdesini ölçen kızıl ötesi sensörlü bircihaz seçerken; sensörlerin, ölçülen atmosferde mevcut olan gazların tayflarına doğrudeğerler sağlayacağını garanti etmesine dikkat edilmelidir. Söz konusu cihaz tarafındansağlanan değerlerin kabul edilebilirliğini doğrulamak için bir Tankskopun değerleriylekarşılaştırma yapmak tedbirli bir davranış olabilir.2.4.5 INFOROMETRE (KIRILMA ORANLI ÖLÇER)2.4.5.1 Çalışma PrensibiInforometre, gaz örneği ile havanın kırılgan indeksleri farkını kullanan optik bir alettir.Bu tip cihazlarda, bir ışık ışını ikiye bölünür ve bunlar sonra göz kısmında tekrar bir­leştirilirler. Tekrar birleştirilen ışınlar, göz kısmında birkaç siyah çizgi olarak gözlemciyegörünen bir karışma modelini gösterir.Bir ışık yolu, hava ile dolu olan odalara doğrudur. Diğer ışık yolu, örnek gazınpompalandığı odalardan geçer. Başlangıçta, son söylenen odalar hava ile doludur vecihaz, siyah çizgilerden birinin, cihaz skalasında sıfır ile rastlaşacağı şekilde ayarlan­mıştır. Eğer bir gaz karışımı örnek odalarına pompalanırsa; siyah çizgiler, kırılganindekslerinin değişmesine orantılı bir miktarda skalanın karşısında yer alır.Yer değişimi; başta cihazı sıfırlamak için kullanılmış olan, çizginin skaladaki yenipozisyonunu göstererek ölçülür. Skala, konsantrasyon ünitesinde ayarlanmış olabilirveya o değerleri bir tablo veya grafiğin istediği ünitelere çevrilen keyfi bir skala olabilir.Cihazın cevabı doğrusaldır ve bilinen bir konsantrasyonda standart bir karışımla bir teknokta testi, kontrol amaçları için yeterlidir.Cihaz, özel bir hidrokarbon gaz karışımı için normal olarak ayarlanmıştır. Cihazınkullanımı yapılan ayarı ile sınırlandırılmış olduğundan, faz konsantrasyonlarının tamolarak doğru ölçümlerini içerir.Inertli bir atmosferdeki hidrokarbon gazının konsantrasyonunun ölçümü, inertleme içinbaca gazı kullanıldığında mevcut karbon dioksit tarafından etkilenir. Bu durumda,karbondioksit için bir emici olarak soda kirecinin kullanımı önerilir, değerin uygun birşekilde düzeltilmesi sağlanır.
  • 26 ISGOTTInforometre cihazı, gaz konsantrasyonları ile kendi skala genişliğinin aşılmasındanetkilenmez. Cihazın göstergesi skala genişliğini aşar ve gaz odaları gaz karışımıyladolana kadar bu pozisyonda kalır.2.4.5.2 Cihazın Kontrol ProsedürüCihazı kontrol etmek için bilinen bir konsantrasyonda, azot içinde propan gibi bilinen birhidrokarbon karışımı kullanılmalıdır. Eğer hidrokarbon test gazı orijinal kalibrasyon ga­zından farklı ise, cihazın sağlamlığına ve doğruluğuna karar vermeden önce gösterilendeğer uygun düzeltme katsayısıyla arttırılmalıdır.2.4.6 KIZIL ÖTESİ (İR) ENSTRÜMANLAR2.4.6.1 Çalışma PrensibiKızıl ötesi (İR) sensör, kızıl ötesi radyasyonu absorbe ederek, atmosferdeki hidrokarbonkonsantrasyonlarının ölçümü için bir enerji iletici olarak çalışır.İzlenecek olan buhar, bir pompa vasıtasıyla veya difizyon sonucu ölçüm odasına ulaşır.Işık kaynağından çıkan kızıl ötesi ışık radyasyonu, odanın içine bir pencereden girer,küresel bir aynayla odaklandırılır ve yansıtılır ve sonra başka bir pencereden geçer veışın kırıcıya çarpar. Işın kırıcıya aşan radyasyon kısmı geniş bant karışım filtresinden(ölçüm filtresinden) geçerek ölçüm dedektorünün koruyucusundan içeri girer ve birelektrik sinyaline çevrilir.Işın kırıcıdan yansıyan radyasyon kısmı referans dedektöre ulaşmak için referansfiltreden geçer.Odadaki gaz karışımı hidrokarbon içeriyorsa, ölçüm filtresinin dalga boyu alanındaradyasyonun bir kısmı emilir ve azaltılmış bir elektrik sinyali verilir. Aynı zamandareferans dedektörün sinyali değişmeden kalır. Gaz konsantrasyonu, referans indikatörve ölçüm dedektör arasındaki nispi değerlerin karşılaştırılmasıyla belirlenir.İR ışık kaynağının çıkışındaki farklılıklar, hem pencere ve aynalardaki kirler hem dehavada bulunan aerosol tozları her iki dedektörde de aynı etkiye sahiptir ve böylecetelafi edilir.2.4.6.2 Cihazın Kontrol ProsedürüBu cihaz, kontrol gazı olarak bilinen bir hidrokarbon karışımı kullanılarak kontrol edilir.İR sensör, sadece hidrokarbon moleküllerinde güvenilir olduğu gibi gaz konsant­rasyonunda^ inert gaz veya havanın bulunmasını gerektirmez. Genelde, bu cihazlarçok sağlamdır ve çok az bakıma gereksinim duyarlar. Kalibrasyon, imalatçınıntalimatlarına ve Güvenli Yönetim Sistemi prosedürlerine göre sık sık kontrol edilmelidir.(Bölüm 2.4.4.4e de bakınız.)
  • ISGOTT 27 1 Infra-red source 2 Window 3 Mirror 4 Window 5 Beam sptitter 6 Interference measuring filter 7 Measuring detector 8 Reference filter 9 Reference cetector Şekil 1.2 - Kızıl ötesi sensör.2.4.7 ZEHİRLİ GAZLARIN DÜŞÜK KONSANTRASYONLARININ ÖLÇÜMÜ2.4.7.1 Kimyasal İndikatör TüpleriTankerlerde zehirli gazların çok düşük konsantrasyonlarının ölçümünde kullanmak içinmuhtemelen en uygun ekipman kimyasal indikatör tüpleridir.Bazı durumlarda, eğer aynı anda değişik gazlar mevcutsa, bir gazın başka birgazın ölçümüyle çakışabileceği gibi hatalar oluşabilir. Enstrüman imalatçısınınçalıştırma talimatlarına böyle atmosferleri test etmeden başvurulmalıdır.Bunlar, gaz konsantrasyonunun görünür bir belirti vermesi ve özel bir gazla tepkimegöstermesi için dizayn edilmiş özel olarak hazırlanmış kapalı bir cam tüpten meydanagelir. Cam tüpün kapalı (mühürlü) her iki ucu kırılarak alet kullanılır; tüp, körük tipli sabithacim deplasmanlı el pompasına yerleştirilir, körüğün genleşme oranı ile sabit biroranda tüpün içine gaz karışımının belirli bir hacmi çekilir. Tüp boyunca bir renkdeğişimi meydana gelir ve gaz konsantrasyonunun bir ölçüsü olan renk değişikliğininboyu tüpün üzerindeki skaladan okunur.
  • 28 ISGOTTBu aletlerin bazı modellerinde, körüklü pompa yerine el kumandalı enjeksiyon şırıngasıkullanılabilir.Herhangi bir ölçüm için kullanılan bütün parçaların aynı imalatçıdan olması çokönemlidir. Tüpün bir imalatçıdan, el pompasının başka bir imalatçıdan olmasına izinverilmemelidir. İmalatçının çalışma talimatlarına dikkatlice uyulması önemlidir.Ölçüm, cam tüpün içine sabit bir gaz hacminin geçişine dayanır; herhangi bir uzatmahortumunun kullanılması imalatçının talimatlarına tamamen uygun olmalıdır.Tüpler havadaki gaz konsantrasyonlarını ölçmek için tasarlanmıştır. Sonuç olarak,havalandırılmış bir tankta yapılan ölçümler, tanka giriş için hazırlıkta güvenilir olabilir.İmalatçılar her tip tüp için ulusal standartlarda belirtilenleri garanti etmelidir. Tankerişletmecileri, kabul edilebilir teçhizat bakımından rehber olarak geminin bayrak idaresinedanışmalıdır.2.4.7.2 Elektrokimyasal SensörlerElektrokimyasal sensörler, bir elektrik akımı üretmesiyle ve gaz ölçümü ile tepkimeyegirmesiyle oluşan hücrelere dayanır. Bu ölçülebilir ve gazm miktarı bir sonuç olarakbelirtilir. Sensörler düşük maliyetli ve aynı cihaza birkaç tane yerleştirmek için yeterikadar küçüktür. Bu özellikleri, onları çoklu gaz dedektörlerinde kullanmak için elverişliyapar.Hidrojen sülfit, amonyak, karbon monoksit, karbon dioksit ve sülfür dioksit gibi gemidebulunabilecek bir takım gazları içeren birçok elektrokimyasal sensörler vardır.Elektrokimyasal sensörler, bir buhar konsantrasyonunun önceden tahmininde bir uyarısağlayabilen bağımsız aletlerde kullanılabilir veya genellikle milyonda parça (ppm)olarak belirtilen buhar konsantrasyonunun bir değerini sağlaması için çoklu sensörlüalete yerleştirilebilir.Bu sensörler, çapraz duyarlılığa bağlı olarak hatalı değerler verebilirler, örneğin; bu,mevcut hidrokarbon gazları ile zehirli gazları ölçerken, örneğin, sülfür dioksit ve nitrikoksidin mevcudiyetinde H2S oluşur.2.4.8 SABİT GAZ BULMA SİSTEMLERİÇift cidar bölümleri, pompa daireleri ve d.b. kısmındaki boru tünelleri gibi bölümlerdeatmosferin parlayıcılığını izlemek üzere, sınırlı büyüklükte sabit gaz bulma tesisatıbirkaç petrol tankerinde kullanılmaktadır.Sabit izleme tesisatları için aşağıdaki gibi üç genel düzenleme geliştirilmiştir:• Çeşitli bulucu cihazlar izlenecek bölümler boyunca dağıtılmıştır. Merkezi kontrol tarafından bu cihazlardan sinyaller alınır.
  • ISGOTT 29• Merkezi kontrol odasında bir gaz ölçüm sistemi kurulmuştur. Kontrol edilecek atmosferin örnekleri, merkezi gaz ölçüm sistemine örnekleme devresinden genellikle bir vakum pompasıyla çekilir. Değerlerde yanıltmaya sebep olan ve örnekleri incelten sistemin içine hiçbir hava sızıntısı olmamasının sağlanması önemlidir.• Kızıl ötesi sensörler, izlenmekte olan bölümde konumlandırılır ve sinyalleri işlemek için gerekli olan elektronik aksam, genellikle merkezi kontrol odası gibi emniyetli yerlerde konumlandırılır.Sabit gaz bulma üniteleri genellikle, giriş öncesi gaz testi için değil, bir sızıntıyı bulmavasıtası olarak donatılmıştır. Giriş için gaz testi sadece, uygun gösterge skalasına haizolan ve kullanılan ekipmanın kalibrasyonu ve testi yapılırken icra edilir. Bazı sabit gazbulma üniteleri bu kriterleri karşılar. (Bölüm 10.10.2ye bakınız.)2.4.9 OKSİJEN KONSANTRASYONLARININ ÖLÇÜMÜOksijen ölçerler normal olarak bir atmosferin olup olmadığını belirlemek için kullanılır,örneğin bir kargo tankında, giriş için güvenli veya tamamen inertli olduğu anlaşılabilir.Sabit tipteki oksijen ölçerler, inert gaz ana devresindeki ve kazan egzoz çıkışındakioksijen miktarını izlemek için kullanılır.Aşağıdakiler kullanımda olan en yaygın oksijen ölçer tipleridir:• Paramanyetik sensörler.• Elektrolitik sensörler.Tipi ne olursa olsun bütün ölçerler, tam manasıyla imalatçının talimatlarına uygun olarakkullanılmalıdır. Bu şekilde kullanılıyorsa ve aşağıda listelenmiş sınırlamalara uyuluyorİse, ölçerlere güvenilebilir.2.4.10 OKSİJEN ÖLÇERLERİN KULLANIMI2.4.10.1 Paramanyetik SensörlerOksijen çok güçlü bir şekilde mıknatıs tarafından çekilme (paramanyetik) özelliğinesahiptir, oysa bilinen diğer gazların bu özelliği yoktur. Dolayısıyla bu özellik bu oksijeningeniş bir gaz karışımı çeşidi arasında belirlenmesine imkan verir.Paramanyetik tipten olup yaygın şekilde kullanılan bir oksijen ölçücü manyetik bir alaniçinde bir yere bağlı olmaksızın duran hafif bir cismin bulunduğu bir örnek hücresinesahiptir. Örnek gaz, hücreden geçerek çekildiğinde havada duran cisim gazın manyetikhassasiyetine orantılı olan bir dönme momenti gösterir. Buna eşit ve zıt olan bir dönmemomenti ise asılı duran cismin çevresine sarılmış olan bir bobinden geçen bir elektrikakımı yoluyla meydana getirilir. Bu eşitleyici akım, manyetik gücün ölçüsüdür ve busuretle örnek gazın manyetik hassasiyetine, yani oksijen miktarına bağlı olarak birölçüsüdür.Kullanımdan önce cihazın kalibrasyonu yapılmalıdır. Bu işlem sıfır kontrolü için azotveya karbon dioksit ve aralık kontrolü için de %21 oksijenli hava kullanarak yapılır.
  • 30 ISGOTT Kapalı veya havalandırılmayan bir bölüme azot veya karbon dioksıt salmak; oksijen konsantrasyonunu, yaşam veya sağlık için doğrudan tehlikeli bir seviyeye indirir.4u nedenle, kalibrasyon sadece iyi havalandırılmış bölgelerde gerçekleştirilmelidirCihazın gösterdiği değerler ölçme hücresindeki basınçla doğrudan doğruya orantılıdır.Cihaz belirli bir atmosferik basınca göre ayarlanmıştır ve atmosferik basınçtakideğişmeler dolayısıyla meydana gelen küçük hata istenirse düzeltilebilir. Okumahataları, bazı gaz örneği alma düzenlemelerini kullanma sırasındaki basınçdeğişmelerinde daha belirgin olabilir, ancak ölçümler sırasında örnek alma basıncınıatmosfer basıncına indirmekle önlenebilir. Sürekli numuneler cihaza pozitif basınçlaverilmelidir, bunlar cihaza negatif basınçla çekilmemelidir, çünkü bu durumda ölçümbasıncı belirsiz hale gelir.Numune başmandaki bir artışın, cihazdan uygun bir gaz akışının geçişini sürdürmesiistendiği zaman filtre temizlenmeli veya değiştirilmelidir. Eğer gazla yetersiz kurutmadandolayı filtre ıslanırsa aynı etki meydana gelir. Filtrenin temizlenme veya değiştirilmeihtiyacı düzenli olarak kontrol edilmelidir.2.4.10.2 Elektrokimyasal SensörlerBu tip cihazlar bir gaz karışımındaki oksijen muhteviyatını elektrokimyasal bir hücreninçıktısını ölçmek suretiyle belirler. Yaygın olarak bilinen bu cihazda oksijen bir zardangeçerek hücrenin içine doğru yayılır, akımın bir sıvı veya jel elektrolit tarafından ayrılmışiki özel elektrotun arasından geçmesine yol açar.Elektrik akımı örnekteki oksijen konsantrasyonu ile ilgilidir ve skala doğrudan doğruyaoksijen miktarının değerini vermek üzere ayarlanmıştır. Hücre, cihazın dışa okumagösterge ünitesine kablo ile bağlanmış ayrı bir sensör başlık içine yerleştirilebilir.Cihazın gösterdiği değerler ölçüm hücresindeki basınçla doğrudan orantılıdır, ancakatmosfer başmandaki normal değişmeler küçük sayılabilecek yanlışlıklara yol açar.Bazı belirli gazlar sensörü etkileyebilir ve hatalı sonuçlara yol açabilir. Eğer hacimde%0,25ten fazla konsantrasyonlarda bulunuyorlarsa, sülfür dioksit ve nitrojen oksitlerietki yapabilir. Eğer seviyeleri hacimde %1den daha fazla ise, merkaptanlar ve hidrojensülfit sensörü zehirleyebilirler. Bu zehirlenme derhal meydana gelmeyip uzun bir süresonunda oluşur; zehirlenmiş olan sensör hareketlidir ve havada ayarlanamaz. Böyledurumlarda talimatına başvurulmalıdır.2.4.10.3 Bakım, Kalibrasyon ve Test ProsedürleriBu oksijen ölçme cihazları hayati önem taşıdıklarından, bunlar geçerli bir kalibrasyonsertifikasına sahip olmalıdır ve bakım ve kullanımdan önce testleri kesinlikleimalatçısının talimatına uygun olarak yürütülmelidir.Bu cihazın kullanılacağı her bir seferde (eğer takılmışsa) pillerinin ve sıfır ayarının (%21oksijen) kontrolünün yapılması şarttır. Kullanma sırasında, her zaman hassassonuçların elde edilmesini temin etmek için sık sık kontrolleri yapılmalıdır.
  • ISGOTT 31Referans noktası olarak atmosfer havasını (%21oksijen) ve %0 oksijen referansnoktasını (nitrojen veya karbon dioksit) kullanmak suretiyle bütün cihazlarda kalibrasyonyapmak basittir. (Ayrıca Bölüm 8.2.6 ve 8.2.7ye bakınız).2.4.11 BİRDEN FAZLA (MULTİ) GAZ ÖLÇEN CİHAZLARMulti gaz Ölçen cihazlar günümüzde çok kullanılmaktadır ve genellikle dört farklısensöre haizdirler. Tipik bir kurulum aşağıdaki gazları Ölçmek için sensörler içerir:• Hidrokarbon buharını %LFL cinsinden (bir pelistör sensörü kullanan patlayıcı gaz ölçer fonksiyonu).• inert gazda hidrokarbon buharını %Vol cinsinden (Kızıl ötesi sensör kullanan Tankskop fonksiyonu).• Oksijen (Elektrokimyasal sensör kullanarak).• Hidrojen sülfit (Elektrokimyasal sensör kullanarak).Bütün bu monitörler, imalatçının talimatlarına göre belirli aralıklarla test edilmelidir.Multi gaz ölçen cihazlar gaz ölçümü için temin edilmiş olabilirler ve ancak bir alarmfonksiyonu olmaksızın, bilgi kaydetme yeteneği ile donatılabilir.Cihaz içindeki pelistörün basınca maruz kaldığında zarar göreceği gibi basınç altındainertli bir atmosferdeki hidrokarbonları kontrol için multi gaz cihazlarını kullanırkengereken özen gösterilmelidir. (Bölüm 2.4.3.2ye bakınız).2.4.12 KİŞİSEL GAZ MONİTÖRLERİMulti gaz cihazları, tanka giriş esnasında kişisel koruyucu kullanmak için bir alarmfonksiyonu ile donatılmış sıkıştırılmış küçük üniteler olarak da temin edilebilir. Bu kişiselmonitörler, atmosferin içeriğini difüzyonla sürekli olarak ölçebilirler. Genellikle dörtelektrokimyasal sensörleri vardır ve atmosfer emniyetsiz duruma geldiğinde otomatikolarak sesli ve görülebilir bir alarm içermelidir, böylece cihazı kullanan kişiye emniyetsizdurum hakkında yeterli uyarıyı verebilir.Günümüzde, kullanıldıktan sonra atılan kişisel gaz monitörleri mevcuttur. Bunlargenellikle tek bir gaza karşı koruma içerirler ve düşük oksijen seviyesi için ve hidro­karbonun ve diğer zehirli buharların yüksek konsantrasyonları için olanları piyasadavardır. Bu cihazlar, izlenen buhar için TLV-TVVAda veya altında olması gereken, buharkonsantrasyonunun belirlenmiş seviyelerinde hem sesli hem de görüntülü uyarıiçermelidir. Tipik olarak bu monitörler 100 gramdan daha az ağırlıktadırlar ve yaklaşık 2yıl ömürleri vardır.2.4.13 GAZ ÖRNEK DEVRELERİ VE ÖRNEKLEME PROSEDÜRLERİ2.4.13.1 Gaz Örnekleme DevreleriÖrnek alma devrelerinin malzemesi ve durumu gaz ölçümlerinin hassasiyetinietkileyebilir.Çoğu kargo tankı gaz ölçümleri için metal borular uygun değildir ve esnek devrelerkullanılmalıdır.
  • 32 ISGOTTHam petrollerin ve birçok petrol ürünlerinin gazları esas itibariyle kükürtlü (parafinsel)hidrokarbonlardan meydana gelmiştir ve esnek örnek alma boruları için mevcut birçokuygun malzeme vardır. Malzeme seçimi problemi, büyük oranlarda aromatik hidrokar­bonlar ve özellikle ksilen (xylene) içeren gazlar için daha zordur. Böyle durumlardaörnek alma boru devrelerini satanlardan kendi ürünlerinin kullanılacağı amaçlar içinuygunluğunu gösteren test bilgilerini temin etmeleri istenmelidir.Örnek alma boruları suya dayanıklı olmalıdır.Çatlamış veya tıkanmış veya kargo artıkları ile kirlenmiş olan örnekleme boru devrelericihazların verdiği sonuçları büyük ölçüde etkiler. Kullanıcılar bu devrelerin durumunudüzenli olarak kontrol etmeli ve kusurlu olanları değiştirmelidir.Gaz örnekleme devresine sıvı çekilmesini ve devreye bulaşmasını önlemek içinimalatçılar, sıvının girmesini önleyici yüzer bir bitim veya bir bitim sondasını sağlar.İşletmeciler bu donanımların kullanılmasını dikkate almalılar, ancak statik elektriktendoğabilecek tehlikeleri önlemek için kullanımda herhangi bir sınırlamadan haberdarolmalılardır.2.4.13.2 Örnekleme ProsedürleriHer bir tankın, havalandırma veya pörç yapma sırasında gaz konsantrasyonundakideğişme hızının tankın içindeki ortalamadan daha az olduğu ölü noktaları vardır. Buölü noktaların yeri tanktaki yapısal elemanların düzenine ve hava veya inert gazıniçeriye alınış ve çıkarılışının içinden yapıldığı giriş ve çıkış noktalarının pozisyonlarınabağlı olur. Genel olarak, ölü noktalar tank tabanının yapısının içinde bulunmuş olacaktırfakat her zaman değil. Örnek alma devresi tank taban yapısının içinden örnek almayayetecek kadar uzun olmalıdır.Tankın dökme hacmi ve ölü noktaları arasında gaz konsantrasyonundaki farklılıklar,kullanımda çalıştırma işlemlerine bağlı olarak değişir, örneğin, sabit yıkamamakinelerinin meydana getirdiği güçlü su jetleri tankın içinde bir yerle bir başka yerarasında gaz konsantrasyonunun büyük farklılıklarını ortadan kaldırma eğiliminigösteren mükemmel karıştırma donanımlarıdır. Bunun gibi, güverteden aşağı doğruyönlendirilmiş kuvvetli bir havalandırma havası veya inert gaz basılması iyi bir karışmameydana getirir ve konsantrasyondaki değişmeleri en aza indirir.Bu ölü noktalarla ilgili tehlikelerden dolayı herhangi bir tanka veya diğer kapalı mahallegirmeden önce Bölüm 10a başvurmak önemlidir.2.4.13.3 ÖRNEK ALMA DEVRELERİNDEKİ FİLTRELERGerek katalitik olan, gerekse katalitik olmayan filamanlı tiplerindeki hidrokarbon gazıgöstergelerinde normal olarak pamuk filtreler kullanılır ve genellikle ilave filtrelere ihtiyaçduyulmaz. Aşırı derecede rutubetli durumlarda, örneğin tank yıkama gibi, aşırı suzerrecikleri gaz örneğinden, suyu tutan fakat hidrokarbonları etkilemeyen maddelerkullanarak çıkartılabilir. Uygun maddeler suyu alınmış daneli kalsiyum klorür veyasülfattır. Eğer gerekirse, soda asbest hidrokarbonları etkilemeksizin seçici olarakhidrojen sülfürü tutar. Bununla beraber, aynı zamanda bu madde karbon dioksiti vesülfür dioksiti tutar ve temizlenmiş egzoz gazı ile inertlenmiş tanklarda kullanılmamalıdır.
  • ISGOTT 33Su tutucular genellikle modern gaz ölçüm cihazlarında kullanılır; bunlar, sensörlere nemve sıvı geçişini önleyen bir Politetrafloretilen (PTFE) zarının önemli bir öğesidir.Özellikle paramanyetik tipte oksijen ölçerlerle su tutucu filtrelerin kullanılması önemlidir,çünkü örnek gazın içindeki su buharının mevcudiyeti Ölçme hücresine hasar verebilir.Sadece imalatçı firmaların tavsiye ettiği filtreler kullanılmalıdır.2.5 H İ D R O K A R B O N GAZININ M E Y D A N A GELİŞİ VE DAĞILIŞI2.5.1 GİRİŞTankerlerde kargo elleçleme işlemleri sırasında kargo tanklarından çıkan petrol gazıtank dışındaki atmosfere uygun bir şekilde dağıtılır. Bu Rehberinde asıl amacı böyle birparlayıcı gaz karışımı ve tutuşturucu bir kaynağın birleşmesinden sakınmaktır. Bu birçok durumda ya tutuşturucu kaynağın çıkarılması ile, ya da kaşınılmaz tutuşturucukaynaklar ve gazın arasında kapalı kapılar ve kaportalar gibi engellerin sağlanması ileelde edilir.Bununla beraber, insan hatasının bütün ihtimallerini hesaplamak mümkün değildir. Eğerbacalardan çıkan petrol gazlarının iyi dağıtılması sağlanırsa tutuşturucu kaynakların varolabileceği bölgelere parlayıcı gaz karışımlarının ulaşmasından sakınmak ilave birönlem olarak ortaya çıkar.Yüksek buhar basınçlı uçucu kargolar olduğu zaman kargo tanklarının dışında gazkonsantrasyonlarından dolayı bir parlayıcılık problemi var olabilir. Bu tip kargolarınbaşlıcaları şunlardır:• Ham petrol• Motor ve uçak benzinleri• Tabii benzinler• Hafif Distile Fidstoklar (LDFs) ve naftalarPetrol sıvılarından çıkan bu gazlar havadan daha yoğundurlar ve tankların içinde vedışında nasıl hareket ettiklerine ait bu önemli bir özelliktir. (Bölüm 1.3e bakınız).Yüksek bir konsantrasyonun dışarıya salıverilme süresinin uzunluğu ve konsant­rasyonun dışarıya salıverildiği zaman her ikisi de tankların içinde meydana gelip dedışarıya salıverilen gaza ve gazın çıkışına tesir eder. Gazın tankların içinde meydanagelme-sine; yükleme, tam veya yarı dolu tanklarda kargonun kalması (slop tanklardahil), tahliyeden sonra tankta kalan artıkların gaz çıkarması ve ham petrol ile yıkamadahildir.Başlangıçta tank atmosferinde bulunan inert gaz veya havanın gazın meydana gelmesiveya çıkması ile hiçbir ilgisi yoktur.
  • 34 ISGOTT2.5.2 GAZIN MEYDANA GELİŞİ VE DIŞARI ÇIKIŞI2.5.2.1 Yükleme Sırasında Gaz Meydana GelmesiGazfrili boş bir tanka yüksek buhar basınçlı bir petrol yükünün girişinde olduğu gibigazın hızlı bir şekilde oluşması vardır. Çünkü tanka ilk giren petrol tamamenhidrokarbonsuz bir ortam ile karşılaşır ve sıvı tankın içine girdikçe kuvvetli çarpma vekarışmaların yardımı ile hızlı bir buharlaşma başlar. Bir kere tankın tabanı ve petrol girişisıvı ile örtüldükten sonra petrol seviyesi düzgün olarak yükselmekte iken gazın çıkması,buharlaşma kararlı bir hal alır, yani eninde sonunda tankın üst boşluğunun her tarafındabir denge gaz karışımı kurulmuş olur.Yüklemenin başlangıcında tankın içinde bu tabakada gazın konsantrasyonu ve miktarıaşağıdakiler dahil birçok sebebe bağlıdır:• Kargonun gerçek buhar basıncı (TVP).• Petrolün tanka girişi sırasında sıçrama miktarı.• Tankın yüklenmesi için gerekli zaman.• Yükleme devrelerindeki kısmi bir vakum olayı.Yüklenmekte olan tankın içinde oluşan tabakadaki hidrokarbon gaz konsantrasyonu sıvıyüzeyinin üstündeki mesafe ile değişir. Sıvı yüzeyinin çok yakınında, bitişik sıvınınTVPsine yaklaşan bir değerde gaz konsantrasyonu meydana gelir. Örneğin, sıvınıngerçek buhar basıncı (TVP) 0,75 bar ise yüzeyin hemen üstündeki hidrokarbon gazkonsantrasyonu yaklaşık hacımda %75dir. Tankın tam olarak gazfrili olduğu kabul eder­sek sıvı yüzeyinin oldukça üstündeki hidrokarbon gazı konsantrasyonu çok azdır. Gaztabakası derinliğinin etkisini daha fazla incelemek için bu derinliği tanımlamak gerekir.Kargo tanklarının dışındaki gazların yayılması incelendiğinde sadece çıkan gazıniçindeki yüksek gaz konsantrasyonları ile ilgilidir. Bu amaç için, gaz konsantrasyonu%50yi bulduğu zaman gaz tabakasının derinliği sıvı yüzeyinden yukarı seviyeye doğruyükselmiş olacaktır. Bu şekilde sınırlanmış gaz tabakası derinliğinin birkaç katı sıvıyüzeyinin üstündeki yüksekliklerde bulunabileceği unutulmamalıdır.En yüksek buhar basınçlı kargolar bu şartlarda 1 metreden az bir derinlikle bir gaztabakası oluştururlar. Yukarıda sıralanan sebeplere bağlı olarak gaz tabakasının tamderinliği ve çıkan gazla ilgili olarak bu Rehberde verilen tavsiyeler çoğu söz konusukargolar için tasarlanmıştır. Buna rağmen, eğer kargonun TVPsi yeterince fazla ise 1metreden daha büyük gaz tabakaları derinliği ile karşılaşılabilir. Böyle daha derin gaztabakaları oluşturan kargolar için özel önlemler alınacaktır (Bölüm 2.5.6.2 ve 11.1.8ebakınız).2.5.2.2 Kargonun Yüklenmesi Esnasında HavalandırmaBir kere sıvının yüzeyi üzerinde oluşmuş hidrokarbon gaz tabakasının kesifi iğ i, derinliği,Bölüm 2.5.2.1de belirtildiği gibi sadece çok yavaş olarak artar. Sıvının yükselmesi gibitanktaki hidrokarbon gaz tabakası da sıvı ile birlikte yükselir. Bu tabakanın üstündekiorijinal atmosfer hemen hemen değişmemiş olarak tankta kalır ve yüklemenin ilksafhalarında havalandırma sistemine giren gaz budur. Bu nedenle gazfrili bir tanktabaşlangıçta ilk önce çıkan gaz esas olarak LFLnin altında bir hidrokarbonkonsantrasyonu ile hava (veya inert gaz)dır. Yükleme ilerledikçe çıkan gazdakihidrokarbon miktarı artar.
  • ISGOTT 35Yüklemenin sonuna doğru çıkan gazda hacımda %30-%50 sınırlarındaki konsant­rasyonlar tamamen olağandır, bununla birlikte yükleme tamamlandığında son üst boşluk(aleç) hacminde hemen sıvı yüzeyinin üzerinde çok yüksek konsantrasyon kalır.Sonradan, tank üst boşluğunun her tarafında bir hidrokarbon gazı konsantrasyondengesi kuruluncaya kadar buharlaşma (gazın çıkması) devam eder. Bu, sıcaklık vekargonun bileşimine ve sıcaklığına bağlı olarak gerçekten çok yüksek olabilir; hampetrol ile %90-%95e kadar yüksek değerler gözlenmiştir. Bununla beraber, tahliyeedildiği zaman bu çok koyu (kesif) gaz karışımı sıvı yüzeyinin alçalması ile tankıntabanına ve tanktaki müteakip işlem sırasında dışarıya salıverilen gaza iştirak eder.Eğer tank başlangıçta gazfrili değilse, yükleme esnasında dışarıya salıverilen gazdakihidrokarbon gazı konsantrasyonu tankın önceki durumuna bağlı olacaktır. Örneğin:• Yıkanmış bir ham petrol tankına yüklenmiş önceki kargonun tahliyesinden hemen sonra tank tabanında oldukça fazla koyu bir gaz tabakası vardır. Bu gaz tanka giren yeni kargonun meydana getirdiği tabakanın hemen önünde çıkacaktır.• Yıkanmamış bir ham petrol tankında uzun bir balastlı seyirden sonra tankın her tarafında hacımda %10un üzerinde bir homojen hidrokarbon gaz konsantrasyonu vardır. Tanka sonraki yükleme yapıldığı zaman sıvı yüzeyinin hemen üzerindeki koyu gaz tabakası tesir etmeye başlayıncaya kadar bu gaz çıkacaktır. Ondan sonra, bu koyu gaz tabakası dışarıya salıverilen gaz bileşimine başlangıçta gazfrili bir tanktaki gibi hakim olacaktır.• Ham petrol ile yıkanmış bir tankta, sonradan inert gaz ile pörç edilmemiş veya gazfri edilmemiş tankın her tarafında yeknesak bir gaz konsantrasyonu bulunur. Bu konsantrasyon kullanılan ham petrol ve sıcaklığına bağlı olarak genellikle parlama sınırının oldukça üzerindedir ve hacimde %40a kadar çıkmış olabilir. Belki sıvı yüzeyine bitişik daha zengin gaz, tankın tavanına (güverte hizasına) yaklaşıncaya kadar bu karışım sonradan yükleme sırasında tanktan tamamen çıkmış olacaktır.• Bir motor veya uçak benzini kargosunun tahliyesinden kısa bir süre sonra, tankın tabanında hacımda %30-%40 hidrokarbon konsantrasyonlarının ölçülmüş olduğu bir tabaka vardır. Eğer bu aşamada sonraki kargo yüklenmiş ise, meydana gelen koyu tabakanın hemen önünde bu gaz havalandırma sistemine girer.• Tahliye sonrası iyice semirilmiş motor veya uçak benzini tanklarında ve gazfrili olmayan tanklarda baştan başa hacimde %40 kadar yüksek yeknesak hidrokarbon gaz konsantrasyonları ölçülmüştür. Sıvı yüzeyinin üzerindeki koyu gaz tabakası tankın tavanına yaklaşıncaya kadar sonraki yüklemenin her yerinde bu konsantrasyon havalandırma sistemine girmiş olacaktır.Bütün yükleme işlemlerinde tankın başlangıçta gazfrili olup olmadığı, yüklemenintamamlanmasına doğru havalandırma sistemine çok yüksek gaz konsantrasyonlarınıngirdiği not edilmelidir.2.5.2.3 Bir Kargo Tankına Balast AlımıBalast almaya başlamadan önce kargo tanklanndaki atmosfer önceki paragraftabelirtilen petrol yüklemesinden önceki duruma benzer olacaktır. Bundan dolayı balastalma sırasında havalandırma sistemine girmesi muhtemel gaz konsantrasyonununyukarıda verilen örneklerle karşılaştırılması mümkün olacaktır. Eğer kalkıştan öncekargo tanklarına balast almaya ham petrol ile yıkamayı kullanması gerekliyse, bazı
  • 36 ISGOTTlimanlar atmosfere yayılacak buharın kontrolünü ister. Bu; kargo tahliyesi ve balastalımının aynı zamanda yapılması ile boş kargo tanklarının içine alınması ile veya başkaonaylı yollarla yapılır.2.5.2.4 İnert Gazla Pörç YapmaEğer inert gaz ile pörç yapılması deplasman metodu (Bölüm 7.1.4e bakınız) ile yerinegetiriliyor ise tank tabanındaki konsantre olmuş hidrokarbon tabakası ilk safhalardaçıkmış olacak ve bunu inert gaz tarafından aşağıya doğru itilen tank atmosferinde artakalanlara takip edecektir. Eğer tankın her tarafında yüksek bir konsantrasyon varsa,örneğin, ham petrol ile yıkamadan sonra olduğu gibi, inert gaz tank tabanına erişinceyekadar tanktan çıkarılan gazda hidrokarbon konsantrasyonu yüksek olacaktır.Eğer inert gaz ile pörç yapılması inceltme metodu (Bölüm 7.1.4e bakınız) ile yerinegetiriliyorsa, tanktan çıkan gaz konsantrasyonu operasyonun başında en yüksekdeğerdedir ve devam eden sonraki safhalarda gittikçe azalacaktır.2.5.2.5 Gazfri YapmaBir gazfri işleminde tankın içine verilen hava mevcut tank atmosferine karışır vemeydana gelen karışımı dışarıya, atmosfere çıkarır. Çünkü, yöntem hava ile inceltmeolduğu için gazfrinin başlangıcında çıkan hidrokarbon gazı konsantrasyonu en yüksekolacak ve daha sonra azalacaktır. Örneğin, inertli olmayan bir gemide motor benzinitaşınmış bir tankın gazfri yapılması işleminin başında gaz konsantrasyonu hacimde%40a kadar ulaşabilir fakat birçok durumlarda çıkan gaz konsantrasyonuoperasyonların başında dahi çok daha azdır.İnertli gemilerde istenilen bir gazfri işleminden önce hidrokarbon buharını pörç yapmametotları ile başlangıç konsantrasyonu hacimde %2 veya daha az oluncaya kadardüşürülmelidir.2.5.3 GAZIN DAĞILMASIHidrokarbon gazının çıkışta hava ile veya inertli gaz ile karışıp karışmadığının, çıkışıterk ettikten sonra gazın dağılmasıyla hiçbir ilgisi yoktur.Yükleme sırasında olduğu gibi, balast alırken, gazfri yapma veya inert gaz ile pörçyapma sırasında havalandırma baca veya bacalarından çıkan gaz atmosfere karışır.Hidrokarbon konsantrasyonu çıkış bacasından biraz uzakta LFLnin altına düşene kadarderece derece azalır. LFLnin altında herhangi bir noktada, ateşlenmeyeceği için parla-yıcılık tehlikesi bakımından önemini kaybeder. Ancak, herhangi bir gaz çıkış bacasıetrafında, LFLnin üzerinde gaz konsantrasyonu bulunan parlayıcı bir bölgenin varlığınaneden olur.Eğer böyle parlayıcı bölge olan yerlerde tutuşturma kaynakları olursa, bir patlama veyayangın tehlikesi potansiyeli vardır. Şöyle ki;• Güverte yapılarına veya yaşam mahalline; kapılar, kaportalar veya havalandırma sistemi yoluyla gaz girebilir.• Kargo güvertesinde genellikle tutuşturucu kaynakların neta tutulması dikkat edildiği halde bir çalışma alanı ve geçiş yeridir.
  • ISGOTT 37• Komşu bir iskele genellikle tutuşturucu kaynakların neta tutulmasına dikkat edildiği halde bir çalışma alanı ve geçiş yeridir.• Limbo yapan gemiler, akaryakıt ve malzeme ikmal tekneleri, kılavuz ve acente motorları gibi komşu tekneler.2.5.4 DAĞILMAYI ETKİLEYEN FAKTÖRLER2.5.4.1 Dağılma İşlemiBir hidrokarbon gazı ve hava (veya inert gaz) karışımı bir bacadan çıkışlarındaki kendihızları ile bir tüy gibi düşey olarak yayılırlar. Eğer rüzgar yoksa düşey olarak kalırlar aksitakdirde rüzgarın yönüne bağlı olarak hareket ederler. Çıkan gaz hızından ötürü birdüşme eğilimiyle karşı karşıyadırlar çünkü gazın yoğunluğu etrafını çeviren havadandaha büyüktür.Çıkan gazın akış hızı bacanın içinden geçerken maksimumdadır ve havaya ulaştığındaazalır. Bu hava hidrokarbon gaz konsantrasyonunu azaltır ve bu nedenle dağılmadakigaz yoğunluğu da azalır. Hızdaki ilerleyen azalma, rüzgar hızı ve diğer meteorolojiksebeplerle birlikte hidrokarbon konsantrasyonu ve yoğunluk dağılmasının ve bundandolayı parlayıcı bölgenin son şeklini belirler.Kullanılmakta olan havalandırma tipi, gaz bacasından dağılmayı etkiler. Normalyükleme operasyonları boyunca aşağıdaki iki tip havalandırmadan biri ile olacaktır:• Kargonun yükleme debisine bakmaksızın buharın 30 m/saniyelik bir hızda çıkmasını sağlayan güverteden 2 m yükseklikte bir yüksek akış hızlı havalandırma çıkışı, veya• Güverteden 6 m yukarıda bir yükseklikte bir havalandırma bacası.Bu yüksek akış hızlı havalandırma çıkışları ve bacaları, yaşam mahallindeki hiçbirhavalandırma deliğine 10 metreden daha yakın yerleştirilmemeli, böylece kargobuharları yaşam mahalline ulaşmadan emniyetli bir şekilde yayılır.2.5.4.2 Rüzgar HızıÇok senelerden beri rüzgar hızının hidrokarbon gazı/hava karışımlarının dağılmasınayardımdaki önemi anlaşılmış bulunmaktadır. Bu tanım, tankerlerdeki tecrübeyedayandırılmıştır ve rüzgar hızının etkisine, niceliğe bağlı olan bilgi sağlamak için küçükdeneysel çalışma yapılmıştır. Daha çok dışarıya bırakılan gazın bırakılış tarzına vemiktarına bağlı olsa da terminallerdeki deneyimler rüzgar hızının (10 knots) 5metre/saniyeden fazla olması parlama tehlikesinden kaçınmak için yeterlidir.2.5.4.3 Gazın Akış DebisiSabit bileşimin bir hidrokarbon gazı/hava karışımı akış debisi faaliyete katılan birçoketkiler tamamen artıracaktır. İlk olarak, hidrokarbon bileşiğini meydana getiren dışarıverme yayma debisi toplam gaz akış debisi ile orantılı olarak artar, bu nedenle gazdağılmasının Alt Parlama Sınırına (LFL) inceltilmesinden önce gideceği uzaklık dahafazla olmalıdır. Diğer taraftan sürat arttıkça başlangıçta hidrokarbonca zengin gazınhava ile karışması daha yeterli olur ve bu da ilk etkiye karşılık denge sağlamaeğilimindedir.İlave olarak, toplam gaz akışının düşük debilerinde dağılmanın başlangıçtaki hızı,başlangıçtaki yüksek yoğunluk nedeniyle alçalmaya, dağılmanın eğilimini önlemeyeyeterli olmayabilir.
  • 38 İSGOTTBu değişik olayların düşük rüzgar süratindeki sonuçları Şekil 2.3de gösterilmektedir. Buşekillerin bulunmasında kullanılan gaz karışımı hacimde %50 propan ve hacimde %50hava idi ve bir ham petrol yüklemesi tamamlandığı zaman beklenmiş olan tipik gazkarışımıdır. En düşük akış debisinde gaz yoğunluğu etkisi hakimdir (Şekil 2.3 (a)) vegaz güverteye doğru çöker. En yüksek akış debisindeki karışma daha uzağa etkilidir(Şekil 2.3 (c)) ve dağılımın çökmesi için hiçbir eğilim yoktur. b) Toplam gaz akışı 28 nrVdakika. Yaklaşık yükleme debisi 1.400 ton/saat. Her iki resimdeki tank havalandırma bacası güverteden 6 metre yüksektedir. Rüzgar tüneli verileri esas alınmıştır: Gaz karışımı Havada hacimsel olarak %50 Açıklığın çapı 254 mm Rüzgar hızı 1,1 metre/saniye Şekil 2.3 (a) ve (b) - Parlayıcı bölgede gaz akış debisinin etkisi.
  • ISGOTT 39 Şekil 1.3 (c ) Parlayıcı Bölgede Gaz Akış Debisinin Etkisi.Meydana gelen tehlikeli bölgeler, motor ve uçak benzinleri ile aynı işlemler tarafındanbenzeri fakat daha belirgin bir yoğunluk etkisi olacaktır ve bu etki doğal benzin türündekibir kargo ile daha belirgin olacaktır. Ayrıca LFLye erişmek için daha fazla inceltmekgereken motor veya uçak benzinleri ham petrollerden daha geniş parlayıcı bölgeleryapmaya meyilli olacaktır (Bölüm 1.2.2ye bakınız) ve bu etki doğal benzinler ile hattadaha belirgin olacaktır. Böylece doğal benzin türündeki kargolarda, motor ve uçakbenzinlerinde devamlı olarak ham petrollerden daha belirgin dağılma problemi olur.2.5.4.4 Hidrokarbon Gazının Konsantrasyonuİki etkiye sahip hidrokarbon konsantrasyonunda sabit toplam bir gaz akış debisi iledeğişir. Hidrokarbon gazının yayılma hızı konsantrasyonunun oranında artar böyleceparlayıcı bölgenin büyüklüğü de artmış olur. Ayrıca, gaz karışımının başlangıçtaki yoğ­unluğu daha büyük olur, bu sebeple dağılımın çökmesi için daha büyük bir eğilim vardır.
  • 40 ISGOTTBu nedenle düşük konsantrasyonlarda Şekil 2.3 (c)deki ana hatlara benzer parlayıcı birbölge beklenmiş olacaktır fakat hidrokarbon gazının nispeten küçük miktardaolmasından dolayı muhtemelen parlayıcı bölge küçük olacaktır. Konsantrasyon arttıkçaçökme daha belli olur ve Şekil 2.3 (b) ve 2.3 (a)dakilere benzer dağılma şekillerindeparlayıcı bölge meydana gelir; ilave olarak hidrokarbon gaz çıkışının daha fazla olmasınedeniyle bölgenin tam ölçüsü daha büyük olur.2.5.4.5 Bacanın Kesit Alanıİçinden hidrokarbon gaz/hava karışımının çıktığı bacanın kesit alanı verilen bir akış içinçıkış hızını ve dolayısıyla atmosfer ile karışma yeterliğini tayin eder. Bunun etkileri,örneğin, gazfri yapma sırasında meydana gelir. Eğer sabit türbinli üfleyici fanlarkullanılmışsa karışımın atmosferde dağılmasını teşvik etmek ve yüksek bir akış hızıvermek için genellikle yeteri kadar küçük kesit alanlı dik bir boru (baca) vasıtasıylahavalandırılır. Küçük seyyar fanlar kullanıldığı zaman normal olarak düşük bir karşıbasınca karşı kullanılmış olmalı, açık bir tank kapağının içinden gazın boşaltılmasıolağandır. Gazın güverteye yakın olmasını teşvik eden durumlar güverteye yakın çıkışile çok düşük dışarıya akış hızıdır.2.5.4.6 Havalandırma Çıkışının DizaynıHavalandırma çıkışının dizaynı ve mevkisi, yürürlükteki SOLAS gereksinimlerineuymalıdır.Gazfri gibi belirli operasyonlarda buhar, dizayn edilmiş bu tank çıkışlarından başkadelikler kanalıyla tanktan çıkarılmış olabilir.2.5.4.7 Havalandırma Bacalarının Güvertedeki MevkileriEğer baca çıkışları güverte binaları gibi üst yapılara yakın yerleştirilmişse parlayıcıbölgenin şekli yapının üzerinden geçen havada meydana gelen ilave karışık akımlardanetkilenir. Şekil 2.4de böylece oluşan ters akımları gösteren bir şekil verilmiştir. Şekil,rüzgar üstü tarafında da X-X hattı ile gösterilen seviyenin altında nasıl aşağı doğru tersakımların olduğunu ve üst yapı veya güverte binalarının üzerinde ve rüzgar altı tarafındakarışık hava akımlarının yapıya yakın olarak nasıl ters akımlar yapma eğilimindeolduğunu belirtmektedir.Bu hareketler hidrokarbon gazının yeterli dağılımını kötü şekilde etkileyebilir.Eğer gazın bacadan çıkış hızı yeter derecede yüksek ise, girdabın etkisine karşıkoyabilir.Örneğin, Şekil 2.5 (a)da güverte binasının rüzgar üstü tarafından yaklaşık 1,5 metreyüksekliğe yerleştirilmiş bir tank çıkışından parlayıcı bölgeyi gösterir, havalandırmaçıkışı her zaman düşey ve sadece güverte binasına çok yakındır. Bununla beraber,biraz düşük bir havalandırma debisi güverte binasının üzerindeki bölgeyi aşması ilesonuçlanır.Şekil 2.5(b), serbest kalan gaz miktarını ikiye katlayan ek bir açıklığın etkisini gösterir.Biraz girdapların sonucu olarak biraz da daha kalın birleştirilmiş gaz çıkışlarındandolayı, parlayıcı bölge güverte binasının üstü ile temastadır.
  • ISGOTT 41 Şekil 2.4 - Üst yapı üzerindeki hava akış biçimi.2.5.5 ÇIKAN GAZIN TEHLİKELRİNİ AZALTMAKKargo tankı havalandırma düzenlerinin amacı ve işlemlerinin kontrolü, parlayıcı gazkonsantrasyonlarının tutuşturucu kaynaklar ihtiva eden kapalı mahallere girmesi veyadiğer bütün tedbirlere rağmen bir tutuşturucu kaynağın olabileceği güverte alanlarındaçoğalması ihtimalini azaltmaktadır. Önceki paragraflarda gazın hızlı dağılmasınınanlamı ve güverteye inme eğiliminin azaltılması anlatılmıştır. Bununla beraber, bubölüm parlayıcılık ile ilgilidir, gazın personele emin konsantrasyonlara inerek yayılmasıiçin aynı prensiplere müracaat edilir.Inertli gemilerde olduğu gibi, parlayıcı karışımların tanklardan atmosfere çıkarılması içinherhangi bir işlem için SOLAS tarafından aşağıdaki şartlarda olması gereklidir:• Yüksek bir akış hızında engellenmemiş dik bir çıkış.• Çıkışın, güvertenin üstünde yeterli derecede yüksek yerleştirilmesi.• Çıkışın üst yapı ve diğer kapalı mahallerden uygun bir uzaklığa yerleştirilmesi.Sabit çaplı bir baca çıkışı kullanıldığı zaman genellikle maksimum kargo yüklemedebisinin %125i için dizayn edilir, dışarı akış hızı daha küçük yükleme debilerindeazalacaktır. Bütün yükleme şartları altında yüksek bir çıkış hızını muhafaza etmek içinotomatik olarak değişen alanlar ile baca çıkışları dizayn edilmiş ve meydana getirilmiştir.Gaz çıkışının güverte üzerinden sınırlanmış yüksekliği, yüksek kapasiteli bir baca valfıyoluyla veya serbest akış ile çıkıp çıkmadığına bağlıdır.
  • 42 ISGOTT • Densiîy of gas plumes greatest vvithin darker 1 10m 1 1 a) One vent upwind ı 1 1 ; ! 1 ~ • 1 , 1,1 * - M, ! Wind 1 1 14 m * • 1 1 5$ 1 : • , • " . : . • . - -•••• • - " n ^ H " | ^ 1 • 1 ı ! İ.İv- 1 ! 1.5 m I 21 m ı I 1 b) Two vents upvvind 1 ı— •_ . —•_ 1 1 , Density of gas ^ * ^ " ^ greatest ı «•"T vvthin darker i . • ! VVind : •4 4 •" • . > - : • • ! 1 1 1 1 ! « 1.5m ^ | Yukarıdaki şekiller için rüzgar tüneline ait aşağıdaki değerler esas alınmıştır: Gaz karışımı : Havada hacimsel %50 propan Havalandırma bacasının çapı : 152 mm. Rüzgar hızı : 1,1 metre/saniye Her açıklık için toplam gaz akış hızı : 1220 m3/Saat Şekil 2.5 - Bir güverte binasının yanındaki tank bacalarının pariayıcılık bölgeleri.
  • ISGOTT 43Havalandırma düzenlemeleri, kargo yükleme operasyonları esnasında ve gazfriolmamış kargo tanklarına balast alımı esnasında, her zaman kullanılmalıdır.Sabit mekanik fanla gazfri yaparken veya inert gazla ya deplasman ya da inceltmemetodu ile pörç yapmak için dizayn edilen çıkışlarda herhangi bir durumda gazın çabukdağılmasını sağlamak için yeterli derecede dışarıya çıkış hızlarına ulaşılmış olmalıdır.Seyyar fanlarla gazfri yapıldığı zaman, gaz çıkışı için tank kapağını açmak gerekebilirve meydana gelen düşük bir gaz çıkış hızı ile güvertede gaz birikmemesini sağlamakiçin dikkatli olunmalıdır. Eğer inertli bir tank, tank kapağı yolu ile gazfri ediliyorsa, bazıbölgeler atmosferinde oksijen eksikliği nedeniyle sınırlanabilir. Eğer kullanışlı olursa, birtank yıkama deliği ve ölçü alma deliği gibi küçük çaplı açıklıklar yoluyla gazfri yapmakdaha iyidir.Özellikle ters durumlarda olduğu gibi (örneğin, çok az rüzgar varsa ya da hiç rüzgaresmiyorsa), bütün işlemlerde gaz çıkışı olurken çok dikkatli olunmalıdır. Bu gibi durum­larda şartlar düzelinceye kadar operasyonları durdurmak bir önlem olarak düşünülebilir.2.5.6 ÇOK YÜKSEK BUHAR BASINÇLI YÜKLERİN YÜKLENMESİ2.5.6.1 Gazın Meydana GelmesiBu Bölüm, yüklendiğinde 1 metre veya daha az bir kalınlıkta konsantre olmuş gaztabakaları oluşturan çok yüksek buhar basınçlı kargolardan gaz çıkışı ve dağılması ileilgilidir (Bölüm 2.5.2.1 e bakınız). Bazen daha kalın gaz tabakaları oluşturan kargolarlakarşılaşılır. Asıl örnekleri; ekstra gaz (bütan gibi) ilavesi ile buhar basıncını artırabilirham petroller ve bazen Pentan Plus olarak bilinen (LNG/LPG üretiminin ürünleri ile) bazıdoğal benzinlerdir.Gaz tabakası kalınlığının değişik örnekleri (hacimde %50 konsantrasyon seviyesine eşitveya daha büyük) olarak Şekil 2.6da tipik doğal benzinler ve ham petroller için GerçekBuhar Basıncı (TVP) gösterilmektedir. Ara özellikleri ile birkaç kargo çeşidi vardır;örneğin, flaş stabilize yoğuşumlar, bazı damıtma üst ürünler (nafta, kerosen veyagazyağı) ve anormal olarak düşük oranda metan ve etan ihtiva eden ham petroller.Şekil 2.6daki doğal benzinlere ait eğri farklı TVPlerin bir karıştırma serisi içindir ve hampetrol eğrisi bir ham petrole bütan ilavesi ile artan miktarlar meydana getirmiş bir seriiçindir. TVPnin üzerinde bir derinliğe tabi oluşu yaklaşık 1 metre kalınlığındaki bir gaztabakasının altında her iki kargo çeşidi için çok dikkat edilmiş değildir. Daha büyükTVPlerde daha aşırı olur, bu alanda gösterilen TVPdeki küçük bir artma gazınmeydana gelişinde çok büyük bir artışa sebep olabilir.Kaynama başladığı zaman TVP 1 barı (1 atmosfer) geçer. Doğal benzin harmanlarınındurumunda bu, gaz tabakasının kalınlığında artma dike oldukça yakın olur. Bunarağmen, 1 barın üzerinde önemli bir TVPye ulaşıncaya kadar ham petrol/bütanharmanları ile dik bir artma meydana gelmez. Ham petroller bu suretle TVPlerine yakın,biraz üzerinde 1 bar kadar tespit edilmiş olabilir. Bundan dolayı, uygulamada,bütanizasyonsuz bile biraz kaynama meydana gelebilir, fakat gazın meydana gelişimuhakkak fazla değildir.
  • 44 ISGOTTKaynama sürecinde sıvının yüzeyinin altında gaz kabarcıkları oluşur, fakat toplambasınçtaki (atmosferik artı hidrostatik) bir derinlik TVPye denktir. Bu bölgede gaza bağlıolan kayıp TVPde yerel bir düşmeye götürebilir; bundan başka soğutmada meydanagelen gazı buharlaştırmak için gerekli belirti göstermeyen ısı da TVPyi düşürür.Kaynamayı geciktirmeye yönelten bu her iki nedenden, yüzeye yakın sıvıda TVPdekiazalma sıvının en büyük kısmının TVPsi gerçeğine rağmen 1 barın üstündedir. Hampetroller 1 barın biraz üzerindeki TVPleri ile elleçlenmiş olabilir. Toplamın sadeceküçük bir oranı olan bir ham petrol bileşiğini meydana getiren hafif gazlar nedeniyledoğal benzin türün-deki ürüne aynı kapsama müracaat edilmez, oysa bir doğal benzingenellikle imkan dahilindeki hatif elemanlardan meydana gelir. Bununla gazın hazırbulunması kastedilir, kaynama vuku bulduğu yerde ham petrolden ziyade doğalbenzinlerde daha çoktur. Kaynama başladığı zaman gazın azalması nedeniyle TVPningüçlükle azalması doğal benzinleri tutmuş olur ve ham petrollerin halinden ziyade doğalbenzinlerin halinin devam etmesi için çok daha uygundur. 12 İt. 10 Naturşl; gaşplineö & 7 1 en . , • .5: 5 •S ,"£..- - O) D : ; , ;Û.5> ; .O,6V--;..-Ö.7 :! ûo.8y.:>o.9j. "i,o,;;.;:;:j,i;v.;.ı:.2- •.-•••.I.ŞK ^ M ^ . .>:v ;^True:vapourpresşure*1nbars.-^v/;,^ •:.••/ Gaz tabakasının derinliği hacimde %50 veya daha fazla hidrokarbon konsantrasyonu ile derinlik. Şekil 2.6 - Gaz tabakası derinliğinin gerçek buhar basıncı ile ilişkisi.
  • I S G OTT 452.5.6.2 Çok Yüksek Buhar Basınçlı Kargolarla İlgili Özel ÖnlemlerYükleme sırasında dışarıya çıkan, nadir olarak hacımda %100e yaklaşan çok yüksekgaz konsantrasyonları içeren derin gaz tabakalarına rast gelinir. Bu aşırı gaz miktarıtankerin üstünde veya civarında bulunabilir, bunlar için özel önlemler alınmalıdır.Özel önlemler gerekli olduğu zaman karar vermek için Şekil 2.6da verilen eğrilerdekargonun yükleme sıcaklığında önerilen TVP kullanılmalıdır. Yüklendiği zaman kargo­nun sıcaklığı da belirtilmedikçe bir kargonun Reid Buhar Basıncı çok az yol gösterir.Bununla beraber, gemilerde kabul edilebilir gaz şartlarının sübjektif kararlarına enindesonunda bağlı oldukları için TVP kriterinin zor olduğunu göstermiştir. Genel bir yololarak, TVPnin aşağıdaki değerleri geçtiği umulduğunda özel önlemlere ihtiyaçduyulmalıdır:• Doğal benzin türündeki kargolar için, örneğin pentan ilaveli (C5+), 0,75 bar.• Gaz katkılı veya gaz katkısız ham petroller için, 1,0 bar• Bazı ara kargolar için, örneğin, bazı damıtma üst ürünler ve anormal olarak düşük oranda metan ve etan miktarları içeren ham petroller, TVP limitleri bu iki değer arasında yer almış olabilir.Yukarıdaki kriter ile kontrol için; kargo sıcaklığı, ham petrol dengeleyici şartlar ve ReidBuhar Basınçları olarak bilinen, Gerçek Buhar Basınçları hesaplanabilir.Bölüm 11.1.8de verilen tedbirlere başvurulabilir.2.6 PiROFORİK DEMİR SÜLFİT2.6.1 PİROFORİK OKSİTLENMEHidrojen sülfit gazının mevcut olduğu yerde oksijen olmayan bir atmosferde veyaözellikle hidrojen sülfit konsantrasyonunun oksijeninkini geçtiği yerde demir oksit demirsülfıte dönüşür. Demir sülfit sonradan havaya maruz kaldığı zaman demir oksit oksijenile tekrar birleştirildiğinde ya serbest sülfür ya da sülfür dioksit gazı oluşturur. Buoksitlenmeye, meydana gelen çok önemli ısı eklenmiş olabilir, böylece tek başına olanzerrecikler akkor haline gelebilir. Akkorluk ile hızlı ısıveren oksitlenme PiroforikOksitlenme diye tanımlanır.Piroforik demir sülfit, yani havada piroforik oksitlenmeye yatkın demir sülfit parlayıcıhidrokarbon gazı/hava karışımlarını ateşleyebilir.
  • 46 ISGOTT2.6.2 PİROFORLARIN OLUŞUMU2.6.2.1 GenelPİroforların oluşumu yukarıda görüldüğü gibi üç nedene bağlıdır:• Demir oksidin (pas) mevcut olması.• Hidrojen sülfit gazının mevcut olması.• Oksijen eksikliği.Bununla beraber, bu sebeplerin orantılı etkisine bağlıdır. Oksijenin varlığı demir oksidindemir sülfite değişmesine engel olacaktır. Ayrıca, hidrojen sülfit gazı konsantrasyonhalinde iken piroforların oluşumunda doğrudan bir etkiye sahiptir, demir oksit yapısınıngözenekli oluş derecesi ve yüzeylerinin üzerine gazın akış hızı sülfidasyon hızına etkiedecektir. Deneyler, oluşmamış bir piroforun altında hidrojen sülfitin hiçbir güvenliseviyesinin olmadığı görüşünü desteklemektedir.2.6.2.2 Terminal OperasyonlarındaTerminal işlemlerinde piroforik (hava temasında ateş alan) demir sülfit bir ateşlemekaynağı potansiyeli gibi tanınmıştır. Buruk ham petrol (erimiş halde hidrojen sülfite sahipham petrol) hizmetinde kullanılan tanklarda ve buruk petrol sızıntılarının elleçlemeişlemlerindeki donanımlarında piroforik tortular birikme eğiliminde olur. Söz konusutanklar veya donanımlar servisten çıkarıldığı zaman normal uygulama olarak, donanımgazfri yapılmadan önce havalandırma sırasında hiçbir proforik reaksiyon olmayacakşekilde bütün iç yüzeyler tamamen ıslak muhafaza edilir.Tortular ve sılaç hiçbir hasara sebep olmayacak yanmanın olacağı emin bir alanauzaklaştırılıncaya kadar ıslak muhafaza edilmelidir. Birçok yangın tortuların erkenkurumuş olduğu zamanlarda meydana gelmiştir2.6.2.3 Deniz OperasyonlarındaKara bazlı işlemlerde piroforik demir sülfit açık bir ateşleme kaynağı olarak tanınmışkenhidrojen sülfitin çok yüksek olduğu birkaç durumda ve gemiye ait bir ateşleme sebebiolarak seyrek zikredilmiştir. Gemiye ait işlemler normal olarak tankın nefes alması sonu­cunda gaz boşluğunda biraz oksijen ihtiva etmesi nedeniyle inertli olmayan gemilerinkargo tankları bu tehlikeden tahminen muaftır.Ham petrol taşıyıcılarının inert gaz kullanması sonraki yüklemelerindeki gibi başlangıçoksijen seviyesini azaltması ile piroforik tortuların oluşumu ihtimalini artırabilir. Tankeregzoz gazı normal olarak %1-5 oksijen içerdiği halde bu seviye ham petrolün içineemmesi ile daha da azalmış olabilir. Bundan başka, tankın üst boşluğuna hiçbir havagirmeyecek şekilde düşük oksijen ihtiva eden inert gaz ile kargo tankları basınç altındatutulmalıdır. Eğer basınç gerekiyorsa düşük bir oksijen ihtiva eden inert gaz ile tekrarartırılmalıdır. İnertli tankerlerdeki ölçümler kargo tanklarındaki oksijen seviyesiningerçekte sık sık sıfır olduğunu göstermektedir.2.6.3 İNERTLİ KARGO TANKLARINDAKİ PİROFORİK ATEŞLEMEDEN KORUNMAHam petrol tankerlerinde inert gaz sistemlerinin kullanılması piroforik tortulann oluşmasıihtimalini belki de artırmıştır, fakat kargo tankları inertli olduğu sürece, ısıveren piroforik
  • ISGOTT 47reaksiyondan hiçbir ateşleme tehlikesi yoktur. Ancak, tanktaki atmosferin parlayıcıolmasına izin verilmemesi şarttır. Eğer inert gaz tesisi çalıştırılmazken tanklar tahliyeedilirse, parlayıcı atmosferler kaçınılmaz surette meydana çıkacaktır.Ancak, çeşitli sebepler pirofor oluşumuna veya piroforik bir reaksiyona mani olabilir, busebeple tutuşma riski azalır. Bu faktörlere şunlar dahildir:• Demir oksit tortularının yeteri kadar kalın olmaması.• Tanktaki ham petrol tortuları ve sülfür elementinin dahil olması.• Tankların hava ile havalandırılması.Bu önleyici faktörler önceden bilinemediği gibi her zaman etkili olabileceklerinden deemin olunamaz. Bu nedenle, tahliye sırasında ve sonrasında atmosfer kontroluna herzaman devam edilmesi isteği, tehlike derecesinin yeteri kadar yüksek olduğuna kararverildiğindendir. Atmosfer kontrolünün sürdürülmesini sağlamak için aşağıdakiuygulamalar yerine getirilmelidir:• İnert gaz tesislerinin dikkatli bakımı.• Çabuk temin edilemeyen veya hemen yapılamayan kritik parçalar için elde yedekler olmalıdır (örneğin, fanlar).• Kargo veya balast tahliyesi sırasında veya önce inert gaz tesisinin arızası halinde, inert gaz tesisi tekrar çalışmaya başlayıncaya veya alternatif bir inert gaz kaynağı temin edilinceye kadar tahliyeye devam edilmemelidir.Yüklü seyir esnasında herhangi bir piroforik tortunun oluşumuna ait mevcut olan delilsonraki balastlı seyir sırasında çalışamaz duruma getirilmesi gerektiği kadar olmaya­caktır. Bundan dolayı tanklardaki atmosfer her iki seferin başından sonuna kadar vebalast tahliyesi sırasında ve inert veya parlayıcı olmayan durumda muhafaza edilmelidir.Bölüm 7.1 ve 11.4te belirtilen inert gaz ve gazfri işlemlerinin doğru kullanılmasıparlayıcı bir atmosferden sakınmak için sağlanacaktır.2.7 ARTIK FUEL OİLLERİN ELLEÇLENMESİ, DEPOLANMASI VE TAŞINMASIYLA İLGİLİ TEHLİKELER2.7.1 GENELBu Bölümün ilk kısmı artık fuel oillerle ilgili parlayıcılık tehlikeleri ve parlama noktası vebuhar bileşim değerlerine ait bilgilerle beraber artık fuel oillerin elleçlenmesi,depolanması veya taşınması esnasında benimsenmiş olan tavsiye tedbirlerle ilgilidir.Bu rehberin sadece artık fuel oiller için referans olduğu ve damıtık yakıtlar için olmadığınot edilmelidir.Bir parlayıcı gaz/hava karışımının mevcut olma ihtimali olduğunda inertli olmayan tank­larda ölçü ve numune alınırken alınacak tedbirler için Bölüm 11.8.2e baş vurulmalıdır.Bu Bölümün son kısmında, fuel oil ile birleşmiş hidrojen sülfit tehlikesine işaretedilmektedir (Bölüm 2.3.6ya da bakınız).
  • 48 ISGOTT2.7.2 TEHLİKENİN DOĞASIArtık fuel oiller, parlama sınırına yakın veya içinde olabilen gaz karışımları gibi tank üstboşluğuna hafif hidrokarbonlar çıkarmaya yatkındır. Bu, depolandığı sıcaklık ölçülenparlama sıcaklığının altında olduğu halde meydana gelebilir. Bu normal olarak, asılfonksiyon veya yakıtın üretim yöntemi değildir, gerçi ayrılmış artıklar içeren yakıtlar hafifhidrokarbonların çıkmasına daha çok yatkınlık gösterirler.Gerçi hafif hidrokarbonlar artık fuel oil tanklarının üst boşluğunda olabilirler, onlarla ilgilirisk, atmosfer parlama sınırları içinde olmadıkça ve bir tutuşturucu kaynak olmadıkçaküçüktür. Böyle bir durumda, hadise meydana gelebilir. Bu nedenle, artık fuel oil üstboşlukları potansiyel parlayıcı olabileceği sayılması tavsiye edilebilir.2.7.3 PARLAMA SICAKLIĞI VE ÜST BOŞLUKTA PARLAYICILIK ÖLÇÜMÜ2.7.3.1 Parlama NoktasıFuel oiller kapalı kap parlama noktası referanslarına göre elleçleme, depolama vetaşıma emniyetleri için sınıflandırılmıştır (Bölüm 1.2.5e de bakınız). Ancak, artık fueloilin ölçülmüş parlama noktası ile bir üst boşluk atmosferinin hesaplanan parlayıcılığıarasındaki ilişkiye ait bilgi, hiçbir sabit bağlantının olmadığını göstermektedir. Kalıntı birfuel oil parlama noktasının altındaki bir sıcaklıkta depolandığı zaman, bu nedenle tanküst boşluğunda parlayıcı bir atmosfer oluşturabilir.2.7.3.2 Üst Boşluk ParlayıcılığıAdet olduğu üzere, parlayıcı gaz ölçen cihazlar gibi gaz dedektörleri de kapalıbölümlerde gaz kontrolü yapmak için kullanılmaktadır ve onlar bu amaca tamamenuygundurlar (Bölüm 2.4.3e bakınız). Bu cihazlar, üst boşluktaki parlayıcılık Alt ParlamaSınırının (LFL) yüzde şartlarını ölçmek için de kullanılmaktadır. Söz konusu dedektörler,üst boşlukta bulunan hidrokarbonlardan uzaklaştırılmış olan LFL özelliklerine sahip olanmetan gibi, tek hidrokarbonla yapılan bir kalibrasyona itimat edilir. Inertli olmayan birartık fuel oil tank üst hacminde tehlikenin derecesini belirlemek için bir parlayıcı gazölçer kullanıldığında, bir pentan/hava veya heksan/hava karışımı ile kalibrasyonuyapılmış cihazın kullanılması tavsiye edilmiştir. Bu, daha ılımlı parlayıcılık tahminimeydana getirir, fakat gaz bölümündeki durumun kesin bir ölçümünü sağlamak gibideğerler hala sayılmamış olabilir.Ölçüleri alırken, cihaz için imalatçısının çalıştırma talimatları yakın olarak takipedilmelidir ve cihazın kalibrasyon, artık fuel oil buharlarına maruz kaldığında bozulmayakarşı hassas olan oksitli katalitik dedektörler (pelistörler) gibi sık sık kontrol edilmelidir.Pelistörlerin bozulmasına ait bilgi için Bölüm 2.4.3.2ye bakınız.Mevcut seyyar cihazlar kullanılarak artık fuel oil tank üst boşluğunu parlayıcılığınıgeçerli doğru ölçümler ile ortak olan problemlere bakıldığında sadece geniş olarak safyakıtların nispi tehlike şartlarında % LFL olarak ölçülmüştür. Böyle gaz dedektörleriyleelde edilen değerlerin oranlanmasında özen gösterilmelidir.
  • I S G OTT 492.7.4 TEDBİR OLARAK SAYILABİLECEK ÖLÇÜLER2.7.4.1 Depolama ve Eileçleme SıcaklıklarıYakıt gibi taşıdığında, yakıt sistemi içindeki artık fuel oilin sıcaklıkları, her zaman ilgilipratik kodlara uymalıdır ve bulunduğu yerde aşırı ısıtmaktan kaçınılmalıdır.2.7.4.2 Doldurma ve HavalandırmaTanklar doldurulduğunda, tank üst boşluğundaki gaz firar borusu vasıtasıyla dışarıyaatılmış olacaktır. Alev tutucuların iyi durumda olmasını sağlamak için özel ihtimamgösterilmelidir ve gaz çıkış sistemi çevresindeki kısımda hiçbir tutuşturucu kaynakolmamalıdır.Tamamen boş veya içinde az olan tanklara doldurma yapılırken ısıtma kangalları soğukve kapalı olmalıdır. Isıtma kangalları gibi sıcak yüzey ile temas eden fuel oilin, parlayıcıbir atmosfer oluşturma ihtimali vardır.2.7.4.3 Üst Boşluğun SınıflandırılmasıTüm artık fuel oil tank üst boşlukları "tehlikeli" olarak sınıflandırılmalıdır ve uyguntedbirler alınmalıdır. Bölümün içindeki elektrikli ekipman uygun emniyet standartlanndaolmalıdır.2.7.4.4 Tehlikeyi AzaltmakArtık fuel oil tanklarının üst boşluk hacimlerinin parlayıcılığı düzenli olarak izlenmelidir.Tavsiye edilen değerleri (IMOnun A.565(14) Kararına göre LFLnin %50sinin aşıldığıbir seviye) geçen bir ölçüm yapıldığında, düşük basınçlı hava ile üst boşluk hacminipörç yaparak gaz konsantrasyonunu düşürmek, yapılacak en iyi harekettir. Gazlar yakınçevresinde hiçbir tutuşturucu kaynak olmayan emniyetli bir bölgeye havalandırmalıdır.Havalandırma tamamlanınca, tank içindeki gaz konsantrasyonlarını izlemeye devamedilmelidir ve eğer gerekli ise, daha fazla havalandırma yapılmalıdır.Artık fuel oil kargo olarak inert gaz donatılmış tankerlerde taşındığında, inert gazınkullanılması tavsiye edilmiştir ve tank üst boşluk hacimleri inertli şartlarda muhafazaedilmelidir.2.7.4.5 Ölçü ve Numune AlmaBütün işlemler, statik elektrik şarjlarıyla oluşan tehlikelere karşı gösterilen ihtimam gibiyürütülmelidir (Bölüm 11.8.2ye bakınız).2.7.5 ARTIK FUEL OİLLERDE HİDROJEN SÜLFİT TEHLİKESİSatıcılar tarafından gemiye, önceden tavsiye verilmeksizin yüksek H2S konsantrasyon­ları içeren akaryakıtlar sağlanmış olabilir. Gemi personeli, H2Sin akar yakıtlardabulunma ihtimalinin olduğunu her zaman bilmelidir ve gerektiğinde uygun önlemlerialmak için her zaman hazır olmalıdır.
  • 50 !SGOTTGemi, yüklenecek olan yakıtın herhangi bir H2S miktarı içerip içermediğini saptamak içinyakıt tedarikçisi ile, akar yakıtları yüklemeden önce iletişime geçmelidir.Akaryakıt tanklarının hava firar çıkışlarının dizaynı ve bunların yerleri, kapalı sistemyükleme ve havalandırmanın genellikle yapılamadığı durumlardaki gibi, personelinmaruz kalma yönetimini zorlaştırır.TLV-TWAnın üstünde H2S içeren akaryakıtla ikmali yapılıyorsa, prosedürler maruzkalma alanlarına personel geçişlerinin kontrolü ve izlenmesini içermelidir.Havalandırma, buharların birikebileceği belirli bölgelerde ve üst boşluk hacimlerindebuhar konsantrasyonunu azaltmak için mümkün olduğu kadar pratik bir şekildegerçekleştirilmelidir.Bir tank içindeki yakıtın transferi, ısıtılması ve sallanması, konsantrasyonu kabuledilebilir bir seviyeye düşürmek İçin tankın havalandırılmış olmasına rağmen,konsantrasyonun tekrar ortaya çıkmasına sebep olabilir.H2S konsantrasyonunun düzenli olarak izlenmesine, yakıt tankı H2S içermeyen biryakıtla tekrar doldurulana kadar devam edilmelidir.
  • ISGOTT 51 Bölüm 3 STATİK ELEKTRİKBu Bölüm, kargonun yüklenmesi ve boşatılması esnasında ve tank yıkama, iskandilalma, aleç ve numune alma esnasında statik elektriğin oluşmasıyla ilgili olan tehli­kelerden bahsetmektedir. Bölüm 3.1, maddelerin elektrikle nasıl yüklendiğini açıklamakve çevrelerindeki diğer maddeleri bu elektrik yüküyle nasıl etkilediklerini açıklamakamacıyla statik elektrik biliminin bazı temel prensiplerini anlatır.Statik deşarjla ortaya çıkan tehlikeler, parlayıcı atmosferin bulunduğu yerlerde meydanagelir. Statik elektrik tehlikelerine karşı tankerler için temel korunma; operasyonların, inertgazla korunmakta olan kargo tanklarıyla gerçekleştirilmesidir. Bölüm 3.2, inert gazlakorunmamış olan tanklardaki statik elektrik tehlikelerine karşı, genel şartları, önlemlerianlatır ve bunlar Bölüm 11de (Gemi Operasyonları) ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bölüm3.3, tanker ve terminal operasyonlarında statik elektrik tehlikelerinin diğer sebeplerinibelirtir.3.1 ELEKTROSTATİĞİN PRENSİPLERİ3.1.1 ÖZETStatik elektrik, petrolün elleçlenmesi ve tank yıkama, iskandil alma, aleç alma venumune alma gibi tanker operasyonları sırasında yangın ve patlama tehlikelerimeydana getirir. Bazı işlemler, aniden statik elektrik deşarjı şeklinde ortaya çıkabilecekolan elektrik şarjı birikimlerine yol açabilir, bunun enerjisi yanıcı hidrokarbon gazı/havakarışımlarını ateşlemeye yeterlidir. Ancak parlayıcı bir karışım oluşmadıkça ateşlemetehlikesi mevcut değildir. Potansiyel bir statik tehlikeyi oluşturacak üç temel aşamavardır:• Şarj ayrımı,• Şarj birikimi ve• Statik elektrik deşarjıdır.Bu kademelerin her üçü de parlayıcı bir atmosferde statik elektrik ateşlemesininmeydana gelebilmesi için yeterlidir.Aşağıdaki maddelerin üzerinde bir şarj birikimi oluşması sonucunda olduğu gibi statikelektrik şarjı meydana gelebilir:• İletken olmayan sıvı veya katılar, örneğin, statik biriktirici bir ürünün (kerosen gibi) bir tanka pompalanması veya polipropilen bir halat; ve• Sıvı veya katı iletkenlerin elektriksel olarak yalıtımı, örneğin sisler, spreyler veya havada asılı olan parçacıklar ya da bir halatın ucunda bağlı olmayan metal bir çubuğun sarkıtılması.Statik elektrik tehlikelerinin prensipleri ve tehlikeleri aşağıda tam olarak tanımlanmışolan tehlikelerin yönetimi için alınmış olmalıdır.
  • 52 ISGOTT3.1.2 ŞARJ AYIRIMIİki ayrı madde ne zaman birbirine temas ederse, statik elektrik şarjı ara yüzeydemeydana gelir.Bu ara yüzey; iki katı maddenin, bir katı ile sıvının veya birbirine karışmayan İki sıvınınarasında olabilir. Ara yüzeyde, bir çeşit şarj (diyelim ki pozitif) A maddesinden Bmaddesine doğru öyle bir tarzda hareket eder ki, sırasıyla A ve B maddeleri negatif vepozitif şeklinde şarj olmuş olur.Bu maddeler temas halinde kaldığı ve birbirlerine kıyasla hareketsiz oldukları sürece,şarjlar birbirine son derece yakındır. Bu durumda farklı işaretlerdeki (negatif ve pozitif)şarjların arasındaki voltaj farkı çok küçüktür ve hiç bir tehlike yoktur. Ancak, maddelerbirbirine bağlı olarak hareket ettiklerinde şarjlar ayrılabilir ve voltaj farklı olarak artabilir.Birçok işlemlerle şarjlar birbirinden büyük ölçüde ayrılabilir, örneğin:• Sıvı petrolün boruların içinden akışı.• Akaryakıtları çok yüksek bir seviyeye şarj etme yeteneği olan ince filtrelerden (150 mikrondan küçük) geçerek akışı, tüm yakıtın filtre yüzeyi ile çok yakın temasta olmasının sonucu olarak, şarj ayrımının oluştuğu yer.- Su damlaları, pas veya diğer parçalar gibi kirleticilerin, boruların içinden akışı gibi petroldeki çalkalanma sonucu, petrole bağlı olarak hareketi.• Bir katı maddenin veya o sıvıya karışmayan bir sıvının dibe çökmesi (örneğin; su, pas veya petrolün içindeki diğer parçacıklar). Bu işlem, tank içeriğinin hareketi durduktan sonra 30 dakika gibi bir süre devam edebilir.• Sıvı içinde gaz kabarcıklarının yükselmesi (örneğin; basınç düştüğünde sıvının kendi kendine buhar çıkarması veya kargo devrelerine hava basarak bir tanka inert gaz verilmesi). Bu işlem, tank içeriğinin hareketi durduktan sonra 30 dakika gibi bir süre devam edebilir.• Boş bir tanka petrol yüklemenin ilk aşamalarında çalkalanma ve sıçrama. Bu, sıvıda ve sıvının üzerinde oluşabilecek olan buharda da bir problemdir.• Bir nozuldan damlacıkların ve parçacıkların püskürtülmesi (örneğin, stim basma operasyonu).• Bir sıvının bir katı yüzeye çarpması veya yüzeye sürtünerek hareket etmesi (örneğin, su ile yıkama işlemleri veya bir tankı petrolle doldurma işleminin başlangıç safhaları).• Bazı sentetik polimerlerin şiddetle birbirine sürtünmesi ve bunu takiben ayrılması (örneğin, eldivenli ellerin arasından bir polipropilen halatın kayarak geçmesi).Şarjlar birbirinden ayrıldığı zaman, aralarında büyük bir voltaj farkı meydana gelir. Aynızamanda çevresindeki alan boyunca bir voltaj dağılımı oluşur ve statik elektrik alanıolarak bilinir. Bunlara örnek olarak:• Bir tankta şarjlı petrol sıvısı üzerindeki şarj, gerek sıvının içinde gerekse üst boşluk hacminde tank boyunca bir statik elektrik sahası meydana getirir, hem sıvıda hem de üst boşluk hacminde; ve• Tank yıkama nedeniyle meydana getirilen su sisi üzerindeki şarj tank boyunca bir alan oluşturur.
  • ISGOTT 53Eğer şarjlı olmayan bir iletken bir statik elektrik alanının içinde bulunuyorsa, bununvoltajı hemen hemen işgal ettiği bölgenin voltajı kadardır. Ayrıca, bu saha iletkeniniçinde bir şarj hareketine yol açar; bir işaretin şarjı, iletkenin bir ucundaki alan tarafındanetkilenir ve zıt işaretli eş değer bir şarj karşı uçta kalır. Bu şekilde ayrılan şarjlar tesirlişarj yükleri olarak bilinir ve alanın mevcudiyeti ile birbirinden ayrı tutuldukları sürece,bunlar bir statik elektrik deşarjına katkıda bulunabilme kapasitesindedir.3.1.3 ŞARJ BİRİKMESİAyrılmış olan şarjlar bir araya gelebilir ve birbirlerini nötürleştirebiiir. Bu işlem, şarjgevşetmesi olarak bilinir. Eğer birbirinden ayrılan maddelerin (şarj taşıyan maddelerin)biri veya her ikisi çok zayıf bir elektrik iletkeni (izolatör, yani özgül iletkenliği küçük) ise,yeniden birleşme engellenir ve madde kendi üzerinde şarj tutar veya şarj biriktirir. Şarjıntutulduğu bu zaman süresi maddenin gevşetme süresiyle belirlenir, bu ise maddeniniletkenliğine bağlıdır; iletkenlik ne kadar az olursa gevşetme süresi o kadar fazla olur.Eğer bir maddenin nispeten yüksek bir iletkenliği varsa, şarjların yeniden birleşmesi çokhızlı olur ve ayrılma işlemini önleyebilir ve dolayısıyla, madde üzerinde çok az statikelektrik birikir veya hiç birikmez. Bu şekildeki yüksek değerli iletken bir madde, zayıf biriletken vasıtasıyla yalıtıiırsa, şarjı sadece tutabilir veya biriktirebilir; ve şarj kaybının hızı,az yalıtkan olan bu maddenin dinlenme süresine bağlıdır.Gevşetme işlemine yön veren önemli sebepler; görüldüğü gibi, birbirinden ayrılanmaddelerin elektriksel iletkenlikleri ve bunların ayrılmasından sonra bunların arasınayerleşebilecek olan her türlü ilave maddenin elektriksel iletkenliğidir.Rafine edilmiş beyaz ürünler çok düşük iletkenliğe sahiptir, bunların dinlenme süresiyaklaşık yarım dakika kadardır. Bu, Bölüm 11.8.2.3te belirtilen çökme süresi ilekarıştırılmamalıdır.3.1.4 STATİK ELEKTRİK DEŞARJIStatik elektrik alanı çok güçlü bir hale geldiğinde ve yalıtkan bir maddenin elektrikseldirenci aniden kırıldığında, statik elektrik deşarjı oluşur. Kırılma oluştuğunda,dinlenmeye bağlı şarjın tekrar birleşimi ve derece derece akışının yerini, parlayıcı biratmosferde oluşursa ateşleyici bir kaynak olabilen, kuvvetli lokal bir ısı artışı (yani, birkıvılcım) oluşturan ani bir akış tekrar birleşimi alır. Bütün yalıtkan araçların, kırılmalar vestatik elektrik deşarjları tarafından etkilenebilmesine rağmen; tanker operasyonları içinasıl tehlike, ateşleyici kaynaklardan sakınmak için buhar veya havadaki deşarjlarınoluşmasıdır.Tankın şeklinden ve problar ve yapısal elemanlar gibi içerideki iletken çıkıntıların varolmasından dolayı, iletken tanklarda veya bölümlerdeki statik elektrik alanları aynıdeğildir. Çıkıntılı yerlerin yakınlarında, çevresindeki genel alan gücüne kıyasla dahabüyük bir alan gücü vardır ve dolayısıyla deşarjlar genellikle çıkıntılı yerlerde meydanagelir. Çıkıntılı bir nokta ile çevresindeki boşluk arasında, diğer bir cisme ulaşmadandeşarj meydana gelebilir.
  • 54 ISGOTT3.1.4.1 Deşarj ÇeşitleriStatik elektrik deşarjı aşağıda anlatıldığı gibi bir korona, bir fırça deşarjı, bir kıvılcımveya yayılan fırça deşarjı formunda olabilir:Korona, mevcut enerjinin bir kısmını yavaşça bırakan yalın ince bir iletkenden çıkan biryayılma deşarjıdır. Korona genellikle, benzinden çıkan buharları veya propan gibi birgazı ateşlemeye yeterli değildir.Fırça Deşarjı, koronadan daha hızlı olan yalın bir az iletkenden çıkan akımdır ve dahaçok enerjiyi serbest bırakır. Bir fırça boşalması gaz ve buharları tutuşturmak içinyeterlidir. Aşağıda fırça deşarjı örnekleri vardır• Bir tankın içine indirilen numune alma aletleri ile elektrik yüklü bir petrol sıvısı yüzeyi arasında.• Yüksek debi ile yüklenmekte olan şarjlı bir petrol sıvısı ile yapısal bir eleman veya iletken bir çıkıntı (örneğin sabit tank yıkama makinesi) arasında.Kıvılcım, statik elektrik alanı içindeki enerjinin, parlayıcı bir atmosferi ateşlemeye yeterliolan ısıya dönüştüğü yerdeki iki iletken arasındaki anlık bir deşarjdır. Kıvılcım örnekleriaşağıdadır:• Şarjlı bir sıvının yüzeyinde yüzen ve topraklanmamış olan bir cisimle buna bitişik bir tank bünyesi arasında.• Bir tankın içine sarkıtılmış ve topraklanmamış bulunan teçhizatla buna bitişik tank bünyesi arasında.• Bakım ve onarımdan sonra bırakılan İletken el aletleri veya maddeler arasında, bir paçavra veya kaplama parçasıyla yalıtıldığında.Kıvılcımlar, çeşitli gereksinimler yerine getirilirse, harekete geçebilir. Bu aşağıdakileriiçerir:• Voltaj farkı mevcutken, deşarjın meydana gelmesi imkanını sağlayacak kadar kısa olan, fakat meydana gelen herhangi bir alevin boğularak söndürüleceği kadar kısa olmayan bir deşarj aralığı.• Yanmaya başlatmak için gerekli olan minimum enerji miktarını sağlamaya yetecek ölçüde elektrik enerjisi.Yayılan Fırça Deşarjı, oldukça şarjlı fakat aykırı kutuplu iki yüzey ile yüksek güçlüyalıtkan ve yüksek özdirençli bir levha malzemeden hızlı, bir yüksek enerji deşarjıdır.Deşarj, iki yüzey arasında bir elektriksel temas (kısa devre) ile başlar. Kutuplu levha,serbest bölümde veya daha normal olduğu gibi, iletken bir (normal olarak topraklan­mış) madde ile çok yakın bir yüzey teması olabilir.Kısa devre şöyle meydana gelebilir:• Yüzeyin delip geçilmesiyle (mekanik olarak veya elektriksel bir kesme ile).• Elektriksel olarak bağlı iki elektrot ile her iki yüzeyin aynı zamanda yaklaşımı ile.• Yüzeylerden biri topraklandığında, topraklanmış bir iletken ile diğer yüzeye dokunmakla.
  • I S GOTT 55Yayılan bir fırça deşarjı oldukça enerjik olabilir (1 jul veya daha fazla) ve böyleceparlayıcı bir karışımı tutuşturmaya hazır olacaktır.Bilimsel çalışmalar göstermektedir ki; tanklarda, doldurma devrelerinde ve bağlantıparçalarında 2 mmden daha kalın epoksi kaplamalarda, şartların sebep olabilmesiyoluyla bir yayılan fırça deşarjı ihtimali vardır. Bu durumlarda, kargonun açıkçatopraklanması için gereksinimlere uzman bir tavsiye aramak ihtiyacı olacaktır. Ancak,çoğu gemide, epoksi boyaların kalınlığı genellikle 2 mmden kalın değildir.3.1.4.2 İletkenlikTankerler ve terminaller tarafından elleçlenen maddeler ve sıvı ürünler, iletken, iletkenolmayan veya yarı iletken (çoğu statik elektrik standardındaki yayan/dağılan terimiyerine şimdi yan iletken tercih edilmektedir) olarak sınıflandırılmışlardır.İletken Olmayan Maddeler (veya İletmeyenler)Bu maddelerin o kadar düşük iletkenlikleri vardır ki, bir şarjlı bir kere aldıklarında bunuçok uzun süre kendilerinde tutarlar. Bunlar izolatör görevi yaparak iletkenlerden şarjkaybını önleyebilirler. Şarj edilmiş iletken olmayan maddeler; komşu izole edilmişiletkenlere şarj aktarabildiğinden veya bu iletkenlerde şarja sebep olabileceğinden veyakınlarındaki topraklanmış iletkenlere fırça deşarjı oluşturabileceğinden tehlike arzederler.Sıvılar 50 picoSiemens/metre (pS/m)den düşük iletkenliğe sahip olduklarındailetken olmayan bir madde gibi özellik gösterirler. Böyle sıvılardan sık sık StatikBiriktiriçiler olarak bahsedilir.Beyaz ürünler (damıtılmış olanlar) gibi petrol ürünleri tipik olarak 10 pS/m altında biriletkenlikle bu sınıfa girerler. Kimyasal solventler ve çok rafine edilmiş yakıtların 1pS/mden daha az bir iletkenliği vardır. Sıvı iletken olmayan maddeler, polipropilen,PVC, naylon ve lastik çeşitlerinin çoğu gibi plastikleri içerir. Eğer bunların yüzeyleri kirveya nemle kirlendiğinde daha iletken hale gelirler. (Statik biriktirici petroller yüklenirkenalınması gereken tedbirler Bölüm 11.1.7de yer alır).Yarı İletken Maddeler (veya Dağıtan Maddeler veya Orta Dereceli İletkenler)Üçüncü grup iletkenleri bu ilk iki gurubun arasında orta bir seviyede kalan sıvılar vekatılar gurubudur. Sıvıların 50 pS/myi aşan bir iletkenlikleri vardır ve iletken sıvılar,statik biriktirici olmayanlar olarak bilinirler. Bunların örnekleri, siyah petroller (içinde tortumaddeleri içeren petroller) ve ham petrollerdir ve bunların iletkenlikleri tipik olarak10.000-100.OOOp/Sm ölçü kapsamında bulunmaktadır. Bu ara sınıftaki katı maddeler;tahta, mantar, kenevir ve doğal olarak tabiatta mevcut bulunan organik maddeleri içerir.Bunlar iletkenliklerini kolayca su çekebilmelerine borçludurlar ve bunlar, yüzeyleri nemve pislikle kirlendikçe daha iletken hale gelirler. Ancak, yeniyken veya baştan sonatemizlenip kurutulduklarında; iletkenlikleri, iletken olmayan maddeler sınıfına girmeyeyetecek kadar düşebilir.Eğer bu ara iletkenlik grubundaki maddeler, topraktan yalıtılmamışsa, bunlarıniletkenlikleri normal olarak bir statik elektrik şarjının birikmesine engel olmaya yetecekkadar yüksektir. Ancak, bunların iletkenlikleri normal olarak enerji dolu kıvılcımlarmeydana gelmesini engelleyecek kadar düşüktür.
  • 56 ISGOTTOrta dereceli iletken maddeler için statik elektrik deşarj tehlikesi azdır, özellikle buRehberdeki güncel uygulamalara bağlı kalınırsa, harekete geçme şansları bile dahaküçüktür. Buna rağmen, iletkenlikleri birçok faktöre bağlı olduğundan ve gerçekiletkenlikleri bilinmediğinden orta dereceli iletkenler ile çalışılırken dikkat edilmelidir.İletken MaddelerBunlar; katılarda metallerdir ve sıvılarda ise, deniz suyu dahil olmak üzere bütün sulueriyiklerdir. Yaklaşık %60ı sudan meydana gelmiş olan insan vücudu gerçekten sıvı biriletkendir. Alkollerin çoğu sıvı iletkendir.İletkenlerin önemli özelliği, bunlar yalıtılmadığı taktirde bir şarjı tutamamalarından ibaretkalmayıp aynı zamanda eğer bunlar yalıtılmışsa ve elektrik deşarjı için bir fırsatmeydana gelirse, mevcut olan bütün şarjın hemen hemen aynı olarak deşarj içinebırakılmasıdır.Aşağıdaki Tablo 3.1, bir ürünler dizisi için sınıflama ve tipik iletkenlik değerleri hakkındabilgi içerir: Ürün Tipik iletkenlik Sınıflandırma (picoSiemens/metre) Benzin (saf) 0,1 - 1 biriktirici Motor benzini 10-300** biriktirici Dizel 1 -100** biriktirici Dizel (çok çok az sülfürlü) 0,1 - 2 biriktirici Kerosen 1 -50 biriktirici Ticari jet yakıtı 0,2-50 biriktirici Yağlama yağı (baz) 0,1 -1.000 biriktirici Tolüen 1 biriktirici Siklohekzan <2 biriktirici Ksilen 0,1 biriktirici Statik elektriğe karşı katkılı yakıt 50 - 300 biriktirici değil Ağır siyah fuel oiller 50-1.000 biriktirici değil Ham petrol > 1.000 biriktirici değil Bitüm > 1.000 biriktirici değil Alkol 100.000 biriktirici değil Keton 100.000 biriktirici değil Damıtık su 1.000.000.000 biriktirici değil su 100.000.000.000 biriktirici değil Tablo 3.1 - Ürünlerin tipik iletkenlikleri Performansı arttırmak için kullanılan katkılar, iletkenliği önemli derecede artırabilir.
  • ISGOTT 573.1.5 GAZLARIN VE SİSLERİN ELEKTROSTATİK ÖZELLİKLERİNormal şartlarda, gazlar oldukça yalıtkandır; bunun diğer gazlarda ve havada askıdaduran maddeler ve sisler ile ilgili olarak önemli özellikleri vardır. Şarjlı sisler, aşağıdakiörneklerde olduğu gibi bir nozuldan sıvının enjekte edilmesi sırasında oluşur:• Çok yüksek bir hızla boş bir tanka giren petrol ürünleri.• Yoğunlaşan ıslak buhar.• Tank yıkama makinelerinden çıkan su.• Ham petrol ile yıkama esnasında ham petrol.Örneğin, su gibi bir sıvının çok yüksek bir iletkenliği olabilmesine rağmen damlacıklarüzerindeki şarjın gevşetilme olayı çevredeki gazın yalıtma özellikleri tarafındanengellenir. İneri baca gazında bulunan veya basınçlı sıvı karbon dioksitin boşaltılmasısırasında meydana gelen ince parçacıklar çoğunlukla şanlıdır. Meydana gelen derecederece şarj gevşemesi, parçacıkların veya damlacıkların çökmesi sonucudur, ve eğeralan gücü yüksek ise, ince çıkıntılarda korona deşarjı sonucudur. Bazı şartlar altında,hidrokarbon gaz/hava karışımlarını tutuşturmaya yeterli enerjili deşarjlar meydanagelebilir. Bölüm 3.3.4e de bakınız.3.2 STATİK ELEKTRİK T E H L İ K E L E R İ N E KARŞI G E N E L Ö N L E M L E R3.2.1 GENEL BAKIŞParlayıcı bir atmosferin potansiyel olarak mevcut olduğu her zaman, statik elektriktehlikelerini önlemek için alınması gereken ölçüler aşağıdadır:• Metal nesnelerin elektriksel olarak geminin metal yapısına bağlanması, elektriksel olarak yalıtkan olabilen metal nesneler arasındaki kıvılcım deşarjı tehlikesini giderir. Bu; iskandil alma,- aleç alma ve numune alma için kullanılan herhangi bir ekipmanın metal parçalarını içerir.• Elektriksel olarak bağlanamayan herhangi bir gevşek iletken nesnenin, tanklardan veya diğer tehlikeli bölgelerden çıkarılması.• Yüklemenin başlangıç aşamasında her tank girişinde; örneğin, dip yapı elemanları kapandıktan sonraya kadar, tüm çalkalanmalar ve yüzey türbülansı d urun cay a kadar ve mevcudiyeti muhtemel olan suyun boru devrelerinden temizlenene kadar, kargonun doğrusal hızını maksimum saniyede 1 metreyle sınırlamak, yani: a) bütün sıçrama ve yüzey türbülansının durması için, tank tabanındaki doldurma borusu ve diğer yapısal elemanlar doldurma borusu çapının iki katı derinlikte kalıncaya kadar ve b) boru devresinde toplanan herhangi bir su temizlenene kadar. Bu kısıtlı debide hangisi daha az ise, 30 dakikalık bir periyot için yükleme yapmak gerekir veya, iki boru devresinin hacmi (yani, sahil tankından geminin tankına) tanka yüklenene kadar.• Ürün beyaz olmadıkça, bütün operasyon için tank girişinde maksimum 1 m/sn ürün akış kısıtlamasına devam edilmesi. Bu şartlarda bir temiz ürün, hacimde %0,5 den daha az serbest su veya karışmaz diğer bir sıvı ve litrede 10 mgrdan daha az asılı katı parçacıklar içeren biri olarak tarif edilir.• Tank tabanına yakın sona eren bir dolum borusu ile taban girişi kullanarak, doldurma sıçramasından sakınılması.
  • 58 ISGOTTStatik biriktirici petrollerden üst boşluk, iskandil, ölçü ve numune alma işlemleriesnasında statik elektriğe karşı aşağıdaki ilave tedbirler alınmalıdır:• Yüklemenin tamamlanmasından sonra 30 dakika için ve yükleme esnasında iskandil alma, aleç alma ve numune alma için metal ekipmanın kullanılmasını yasaklamak. 30 dakikalık bir bekleme süresinden sonra, metalik ekipman iskandil alma, aleç alma ve numune alma için kullanılabilir, ancak bu etkili bir şekilde elektriksel olarak eşitlenmeli ve tankın içine salınmadan önce geminin bünyesine emniyetli bir şekilde topraklanmalı ve çıkarıldıktan sonraya kadar topraklı vaziyette kalmalıdır.• Yüklemenin tamamlanmasından sonra 30 dakika için ve yükleme esnasında iskandil, aleç ve numune almak için kapasitesi 1 litreden daha fazla olan, metal olmayan tüm kapların kullanılmasını yasaklamak. Kapasitesi 1 litreden daha küçük olan metal olmayan kaplar, numune alımı öncesi ovalanmamış ve hiç iletken parçası olmayanı temin edilmiş tanklarda numune almak için kullanılabilir, iletkenliği oldukça yüksek bir temizleyici, %70:30 IPA:toluen karışımı gibi bir solvent veya sabunlu su ile temizlik yapılması, şarj oluşumunu azaltmak için tavsiye edilmektedir. Şarj birikimini önlemek için, kab yıkandıktan sonra kuruma aşamasında ovalanmamalıdır.Doğru olarak dizayn edilmiş ve donatılmış bir iskandil borusu vasıtasıyla yapılanişlemlere her zaman izin verilir. Herhangi önemli bir şarjın, iskandil borusunun içindekisıvı yüzeyinde birikmesi mümkün değildir ve bu nedenle hiçbir bekleme süresine gerekyoktur. Ancak, bir tankın içine şarjlı nesneleri sokmaya karşı uyulması gereken tedbirlerhala uygulanmalı ve eğer metal ekipman kullanılıyorsa iskandil borusunun içinesallandırmadan önce gemi bünyesine topraklanmalıdır.Statik biriktirici petrollerin aleç, iskandil ve numune alma işlemleri yapılırken alınacaktedbirlere ayrıntılı rehberlik için Bölüm 11.8.2.3e bakınız. Kargoda bir elektrik şarjbirikimi ile birleşen tehlikelerden sakınmak için bu tedbirler tam olarak uygulanmalıdır.3.2.2 ELEKTRİKSEL BAĞLANTIŞarj yüklü olabilecek ve elektriksel olarak yalıtımlı nesneler arasındaki bir statik elektriktehlikesini önleyici en önemli önlem, bütün metal nesnelerin elektriksel olarak eşitlen­mesinin yapılmış olmasıdır. İletken maddelerden toprağa deşarjdan sakınmak,normalde pratik olarak onların elektriksel olarak bağlantısı (topraklama) ile olur.Gemilerde toprağa elektriksel olarak bağlantı, metal nesnelerin etkili bir şekilde gemininmetal bünyesine, doğal olarak denizin içinden toprakla irtibatlanması ile oluşturulur.Tehlikeli durumlara karşı elektriksel olarak yalıtkan yapılan ve dolayısıyla elektrikselolarak eşitlenmesi gerekenlere bir kaç örnek aşağıdadır:• Gemi ve sahil arasında elektriksel izolasyonu sağlamak için bir boy iletken olmayan hortum veya izoleli filenç için hariç, gemi/sahil hortum kaplinleri ve filençleri. (Bölüm 17.5e bakınız.)• Taşınabilir tank yıkama makineleri.• İletken parçalarıyla el ile iskandil ve numune alma ekipmanı.• Eğer metal şeritten baştan sona geçerek bir topraklama yolu dizayn edilmemişse, sabit olarak donatılmış olan aleç alma sisteminin şamandırası.Elektriksel olarak eşitleme ve topraklamanın en emin yöntem, iletkenler arasındakimetalden bir bağlantı yoluyla olur. Alternatif olarak elektriksel eşitleme araçları, bazıuygulamalarda etkili olması sağlanmalıdır, örneğin, yarı-iletken borular ve O ringler,GRP boruları ve onların metal kaplinleri için gömülü ise metal katları.
  • ISGOTT 59Her ne zaman bir teçhizat kurulurken ve uzun süre kullanımda olmayan teçhizatıhazırlarken, taşınabilir teçhizat ile statik elektrik tehlikelerine karşı bir koruyucu olarakkullanılan herhangi bir topraklama veya elektriksel eşitleme bağlantısı yapılmalıdır.3.2.3 BAĞLANMAMIŞ İLETKEN NESNELERDEN SAKINMATanker operasyonları esnasında bazı cisimler yalıtılmış olabilir, örneğin:• Statik biriktirici bir sıvının içinde yüzmekte olan bir teneke kutu gibi bir metal cisim.• Tank yıkama işlemleri sırasında bir tankın içine düşmekte olan gevşek bir metal cisim (düşme halindeyken).• Tamirden sonra eski bir tahta parçasının üzerinde bırakılan metal bir el aleti.Bu çeşit cisimlerin tanktan çıkarılması için her türlü gayret gösterilmelidir, çünkü açıkçabellidir ki bunların isteyerek elektriksel eşitlenmelerini yapmak mümkün değildir. Bundandolayı, özellikle tersanelerde yapılan onarımdan sonra tankların dikkatlice kontrollerininyapılması gerekir.3.3 STATİK ELEKTRİK TEHLİKESİNİN DİĞER KAYNAKLARI3.3.1 FİLTRELERTanker operasyonlarında aşağıdaki üç filtre tipi kullanılabilir:Kaba (150 mikrona eş veya daha büyük)Bunlar önemli derecede büyük şarj meydana getirmezler ve temiz tutulmalarıyla ilgili ektedbir gerektirmezler.İnce (150 mikrondan küçük, 30 mikrondan büyük)Bunlar önemli derecede büyük şarj meydana getirebilirler ve bu nedenle sıvı tankaulaşmadan önce şarjın gevşemesi için yeterli bir süre gereklidir. Sıvının, filtrenin boruiçindeki akış yönünde minimum 30 saniye (kalma süresi) harcaması gereklidir. Akış hızı,bu kalma süresi gereksiniminin karşılanması için kontrol edilmelidir.Mikro ince (30 mikrona eş veya daha küçük)Bu tip filtreler için, şarjın gevşemesi için yeterli süre, ürün kargo tanka girmeden önceminimum 100 saniye olmalıdır. Akış hızı buna bağlı olarak ayarlanmalıdır.3.3.2 KARGO TANKLARINDAKİ SABİT EKİPMANHerhangi bir diğer tank yapısına uzak, ancak oldukça şarjlı bir sıvı yüzeyine yakın birmetal prob, prob ucunda güçlü bir statik elektrik alanına sahiptir. Bu tip çıkıntılara,yüksek seviye alarmları veya sabit yıkama makineleri gibi tankın tepesinden inenekipman örnek olabilir. Statik biriktirici petrollerin yüklenmesi esnasında, bu güçlü statikelektrik alanı, sıvı yüzeyine yaklaşması ile statik elektrik deşarjına sebep olabilir.Yukarıda anlatılan metal prob tiplerinden, prob ucundaki statik elektrik alanını azaltmakiçin bir duvara veya diğer bir tank yapısına komşu ekipman donatılarak sakınılabilinir.Buna alternatif olarak, aşağıdaki uçtan tank yapısına doğru uzanan bir destek ilaveedilebilir, öyle ki yükselmekte olan sıvı probun yalıtılmış ucu ile karşılaşmaktansa birkenara temas eder. Bazı durumlarda mümkün olan diğer bir çözüm, proba benzerdüzenlemelerin tamamen yalıtkan bir madde ile yapılmasıdır. Bu tedbirler, tanklar inertliise veya gemi ham petrol veya siyah petrol hizmetine tahsis edilmişse, gerekli değildir.
  • 60 ISGOTT3.3.3 TANKLARIN iCiNE SERBEST DUSUSUstten (asagiya serbest birakarak) doldurma olarak yapilan yukleme ve balast almaislemi, sarjli siviyi kucuk damlaciklara parcalayacak ve tank icine carpacak sekilde olur.Bu, tankta petrol gazi konsantrasyonunun artmasina yol agabilecegi gibisarjli bir sistabakasi da olusturulabilir. Ustten yukleme veya balast alma islemleri ile ilgilikisitlamalar Bolum 11.1.12de verilmistir.3.3.4 SUSiSLERiTankin su ile yikanmasi esnasinda oldugu gibi, tanklann icine su fiskirtilmasi, statikelektrikle yuklu bir sis olusmasina yol agar. Bu sis, yikanmakta olan tankin icine duzenliolarak dagilmistir.Statik elektrik seviyeleri bir tanktan diger tanka gerek buyukluk, gerekse pozitif veyanegatif olma yonunde faklilik gosterir.Kirli bir tankta yikama islemine baslandiginda sisteki sarj baslangig olarak negatiftir,maksimum bir negatif degere ulasir, ondan sonra geriye giderek sifira duser ve nihayetpozitif bir denge degerine dogru yukselir. Sarj yuklenmesinin seviyesini ve pozitif ya danegatif olusunu etkileyen bircok degiskenin arasinda, yikama suyunun ozelliklerinin vetankin temizlik derecesinin en onemli etkileri yaptiklan saptanmistir. Statik elektriksarjinin meydana gelmesinde tankin yikamasinda devir-daim ettirilen suyun bzelliginindegismesi ile veya temizlik katki maddelerinin ilave edilmesi ile tank icindeki su sisindecok yuksek statik elektrik seviyelerine yol acilabilir. Bir tanktaki yikama makinelerininkapasitesi ve sayisi sarjin degisme hizini etkiler fakat son denge uzerinde fazla etkileriyoktur.Yikama sirasinda tankin icinde meydana getirilen sarjli sis damlaciklan tank hacmindehertarafinda potansiyel (voltaj) dagilimi ile belirlenen bir statik elektrik alanini meydanagetirir. Tank bunyesi ve duvarlari toprak (sifir) potansiyelindedir; alan potansiyeli buyuzeylerden olculen mesafeye gore artar ve bunlardan en uzak noktalarda en yuksekseviyededir. Alan gucu veya voltaj derecesi bu alan icinde tankm duvarlan ve tankbunyesi yakininda en buyuk degerdedirler. Eger alanin gucu yeteri kadar yuksekse, buhacmin igerisine dogru elektrik cozulmesi meydana gelir ve koronaya yol acar. cikintilinoktalar, alan gucunde yogunlasmalara yol actigi icin bir korona tercihen bu noktalardanmeydana gelir. Bir korona, sisin icine aksi isarette bir sarj enjekte eder ve sisin icindekisarj miktanin bir denge degeri ile sinirlandirma bakimindan ana yontemlerden biriolduguna inanilir. Tank yikama sirasinda meydana gelen korona desarjlan, mevcutolabilecek hidrokarbon gazi/hava karisimlarini tutusturmaya yetecek kadar gucludegildir.Belirli sartlar altmda, hidrokarbon gazi/havakarisimlarini tutusturmaya yetecek kadarenerjisi olan desarjlar, sarjli sisle dolu tankin iginde zaten bulunan veya icine konulantopraklanmamis iletken cisimlerden meydana gelebilir. Bu sekilde topraklanmamisiletkenlere ornekler, iletken olmayan bir halatin ucundaki metal bir iskandil cubugu veyatank boslugunun icinden gecerek dusen bir metal parcasi olabilir.Esas itibariyle induksiyon yoluyla bir tank icindeki topraklanmamis bir iletken,topraklanmis bir cisim veya yapiya yaklastigi zaman yuksek bir potansiyel kazanabilir;ozellikle sonuncusu bircikinti seklindeyse. O zaman topraklanmamis olan iletkentopraga desarj yaparak parlayici hidrokarbon gazi/hava karisimini atesleyebilecek birkivilcim meydana getirebilir.
  • ISGOTT 61Bir sis içinde ateşlemeye sebep olan topraklanmamış iletkenlerle yapılan işlemleroldukça karmaşıktır ve bir ateşleme meydana gelmeden önce aynı anda birkaç şartınyerine getirilmesi gerekir.Bu şartlar cismin boyutlarını, cismin yerini, tankın içindeki statik elektrik seviyesini vedeşarjın meydana geldiği yerin geometrik şeklini içine almaktadır.Katı ve topraklanmamış iletken cisimler gibi yıkama yöntemi tarafından meydanagetirilmiş ve yalıtılmış bir su jeti, aynı şekilde bir kıvılcım meydana getirici göreviyapabilir ve bir tutuşturmaya yol açabilir. Deneyler; yüksek kapasiteli, tek nozullu sabityıkama makinelerinin boyutları, mevkileri ve parçalanmadan önce geçen sürelerindendolayı, harekete geçiren deşarjların oluşması için gerekli kriteri sağlayabilen su jetlerimeydana getirebileceğini göstermiştir. Diğer taraftan bu şekildeki taşınabilir yıkamamakineleri tarafından oluşturulan su jetlerinin harekete geçirici deşarj oluşturabilecek­lerine dair bir kanıt yoktur. Bu, şu şekilde açıklanır; eğer su jeti başlangıçta ince ise,elde edilen su jetinin uzunluğu diğerlerine göre küçüktür ve böylece küçük bir kapasitesivardır ve harekete geçirici deşarjları kolaylıkla oluşturmazlar.Uzun devreli deney sonuçlarını kullanma ve geniş kapsamlı deneysel araştırmalarsonucunda tanker endüstrisi Bölüm 11.3de belirtilen tank yıkama rehberini meydanagetirmiştir. Bu rehberin amacı; tank içindeki sislerde aşırı şarj meydana gelmesiniönlemek ve tankın içinde şarjlı sis bulunduğu zaman topraklanmamış iletken cisimlerintanka temasını kontrol altına alma esaslarına dayanır.Tank yıkaması esnasında meydana gelen şarjlı sisler zaman zaman kombinetaşıyıcıların (OBOs) yarısına kadar balast alınmış ambarlarında meydana gelir. Bugemilerin dizaynları nedeniyle, gemi mutedil dalgalı denizde yalpa yaptığı zaman bileambarın yan duvarlarına balastın sis meydana getirici şiddetli vuruşları olabilir. Buvuruşlar aynı zamanda tankın içinde serbestçe uçuşan su kütlesini ve damlacıklarınımeydana getire-bilir, öyle ki eğer tanktaki atmosfer parlayıcı ise tutuşma için gerekliortam hazırlanmış olur. Buna en etkili karşı önlem olarak, tankları ya boş bulundurmakya da tamamen doldurmaktır, bu şekilde tankın içindeki şiddetli dalgalanma hareketiönlenmiş olur.3.3.5 İNERTGAZInert gaz içinde taşınan küçük parçacık halindeki maddeler statik elektriğe şarj edilmişolabilir. Şarj ayırımı yanma gelişmesinde meydana gelir ve şarjlı parçacıklar inert gaztemizleyicisi, fan ve dağıtım devrelerinden geçerek kargo tanklarının içine taşınabilirler.İnert gazın taşıdığı statik elektrik şarjı genellikle küçüktür, fakat yıkama esnasındameydana gelen su sislerinde oluşan çok daha yüksek şarj seviyeleri gözlenmiştir.Tanklar normal olarak inertli bir durumda oldukları için bir statik elektrik ateşlemesiihtimali ancak, zaten parlayıcı bir atmosfer İhtiva eden bir tankı inertlemek gerektiğindeveya zaten inertlenmiş olan bir tanka hava girmesi sonucunda oksijen miktarı yükseldiğiiçin yanıcı olma ihtimali artmışsa düşünülmelidir. Bu nedenle; iskandil alma, aleç almave numune alma esnasında tedbirler gereklidir. (Bölüm 11.8.3e bakınız).3.3.6 KARBON DİOKSİDİN BASILMASIBasınç altındaki sıvı karbon dioksitin basılması esnasında meydana gelen süratlisoğuma, katılaşmış karbon dioksit parçacıklarının meydana gelmesi ile sonuçlanabilir,
  • 62 ISG OTTbu parçacıklar vuruşla ve nozul ile temasıyla şarjlı duruma gelir. Bu şarj, ateşleyicikıvılcımların oluşması için potansiyeli vardır. Sıvılaştırılmış karbon dioksit, inertleme içinkullanılmamalıdır veya parlayıcı gaz karışımları ihtiva edebilecek olan kargo tanklarınaveya pompa dairelerine herhangi bir sebepten dolayı basılmamalıdır.3.3.7 GİYİM VE AYAKKABIAyakkabı vasıtasıyla veya üzerinde durduğu yüzey nedeniyle topraktan büyük ölçüdeyalıtılmış olan bir şahıs statik elektrikle yüklü olabilir. Bu şarj yalıtkan maddelerin fizikiayrılması olayından doğabilir, örneğin, çok kuru bir yalıtkan yüzey üzerinde yürümek(ayakkabıların topukları ve yüzey arasında ayrılma) veya bir elbiseyi çıkarma yoluyladoğabilir.Çok uzun bir süre boyunca devam eden deneyimler, giyim eşyası ve ayakkabıtarafından sebep olunan statik elektrik deşarjlarının petrol endüstrisinde belirgin birtehlike meydana getirmediğini göstermektedir. Bu durum, yüzeylerin özellikle rutubetinfazla olduğu zamanlarda, elektriksel dirençleri azaltan nem ve tuz birikimleri ile süratlekirlendiği deniz çevreleri için doğrudur.3.3.8 SENTETİK MALZEMELERSentetik maddelerden yapılmış olan ve sayısı gittikçe artan eşyalar gemiler üzerindekullanıma sunulmaktadır. Eğer bu maddeler parlayıcı atmosfer içinde kullanılacaksa,tankerlere ikmal yapan kişilerin statik elektrik tehlikeleri meydana getirmeyeceklerindenemin olmaları önemlidir.
  • I S GOTT 63 Bölüm 4 GEMİ VE TERMİNAL İÇİN GENEL TEHLİKELERBu Bölümde; gerek bir terminalde iskelede olsun, gerekse denizde olsun, her zamaniçin bir tankerde öncellikle alınması gereken tedbirler belirtilmiştir. Kargonunelleçlenmesi, balast alma, tank yıkama, inertleme veya kapalı bölümlere giriş gibi özelişlemlere ait tedbirler için ilgili Bölümlere başvurulmalıdır.4.1 GENEL PRENSİPLERBir tankerde patlama ve yangın tehlikesini azaltmak için parlayıcı bir atmosfer ileateşleyici bir kaynağın aynı yer ve zamanda birlikte bulunmasından sakınmak gerekir.Bu iki faktöre engel olmak her zaman mümkün değildir ve bu nedenle bunlardan birininkontrolü veya engel olunmasına çalışılmalıdır.Kargo bölümlerinde, pompa dairesinde ve ana güvertede parlayıcı gazların olmasımuhtemeldir ve bu mahallerdeki ateşleyici bütün kaynakların tam olarak bertarafedilmesi gereklidir.Yaşam mahallinin içinde kamaralar, mutfaklar ve diğer alanlar; elektrikli ekipman vekibritler ve/veya sigara çakmakları içeren onaylı sigara içme bölümleri gibi, kaçınılmazsurette ateşleyici kaynakları ihtiva ederler. Bu tip ateşleyici kaynakların kontrolü veazaltılması doğru bir uygulama iken, parlayıcı gazın girişini önlemek esastır.Her zaman dışarıdaki atmosferinkinden daha büyük olan yaşam mahallinin içindekiatmosferik basıncı sağlayan klima sisteminin giriş ağızları ayarlanmalıdır. Tuvaletlerinve kuzinelerin fanları içerdeki kokuyu/havayı dışarıya basması nedeniyle içeridekiatmosfer basıncının dışarıdaki atmosfer basıncının altına düşmesine sebep olaca­ğından, klima sistemleri %100 içeriden içeriye sirkülasyon durumuna ayarlanmamalıdır.Makine ve kazan dairelerindeki elektrikli teçhizat ve kazan operasyonları gibi bu tipateşleyici kaynaklardan kaçmılamayabilinir. (Bölüm 4.2.4e de bakınız). Bu nedenle, sözkonusu olan bölümlere parlayıcı gazın girişini önlemek şarttır. Artık fuel oiller parlayıcıbir tehlike oluşturabilirler (Bölüm 2.7ye bakınız) ve parlayıcılık için tanker ve terminalpersoneli tarafından akaryakıt bölümlerinin düzenli olarak kontrolü teşvik edilmişolmalıdır.Güverte mağazaları, kuru yük ambarlan, baş kasara, vasat kasara v.b. gibi yerlerdeparlayıcı gazların ve ateşleyici kaynakların her ikisi için emniyetli olarak kontrolü iyi birdizayn ve operasyon uygulaması ile mümkündür. Buna rağmen, söz konusu kontrollertitizlikle sürdürülmelidir.Ancak, bir inert gaz sisteminin tesisi ve doğru işletilmesi ilave bir emniyet sağlasa da buBölümde belirtilen tedbirlere gereken dikkat gösterilmesini imkansız kılmaz.
  • 64 ISGOTTPetrol döküntüsü ve sızıntısı bir yangın tehlikesi oluşturur ve kirliliğe sebep olabilir.Ayrıca, kaymalara ve düşmelere sebep olabilir. Dökülmeler ve sızıntılardan bu nedenlekaçınılmalıdır ve bunlar oluştuğunda kaynağını durdurmak için ve kirlenmiş bölgeyitemizlemek için hemen harekete geçilmelidir.4.2 POTANSİYEL TUTUŞTURUCU KAYNAKLARIN KONTROLÜ4.2.1 ÇIPLAK ALEVLERAna güvertede ve petrol gazının girme tehlikesinin olduğu diğer yerlerde çıplak ışıklarınkullanılması kesinlikle yasaklanmalıdır.4.2.2 SİGARA İÇİLMESİSigara içilmesi, gemilerde önemli tehlikeler oluşturur ve bu nedenle dikkatli bir şekildeyönetilmeyi gerektirir. Bu Bölümün metni, sigara içmekle ilgiliyken, tütsü ve buhurlukamış gibi yanıcı diğer ürünlerin uygulanmasında kontroller yapılmalıdır; bu, dünyaçapında kabul görmüş bir uygulamadır. Tütün ürünleriyle olduğu gibi alev çıkarmadanyanarak duman çıkaran ürünler, kamaralarda veya diğer yanıcı maddelerin yanında aslabırakılmamalıdır.4.2.2.1 Denizde Sigara İçilmesiBir tanker denizde iken, sadece gemi kaptanı tarafından belirlenmiş yerlerde vezamanlarda sigara içimine İzin verilmelidir. Ana güvertede ve petrol gazının girebileceğiyerlerde sigara içilmesi kesinlikle yasaklanmalıdır. Belirlenmiş sigara içme yerlerinintayininde Bölüm 4.2.2.3te listelenen kriterler dikkate alınmalıdır.4.2.2.2 Limanda Sigara İçilmesi ve Kontrollü Sigara İçilmesiLimanda sigara içilmesine, sadece kontrol edilmiş şartlar altında izin verilmiş olmalıdır.Tam bir bildiri içeren sınırlayıcı bir yöntemin başlangıcında idrak edilen zorluklar, eğergüvenli operasyonların yararına ise, böyle bir yöntemin yürütülmesini engellememelidir.Hem gemide hem de sahilde kurallara tam olarak riayeti sağlamak için uygun tedbirleralınmalıdır.Sigara içilmesi, onaylanmış sigara içme bölümlerinde hariç bir iskelede iken herhangi birtankerde ve tüm tanker terminallerini kuşatan kısıtlı alan içinde tam manasıylayasaklanmalıdır.Dubalar gibi daimi bir hareket sistemi olmaksızın dizayn edilmiş bazı tekneler, bir yaşammahalli bölümüne veya tank güvertesine doğrudan eklenmiş daha küçük yapıya sahipolabilirler. Bir yapı gibi alt bölümler, parlayıcı olmayan ve patlayıcı olmayan ürünlerintaşınması için dizayn edilmiş olabilir, fakat bu söz konusu bölümlerin gazsız olmasınıgaranti edemez.Bazı konvansiyonel gemiler, tipik olarak iç sularda çalışan tekneler ve dubalar gibi dahaküçük tekneler, yaşam mahalli bölümünde ve diğer mahallerinde pozitif basıncınkorunması için yeterli olmayışlarından dolayı, aynı riski taşırlar.Gazdan arındırılmış bir çevre sağlamanın doğal zorluklan, bir yaşam mahalli bölümününveya daha küçük bir yapının altında veya hemen dışında, emniyetli bir sigara içmebölümü şartlarını imkansız kılar. Böyle gemilerde sigara içilmesi, gemi terminalde veyatesiste bağlı iken tamamen yasaklanmış olmalıdır.
  • ISGOTT 654.2.2.3 Belirlenmiş Sigara İçme Bölümlerinin YeriBir tankerde veya sahilde belirlenmiş sigara içme bölümleri, operasyonlar başlamadanönce Sorumlu Zabit ve Terminal Temsilcisi arasında yazılı olarak mutabakata varılmışolmalıdır. Sorumlu zabit, tankerdeki tüm personelin sigara içmek ve tankerin sabituyarılarına ek olarak ilgili uyanları asmak için belirlenmiş yerler hakkında bilgilendirilmişolmasının sağlanmasından sorumludur.Her petrol kargoları elleçlendiğinde veya balast alma, inert gazla pörç yapma, gazfriyapma ve tank temizleme gibi işlemler yapıldığında, sigara içme yerlerinin belirlen­mesinde bazı kriterlere uyulmalıdır.Bu kriterler:• Belirlenmiş sigara içme bölümleri, yaşam mahallinin içinde bir yerde olmalıdır.• Belirlenmiş sigara içme bölümlerinin doğrudan açık güverteye açılan kapıları veya kaportaları olmamalıdır.• Özellikle rüzgar yokken, komşu tankerlerde veya İskelelerde operasyonlar olduğunda, nadiren yüksek petrol gaz konsantrasyonlarının bir belirtisi gibi, tehlike oluşturabilecek şartlar göz önüne alınmalıdır.Belirlenmiş sigara içme yerlerinde, bütün açıklıklar kapalı tutulmalıdır ve koridorlaraaçılan bütün kapılar kullanım haricinde kapalı tutulmalıdır.Tanker terminalde bağlı iken, hiçbir operasyon yapılmıyorken bile veya Sorumlu Zabitile Terminal Temsilcisi arasında yazılı anlaşma yapıldıktan sonra, diğer bir kapalı yaşammahallinin içinde, sigara içmeye sadece belirlenmiş sigara içme bölümlerinde izinverilebilir.Kıç yükleme/tahliye bağlantıları kullanıldığında, yaşam mahallinin kıç yükleme/tahliyemanifold güvertesine açılan kapı veya kaportaları olan herhangi bir yerinde veyabölümünde sigara içilmesine izin verilmemesini sağlamak için özel itina gösterilmelidir.4.2.2.4 Kibritler ve Sigara ÇakmaklarıEmniyetli kibritler veya sabit (araba tipi) elektrikli sigara çakmakları onaylanmış sigaraiçme mahallerinde bulundurulmalıdır.Tankerlerde kullanılan bütün kibritler emniyetli tip olmalıdır. Yaşam mahallinin dışında,kibritlerin ve sigara çakmaklarının kullanılması, sigara içmeye izin verilen yerler hariçyasak olmalıdır. Kibritler, tank güvertesinde veya petrol gazının bulunabileceği diğer herhangi bir yerde taşınmamalıdır.Tankerlerde, elektrikli ateşleme kaynakları ile bütün mekanik çakmaklar ve taşınabilirçakmakların kullanılması yasaklanmalıdır.Tekrar doldurulmayan/atılabilir çakmaklar kontrol edilemeyen bir ateşleme kaynağı gibiönemli bir tehlike oluşturur. Bu tip çakmakların kıvılcım üretme mekanizmalarınınmuhafazalı olmaması, bunların kazaen düşmesi halinde kolayca aktif hale gelmesineimkan verir.
  • 66 ISGOTTTerminal içinde kibritlerin ve çakmakların taşınması yasaklanmalıdır. Uymamadurumunda yerel kurallar altında şiddetli cezalar verilmelidir.4.2.2.5 UyanlarTankerlerde sigara içmenin ve çıplak ışıkların kullanılmasının yasak olduğunu belirtensabit veya taşınabilir uyarılar, yaşam mahallinden çıkışta ve gemiye geçiş noktasındaaçıkça görünür mevkilerde olmalıdır. Yaşam mahallinin içinde sigara içilmesi ile ilgilitalimatlar göze çarpacak şekilde yerleştirilmiş olmalıdır.4.2.3 MUTFAK FIRINLARI VE PİŞİRME ARAÇLARIÇıplak alev içeren mutfak (kuzine) fırınlarının ve diğer pişirme araçlarının kullanımı,tanker bir petrol iskelesinde iken yasaklanmalıdır.Gemi kamara personeli kuzinenin emniyetle kullanılması hakkında eğitilmelidir. Yetkisiolmayanların ve tecrübesiz personelin kuzineyi kullanmasına müsaade edilmemelidir.Sık sık tekrarlanan yangınların sebebi, kuzine havalandırmasında^ filtrede ve egzozborusunun içinde yağlı birikintilerin veya yanmayan yakıtın birikmesidir. Söz konusubölgelerin temiz bir durumda muhafaza edilmelerini sağlamak için sık sık kontroledilmeleri gerekir. Fritöz veya kızartma kapları kazaen yangın çıkmasını önleyicielektriği kesen termostatlar ile donatılmış olmalıdır.Mutfak personeli acil yangın durumları için eğitilmiş olmalıdır ve uygun yangınsöndürücüler ve yangın battaniyelerine kolayca ulaşılır durumda olmalıdır.Gemide seyyar fırınların ve pişirme araçlarının kullanılması kontrol edilmelidir velimanda iken, bunların kullanılması yasaklanmalıdır.Pişiriciler ve buharla ısıtılan diğer ekipman her zaman kullanılabilir.4.2.4 KAZAN VE MAKİNE DAİRELERİ4.2.4.1 Yanıcı EkipmanBrülör kıvılcımları ve baca yangınlarına karşı bir tedbir olarak; egzoz manifoldları, bacaegzozları, kazan boruları, kıvılcım tutucular iyi çalışır durumda muhafaza edilmelidir.Eğer bir baca yangını varsa ve bacadan kıvılcım düşüyorsa ve tanker denizde ise,kıvılcımların ana güverteye düşmesini önlemek için, geminin mümkün olduğu kadarçabuk rota değiştirmesi gerekir. Herhangi bir kargo, balast alma veya tank yıkamaoperasyonlarından biri yapılıyorsa, derhal operasyon durdurulmalı ve bütün tankaçıklıkları kapatılmalıdır.4.2.4.2 Kazan Borularının Temizlenmesi - Tomar EdilmesiKazan boruları limana varmadan önce ve limandan kalktıktan sonra kurum temizliğiyapılmalıdır (tomar edilmelidir). Köprü üstündeki vardiya zabitinden operasyonabaşlamadan önce danışılmalı ve gerekiyorsa geminin rotası değiştirilmelidir. Gemilimanda iken kazan borularının tomarı yapılmamalıdır.
  • ISGOTT 674.3 TAŞINABİLİR ELEKTRİKLİ EKİPMAN4.3.1 GENELTehlikeli bölgelerdeki operasyonlar için, lambalar dahil, bütün seyyar elektrikli ekipman,onaylı bir tipte olmalıdır. Kullanımdan önce, olabilecek kusurlar için dikkatlice kontroledilmelidir, ekipmanı kullanırken kablosunun bir yere takılmasını ve yalıtkanlığının zarargörmemesini, kabloların emniyetle bağlanmasını sağlamak için özel bir ihtimam gös­terilmelidir, böylece teçhizat her zaman kullanıma hazır bulunacaktır. Esnek kablolarınveya bağlantıda mekanik hasarına engel olmak için özel dikkat gösterilmelidir.4.3.2 ESNEK KABLOLARA BAĞLI LAMBALAR VE DİĞER ELEKTRİKLİ EKİPMAN (BAĞLANTI TELİ)Seyyar kablolara bağlı elektrikli ekipmanın kullanılması, kargo tankların içinde ve bitişikmahallerde veya ana güvertenin üstünde kullanımı yasaklanmalıdır, ancak ekipmanlarınkullanıldığı aşağıdaki periyotlar hariç:• Sıcak Çalışma için emniyetli hale getirilmiş bölümlerin içinde veya üstünde (Bölüm 9.4e bakınız).• Sıcak Çalışma için emniyetli olan veya hacimde %2nin altına kadar hidrokarbonu pörç edilmiş veya inertli ya da tamamen balast suyu ile doldurulmuş veya bunların herhangi bir kombinasyonu olan bölümlere bitişik yerlerde (Bölüm 9.4e bakınız).• Yukarıdaki gibi pörç edilmemiş veya Sıcak Çalışma için emniyetli olmayan diğer bölümlere açılan tüm tank açıklıkları kapalı ve böyle kaldığı sürece; veya• Tüm kabloları dahil tatmin edici ölçüde tamamen emniyetli ekipman; veya• Ekipman, onaylanmış patlama geçirmez bir yapının içinde bulunmalıdır. Herhangi bir seyyar kablo; ekstra sert kullanım için onaylanmış, toprak bağlantısı olan ve onaylanmış bir usulde patlama geçirmez yapıya daimi olarak bağlanmış bir tipte olmalıdır.İlave olarak, sadece ana güvertede kullanmak için onaylanmış belirli tipte teçhizatlarvardır.Yukarıdakiler, onaylanmış tipte telefonlar ile veya işaret ve seyir fenerleri ile kullanılmışesnek kabloların uygun kullanımını içermez.4.3.3 HAVA İLE ÇALIŞAN LAMBALAROnaylanmış bir tipteki hava ile çalışır lambalar, gazfri yapılmamış bir atmosfer içindekullanılabilir; uygulamada statik elektrik birikimine karşı, aşağıdaki tedbirler alınmışolmalıdır:• Hava girişinden önce bir su tutucu konmalı; ve• Hava hortumu düşük elektrik direncine dayanıklı olmalıdır.Devamlı olarak yerleştirilmiş olan üniteler topraklanmış olmalıdır.
  • 68 I S GOTT4.3.4 EL FENERLERİ, LAMBALAR VE TAŞINABİLİR BATARYALI ELEKTRİKLİ EKİPMANTankerlerde sadece, parlayıcı atmosferlerde kullanımı için yetkili bir otorite tarafındanonaylanmış olan el fenerleri kullanılmalıdır.UHF/VHF tipindeki taşınabilir telsiz cihazları aslında emniyetli bir tipte olmalıdır.Saatler, işitmeye yardımcı minyatür cihazlar ve kalp atışını düzenleyen cihazlar gibiküçük pille çalışan kişisel aletler, önemli ateşleyici kaynaklardan değildir.Parlayıcı bir atmosferde kullanmak için onaylı tiptekiler hariç; portatif radyolar, seskaydediciler, elektronik hesap makineleri, içinde pil/batarya olan kameralar, fotoğrafamaçlı flaş üniteleri, cep telefonları ve çağrı cihazları, tank güvertesinde veya gazıngirebileceği yerlerde kullanılmamalıdır.Trimod iskandil, aletleri batarya ile çalışan elektronik ünitelerdir ve parlayıcıatmosferlerde kullanım için uygun olduğuna dair sertifikalı olmalıdır.4.3.5 FOTOĞRAF MAKİNELERİMevcut fotoğraf çekme ekipmanının çok geniş bir yelpazesi vardır. Gemiler veterminaller, farklı durumlarda değişik tipteki kameralarla karşılaşabilir; örneğin, film ekibiveya ziyaretçilere ve personele ait kişisel fotoğraf ya da video ekipmanı. Günümüzdefotoğrafik ekipmanlar yaygın olarak kullanılır ve bunların kullanımının emniyetli olupolmadığına karar verirken aşağıdaki genel rehber göz önünde tutulmalıdır. Bu rehber,sadece ateşleme tehlikelerinden bahseder ve bazı limanlarda gemilerin karşılaşa­bileceği kame-ra kullanımının güvenlik yönünü dikkate almaz.Batarya içeren kamera ekipmanı, uzaklık kontrol ve film sarma mekanizması gibi,elektrikle çalışan parçaların işlemesi veya flaştan harekete geçirici bir kıvılcım oluştu­rabilir. Bu nedenle; böyle bir ekipman, tehlikeli bir alanda (Bölüm 4.4.2ye bakınız)kullanım için uygun olduğuna dair sertifikalı olmadıkça, tehlikeli bir alanda kullanılma­malıdır. Kullanımdan sonra atılabilir bir gömme flaş yetenekli olan fotoğraf makinelerivardır ve bunları tehlikeli bölgelerde kullanılmamasını sağlamaya özen gösterilmelidir.Flaşsız plastik atılabilir tipler gibi, bir flaşı veya herhangi bir pil ya da güçle çalışanparçası olmayan fotoğraf çekme ekipmanı vardır. Bu fotoğraf makineleri, tehlikelibölgelerde kullanım için emniyetli olarak düşünülebilir.Saatli bir mekanizmayla veya uzaklık ayarı ve filim sarma için doğrudan mekaniktertiplerle çalışan fotoğraf makineleri de mevcuttur ve bunlar tehlikeli bölgelerdekullanım için emniyetli olarak düşünülebilir.4.3.6 DİĞER TAŞINABİLİR ELEKTRİKLİ TEÇHİZATCep telefonları ve çağrı cihazlarının kullanımına rehber olması için Bölüm 4.8.6 ve4.8.7ye bakınız.Onaylı olmayan tipteki herhangi bir elektrikli veya elektronik ekipman, elektrikli veya pilliolursa, tehlikeli bölgeler içinde aktif hale getirilmemeli, çalıştırılmamalı veya kullanılma­malıdır. Buna; radyolar, hesap makineleri, fotoğraf çekme ekipmanı, dizüstü bilgisayar­ları, el bilgisayarları ve tehlikeli bölgelerde operasyon için onaylı olmayan fakat elektriklidiğer herhangi bir seyyar ekipman da dahildir, ancak bunlarla sınırlı değildir.
  • ISGOTT 69Söz konusu ekipmanın yaygın kullanımı ve hazır bulunmasından dolayı, tehlikeli alan­ların içinde kullanımını engellemek için uygun önlemler alınmalıdır. Personel, onaylıolmayan ekipmanın yasak olduğunu bilmeli ve terminallerin, elektrikli ekipmanın kulanı-mıyla ilgili potansiyel tehlikeleri ziyaretçilere bilgilendirmesi için bir politikaları olmalıdır.Ayrıca terminallerin; liman bölgesine girişte veya terminal İçinde diğer uygun bir sınırda,emaneten alıkonulacak bir ekipmanın onaylı olmayan parçalarını isteme hakkı vardır.4.4 TEHLİKELİ BÖLGELERDE ELEKTRİKLİ EKİPMANIN YÖNETİMİ VE YERLEŞTİRİLMESİ4.4.1 GENELBu Bölümde, tankerlerde ve terminallerdeki tehlikeli alanlarda elektrikli tesisat veekipman hususunda, tehlikeli alanların sınıflandırılması ile farklı yaklaşımların bir tanımıhazırlanmıştır. Genel rehber olarak, elektrikli ekipmanın bakım ve tamiri esnasındauyulması gereken emniyet tedbirleri verilmiştir. Elektrikli ekipman ve tesisatı içinstandartların, bu Rehberin alanı dışında olduğu göz önüne alınmalıdır.4.4.2 TEHLİKELİ VE RİSKLİ BÖLGELER4.4.2.1 Bir Tankerde Tehlikeli BölgelerBir tankerde bazı alanlar/bölümler; uluslararası kurallar, bayrak idareleri vesınıflandırma kurumları tarafından, yükleme, balast alma, tank yıkama veya gazfrioperasyonları gibi ya her zaman ya da belirli periyotlarda elektrikli ekipmanınkullanılması veya tesisatı için tehlikeli olduğu tarif edilmiştir.Klas kurumlarının kurallarında anlatılmış olan alan tanımları; içlerinde yerleştirilmişolabilecek elektrikli ekipmanın tiplerinin verilmiş olduğu, Uluslararası ElektroteknikKomisyonunun (IEC) tavsiyelerinden alınmıştır. Terminaller için IEC tanımlarının,bölgesel bir anlayışa dayalı katı sınıflandırmayı takip ettiği not edilmelidir (aşağıdakiBölüm 4.4.2.2ye bakınız).4.4.2.2 Bir Terminalde Tehlikeli BölgelerBir terminalde, parlayıcı bir gaz karışımının bulunma olasılığı, tehlikeli alanların üç böl­geye sınıflandırılması ile sunulmuştur. IEC tehlikeli bölgeleri, aşağıdaki gibi bir patlayıcıgaz atmosferinin müddeti ve belirli bir zaman içinde tekerrür etme frekansına göresınıflar:• Bölge 0 Sürekli veya uzun bir süre ya da sık sık mevcut olan gaz, buhar veya sis formunda parlayıcı maddelerin hava ile bir karışımından meydana gelen patlayıcı bir atmosfer içindeki bir alan.• Bölge 1 Normal operasyonda zaman zaman oluşması muhtemel olan gaz, buhar veya sis formunda parlayıcı maddelerin hava ile bir karışımından meydana gelen patlayıcı bir atmosfer içindeki bir alan.
  • 70 I SGOTT• Bölge 2 Normal operasyonda oluşması muhtemel olmayan gaz, buhar veya sis formunda parlayıcı maddelerin hava ile bir karışımından meydana gelmeyen, patlayıcı bir atmosfer içindeki bir alan; fakat meydana gelirse, sadece kısa bir süre için kalacaktır.4.4.2.3 İskeledeki Bir Tankerde Tehlike Bölgelerinin Sınıflandırma UygulamasıBir tanker iskelede iken, tankerde güvenli olduğu kabul edilen bir bölgenin, terminalintehlikeli bölgelerinden birinin içinde kalması mümkündür. Eğer böyle bir durumolduğunda ve bölgede onaylanmamış elektrikli ekipman kuşkusu söz konusu ise, bunedenle, böyle ekipman tanker iskelede iken izole edilmiş olmalıdır.4.4.3 ELEKTRİKLİ EKİPMAN4.4.3.1 Sabit Elektrikli EkipmanTehlikeli bölgelerde ve parlayıcı bir atmosferin olmasının nadiren beklendiği yerlerdebile sabit elektrikli ekipman, onaylı bir tipte olmalı ve ne ekipman ne de kablolarıtutuşturucu bir kaynak olmamasını sağlaması için uygun bakımları yapılmalıdır.4.4.3.2 Kapalı Devre TelevizyonBir tankerde veya iskelede kapalı devre televizyon sistemi kurulmuşsa, kameralar veilgili ekipmanı, bulundukları yerlerdeki bölgeler için onaylanmış bir dizaynda olmalıdır.Onaylanmış bir dizaynı varsa, kullanımları üzerine hiçbir kısıtlama olmamalıdır. Birtanker bir iskelede iken, bu ekipmanın bakımı konusunda, geminin Sorumlu Zabiti veTerminal Temsilcisi arasında mutabık kalınmış olmalıdır.4.4.3.3 Gemide Elektrikli Ekipman ve TesisatlarıTankerlerde elektrikli ekipman ve tesisatları, lECnin tavsiyelerine dayanan sınıflandırmakurumlarının kurallarına veya ulusal kurallara uygun olacaktır. Seyyar elektrikli ekipmanve geçici elektrikli tesisatın kullanımı konusunda ilave tavsiyeler, Bölüm 4.3 ve 10.9.4teverilmiştir.4.4.3.4 Terminallerde Elektrikli Ekipman ve TesisatlarıTerminallerde, elektrikli ekipmanın tipleri ve yerleştirme metotları, normal olarak ulusalkurallar tarafından ve tatbik edilebildiğinde, Uluslar Arası Elektroteknik Komisyonununtavsiyeleri ile yönetilmelidir.4.4.4 ELEKTRİKLİ EKİPMANIN BAKIM VE KONTROLÜ4.4.4.1 GenelKablolar, kablo kanalları ve benzerleri dahil tüm aparatlar, sistemler ve tesisatlar, iyidurumda muhafaza edilmiş olmalıdır. Bunu sağlamak için, bunlar düzenli olarak kontroledilmelidir.
  • ISGOTT 71Doğru fonksiyonel operasyonun, istenen emniyet standartlarına uygun olarak ifadeedilmesi gerekli değildir.4.4.4.2 Muayeneler ve KontrollerTüm ekipman, sistemler ve tesisatlar, ilk yerleştirildiğinde kontrol edilmiş olmalıdır.Herhangi bir tamiri, ayarlamayı veya değişikliği takiben, tesisatın karıştırılmış olanparçaları kontrol edilmiş olmalıdır.Eğer bir terminalde, herhangi bir zamanda bölge sınıflandırmasında veya elleçlenmişolan maddelerin parlayıcılık özelliklerinde bir değişiklik varsa, bütün ekipmanın doğrugrup ve sıcaklık sınıfında olduğunu ve revize edilmiş bölge sınıflandırması içingerekliliklere uymaya devam etmesini sağlamak için kontrol edilmelidir.4.4.4.3 Elektrikli Ekipmanın BakımıEmniyetli elektrikli ekipman veya patlama geçirmez dizayn ile gerçekleştirilen korumanınbütünlüğü, yanlış bakım prosedürleri nedeniyle tehlikeye girebilir. Tamir ve bakımoperasyonlarının en basiti bile, söz konusu ekipmanın emniyetli bir kondisyondakalmasını sağlamak için imalatçının talimatlarına tam bir riayetle gerçekleştirilmelidir.Bu; bir ışık ampulünün normal bir şekilde değiştirilmesinden sonra yanlış kapatıldığıyerdeki patlama geçirmez aydınlatmanın, ışığın bütünlüğünü tehlikeye soktuğu durumlaözellikle ilgilidir.Gemiler; tamir ve rutin servislere yardımcı olması için, özel sistemler ve donatılmış olansistemlerin ayrıntılı bakım el kitaplarını bulundurmalıdır.4.4.4.4 Yalıtkanlık TestiYalıtkanlık testi, sadece hiçbir parlayıcı gaz karışımının olmadığı zaman yapılmalıdır.4.4.4.5 Ekipman, Sistemler ve Tesisatlarda Değişiklikİlgili otoritenin izini olmadan bir terminalde herhangi bir onaylı ekipman, sistem veyatesisata hiçbir modifikasyon, ilave veya kaldırma; böyle bir değişikliğin, onayı geçersizkılmadığı tasdik edilmedikçe, yapılmamalıdır.Sorumlu mühendisin izni olmaksızın; basınçlandırma, ayırma, pörç yapma tekniklerineveya diğer güvenliği sağlama metotlarına itimat eden güvenlik özelliklerinde hiçbirmodifikasyon yapılmamalıdır.Terminalin tehlikeli bir bölgesindeki bir ekipman devamlı olarak hizmetten çıkarıldığında;müşterek elektrik sistemi tehlikeli bölgeden çıkarılmalı veya bölge sınıflandırmasınauygun bir alanda doğru bir şekilde servis dışı bırakılmalıdır.Terminalin tehlikeli bir bölgesindeki bir ekipman geçici olarak hizmet dışı bırakıldığında;maruz kalan iletkenlere yukarıdaki gibi doğru bir şekilde son verilmeli veya layıkıylaizole edilmeli veya birbirine elektriksel olarak eşitlenmen ve toprakianmalıdır.
  • 72 ISGOTTEmniyetli akımların kablo göbekleri ya birbirinden izole edilmiş olmalı ya da birbirineelektriksel olarak eşitlenmen ve topraklanmalıdır.4.4.4.6 Periyodik Mekanik KontrollerElektrikli ekipmanın veya tesisatların kontrolleri esnasında, aşağıdakilere özel dikkatgösterilmelidir:• Metaldeki çatlaklar, çatlamış veya kırılmış camlar ya da alev geçirmez veya patlama geçirmez kısımlardaki yapıştırılmış camların etrafındaki yapıştırma hataları.• Alev geçirmez kısımların kapaklarının sızdırmazlıklarının, saplamasının eksik olmamasının ve hiçbir eşleşmiş metal yüzeyler arasında bulunan contanın olmamasının sağlanması.• Her bir bağlantının uygun bir şekilde bağlanmış olması.• Kablo kanallarında ve bağlantı parçalarında eklem yerlerinde muhtemel gevşeklik.• Kablo zırhının bağlantısı.• Kablolardaki kopmaya sebep olabilen gerilmeler.4.4.5 ELEKTRİKLİ TAMİRLER, TERMİNALLERDE BAKIM VE TEST ÇALIŞMASI4.4.5.1 GenelElektrikli ekipman üzerindeki her bakım çalışması, elektrikli ve mekanik yalıtkanlarınkorunmasını etkili olarak yöneten prosedürleri olan bir izin veya buna denk bir güvenliyönetim sistemi ile kontrol altında yapılmalıdır.Mekanik kilitleme aletlerinin ve emniyetli fişlerin kullanılması şiddetle tavsiye edilir.4.4.5.2 Soğuk ÇalışmaSoğuk Çalışma, hiçbir aparat veya kablo sisteminde gerçekleştirilmemelidir, ilgili elektriktesisatından veya aparatlardan güç tamamen kesilene kadar ne herhangi bir alevgeçirmez ya da patlama geçirmez kısım açılmamalı, ne de standart aparatlı bağlantıdabulunan özel emniyet karakteristikleri zayıflatılmamalıdır. Çalışma tamamlanana kadarve yukarıdaki emniyet önlemleri eski haline getirilene kadar güç tekrar verilmemelidir.Ampullerin değiştirilmesi dahil böyle herhangi bir çalışma, sadece yetkili bir kişitarafından yapılmalıdır.4.4.5.3 Sıcak ÇalışmaTamir, modifikasyon veya test amacıyla lehimleme aparatlarının veya bir alev, ateş yada ısı içeren diğer araçların ve endüstriyel tip aparatların kullanımına; önce emniyetlihale getirilmiş ve yetkili bir kişi tarafından sertifikalandırılmış ve sonra bu şartlardaçalışmanın ilerlemesi boyunca bakımı gerçekleştirilmiş bir bölge içeren bir terminaliniçindeki tehlikeli bir bölgede izin verilir. Bir tankerin bağlı olduğu bir iskelede veyaiskeleye bağlı tankerde böyle bir Sıcak Çalışmanın gerekli olduğu düşünüldüğünde,Terminal Temsilcisi ve Sorumlu Zabitin müşterek anlaşması öncelikle yapılmalı ve birSıcak Çalışma İzni yayınlanmalıdır.
  • ISGOTT 73Bir tamir veya aynı şartlara maruz değişiklik periyodu esnasında test için aparatlaratekrar voltaj verilmesine müsaade verilebilir.Herhangi bir Sıcak Çalışma girişiminden önce, Bölüm 9.4e baş vurulmalıdır.4.5 TAKIM ALETLERİNİN KULLANILMASI4.5.1 GRİT RASPASI VE GÜÇLE ÇALIŞAN MEKANİK TAKIMLARDenizcilik endüstrisinde grit raspası ve mekanik güçle çalışan aletlerin kullanımının,normal olarak Sıcak Çalışma tanımında belirtildiği gibi sayılmadığı not edilmelidir.Ancak, bu faaliyetler önemli derecede kıvılcım çıkarma potansiyeline haiz olduklarındanve bir Çalışma Müsaadesi sisteminin kontrolü altında veya geminin Güvenli YönetimSistemi-nin kontrolü altında yapılmalıdır.Aşağıdaki tedbirler yerine getirilmelidir:• Çalışma alanı, buhar çıkmasının veya yanıcı buharların bir konsantrasyonun etkisi altında olmamalıdır ve yanıcı maddeler bulundurulmamalıdır.• Bölge gazfri olmalıdır ve bir yanıcı gaz ölçer ile testler %1 LFLden daha fazla bir değer vermemelidir.• Terminal Temsilcisi özel izin vermedikçe, bir gemi bir terminale yanaşıkken mekanik aletler kullanılmamalıdır.• Hiçbir kargo, yakıt alımı, balast alımı, tank temizliği, gazfri yapma, pörç yapma veya inertleme operasyonu olmamalıdır.• Uygun yangınla mücadele ekipmanı serili olmalı ve derhal kullanım için hazır olmalıdır.Bir grit raspası yapma makinesinin kazanı ve hortum nozulu, elektriksel olarakeşitlenmeli ve güverteye veya çalışma yapılan yeretopraklanmalıdır.Grit raspası veya mekanik raspa yapılırken boru devrelerinin delinme tehlikesi vardır veböyle bir çalışma planlanırken bu konuya özen gösterilmelidir. Güvertedeki kargodevrelerinde çalışmaya başlamadan önce bu devrelerin içi flaş edilmeli, drop hattınınvalfları kapatılmalı, tank içindeki devreler su ile doldurulmalı. Çalışma yapılacak kısmıniçindeki atmosfer ya hacimde oksijen % 8i geçmeyecek şekilde inertlenmeli ya da %1LFLyi aşmayacak şekilde gazfri edilmelidir. İnert gaz ve ham petrol ile yıkama devreleriiçin de benzer tedbirler benimsenmelidir.4.5.2 EL ALETLERİÇelik yüzey hazırlığı ve bakım için raspa çekiçleri ve sıyırma raspa gibi benzer eltakımlarının kullanımına, bir Sıcak Çalışma Müsaadesi olmadan izin verilebilir. Bunlarınkullanımı, güverte bölümleri ve kargo sistemine bağlı olmayan donanımlarlasınırlandırılmalıdır.Çalışma bölgesi gazfri edilmeli ve yanıcı maddelerden temizlenmiş olmalıdır. Gemiherhangi bir kargo, yakıt, balast, tank temizleme, gazfri yapma, pörç yapma veyainertleme işlemleri ile meşgul olmamalıdır.
  • 74 ISGOTTKıvılcım çıkarmaz olarak bilinen, çelik olmayan el takımları yumuşaklıklarından dolayıbeklenmedik bir kıvılcımı daha az çıkarır, ancak çelik takımlar kadar etkili değillerdir.Beton parçaları, kum veya çakıl benzeri maddeler çalışma yüzeyine veya söz konusu eltakımlarının kenarlarına bulaşmış olabilir ve bu daha sonra çelikten yapılma veya diğersert metallerle çarpma neticesinde bir kıvılcıma sebep olabilir. Bu nedenle, çelikolmayan el takımlarının kullanılması önerilmez.4.6 ALÜMİNYUMDAN YAPILMA EKİPMANAlüminyum ekipman pasları koparabileceğinden çelik üzerinde sürüklenmemeli veyasürtülmemeli çünkü bu, sonradan çekiç veya düşen bir nesnenin çarpması ile hareketegeçirici bir kıvılcım meydana getirebilen bir iz bırakır. Alüminyum borda iskelelerinin vediğer ağır seyyar alüminyum yapıların alt taraflarının, izlerinin çelik yüzeylere transferedilmesini önlemek için sert bir plastikle veya ahşap bir şerit ile korunması tavsiye edilir.Kargo tanklarında ve kargo güvertelerindeki diğer alüminyum ekipmanın kullanımı,takdir edilen tehlikeye bağlı olmalı ve gerektiğinde dikkatli bir şekilde kontrol edilmelidir.4.7 KARGO TANKLARINDA KATODİK KORUMA ANOTLARIEğer magnezyum tutyalar paslı çeliğe çarparsa, harekete geçirici bir kıvılcım çıkarmaihtimali vardır. Bu nedenle, söz konusu tutyalar parlayıcı gazların mevcut olabileceğitanklara yerleştirilmemelidir.Alüminyum tutyalar da şiddetli çarpmalarda kıvılcım çıkmasına sebep olurlar ve bunedenle kargo tanklarının içinde sadece onaylanmış yerlere yerleştirilmesi tavsiye edilirve uygun bir nezaretçi olmaksızın yerleri asla değiştirilmemelidir. Bundan başka, çinkoanotlar için alüminyum anotlar gibi kolayca hata yapılmış olabilir ve potansiyel olaraktehlikeli yerlere yerleştirilmiş olabilirler, daimi balast tanklarında kullanılmaları ilesınırlandırılması tavsiye edilir.Çinko tutyalar paslı çelik ile temaslarında kıvılcım çıkarmazlar. Bu nedenle yukarıdakikısıtlamalar söz konusu değildir.Kargo tanklarına yerleştirilmiş tutyaların tipi, yeri ve montesi, ilgili otoriteler tarafındanonaylanması söz konusudur. Onların tavsiyelerine uyulmalı ve tutyaların montajı veemniyet kontrolleri mümkün olduğu kadar sık sık yerine getirilmelidir. Yüksek kapasitelitank yıkama makinelerinin yapılması ile tutyaların fiziki hasarları daha çok muhtemeldir.4.8 HABERLEŞME CİHAZLARI4.8.1 GENELTamamen emin olduğu onaylanmadıkça veya diğer onaylanan bir dizaynda olmadıkçatelefonlar, diyafon sistemleri, işaret lambaları, projektörler ve hoparlör gibi gemilerdekullanılan bütün haberleşme teçhizatı ve gemi düdüğü için yapılan elektriksel kontrolleri;bir sahil tehlike bölgesinin sınırı içine yerleştirilmiş oldukları bölgelerdeyken nekullanılmalı ne de bağlanmalı veya ayrılmalıdır.
  • ISGOTT 754.8.2 GEMİNİN TELSİZ EKİPMANIKargo ve balast elleçleme operasyonu sırasında tankerin telsiz ekipmanının kullanımıpotansiyel olarak tehlikelidir.4.8.2.1 Orta ve Yüksek Frekanslı Telsiz YayımlarıOrta ve yüksek frekanslı telsiz yayımı (300 KHz - 30 MHz) esnasında, verici antenden500 metreyi kapsayan mesafede, topraklanmamış alıcılarda (dikmeler, donanımlar,direk istiralyaları, vb.) harekete geçirici bir kıvılcım üretebilen bir elektriksel potansiyelesebep olabilen önemli derecede enerji yayılır. Yayımlar, anten yalıtıcılarının yüzeyleriüzerinde, tuz, kir veya su kaplı olduğunda kıvılcım atlamasına sebep olabilir.Bu nedenle aşağıdakiler tavsiye edilir:• Bütün istiralyalar, dikmeler ve donanımlar topraklanmalıdır. Elektriksel devamlılığın korunması için, bumbaların yatakları elektriği ileten gres (grafitli gres gibi) ile yağlanmalı veya yerleştirilmiş olan uygun elektrik eşitleme bandı iyi korunmalıdır.• Verici antenin alanında parlayıcı gaz olduğu zamanki periyotlarda veya anten sahil tehlike bölgesinin içine girerse, yayımlara izin verilmemelidir.• Ana verici anten topraklanmalıdır veya gemi iskeleye bağlı iken izole edilmelidir.Bakım amaçları için gemi telsizinin çalıştırılması gerekli ise, emniyeti sağlamak içingerekli prosedürler üzerinde tanker ve terminal arasında mutabakat sağlanmalıdır.Tedbirler arasında, düşük güçte çalıştırma veya bütün telsiz yayınlarını atmosfereçıkaracak olan geçici bir antenin kullanımı konusunda mutabakat sağlanmalıdır.Herhangi bir durumda, böyle ekipmana enerji verilmeden önce emniyetli çalışma sistemiüzerinde mutabık kalınmalıdır.4.8.2.2 VHF/UHF EkipmanıKargo ve balast elleçleme operasyonları esnasında (SOLAS kurallarına göre) sabit vedoğru olarak donatılmış VHF ve UHF cihazının kullanımı güvenli sayılır. Ancak, limanoperasyonlarında kullanıldığında, yayın gücünün düşük olarak (1 watt veya daha aza)ayarlanması tavsiye edilir.Gemide veya bir terminal içinde seyyar VHF/UHF cihazının kullanımı, asıl emniyetstandartlarına göre sertifikalı olup bunu devam ettirdiği sürece hiçbir tehlike olmaz.Gemi ve sahil personeli arasında haberleşme vasıtası olarak VHF/UHF telsiz cihazınınkullanımı teşvik edilmelidir.4.8.2.3 Uydu Haberleşme CihazıBu cihaz normal olarak 1,6 GHzde çalışır ve güç seviyeleri ateşleyici bir tehlikesunmaya yeterli değildir. Bu nedenle, uydu haberleşme cihazları limanda mesaj alıpvermede kullanılabilir.
  • 76 ISGOTT4.8.3 GEMİNİN RADAR EKİPMANIDeniz radar sistemleri, yüksek Telsiz Frekansında (RF) ve mikrodalga alanında çalışır.Radyasyon, tarayıcı dönerken tarayıcıdan nerdeyse yatay dar huzme içinde yayılır. Bu,limanda iken yükleme kollarının vinçleri, kreynler ve diğer benzer yapılar yukarıkaldırılacağından geminin güvertesine veya iskeleye normal olarak yayılmayacaktır.3 cm ve 10 cm dalga boyunda çalışan günümüze ait sivil radar, maksimum çıkış gücü30 kW olarak dizayn edilirler ve eğer tam olarak çalışırsa, endüklenen akıma bağlı hiçbirtelsiz ateşleme tehlikesi oluşmaz.Yüksek Frekans (HF) radyasyonu insan vücuda tesir etmez, ancak kısa mesafelerde(10 metreye kadar) gözlerin veya derinin ısınmasına sebep olabilir. Yakın mesafederadar (tarayıcısına) antenine doğrudan bakmamak gibi, makul tedbirler alınır, denizradar yayınlarından hiçbir önemli sağlık riski yoktur.Radar tarayıcı motorları, tehlikeli bölgelerde kullanım için değerlendirilmemiştir, ancakdaha küçük gemilerden farklı, genellikle sahil tehlikeli bölgelerin üzerinde bulunur.Buhar dönüşlü bir kapalı yükleme sistemli çalışan gemilerde, ilave olunan herhangi birrisk azalır. Bu nedenle, gemi yanaşıkken radarların testi güvenilir olarak düşünülür.Ancak, kargo operasyonları esnasında radar ekipmanının testinden önce terminale başvurmak ve bir terminale yanaşıkken radarı hazır ol konumunda veya kapalı tutmak iyibir uygulamadır.4.8.4 OTOMATİK TANINMA SİSTEMLERİ (AlS)Bir AlS cihazının, gemi seyir halinde ve demirde iken çalışması gerekir. Bazı limanyetkilileri, bir gemi bağlı olduğunda devam etmesini ister. AlS sistemi bir VHFfrekansında çalışır ve bilgileri otomatik olarak alır ve verir ve 2 ile 12,5 watt arasındaçıkış gücündedir. Diğer bir istasyon (yani, diğer bir gemi veya liman otoritesininekipmanı) tarafından otomatik arayıp sorması, cihaz düşük güce (tipik olarak 2 watt)ayarlandığında bile, ekipmanın daha yüksek seviyede (12,5 watt) yayın yapmasınasebep olur.Yanaşılan bir terminal veya liman bölgesinde hidrokarbon gazları mevcut olabilir, AlS yakapatılmalı ya da anteni izole edilmeli ve AISe yapay bir yük verilmelidir. Eğer AlSkapatılırsa, el ile girilmiş bilgi kaybolabilir. Gerekirse, liman yetkilisi bilgilendirilmelidir.Eğer ünite kolaylığa sahipse, yanaşılan bir terminal veya liman bölgesinde hidrokarbongazının muhtemelen hiç yoksa, AlS düşük güce alınmalıdır.Eğer yanaşıkken AlS kapatılır veya izole edilirse, iskeleden ayrılması üzerine tekrar aktifhale getirilmelidir.AlS cihazının kullanımı, geminin veya geminin yanaşmış olduğu terminalin emniyetineetki edebilir. Böyle durumlarda, AISın kullanımı, limandaki güvenlik seviyesine bağlıolarak liman otoritesi tarafından tespit edilebilir.4.8.5 TELEFONLARGemiden sahil kontrol odasına veya başka bir yere direkt bir telefon bağlantısı olduğuzaman, telefon kablosu tehlikeli bölgenin tamamıyla dışından geçirilmelidir.
  • ISGOTT 77Her ne kadar telefon kablosunun döşenmesi kalifiye sahil personeli tarafından yapılsada mekanik hasara karşı korunmalı ve telefonun kullanılmasından dolayı bir tehlikeoluşmasına fırsat verilmemelidir.4.8.6 CEP TELEFONLARIÇoğu cep telefonları aslında emniyetli değildir ve sadece tehlikeli olmayan bölgelerdekullanım için emniyetli sayılır. Cep telefonları bir gemide sadece Kaptanın müsaadesiile kullanılmalıdır. Gemi ekipmanlarına zarar vermediği aslen emniyetli (aşağıya bakınız)olduğu sürece, bunların kullanımı; geminin ekipmanını etkilemesi olası olmayan, yaşammahallinin belirlenmiş bölgeleriyle sınırlanmıştır.Aslen emniyetli olmayan cep telefonlarının çıkış gücü seviyeleri, indükleme voltajların­dan kıvılcım çıkması ile problemler oluşmasına yetersizdir. Eğer cep telefonu pillerihasarlı veya kısa devre yaparsa, bir kıvılcım ortaya çıkarmaya yeterli gücü ihtivaedebilir. Cep telefonları ve çağrı cihazları gibi söz konusu ekipman, eğer açıksa,uzaktan aktive edilebilir ve ikaz veya çağrı mekanizması tarafından ve telefondurumunda, çağrıya cevap için doğal tepki verilerek bir tehlike oluşabilir. Bir terminaldenveya bir gemiden içeri veya dışarı çıkarıldığında cihaz kapalı olmalı; geminin yaşammahallinin içi gibi, tehlikeli olmayan bir bölgeye bir kere girdimi sadece tekrar açılabilir.Aslen emniyetli cep telefonları vardır ve bunlar tehlikeli bölgelerde kullanılabilir. Butelefonlar, çalışmasının her hali için aslen emniyetli oldukları için açıkça teşhis edilebilirolmalıdırlar. Terminal personelinin bir tankere gitmesi ve gemi personelinin terminalegitmesi, aslen güvenli cep telefonu taşınması, diğer guruplar tarafından talep edilmişse,rıza göstermeye hazır olmalıdır. Gemiye veya terminale gelen diğer ziyaretçiler, uygunolduğu gibi, önce gemi veya terminalden izin almadıkça cep telefonlarını kullan­mamalıdırlar.4.8.7 ÇAĞRI CİHAZLARITüm çağrı cihazları aslen emniyetli değildir. Aslen emniyetli olmayan çağrı cihazları, birterminalde veya bir geminin üzerinde ya da içinde olduğunda sadece tehlikeli olmayanbölgelerde kullanım için emniyetli sayılır. Cihaz kapalı tutulmalıdır, geminin yaşammahallinin içinde olduğu gibi, sadece tehlikeli olmayan bir bölgede tekrar açılabilir.Aslen emniyetli çağrı cihazları, tehlikeli bölgelerde kullanılabilir. Bu çağrı cihazları ça­lışmalarının her hali için aslen emniyetli olduğu açıkça tanınabilir olmalıdır. Terminalpersonelinin bir tankere gitmesi ve gemi personelinin terminale gitmesi, aslen güvenliçağrı cihazlarının taşınması, diğer gruplar tarafından talep edilmişse, rıza göstermeyehazır olmalıdır. Gemiye veya terminale gelen diğer ziyaretçiler, uygun olduğu gibi, öncegemi veya terminalden izin almadıkça çağrı cihazlarını kullanmamalıdırlar.4.9 KENDİLİĞİNDEN YANMABazı malzemelerin, nemlendikleri veya yağ emdikleri zaman, özellikle bitkisel kaynaklıyağlar, paslanma yapan maddelerin içinde yavaş yavaş oluşan ısı gibi, dıştan bir tatbikolmaksızın oluşan ısı nedeni ile yanma ihtimalleri vardır. Petrol yağları ile içten,kendiliğinden yanma ihtimali bitkisel yağlarda daha düçüktür, fakat bu bilhassa, eğermalzemeler ılık kalıyorsa, meydana gelebilir, örneğin sıcak bir borunun civarı gibi.
  • 78 ISGOTTBu nedenle, pamuklu kırpıntı, paçavralar, çadır bezleri, yatak takımları, kenevir çuvalbezleri veya bunlara benzer yağ emici malzemeler, yağ ve boya v.b. maddelerin yanınakonmamalı, güvertelere, rıhtıma, teçhizatın üstüne veya boru hatlarının civarına v.b.yerlere bırakılmamalı ve atılmamalıdır. Eğer söz konusu malzemeler önemli ise,depolanacakları yere konulmadan önce kurutulmalıdır. Eğer yağ emmiş olanları varsa,temizlenmeli veya yok edilmelidir.Kazan arıtmasında kullanılan bazı kimyasallar dahi aşındırıcı etki yaparlar ve her nekadar sulandırılmış şekilde taşınsalar da, eğer buharlaşmalarına müsaade edilirse,kendiliğinden içten yanmaya muktedirdirler.4.10 KENDİLİĞİNDEN TUTUŞMAPetrol sıvıları yeterli derecede ısıtıldıklarında çıplak aleve gerek olmadan tutuşurlar.Kendiliğinden tutuşma olayına, akaryakıt ve yağlama yağları basınç altında sıcak biryüzeye püskürtülmesi hali, kendiliğinden tutuşmanın en basit örneğidir. Alevin içine yağdökülürse patlamalar, buharlaşmalar ve alevin çoğalması dahi meydana gelir. Her ikiörnek ciddi makine dairesi yangınları için örnektir. Deliklerden yağ fışkırmasına engelolmak için, yağ besleme devrelerine özel bir dikkat ve ihtimam gösterilmelidir. Borudevresinin izolasyonu sökülmeli ve işlem sırasında herhangi bir yanma veya yağbuharlarının tutuşmasına karşı personel korunmalıdır.4.11 ASBESTOSEğer mümkünse, izolasyonun sökülmesi veya asbestosun kaldırılması işinin özel firma­lar tarafından yapılması önemlidir. Denizde gemi personeli tarafından acil onarımdurumlarında, onların asbestosa maruz kalmasından tam olarak korunmalarını sağla­mak İçin tedbirler alınmış olmalıdır. MSC Sirküler 1045, gemilerde asbestosun güvenliolarak nasıl elleçlenmesine dair gerekli rehberi sağlar.
  • ISGOTT 79 Bölüm 5 YANGINLA MÜCADELEBu Bölüm yangınlarla mücadele etme vasıtaları ile birlikte karşılaşılabilen yangınçeşitlerini anlatır. Bölüm 8 ve 19da verilmiş olan tankerlerde ve terminallerde bulunanyangınla mücadele teçhizatını tanıtır.5.1 YANGINLA MÜCADELE TEORİSİYangın için yakıt, oksijen ve bir tutuşturma kaynağının birleşmesi ve yanma olarakbilinen kimyasal reaksiyonun sürmesi gereklidir.Yangınlar ısı, yanıcı madde veya havadan birinin ortadan kaldırılması veya yanmanınkimyasal reaksiyonunu kesmekle söndürülür. Yangınla mücadelede ana hedef; yasıcaklığı azaltmak, yanıcı maddeyi uzaklaştırmak, hava girişine engel olmak ya damümkün olan en büyük hızla yanma sürecine kimyasal olarak müdahale etmektir.5.2 YANGIN SINIFLANDIRMASI VE UYGUN SÖNDÜRÜCÜ MADDELERAşağıda verilen yangın sınıflandırması ISGOTTta tarihsel olarak verilmiştir. Bu, Avrupaiçinde kullanılan sınıflandırmaya uyar. Başka yerlerde alternatif sınıflandırmalarkullanılabilir.5.2.1 KLAS A - ADİ (KATI) YANICI MADDE YANGINLARIA sınıfı yangınlara; yatak eşyası, elbise, temizlik paçavraları, tahta, çuval, halat ve kağıtgibi katı selülozik maddeler ve plastik vb. gibi diğer maddeler girer.Normal yanıcı maddeler içeren yangınlarla mücadele edildiğinde, büyük miktar su ilesoğutma yapma veya içinde çok miktarda su bulunan söndürücü maddeleri kullanmakbirinci derecede önemlidir. A sınıfı maddeler, görünen alevler söndürüldükten uzun birsonra derin ve içten içe yanabilir. Bu nedenle, yangın kaynağı ve çevresinin soğutul­masına yeniden tutuşma ihtimali olmayacak derecede uzun bir süre devam edilmelidir.5.2.2 KLAS B - PARLAYICI VE YANICI HİDROKARBON SIVILARI İÇEREN YANGINGINLARB sınıfı yangınlara; yanma yüzeyi üzerinde buhar/hava karışımı bulunan ve ham petrol,benzin, petrokimyasal maddeler, akaryakıtlar ve yağlama yağları gibi yanıcı sıvılar ve di­ğer hidrokarbon sıvılarıdır. Parlayıcı gaz yangınları genel olarak bu sınıftakilere dahildir.Bu yangınlar; yakıt kaynağının izole edilmesi (yakıt akışının durdurulması) ile yanıcıbuharların çıkışına engel olmakla veya yanma olayının kimyasal reaksiyonunukesmekle söndürülür. B sınıfı maddelerin çoğu daha şiddetli yanar ve tekrar tutuşması Asınıfı maddelerden daha kolaydır, genellikle daha etkili söndürücü maddeler gerekir.
  • 80 I S GOTTB sınıfı sıvılar genel olarak uçucu (parlayıcı) ve uçucu olmayan (yanıcı) maddeler olmaküzere iki geniş kategoriye bölünür. Bu bölünme; B sınıfı sıvıların elleçlenmesi için tespitedilmiş ölçülerin ve uygun tedbirlerin sağlanmasına yeterlidir. Kısaca uçucu olmayanmaddeler, kapalı kap test metoduyla belirlenmiş 60°C (140°F) veya üzerinde bir parlamanoktasına sahiptirler. Uçucu maddeler, aynı metotla belirlenmiş 60°C (140°F) ninaltında bir parlama noktasına sahiptirler. Parlayıcı gazlar; parlama noktaları tipik olarakbelirtilmiş olan veya çevre alanının altındaki sıcaklıklarda ve göreceli olarak yüksekbuhar basınçlarına sahiptir, sıvı durumda olduğu zaman parlayıcı (uçucu) sıvılarlamukayese edilirler.Bölüm 5.3.2.1de tarif edilmiş ve anlatılmış olan düşük genleşmeli köpük, çoğu hidrokarbon sıvısı yangınlarını söndürmek için etkili bir maddedir. Köpük, yanan yüzeyinüzerine doğru yavaşça ilerleyen ve aşırı dalgalanmadan ve batmasından sakınarakmuntazam bir akış sağlanarak uygulanmalıdır. Bu, yangına bitişik düşey herhangi biryüzeye karşı doğrudan köpüğün boşaltılması ile en iyi yapılabilir, böylece hem tahliyekuvvetinin kırılması hem de bozulmamış bir boğucu örtünün oluşturulması sağlanmışolur. Eğer hiçbir düşey yüzey yoksa; köpük tahliyesi, mümkünse rüzgarın yönündedalgalı süpürme yaparak ilerlenmelidir, sıvının içine köpüğün zorla batırılmasındansakınılmalıdır. Mesafe sınırlı iken, köpüğün sprey olarak uygulanması da etkilidir.Sınırlı ölçüdeki uçucu sıvı yangınları, kuru kimyasal maddeler ile süratle söndürülebilir,ancak parlayıcı buharlar sıcak yüzeylere temas ettiğinde tekrar yanmaya maruz kalır.Bir genişleme periyodu için yanmanın devam etmediği uçucu olmayan sıvı yangınları,yanmakta olan yüzeylere kolay ulaşılabilirse, su sisi veya su spreyi ile söndürülebilir.Yanmakta olan yakıtın yüzey ısısını, çok geniş bir soğutma yüzeyi gösteren su damla­cıkları alır. Alev, yangının tüm genişliği boyunca sis veya spreyin dalgalı bir şekildeuygulanması ve ilerlenmesiyle söndürülebilir. Yanmakta olan bir petrol yangınını bazensu ile söndürmek daha zordur, petrolün ısısı fazla derinlere inmiş olabileceğindenpetrolün gaz çıkarmaması için gerekli olan sıcaklığa kadar soğutulması zaman alabilir.Petrol yangınlarına, su sadece sprey ve sis şeklinde uygulanabilir. Bir su jetininkullanımı yanmakta olan petrolü sıçratarak veya taşırarak çevreye yayabilir.Bir sıvı petrol yangınının tekrar tutuşma tehlikesi her zaman için akılda olmalıdır, bunedenle, yangını sürekli gözetlemeye devam edilmeli ve gerektiğinde yangınlamücadeleye hazır durumda olmalıdır.5.2.3 KLAS C - ELEKTRİKLİ EKİPMAN YANGINLARIC sınıfı yangınlara üzerinde enerji olan elektrikli ekipman girer. Bu tür yangınlar bir kısadevreye, ekipman ve devrelerin aşın ısınmasına, kıvılcım oluşmasına veya başkayerdeki bir yangının yayılmasına sebep olabilir. İlk yapılacak hareket, elektrikli ekipma­nın enerjisinin kesilmesidir. Elektrik kesildikten hemen sonra, karbon dioksit gibi iletkenolmayan bir madde kullanılabilir. Kuru kimyasal; iletken olmayan etkili bir söndürücümaddedir, fakat kullandıktan sonra temizlenmesi zordur. Eğer ekipmanın enerjisikesilemiyorsa, iletken olmayan bir maddenin kullanılması hayatidir.
  • ISGOTT 815.2.4 KLAS D -YANICI METAL YANGINLARID sınıfı yangınlara magnezyum, titanyum, potasyum ve sodyum gibi yanıcı metallergirer. Bu metaller, yüksek sıcaklıklarda ve su, hava/veya diğer kimyasallar ile şiddetletepkimeye girer. D sınıfı yangınlarda kullanılan yangın söndürücülerin, çok amaçlı birsınıfı yoktur ve metal içeren tip ile uymalıdır. D sınıfı yangınlar için kullanılansöndürücülerin, söndürücünün kullanılabileceği metallerin listesini içeren bir etiketivardır.5.3 SÖNDÜRÜCÜ MADDELERSöndürücü maddeler; ısı giderici (soğutucu) olarak, boğucu (oksijeni hariç bırakma)olarak veya alev önleyici (yanma işlemine kimyasal olarak engel olmak) üzere vazifegörürler.5.3.1 SOĞUTUCU MADDELER5.3.1.1 SuYangının üzerine bir su jetinin direkt olarak uygulanması, sadece A sınıfı yangınlar İçinetkili bir yangınla mücadele metodudur. Suya ıslatıcı bir madde ilavesiyle yangınısöndürmeye ihtiyaç duyulan su miktarı azalabilir, sıkıca paketlenmiş A sınıfı maddelerinyüzey tansiyonunu düşürmekle suyun etkili penetrasyonu artar.Hidrokarbon sıvıları içeren yangınlarda, öncelikle maruz kalan yüzeyi soğutarakyangının büyümesini en aza indirmek için su kullanılır. Su spreyi ve su sisi, yangın veyangınla mücadele personeli ve ekipmanı arasında bir ısı perdesi oluşturmak içinkullanılabilir. Eğer köpük yoksa, ağır petrollerin derin olmayan havuzlarını içerenyangınları söndürmek için bir su sisi kullanılabilir.Yangını yayma tehlikesi nedeniyle, pişirme ve yemek yağları içeren yangınlara suyunhiçbir formu uygulanmamalıdır.Yoğunlaştırılmış su jetleri, daha çok kargo sıvısı buharlaştıkça buhar bulutubüyüklüğünü arttırarak tehlikeyi de arttıracağından, sıvılaştırılmış gaz içeren yangınlarauygulanmamalıdır. Buna rağmen, sıvılaştırılmış gaz yangınlarında ve dökülmelerde, suspreyi veya su sisi kullanılabilir. Bu, buhar bulutunun dağılmasını artırdığı gibi yangınınşiddetini kontrol edecek ve bölgeyi serinletecektir.Elektrik çarpması tehlikesinden dolayı su doğrudan doğruya elektrik cihazları üzerinesıkılmamalıdır. Çünkü bu, elektrik şoku tehlikesi olan ekipmandan yangınla mücadelepersoneline bir elektrik akımı oluşturabilir.5.3.1.2 KöpükKöpük sınırlı bir ısı emme etkisine sahiptir ve normal olarak soğutma için kulla­nılmamalıdır.5.3.2 BOĞUCU MADDELER5.3.2.1 KöpükKöpüğün ilk söndürme hareketi boğmakladır. Köpük; küçük hava kabarcıklarının biraraya gelmesidir, özgül ağırlığı petrol veya sudan daha azdır, yanan bir sıvının yüzeyi
  • 82 ISGOTTüzerinde akar ve yapışık boğucu bir örtü meydana getirir. İyi bir köpük örtüsü parlayıcıbuhar kaybına karşı sızdırmazdır, ısı emerek akaryakıt yüzeyinin sıcaklığını azaltır,akaryakıt yüzeyini oksijen kaynağından izole eder ve parlayıcı buhar tabakasınıateşleyici kaynaklardan (örneğin, alevler veya aşırı derecede sıcak metal yüzeyler)ayırır, böylece yanmayı giderir. İyi bir köpük örtüsü, rüzgar ve hava akımı veya sıcaklıkve alev çarpmasından kaynaklanan aksamalara karşı koyacaktır ve yüzeyi kırıldığındaveya hasarlandığında tekrar kapanacaktır. Köpük elektriği iletir ve çalışan elektrikliekipmana uygulanmamalıdır.Değişik tiplerde köpük bileşikleri mevcuttur. Bunlara; standart protein köpük, flor-proteinköpükleri ve sentetik bileşikleri dahildir. Sentetikler, normal kullanım için Sulu FilmFormunda Köpük (AFFF) ve alkollerle ve önemli derecede alkolle karışmış olanyakıtlarla kullanım için hidrokarbon yüzeyinin gerilimi azaltan tipteki köpük bileşikleriolarak ikiye bölünür. Normal olarak protein, flor-protein ve AFFF bileşikleri sudahacimde %3-6 arası konsantrasyonda kullanılır. Hidrokarbon yüzeyinin gerilmesiniazaltan tipteki bileşikler, hacimde %1-6 arasındaki konsantrasyonlarda kullanmak içinuygundur.Yüksek genleşmeli köpük, hidrokarbon yüzey gerilimini azaltan bileşiklerden yapılmıştır,yaklaşık 1:200den 1:1000e kadar bir genleşme oranına sahiptir. Sabit veya seyyarolabilen köpük jeneratöründe çalışan bir fan havayı ince gözlü bir ağın içindengeçirilerek köpük eriyiğini püskürtür. Yüksek genleşmeli köpük kullanımı sınırlıdır. Bu sıksık bir yangını söndürmek için kapalı bir bölümü hızlı bir şekilde, bölümdeki serbesthavanın yerine köpük doldurmak için kullanılır. Yüksek genleşmeli köpük genellikle dışmekanlarda kullanım için uygun değildir, çünkü bu, sıcak kuşatılmamış bir döküntüyangınına kolaylıkla uygulanamaz ve hafif rüzgarda hızlı bir şekilde dağılır.Yüksek genleşmeli köpük sistemlerinin, Sıcak Köpük denen yeni bir gelişmeninbaşlamasıyla değeri artmaktadır, bunun gemilerde halon gazının yerine kullanımıartmaktadır.Orta genleşmeli köpük, yaklaşık 1:15den 1:150ye kadar bir genleşme oranına sahiptir.Yüksek genleşmeli köpük gibi aynı bileşiklerden yapılır fakat hava aldırması için fanagerek yoktur. Seyyar aplikatörler döküntü yangınlarına çok miktarda köpük sıkmak içinkullanılabilir fakat sıkılmaları sınırlıdır ve mutedil rüzgarlarda köpük dağılmaya yatkındır.Düşük genleşmeli köpük, yaklaşık 1:3den yukarı 1:15e kadar bir genleşme oranınasahiptir. Protein esaslı veya sentetik eriyiklerden yapılır ve döküntü ve tank yangınlarınasabit monitörlerden veya seyyar aplikatörlerden tatbik edilebilir. İyi sıkılma imkanı vardırve köpük rüzgara karşı direnir.Köpük aplikatörleri, sistemin içindeki herhangi bir su flaş edilinceye kadar sıvı petrolyangınlarından uzağa yöneltilmelidir.Köpük herhangi bir elektrikli teçhizat ile temas ettirilmelidir.Çeşitli köpük eriyikleri sırasında diğerleri ile birbirine uymaz ve muhafaza tankınadoldurmada karıştırılmamalıdır. Bununla beraber, bu eriyikler ile ayrı ayrı üretilen bazıköpükler, birbirini izleyen veya aynı zamanda olan bir yangına tatbik edilmesi uygundur.Köpük eriyiklerinin çoğunluğu protein köpüklerinin üretimi için uygun olan aygıtlarıyapan klasik köpüklerde kullanılabilir. Maddeleri değiştirmeden önce, sentetik konsant­rasyonlar çökeltileri yerinden oynatabileceğinden ve oranlama ekipmanını tıkayabile­ceğinden sistemler baştan sona tamamen flaş edilmeli ve temizlenmelidir.
  • ISGOTT 83Konsantrasyonlardan üretilen bazı köpükler kuru kimyasal tozla beraber olabilir vemüşterek kullanım için uygundur. Çeşitli köpükler arasında ve farklı köpüklerle kurukimyasal maddeler arasındaki uygunluk derecesi değişir ve elverişli testler ile bu tespitedilmelidir.Diğer yangınla mücadele maddeleriyle operasyonlara ortak katılım düşünüldüğünde,köpük bileşiklerinin uygunluğu hesaba katılması gereken bir faktördür.Köpük konsantreleri, depolama şartlarına bağlı olarak zamanla kötüleşebilir. Yükseksıcaklıklarda muhafaza ve hava ile temas, slaç ve sediment teşkil etmesine yolaçacaktır. Bu, genleşen köpüğün söndürme yeteneğine etki edebilir. Köpük konsantresiörnekleri, bu nedenle test edilmeli ve değerlendirme için üretici firmaya periyodik olarakgeri gönderilmelidir.5.3.2.2 Karbon DioksitKarbon dioksit, personelin hızla boşaltılabileceği (örneğin, makine daireleri, pompadaireleri ve elektrik şalter odaları gibi) ve gazın genişçe yayılamayacağı kapalıbölümlerdeki yangınları söndürmek için etkili bir boğma maddesidir. Karbondioksit,karşılaştırmalı olarak açık bir güverte veya iskele alanında etkili değildir.Karbon dioksit, hassas makine veya teçhizata zarar vermez ve iletken olmayan birmadde olduğundan, elektrikli ekipmanın enerjisi açık bile olsa çevresinde güvenlekullanılabilir.Statik elektrik oluşma ihtimalinden dolayı, karbon dioksit, içinde tutuşmamış parlayıcı biratmosfer içeren herhangi bir bölümün içine basılmamalıdır.Karbon dioksit boğucudur ve görerek veya koklayarak tespit edilemez. Bu nedenle,karbon dioksit basılmadan önce, bütün personel bölümden tahliye olmalıdır. Hiç kimse,bir can halatı ve uygun solunum aparatı ile korunmadıkça ve nezaretsiz, karbon dioksitboşaltılan kapalı veya kısmen kapalı bölümlere girmemelidir. Kanister tipinde maskekullanılmamalıdır. Karbon dioksit basılan herhangi bir bölüme, solunum aparatıolmaksızın girmeden önce bölüm tamamen havalandırılmalıdır.5.3.2.3 StimStim, tam bir boğucu madde gibi etkili değildir, çünkü yanmayı desteklemeyen biratmosfer meydana getirmek için içeriye stim basılarak bölümün içindeki yeterlimiktardaki havayı dışarı çıkarıp (yangını havasız bırakarak) yangını boğmak amacıylastim kullanılır. Tutuşmamış parlayıcı bir atmosfer ihtiva eden herhangi bir bölümün içinestatik elektrik oluşma İhtimali nedeniyle stim basılmamalıdır. Buna rağmen; buhar, birfilence veya ek yeri sızıntısına ya da bir gaz bacası veya benzer yangına doğrudan lanstipi bir nozuldan boşaltıldığında, filenç veya benzer yangınlarla mücadele için etkiliolabilir.5.3.2.4 KumKum, bir söndürme maddesi gibi göreceli olarak etkisizdir ve sadece sert yüzeylerdekiküçük yangınlarda işe yarar. Kum öncelikle, küçük döküntüleri kurutmak için kullanılır.
  • 84 ISGOTT5.3.3 ALEV BASTIRICI MADDELERAlev bastırıcılar, yanma işlemine kimyasal olarak engel olan ve bu suretle alevlerisöndüren maddelerdir. Bununla beraber, tekrar yanmayı önlemek için soğutmayapılması veya akaryakıtın uzaklaştırılması gerekir.5.3.3.1 Kuru Kimyasal TozlarKuru kimyasal toz, bir alev bastına gibi serbest akan bir bulut gibi bir söndürücüdençıkarılır. Tanker güvertesine dökülmüş olan petrol yangınına karşı derhal kullanılması ileçok etkili olur. Özellikle boru devreleri veya ek yerlerinden sızan ve yanan sıvılarüzerinde etkilidir. İletken olmayan bir maddedir ve bundan dolayı elektrik yangınları ileuğraşmak İçin uygundur. Alevlerin içine doğru tatbik edilmelidir. Kuru kimyevi tozlarönemsiz sayılabilecek bir soğutma etkisine sahiptir ve tekrar tutuşmaya karşı hiçbirkoruma meydana getirmezler, örneğin sıcak metal yüzeylerin varlığında.Kuru kimyevi tozların bazı çeşitleri bir köpük örtüsünün bozulmasına sebep olabilir veyalnız köpükle uyumlu diye etiketlenmiş olanlar köpük ile birlikte kullanılmalıdır.Kuru kimyasal, serbest akan bir bulut şeklinde, bir söndürücüden, bir hortumnozulundan, bir itfaiye aracı monitör nozulundan veya bir sabit sistem nozullarındanbasılabilir. Bu, yakıt dökülmesinden çıkan bir yangınla derhal yapılacak mücadelededaha etkilidir ve tozun solukla içeri çekilmesine karşı korunmanın gerekli olabileceğisınırlı alanlarda da kullanılabilir. Özellikle, boru devreleri ve filençlerden sızan yanıcısıvılarda da etkilidir. Toz, iletken değildir ve bu nedenle elektrik yangınlarıyla mücadeleiçin uygundur. Alevin içine doğru sıkılmalıdır.Kuru kimyevi tozlar muhafaza edilirken veya söndürücülere doldurulurken rutubetalmalarına izin verilirse sertleşirler ve kullanımları yararsız olur.Kuru kimyasallar, vibrasyon nedeniyle yoğunlaşmaya ve çökmeye eğilimlidir. Bakımprosedürleri, kuru kimyasal tozu serbest akan bir halde tutmak amacıyla söndürücülerisağa sola sallamak veya altüst çevirmek için bir program içermelidir.5.3.3.2 Buharlaşan Sıvılar (Halonlar)Halon gazlarının atmosferdeki ozon miktarını önemli ölçüde tükettiği bilinmektedir,Montreal Protokoluna göre, Halon üretimi 2000 yılına kadar aşama aşama sonaerdirilmiştir. Gemilerde, yeni halon yangınla mücadele tesisatının yapılması Temmuz1992 den itibaren yasaklanmıştır. Ancak, yapılmış birçok tesis gelecekte kullanım içinserviste kalacaktır ve doğru çalıştınlırsa, yeterli yangın koruması devam edecektir.Buharlaşan sıvılar, kuru kimyevi tozlar gibi alev bastına özelliğe ve bir miktar da boğmaetkisine sahiptir. Değişik farklı sıvıların bir numarası vardır, bütün halojenleşmişhidrokarbonlar çok defa bir halon numaralama sistemi ile tanınır. Halonlar, bilgisayar merkezleri, depolama odaları, tanker makine ve pompa daireleri,jeneratör mahalleri ve benzer bölümler gibi kapalı yerlerde oldukça etkilidir.Bütün buharlaşan sıvılar, sıcak yüzeylere temas nedeniyle ve alevin onları bozmasısonucu zehirli maddeler meydana çıkarmaları sebebiyle, küçük derecede zehirli olacağıkabul edilmiştir. Bundan dolayı, bütün personel halon basılan bölümü boşaltmalıdır,gerçi kısa süreler için yangınları söndürmede kabul edilebilir normal konsantrasyonlargibi, boşaltma tamamlanmadan önce halonlan tahliye etmek mümkündür. Yangınsöndürüldükten sonra bölüm tamamıyla havalandırmalıdır. Eğer havalandırmadanönce bölüme girmek gerekiyorsa uygun solunum aparatları kullanılmalıdır.
  • ISGOTT 85 Bölüm 6 GÜVENLİKBu Bölüm, Uluslar Arası Gemi ve Liman Tesisleri Güvenlik (ISPS) Kodunun başlıcaşartlarının kısa bir özetini içerir.6.1 GENELUluslar arası ticari gemilerin ve bu gemilerin elleçlendiği terminallerin; Uluslar ArasıGemi ve Liman Tesisleri Güvenlik (ISPS) Kodunun A ve B Kısımlarında anlatılanşartlarına uygun olmasına ve denizcilik güvenliğini artırmak amaçlı tedbirler gereklidir.Kod, Denizde Can Emniyeti için Uluslar Arası Sözleşme (SOLAS)n Kısım Xl-2deayrıntılı olarak vardır.Bunun, Sözleşmeye taraf olan ülkelerdeki sahilde üstlenmiş tesisleri ilgilendiren SOLASSözleşmesinde ilk gereklilik olduğu terminaller tarafından not edilmelidir.Bütün gemilerin ve terminallerin, bir güvenlik değerlendirmesinde tanımlanan bütüngüvenlik durumlarına hitap eden bir güvenlik planı olması tavsiye edilir. ISPS Kodgerekliliklerine ve SOLASa uyma gerekliliği olmayan gemiler ve terminaller, güvenlikplanlarını hazırlarken ISPS Kodun ve SOLASın tedbirlerini göz önüne almaları içinteşvik edilir.6.2 GÜVENLİK DEĞERLENDİRMELERİGüvenlik değerlendirmesi, onların hangi parçalarının daha hassas olduğunu ve/veya birgüvenlik hatasına daha çok neden olabileceğini belirlemek için, geminin ve terminalinoperasyonlarının tüm durumlarının bir risk analizini içermelidir. Risk; kazanın neticesi vehedefin yaralanma olanağı ile bağlantı kuran, bir güvenlik hatası tehdidinin birfonksiyonudur. Güvenlik değerlendirmesi en az aşağıdakileri içermelidir:• Mevcut güvenlik önlemlerinin, prosedürlerin ve gemide veya terminalde tatbik edilen operasyonların tanımları.• Korunması önemli olan ana varlıkların ve alt yapının tanımları ve değerlendirmesi.• Terminal tesisine veya gemiye karşı olabilecek tehditler ve bunların muhtemel meydana çıkışları.• Gemilerde, terminallerde, iskelelerde ve iskelelerdeki gemilerde potansiyel kazaların sonuçları ve potansiyel yaralanma olanakları.• Altyapıda, politikalarda ve herhangi bir zayıflığın (insan faktörleri dahil) tanımları.6.3 ISPS KOD ALTINDA SORUMLULUKLARBir terminal için emniyet planının sorumluluğu, terminal yönetimine dayanır ve tesistekikoşullara bağlı olarak, terminaldeki emniyet tedbirlerinin tam olarak yerine getirilmesinisağlamak için gerekli eğitim ve beceriye sahip eğitilmiş ve atanmış bir Güvenlik Zabitigerektirir.
  • 86 ISGOTTBir gemi için, güvenlik planı için Şirketin sorumluluğu Şirket Güvenlik Zabitine (CSO)dayanır. Ancak Kaptan, geminin güvenliğine ve emniyetine dikkat eden kararlar vermekiçin her şeyden önemli olan otoriteye sahiptir. Gemide gerekli olan tedbirlerin tam olarakyerine getirilmesini sağlamak için gerekli eğitim ve becerisi olan belirlenmiş bir GemiGüvenlik Zabiti atanmalıdır. Bu iş Kaptan tarafından yürütülebilir, genel olarak kıdemlizabitlerden biri atanır.6.4 GÜVENLİK PLANLARIGüvenlik planı; güvenlik değerlendirmesince tanımlanan belirli şartlara, SOLAS ve ISPSKodla ve yerel ve ulusal güvenlik mütalaalarıyla uygun olan gereksinimlere bağlı olarakgemiden gemiye ve terminalden terminale çeşitlilik gösterecektir. Dokümante edilmişplan ayrıca aşağıdakileri de içermelidir:• Gemideki ve terminaldeki ve liman tesisindeki güvenlik organizasyonu.• Normal operasyonlar için temel güvenlik tedbirleri ve gemiyi ve terminali, tehdidin değişmesiyle artan güvenlik seviyesine erteleme olmaksızın yükselmesini sağlayan ek tedbirler.• Gemilerin gelişmesi için fırsat sağlayan prosedürler ve kendi güvenlik faaliyetleriyle terminaller, yerel liman otoriteleri, diğer gemiler ve bölgedeki rıhtım tesisleri ve diğer yerel otoriteler ve acenteler (örneğin, polis ve sahil güvenlik) ve diğer gemiler, terminaller ve yerel liman yetkilileriyle terminaller ve gemilerin güvenlik faaliyetlerinin birbirine bağlanması için prosedürler.• Planın düzenli olarak gözden geçirilmesi için ve tecrübeye veya değişen koşullara bağlı olan değişmeler için tedbirler.• Gemiye ve terminale izinsiz girişleri önlemek için oluşturulmuş tedbirler ve özellikle, terminalin tehlikeye maruz olan bölgelerine girişi kısıtlayan tedbirler ve tanker ve terminal personelinin kimliği dahil (kimlik dokümanları veya kimlik işaretleri gibi), terminalde bağlı iken gemilere girişi kısıtlayan tedbirler.• Yetkisiz silahlar, tehlikeli maddeler veya aletlerin, gemiden alınarak veya terminalden içeri sokularak; kişilere, gemilere veya terminallere karşı kullanılmasını önlemek için oluşturulmuş tedbirler.• Güvenlik tehditlerini veya güvenlik açıklarına karşılık vermek için prosedürler, insanların boşaltılması dahil.Gemiler için, ICS yayını olan Model Gemi Güvenlik Planı kitabına müracaat ediniz. Bu,kişisel gemilerin güvenlik ihtiyaçlarına göre uyarlanabilir.
  • ISGOTT 87 Kısım 2TANKER BİLGİSİ
  • ISGOTT 89 Bölüm 7 GEMİDEKİ SİSTEMLERBu Bölüm, limanda kargo ve balast operasyonları esnasında kullanılan gemi sistem­lerinin prensiplerini açıklar.7.1 SABİT İNERT GAZ SİSTEMİBu Bölüm, bir geminin kargo tanklarında emniyetli bir atmosfer sağlamak için kullanılanbir sabit inert gaz (IG) sistemin işletilmesini açıklar. Ayrıca, IG tesislerinin işletilmesiyleilgili tehlikelerin sonucu olarak ortaya çıkan sağlıkla ilgili tehlikelerden kaçınmak içinalınması gereken tedbirleri de kapsar.Belirli bir sistemin işletilmesindeki ayrıntılar için, uygun olduğu gibi, donatım şemaları,imalatçının talimatları ve geminin operasyonlar el kitabından da bahsedilmelidir. Tipikinert gaz sistemleri için uygulamalar ve çalıştırma prensipleri ve dizaynın daha genişkapsamlı bir açıklaması için IMO yayını olan İnert Gaz Sistemleri İçin Rehbere başvurulabilir.7.1.1 GENELHidrokarbon gazı ile normalde petrol tankerlerinde karşı karşıya gelinir ve yaklaşıkolarak hacimde %11 oksijen ihtiva eden bir atmosferde yanamazlar. Buna rağmen,kargo tankının gaz hacminin patlaması veya kargo yangınına karşı korunmak için tekyol, oksijen seviyesini bu değerin altında tutmaktır. Bu genellikle, sabit bir boru düzen­lemesi kullanılarak her bir kargo tankına, içindeki hava ve oksijen miktarını azaltmak vedolayısıyla parlayıcı olmayan bir atmosferin oluşması için, inert gaz verilmesi ilemeydana getirilir.Parlayıcılıkta inert gazın etkisi ile ilgili detaylı bilgi için Bölüm 1.2.3 ve Şekil 1.1ebakınız.7.1.2 İNERT GAZ KAYNAKLARITankerlerde ve kombine taşıyıcılarda olası inert gaz kaynakları şunlardır:• Geminin ana ve yardımcı kazanlarından çıkan egzoz gazı.• Bağımsız bir inert gaz jeneratörü.• Bir uç boru yakıcısı ile donatılan gaz türbini tesisi.7.1.3 İNERT GAZIN KALİTESİ VE BİLEŞİMİUluslar Arası Denizde Can Emniyeti Sözleşmesine (SOLAS 1974), düzeltmelerine göre;inert gaz ana devresinde gerekli her akış hızında hacimde %5den daha fazla olmayanbir oksijen miktarı ile inert gaz basma ve gerektiğinde tankın gazfri olduğu zaman hariç,
  • 90 I S G OTThacimde %8den fazla olmayan oksijen miktarına sahip bir atmosfer ile her zaman kargotanklarında pozitif bir basıncı muhafaza etme yeteneği gerektirir.Bir ana veya yardımcı kazandan çıkan egzoz gazı kullanıldığında, kazandaki yük veyanma kalitesinin kontroluna bağlı olarak, genelde oksijen seviyesi %5den az olur.Bağımsız bir inert gaz jeneratörü veya bir uç boru yakıcısı ile donatılan gaz türbini tesisikullanıldığında, oksijen miktarı daha iyi sınırlar içinde otomatik olarak kontrol edilebilir,genellikle, bu hacimde %1,5 ile %2,5 sınırı içinde olmalıdır.Bazı limanlarda, kargo tanklarda inert gazın maksimum oksijen miktarı, bir gaz çıkışkontrol sisteminin operasyonu gibi, belirli emniyet gereksinimlerini karşılamak için %5eayarlanabilir. Böyle bir sınırlama olduğu yerde, varış öncesi bilgi değişiminde gereksi­nimler gemiye haber verilmelidir.Özellikle sülfür dioksit miktarının düşürülmesi için, inert gazın etkili bir gaz temizleyicisiönemlidir. Yüksek seviyede sülfür dioksit, personel için zararlıdır ve inert gazın asidiközelliğini artırır, geminin yapısında hızlandırılmış korozyona sebep olabilir.Aşağıdaki tabloda hacimde yüzde olarak ifade edilmiş, baca egzoz gazından üretileninert gazın tipik bileşimi gösterilmiştir. Nitrojen N %3 Karbon Dioksit C02 %12-14 Oksijen o2 %2-4 Sülfür Dioksit so 2 50 ppm Karbon Monoksit co Çok az Nitrojen Oksit NO x 200 ppm Su Buharı H20 Çok az (kuru değilse yüksek) Is ve Kurum (C) Çok az Yoğunluk 1,044 Tablo 7.1 - Gaz soğutma kulesi çıkışında inert gazın tipik bileşenleri.7.1.4 TANK ATMOSFERLERİNİ DEĞİŞTİRME METODLARIEğer tank atmosferinin tamamı eşit bir inert gaz hacmi ile değiştirilirse, meydana gelentank atmosferi basılan inert gaz gibi aynı oksijen seviyesine sahip olacaktır.Uygulamada, bu böyle değildir ve arzu edilen sonucu elde etmeden önce birkaç tankaeşit bir inert gaz hacmi tanka basılır.Bir tank atmosferinin inert gaz ile değiştirilmesi, ya inertleme işlemi ya da pörç yapmaişlemi ile yapılır. Bu metotların her birinde, iki ayrı yöntemden biri (inceltme veyadeplasman) hakim olacaktır.İnceltme yönteminde, inert gaz karışımları girdiği zaman orijinal tank atmosferi ile tankınher tarafında homojen bir karışım meydana gelir, şöyle ki, inceltme devam ettikçeorijinal gazın konsantrasyonu devamlı olarak azalır. Giren inert gazın tankın tabanına
  • ISGOTT 91ulaşacak yeterli giriş hızına sahip olması önemlidir. Bu aynı zamanda inertlenebilentankların sayısına bir sınır koymakla sağlanır. Bunun açıkça anlaşılmadığı yerde, aynıanda sadece bir tank inertlenmeli veya pörç edilmelidir.Deplasman yöntemi ise, inert gazın hidrokarbon gazından daha az hafif olmasıgerçeğine bağlıdır. Şöyle ki, inert gaz tankın üstünden girerken daha ağır hidrokarbongazı tabandan uygun bir boru düzeninin içinden geçerek çıkar. Bu metot kullanılırken,her ne kadar giren ve çıkan gaz arasında meydana gelmiş sabit yatay bir ara seviyeyioluşturmak için inert gazın çok düşük bir giriş hızına sahip olması önemlidir. Ancakuygulamada, inceltme yönteminde kaçınılmaz surette inert gazın akışı ile türbülansmeydana gelir. Deplasman yöntemi genel olarak, aynı anda birkaç tankın inertleme vepörç edilmesine imkan verir.Hangi metot kullanılıyorsa ve inertleme veya pörç yapılıp yapılmadığı, işlemin etkisinikontrol etmek için tankın içinden birkaç yükseklikten ve yatay mevkilerden alınan oksijenveya gaz ölçümleri zorunludur. Bir inert gaz ve petrol gazının karışımı, havayasalıverildiği ve hava ile karıştığı zaman parlayıcı hale gelebilir. Bundan dolayı, birtanktan petrol gazı çıktığı zaman alınacak normal emniyet önlemleri gevşetilmemelidir.7 1 5 KARGO TANK ATMOSFER KONTROLÜ ..7.1.5.1 İnert Gaz OperasyonlarıTankerler bir inert gaz sistemini kargo tanlarındaki parlayıcı olmayan şartların herzaman için sürdürülmesinde kullanılırlar. Bu aşağıdaki gibi yapılır:• Tanklar; iş veya kontrol için gazfri yapılmaları gereksinmesi hariç, her zaman için inertli bir durumda muhafaza edilmelidir. Yani, oksijen miktarı %8den fazla olmamalı ve tank atmosferi pozitif basınçta olmalıdır.• Tank içindeki atmosfer inertli halden gazfrili hale geçişte parlayıcı şartların içinden geçmeksizin yapılmalıdır. Uygulamada bunun anlamı, herhangi bir tankı gazfri yap­ madan önce, tank atmosferindeki hidrokarbon miktarı tehlikeli karışım hattının altına ininceye kadar pörç edilmelidir. (Şekil 1.1de GA doğrusu).• Bir tanker yükleme limanına varmadan önce gazfrili bir durumda ise, yükleme öncesi bütün tanklarını inertlemelidir.Kargo tanklarını parlama şartı olmayan bir durumda muhafaza etmek için, inert gaztesisi aşağıdaki durumlarda gerekli olacaktır:• Boş kargo tanklarına inert gaz basılması (Bölüm 7.1.6.1e bakınız).• Kargo tahliyesi, balast basılması, ham petrol ile yıkama ve tank temizliği esnasında çalıştırma (Bölüm 7.1.6.6 ve 7.1.6.9a bakınız).• Gazfri yapma öncesi tankların pörç edilmesi (Bölüm 7.1.6.10a bakınız).• Seferin diğer safhalarında gerekli olduğu zaman, kargo tanklarında basıncın artırılması. (Bölüm 7.1.6.5 ve 7.1.6.7ye bakınız).Bütün sistemin bakımı ve uygun şekilde çalıştırılmasına bağlı olan bir inert gaz sistemiile, korumanın sağlanmış olduğu tam olarak bilinmelidir.
  • 92 ISGOTT7.1.5.2 İnert Gaz Sisteminin BakımıBir inert gaz sisteminin gerekli bakımını ve işletilmesini sağlamak için güverte ve makinebölümleri arasında sıkı bir işbirliği şarttır. Geri döndürmez engellerin, özellikle geri dön­dürmez valflar ve güverte su siili veya blok ve boşaltma valflarının görevlerini tam olarakyerine getirmeleri bilhassa önemlidir, öyle ki makine dairesine petrol gazı veya sıvıpetrolün geri kaçmasının hiç ihtimali olmasın.İnert gaz tesisinin tam olarak faal çalıştığı ve iyi durumda olduğu gösterilmelidir,düzeltme ve kusurları dahil, İnert gaz tesisinin kontrol kayıtları gemide muhafazaedilmelidir.7.1.5.3 İnert Gaz Kalitesinin DüşmesiTanker personeli, inert gaz veya kargo sistemlerinin uygun olmayan çalışması nedeniyletankların içine hava kaçması sonucu gibi, tankların içindeki inert gaz kalitesinin düşmesiihtimaline karşı uyanık olmalıdır. Örneğin:• Gece ısı faklılıkları nedeniyle, sistemdeki basınç düşerse, derhal inert gaz basılmadığında.• Tanktan aleç, iskandil ve numune alma için tank delikleri açıldığında.İnertli olmayan bir tanktan su dreyn edildiğinde, slop tanka dreyn edilirken hava girebilirve nihayette inertli tank atmosferlerine de girebilir. Slop tanka sirkülasyonda bir edüktörkullanılmışsa, bu şekilde giren havanın hacmi, özellikle fazla olabilir. Bu nedenle, sloptanka sıvı dreyn ederken, tüm tanklardaki inert gaz kalitesi yakından izlenmelidir.7.1.6 KARGO TANK İŞLEMLERİNE UYGULAMAİnert gaz sistemi servise konmadan önce, imalatçısının talimatlarına veya operasyon elkitabına göre gereken testler yapılmalıdır. Sabit oksijen ölçer ve kaydedici test edilme­lidir ve iyi durumda faal olması sağlanmalıdır. Seyyar oksijen ve hidrokarbon ölçerler dehazırlanmalı ve test edilmelidir.7.1.6.1 Boş Tankların İnertlenmesiÖrneğin, bir havuzlanmayı veya tanka girişi takiben, gazfri yapılmış boş tanklarinertlenirken, tankın içindeki hava atmosfere atılırken, inert gaz kendi dağıtım sistemininiçinden geçirilmelidir. Bu işleme, tankın içindeki oksijen miktarı hacımda %8in altınadüşürülünceye kadar, devam edilmelidir. Bundan sonra, eğer inert gaz sistemikullanılarak gerektiğinde ilave inert gaz basılması ile tanklarda pozitif bir basınçmuhafaza edilirse, oksijen seviyesi artmayacaktır.Eğer tank gazfrili değilse, tanktaki oksijen miktarı hacimde %8e düşürülünceye kadarBölüm 7.1.6.8de belirtilen statik elektriğe karşı tedbirler alınmalıdır.Bütün tanklar inertlendiğinde, tanklar ana inert gaz devresi ile iştiraklendirilmeli ve en az100 mm su basıncı (W.G.) derecesinde minimum bir pozitif basınç ile basınç altındatutulmalıdır. Belirli tanklar bir müşterek devreden (yani, ürün bütünlüğü için) ayrılmış ise,ayrılmış tanklara alternatif araçlarla bir inert gaz örtüsü sağlanmalıdır.
  • ISGOTT 937.1.6.2 İnertli Bir Halde Tanklara Kargo ve Balast AlınmasıKargo veya balast alırken, inert gaz tesisi kapatılmalı ve tanklar uygun havalandırmasistemi ile havalandırılmalıdır (gazın tanklardan atmosfere çıkması sağlanmalıdır).Balast alımı veya yüklemenin sonunda ve bütün tank ölçüm işleri (üst boşluk alma işleri,dipte su testi işleri) tamamlandığında tanklar kapatılmalı ve inert gaz sistemi devreyealınıp tekrar tanklardaki basınç pozitife yükseltilir. Sistem tekrar kapatılmalı ve ayrıcabütün emniyet izole valfları iyice kapatılmalıdır.Bir ham petrol ile yıkama işleminden sonra tanklardaki gazın atmosfere salıverilmeişlemi yerel kurallar gereği yasak olabilir (Bölüm 11.5.8e bakınız).7.1.6.3 Aynı Zamanda Yapılan Kargo veya Balast İşlemleriKargo veya balastın alım ve tahliye işlemlerinin aynı zamanda yapılması halinde, anainert gaz devresi ile tankların birbirine bağlı olması nedeniyle, tanklardan gazınatmosfere çıkışı küçümsenebilir veya tamamıyla durması mümkündür. Nispi pompajsuretine bağlı olarak, tanklardaki gaz basıncı artmış veya bir vakum durumuna geçmişolabilir. Bundan dolayı, tankların içindeki basıncı normal sınırlar içerisinde inert gazakışı ayarlanarak muhafaza etmek gereklidir.7.1.6.4 Gemiden Gemiye Transfer Esnasında Buharın DengelenmesiBuhar dengeleme işlemi, gemiden gemiye kargo transferi yapıldığında, inert gazsistemlerinin kullanılmasını en aza indirmek ve tank çıkışları yoluyla atmosfere herhangibir gazın çıkmasını önlemek için yapılır. Gemilerin ana inert gaz devreleri esnek birhortum kullanılarak bağlanır. En az, aşağıdaki tavsiyelere uyulmalıdır:Kargo transferine başlamadan önce:• Buhar akıntısındaki oksijen miktarını izlenmesini sağlamak için gemilerden en az birinde ekipman bulunmalıdır. Bu, buhar manifold bağlantısına yakın bir yerden sürekli olarak örnekler almalıdır ve buhar akımındaki oksijen miktarının hacimde %8i aşması halinde sesli ve görüntülü alarmla uyarı özelliği içermelidir. Oksijen ölçer ve ilgili alarmlar, her kargo transfer operasyonundan önce uygun fonksiyon için test edilmelidir.• Her iki geminin ana IGne bağlı olan her bir tankın buhar hacminin oksijen miktarı, kontrol edilmeli ve hacimde %8den az olduğu teyit edilmelidir.• Buhar transfer hortumu, buhar transferi başlama öncesi hava ve inertle pörç edilmelidir.• Buhar manifold valfları, alan geminin kargo sistemindeki basınç kargo tahliye eden gemininkini aşıncaya kadar açılmamalıdır.Kargo transferi esnasında:• Kargo tahliye eden gemideki inert gaz sistemi, inert gaz ana güverte devresi izole valfı kapalı olarak sistem işletilmeye hazır durumda tutulmalıdır. İnert gaz sistemi, tahliye eden gemideki İnert gaz basıncı düşük bir seviyeye (300 mm WG) indiğinde kullanılmalıdır.• Her iki gemideki inert gaz basıncı izlenmelidir ve her gemi diğerinin basıncından düzenli bir şekilde haberdar edilir.
  • 94 ISGOTT• Tahliye eden geminin kargo tanklarına havanın girmesine izin verilmemelidir.• Transfer operasyonları, buhar akıntısındaki oksijen miktarı hacimce %8i aşarsa geçici olarak askıya alınmalıdır ve oksijen miktarı sadece hacimde %8 ve altına düştüğünde tekrar başlatılabilir.• Kargo transfer debisi, buhar dengeleme hortumunun dizayn hızını aşmamalıdır.7.1.6.5 Yüklü SeyirYüklü seyir esnasında her zaman, tanklara havanın girmesini önlemek için, tankların üstboşluk hacimlerinde daima pozitif bir inert gaz basıncı muhafaza edilmelidir (Bölüm7.1.5.3e bakınız). Eğer basınç alçak basınç alarm seviyesinin altına düşerse, sistemdeuygun bir basıncı yeniden sağlamak için inert gaz tesisini devreye almak gerekecektir.Basınç kaybı, normal olarak hava ve deniz suyu sıcaklıklarının düşmesi ve tank açıklık­larından oluşan kaçaklarla yakından ilgilidir. Kaçaklardan oluşan basınç kaybı durumun­da, tankları gaz sızdırmaz hale gelmesini sağlamak çok önemlidir. Gaz kaçakları sesçıkardıklarından dolayı genellikle kolayca tespit edilebilir ve tank kapaklarındaki, ölçüalma kapaklarındaki, tank yıkama deliklerindeki, basınç/vakum valflarındaki, vb. sızıntı­ları önlemek için her türlü çaba sarf edilmelidir.Önlenemeyen gaz kaçakları işaretlenmeli ve gelecek balastlı seyirde veya başka uygunbir fırsatta giderilmesi için kaydedilmelidir.Belirli petrol ürünleri, çoğunlukla uçak türbin yakıtları ve dizel yakıtları rafine edildiği vedepolama işlemleri esnasında oksijen absorbe edebilir. Bu oksijen daha sonra inertli birkargo tankının üst boşluk mahalli gibi oksijen bakımından eksik bir atmosferde serbestkalabilir. Kaydedilmiş oksijen kaçağı tekrarı düşük olmasına rağmen, kargotanklarındaki oksijen seviyeleri izlenmelidir, böylece tahliyenin başlamasından öncegerekli her hangi bir tedbir alınabilir.7.1.6.6 İnertli Durumlardaki Tanklardan Kargo veya Balast TahliyesiKargo ve balast tahliye işlemi esnasında, tanklara hava girmesinden korunmak için inertgazın temin edilmesi sağlanmalıdır. Tatmin edici pozitif bir inert gaz basıncı sürekli birinert gaz kaynağı olmadan emniyetli bir şekilde sağlanabiliyorsa, inert gaz tesisinin anioperasyonlar için hazır tutulması şartıyla, inert gaz temininin durması veya sirkülasyonukabul edilebilir.Varış limanında kargodan ölçü veya numune almak için tanklardaki inert gaz basıncısıfırlanırsa, kazanda az yük olmasından, yeterli derecede düşük bir oksijen içeren inertgaz ile tekrar basıncı oluşturmak zor olabilir. Bu nedenle, inert gaz kalitesi istenilenseviyeye gelinceye kadar, ana kargo pompaları kullanılarak kargonun boru devreleri ilegeminin içinde sirkülasyonu yapılarak kazanda bir yük meydana getirmek gerekebilir.Pompalama düzenlerinin, kargonun sirkülasyonunda bir taşıntıya meydan vermemekamacıyla kullanılması için büyük ihtimam gereklidir.Kargo tahliyesinin başından sonuna kadar, özellikle kazandaki yük az olduğu veyadeğiştiği zaman üretilen inert gazdaki oksijen miktarı dikkatlice tespit ve takip edilmelidir.Oksijen miktarı ve inert gaz ana devresindeki basınç, tahliye süresince devamlı olarak
  • ISGOTT 95kaydedilmelidir. İnertli tanklardan tahliye esnasında inert gaz tesisinin bir hatasıdurumunda yapılacak hareket için Bölüm 7.1.12ye bakınız.Eğer bir tanktan el iskandili ile ölçü alınması gerekliyse, iskandil kapakları açık olduğusürece basınç düşebilir, ancak vakum oluşmasına izin vermeyerek tanka havagirmemesi İçin aşırı dikkat gösterilmelidir. Bunu önlemek için kargo pompalama debisinidüşürmek gerekli olabilir ve tankların vakum altında olma tehlikesi varsa, tahliye derhaldurdurulmalıdır.7.1.6.7 Balastlı SeyirBalasttı seyirde, gazfri gerektirenlerden başka diğer kargo tankları, havanın içine girme­sinden koruyan pozitif basınç altında ve inertli halde kalmalıdır. Basınç alçak seviyealarmı değerine her düştüğünde, inert gaz sistemi tekrar devreye alınarak, basınç yeterliseviyeye yükseltilmeli ve inert gazdaki oksijen miktarını ölçmek için gerekli özengösterilmelidir.7.1.6.8 Statik Elektrik ÖnlemleriNormal operasyonlarda inert gazın varlığı, kargo tankları içerisindeki parlayıcı gazkarışımlarının mevcudiyetini önler. En çok inert gaz sisteminde bir hata olmasıdurumunda, statik elektrik kaynaklı tehlikeler doğabilir. Bu tehlikelerden sakınmak İçinaşağıdaki önlemler tavsiye edilir:• Eğer inert gaz sistemi tahliye sırasında bozulursa, işlemlere geçici olarak ara verilmelidir (Bölüm 7.1.12ye bakınız). Eğer tanka hava girdiyse, inert gazın basılması durmasından itibaren en az 30 dakika geçinceye kadar tanktan, iskandil, üst boşluk ölçüsü ve numune alınmamalı veya başka bir teçhizat ne sebeple olursa olsun tanka sokulmamalıdır. Bu süreden sonra, bütün metalik kısımları emniyetli olarak topraklanmış teçhizatlar tanka sokulabilir. İnert gazın basılması durmasından itibaren 5 saatlik bir süreyle topraklama için bu gereksinim uygulanmalıdır.• İnert gaz sisteminin bir kusuru ve onarımını takiben, bir tankı tekrar inertlemek gerektiğinde veya gazfrili olmayan bir tankı inertlemeye başlandığında, tankta inertli bir şart oluşturuluncaya kadar tanktan iskandil, üst boşluk ve numune alınmamalı veya başka bir teçhizat her ne sebeple olursa olsun tanka sokulmamalıdır. Bu, inertlenmekte olan tanktan çıkan gazın izlenmesiyle tespit edilir. Tankın durumunu saptamak için tankta bir örnekleme sistemi bulunmalıdır, inert gaz basımı durduktan sonra örnekleme sistemini tankın içine sokmadan önce en az 30 dakika geçmelidir. Gaz ölçme cihazının metalik kısımlarında elektriksel olarak devamlılık sağlanmalı ve emniyetli bir şekilde topraklanmalıdır. (Kısım 3 ve Bölüm 11,8e bakınız).7.1.6.9 Ham Petrol İle Yıkama Dahil Tank YıkamaHer bir tankı yıkamadan önce, tank içindeki boşluğun bir orta seviyesinden bir degüvertenin 1 metre altındaki bir noktadan oksijen seviyesi tespit edilmelidir. Buyerlerdeki oksijen miktarı hacımda %8i asla geçmemelidir. Bir tam veya kısmi çalkantıperdesine sahip olan tanklarda, tankın her bir bölümünde benzer seviyelerden ölçüalınmalıdır. Tanklara basılan inert gazın basıncı ve oksijen miktan yıkama işlemisüresince devamlı kaydedilmelidir.
  • 96 ISGOTTEğer yıkama sırasında tanktaki oksijen miktarı hacimce %8i aşarsa, veya tanklardakiatmosferin basıncı artık pozitif değilse, tatmin edici şartlar tekrar sağlanana kadaryıkama durdurulmalıdır (Bölüm 7.1.12ye bakınız).7.1.6.10 Pörç YapmaBir tankın yıkanmasından sonra gazfri yapmak gerektiğinde, önce hidrokarbon miktarınıhacimde %2 veya daha az seviyeye düşürmek için inert gaz ile pörç edilmelidir, böylecedaha sonra yapılacak gazfri esnasında tank atmosferinin hiçbir kısmı parlama mesafesiiçinde kalmayacaktır.Oksijeni eksik bir atmosferde hidrokarbon gazının yüzdesini ölçecek şekildedüzenlenmiş uygun bir cihaz ile hidrokarbon miktarı ölçülmelidir. Alışılmış olan parlayıcıgaz ölçerler, bu amaç için uygun değildir (Bölüm 2.4e bakınız).Eğer pörç yapmada inceltme metodu kullanılıyorsa, tankın içinde maksimum türbülansoluşturması için inert gaz tesisi maksimum kapasite ile çalıştırılmalıdır. Deplasmanmetodu kullanılırsa, aşırı türbülansı önlemek için gazın giriş hızı daha düşük olmalıdır(Bölüm 7.1.4e bakınız).7.1.6.11 Gazfri YapmaGazfriye başlamadan önce tank diğer tanklardan izole edilmelidir. Kargo boru devresisistemine bağlı ya seyyar fanlar ya da sabit fanlar, tankın içine hava vermek içinkullanıldığında, tankın inert gaz girişindeki valfı kapatılmalıdır. Eğer inert gaz sistemifanları temiz hava emişinde kullanılırsa, hem inert gaz kaynağının girişindeki valflar hemde inertli olarak muhafaza edilen her bir tankın inert gaz giriş valfları kapatılmalıdır.7.1.6.12 Tanka Girmek İçin Hazırlıkİnertli gaz içindeki zehirli bileşenlerin inceltilmesi Şuur Başlangıcı Sınır Değerlerinin(TLV) altına ininceye ve bir oksijen ölçerin devamlı hacimde %21 oksijen olduğunubelirleyinceye ve bir parlayıcı gaz ölçerin %1 LFLden az ölçüm gösterinceye kadargazfriye devam edilmelidir.Benzen veya hidrojen sülfit gibi zehirli bir gazın varlığından kuşkulanıyorsa, testsonuçları miktarı TLV-TWAnın altına indiğini gösterinceye kadar, gazfriye devamedilmelidir.Bir tankın içinde personel olduğu sürece tanka pozitif temiz hava verilmeye devamedilmeli ve sık sık tank atmosferindeki oksijen ve hidrokarbon miktarları için testyapılmalıdır.İnertli durumda olan diğer tanklar, içine girilmekte olan tanka, ya komşu ya da müşterekhavalandırma sistemine bağlı (örneğin bir boru devresi ile) olduğunda, gazfrili tankıniçine inert gazın sızabilme ihtimaline karşı personel uyarılmış olmalıdır. Örneğin, tankperdesindeki çatlaklar veya kusurlu valflar gibi. Bunun meydana gelme riski, küçük fakatpozitif bir inert gaz basıncı muhafaza edilerek minimuma indirilebilir. Gazfrili bir tankinert gaz ana devresine tekrar bağlandığında hemen tekrar inertlenmelidir.Kapalı mahallere girişte genel tavsiyeler için Bölüm 10a bakınız.
  • ISGOTT 977.1.7 SIHHİ TEHLİKELERE KARŞI ALINACAK TEDBİRLER7.1.7.1 Güvertede İnert GazBelirli rüzgar şartlan, özel dizayn edilmiş gaz çıkış bacaları olsa bile, gaz çıkışbacalarından çıkan gazı güvertenin üstüne çökertebilir. Ayrıca, eğer tank kapaklarından,ölçü alma kapaklarından veya diğer tank açıklıklarından gaz düşük seviyede çıkıyorsa,bunlara yakın çevrede zararlı oranda gaz seviyeleri bulunabilir ve oksijen eksikliğiolabilir. Bu şartlarda, önemli olmayan bütün işler durdurulmalı ve sadece gereklipersonel güvertede kalmalı ve uygun bütün tedbirler alınmalıdır.Bunun yanı sıra, en son buruk bir ham petrol taşındıysa, hidrojen sülfit için testleryapılmalıdır. Eğer 5 ppmi aşan bir seviyede olduğu saptanmışsa, uygun bir şekildekorunmaksızın hiçbir personelin güvertede çalışmasına izin verilmemelidir. (Bölüm 2.3.6ve 11.1.9a bakınız.)7.1.7.2 Tank Kapaklarından Tankların Kontrolü ve Ölçü AlmaDüşük oksijen ihtiva eden inert gaz hızla bir boğulmaya neden olabilir. Bundan dolayıtankta çıkan gazın önünde durmaktan kaçınmak için gerekli özen gösterilmelidir (Bölüm11.8.3e bakınız).7.1.7.3 Kargo Tankların İçine GirişBölüm 7.1.6.10 ve 7.1.6.11de belirtildiği gibi, sadece gazfri yapıldıktan sonra kargotanklarının içine girmeye izin verilmelidir. Bölüm 10da belirtilen emniyet önlemleri yerinegetirilmelidir ve oksijen eksikliği alarmı veren seyyar kişisel bir cihazın bulundurulmasınaönem verilmelidir. Eğer Bölüm 7.1.6.12de belirtilen hidrokarbon ve oksijen seviyelerielde edilemiyorsa ve pratik olarak başka alternatif olmadığı zaman, sadece fevkaladedurumlarda girişe izin verilmelidir. Böyle durumlarda personel solunum aparatlarınıgiymelidir. (Daha fazla ayrıntı için Bölüm 10.7ye bakınız.)7.1.7.4 Gaz Temizleyicisi ve Yoğuşum Suyuİnert gaz temizleyicisinden dışarı akan su asit özelliği taşır. Kısmen güverte anadevresinde ve dağıtım borularında yoğuşum suyu birikmesi olabilir, bu dışarı akansudan daha fazla asit özelliği taşır ve hayli aşındırıcıdır.Dışarı akan veya yoğuşum suyu ile gereksiz yere çıplak deri temasından sakınmak içinyeterli özen gösterilmelidir. Böyle bir temas tehlikesinin olduğu her zaman, koruyucugözlükler takılmalı ve gözlerle temastan sakınmak için özen gösterilmelidir.7.1.8 DÜŞÜK/FAZLA BASINCA KARŞI KARGO TANKININ KORUNMASIPetrol tankerlerinde, kargo tanklarının aşırı fazla veya düşük basınca maruz kalmasınedeniyle ciddi hadiseler meydana gelmiştir. SOLAS kuralları, tanklarda akış basıncınırahatlatan tertipler ile donatılması veya her bir tank basıncının izlenmesi gereksi­nimlerine göre değiştirilmiştir. Havalandırma sistemlerinin baştan sona kadar kontroledilmesinin sağlanması, tasarlanan operasyon için doğru olarak ayarlanması, halaönemlidir. Operasyonlara başlandığında, basınç altında sızan buharın çıkardığı seslerveya basınç/vakum valflarının atması gibi herhangi bir anormallik için ilave kontrolleryapılmalıdır. (Tankın basıncının artması ve düşmesiyle ilgili muhtemel sebepleri vebunlardan sakınmak için gerekli önlemler hakkında detaylı bilgi için Bölüm 7.2.2yebakınız.)
  • 98 ISGOTTGemi personeli, havalandırma sisteminin kontrol ve uygun yönetimi için işletmeprosedürlerini açık ve kesin bir dilde hazırlamalıdır ve bu sitemlerin kabiliyetleri tamolarak anlaşılmalıdır.7.1.8.1 Basınç/Vakum KırıcılarHer inert gaz sistemi bir veya daha fazla basınç/vakum kırıcıları veya onaylanmışbenzer cihazlar ile donatılmış olmalıdır. Bunlar kargo tankları basınç artmasına veyavakuma karşı korumak için yapılmışlardır. Bundan dolayı yapımcısının talimatları doğ­rultusunda düzenli bir bakım ile daima mükemmel çalışır durumda muhafaza edilmelidir.Bunlara sıvıları (su, yağ, vb.) doldururken, sıvının doğru sıvı olması yani istenilenyoğunlukta olması ve seviyesinin doğruluğu önemlidir. Sıvı seviyesi normal olarak,sadece inert gaz ana devresinde hiç basınç yokken kontrol edilmelidir. Buharlaşma,yoğunlaşma ve deniz suyu kaçması nedeniyle sıvının durumu ve seviyesi düzenli olarakkontrol edilmelidir. Dalgalı havalarda, kargo tanklarındaki sıvının hareketi nedeniyleoluşan basınç dalgalanması basınç/vakum kırıcısındaki sıvının dışarı fırlamasına sebepolabilir. Bu, tankerden çok kombine taşıyıcılarda daha fazla meydana gelir.7.1.8.2 Basınç/Vakum ValflarıBunlar bir kargo tankındaki ısı değişmelerinin sebep olduğu tank atmosferinin küçük birhacminin akışını sağlamak için yapılmışlardır ve basınç/vakum kırıcılar gibi çalışırlar.Basınç/vakum valfları da basınç/vakum kırıcılar gibi düzenli bir temizlik ve kontrol iledaima mükemmel çalışır durumda tutulmalıdır.7.1.8.3 Tam Kapasiteli Basınç/Vakum Havalandırma DüzenlemeleriTank izole valfları ile donatılmış inert gaz sistemlerinde, kargo tanklarının düşük ve aşırıbasıncına karşı ikincil koruma, tam kapasiteli akış koruma düzenlemesi gibi yüksek akışhızlı baca ve vakum valflarının kullanılması ile sağlanabilir. Böyle olduğunda, valflarıngereken basınç ve vakum değerlerinde çalışmasını sağlamak için özel dikkatgösterilmelidir. Planlı bakım prosedürleri, bu emniyet aletlerinin bakım ve testi içinoluşturulmalıdır. Ayrıntılar için Bölüm 7.2.1e bakınız.7.1.8.4 Tankların Ayrı Ayrı Basınç İzleme ve Alarm SistemleriTank izole valfları İle donatılmış inert gaz sistemlerinde, kargo tankının muhtemel düşükve aşırı basınç altında olduğunun belirtisi, bir alarm sistemiyle bağlantılı her tank içinayrı basınç sensörleri kullanılarak bulunur. Böyle sistemler kullanıldığında, sensörlerindoğru değerler verdiğini doğrulamak ve bu sensörlerin bakımı ve test edilmesi için planlıbakım prosedürleri oluşturulmalıdır.7.1.9 ACİL İNERT GAZ TEMİNİSOLAS, inert gaz sisteminin inert gazı hariçten teminini sağlamak için uygun düzenle­meler hazırlanmasını ister.Bu düzenlemeler, geri döndürmez bir valfın baş tarafında ve bir valf ile inert gaz anadevresinden izole edilmiş, 250 mm standart boru ölçüsündeki saplamalı bir filençtenmeydana gelir. Filencin dizaynı, geminin kargo boru devresi sistemindeki diğer haricibağlantıların dizaynı için benimsenmiş standartlarda ilgili sınıfa uygun olmalıdır.
  • ISGOTT 997.1.10 BİR İNERT GAZ SİSTEMİYLE DONATILMIŞ OLAN BEYAZ ÜRÜN TAŞIYICILAR İÇİN GEREKSİNİMLER7.1.10.1 Genelİnertlemenin esas prensipleri ham petrol taşıyıcılarında olduğu gibi beyaz ürüntaşıyıcılarında da tamamen aynıdır.Buna rağmen, aşağıdaki Bölümlerde anlatılacağı gibi, İşlem ayrıntılarında bazıfarklılıklar vardır.7.1.10.2 Parlama Sıcaklığı 60°Cyi Geçen Bir Beyaz Ürünün TaşınmasıSOLAS; inert gaz sistemi donatılmaksızın tankerlerin, parlama sıcaklığı 60°Cyi geçenpetrol ürünlerini (örneğin, bitüm-katran, yağlama yağları, ağır akaryakıtlar, yüksekparlama noktalı jet yakıtları ve bazı dizel yakıtları, motorinler ve özel kaynama noktalısıvılar) taşıyabileceğini veya eğer inert gaz sistemi donatılmış ise söz konusu yükleriiçeren tanklar inertli durumda olmaksızın taşınabileceğini, ifade eder.Buna rağmen, parlama noktası 60°Cyi geçen kargolar, onun parlama sıcaklığından 5°Cdüşük bir kargo sıcaklığında taşınırken, meydana gelebilecek bir parlama tehlikesindendolayı tanklar inertli durumda muhafaza edilmelidir.Eğer inert gaz sistemi donatılmışsa, üst boşluk atmosferinin parlama sınırları içindekalma ihtimali her ne zaman varsa, kargo tanklarının inertli şartlarda kalması tavsiyeedilmektedir. (Ayrıca Bölüm 2.7de kalıntı FOların taşınmasına da bakınız.)Önceden gazfri yapılmamış bir tankta, uçucu olmayan bir kargo taşındığında tank inertlibir durumda muhafaza edilmelidir.7.1.10.3 İlave Pörç ve Gazfri YapmaBeyaz ürün taşıyıcılarda ham petrol taşıyıcılarından daha sık olarak gazfri yapmakgerekir. Bu, önceki kargoların buharlarının çıkarılması ve bilhassa limanda kontrol vetanka giriş yapılmasındandır. İnertli beyaz ürün taşıyıcılarında, bir pörç işlemi herhangibir gazfri işleminden önce gelmektedir (Bölüm 7.1.6.10a bakınız).Buna rağmen, bir tanktaki hidrokarbon gazı miktarı hacimde %2nin altında olduğunda,gazfri öncesi pörç işlemi yapmanın şart olmadığı kabul edilmiştir.7.1.11 İNERT GAZ SİSTEMLERİ İÇİN SOĞUK HAVA TEDBİRLERİİnert gaz sistemi, aşırı soğuk hava şartlarında çalıştırıldığında işletimsel hatalarabağlıdır.7.1.11.1 İnert Gaz Boru Devrelerinde YoğuşmaSOLAS, boru devresi sisteminin, tüm normal koşullar altında, boru devresinde kargoveya suyun birikmesini önlemek için dizayn edilmiş olmasını ister. Buna rağmen, aşırısoğuk durumlarda, inert gazın içinde kalan su inert gaz ana devresinde donabilir.
  • 100 ISGOTTİşletmeciler bunun farkında olmalı ve bu nedenle kalan suyu en aza indirgemek içinsistemi çalıştırmalı ve sistemin işleyişini yakından izlemelidir.7.1.11.2 Kontrol HavasıMakine dairesi dışında inert gaz sistemine yerleştirilen havayla çalışan kontrol valfları,eğer kontrol havasında yüksek su buharı varsa, aşırı düşük çevre sıcaklıklarına maruzkalmışsa, doğru çalışmayabilir.Hava kontrollü sistemlerdeki su ayırıcıları, sık sık dreyn edilmeli ve kontrol havasıkurutucuları verimli bir işletim İçin düzenli olarak kontrol edilmelidir.7.1.11.3 Emniyet TertipleriAşırı soğuk havalarda, buz, basınç/vakum valflarının çalışmasını engeller ve basınç/vakum valflarındaki ve havalandırma bacalanndaki alev tutucularını tıkayabilir.Su dolu olan basınç/vakum kırıcılar, antifriz sıvısı ile uygun seviyeye kadardoldurulmalıdır.Güverte su siilleri, ısıtma kangalı ile donatılmıştır ve bu kangallar soğuk hava şartlarındakullanılmak üzere çalıştırılmalıdır.7.1.11.4 Deniz Suyu KinistinleriGüverte su siline ve gaz soğutma kulesine su temininin denizde veya haliçlerde buzşartlarında sürdürülmesini sağlamak için alçak deniz suyu emicileri kullanılmalıdır. Bu,buzlu suyun deniz suyu kinistinine girme ihtimalini azaltacaktır. Gerekli oluyorsa,kinistinlere stim verme bağlantıları kinistinlerin temizlenmesine yardımcı olmak amacıylakullanılabilir.7.1.12 İNERT GAZ SİSTEM ARIZALARISOLAS, bir inert gaz sistemiyle donatılan her geminin; kurulu olan sistemle ilgili meslekisağlık tehlikelerini, kargo tank sistemine uygulanmasını, işlemleri, güvenlik ve bakımgereksinimlerini içeren ayrıntılı çalıştırma el kitaplarının sağlanmasını ister. El kitabı,inert gaz sisteminin kusuru veya bir hatası halinde takip edilecek prosedürleriiçermelidir.7.1.12.1 İnert Gaz Sisteminin Arızasında Yapılacak Çalışmaİnert gaz sisteminin, inert gazın gerekli kalite ve miktarının sağlanmasında veya kargotanklarında veya slop tanklarda pozitif bir basıncın korunmasında başarısız olmasıdurumunda, tankların içine hava girmesini engellemek için hemen harekete geçilmelidir.İnertli tanklardan bütün kargo ve veya balast tahliyesi durdurulmalı, inert gaz güverteana izole valfı kapatılmalı, bunun ve gaz basınç ayarlama valfı (eğer varsa) arasındakihavalandırma valfı açılmalı ve inert gaz sistemini tamir etmek için hemen hareketegeçilmelidir.Kaptanlar; ulusal ve yerel kuralların, bir inert gaz sistemindeki hataların limanotoritesine, terminal operatörüne ve limana ve bayrak devleti idaresine raporlanmasınıisteyebileceğini hatırlamalıdır.
  • ISGOTT 101Bölüm 11.8.3.1, inertli kargo tanklarına statik biriktirici petroller yüklerken inert gazsisteminin arızalanması durumunda alınması gereken özel önlemlerin bir rehberidir.7.1.12.2 Ham Petrol Tankerlerinde Takip Edilecek ÇalışmaOksijen eksikliğinde hidrojen sülfit gazının paslı yüzeylerle reaksiyona girmesiyle oluşanpiroforik demir sülfit tortuları ham petrol tankerlerinin kargo tanklarında bulunabilir ve butortular hava ile temasa girdiklerinde akkor derecesinde ısınabilir. Tankerlerin hampetrol taşımaya angaje edilmiş olması durumunda, inertli tanklardan tahliye yenidenbaşlatılmadan önce, arızalı inert gaz sistemi tamir edilmeli ve tekrar çalıştırılmalı veyainert gaz içeren alternatif bir kaynak sağlanmalıdır (Ayrıca Bölüm 2.6.3e de bakınız).7.1.12.3 Ürün Tankerlerinde Takip Edilecek ÇalışmaÜrün tankerlerin kargo tanklarında tank kaplaması genellikle profor teşekkülünü tutar.İnert gaz sistemini tamir etmek için tamamen elverişsiz bir şekilde olduğu düşünülürse,tahliye tüm ilgili tarafların, operasyonların emniyetini sağlamak için belirlenmiş ayrıntılıprosedürleri veya harici bir inert gaz kaynağını sağlanması içeren yazılı anlaşmalarıylatekrar başlatılabilir. Aşağıdaki tedbirler alınmalıdır:• Yukarıdaki Bölüm 7.1.12deki söz edilen el kitabına danışılmalıdır.• Alevin geçişini önleyen düzenekler veya alev tutucular (uygun olduğu gibi) yerindedir ve onların memnuniyet verici bir durumda olmalarını sağlamak için kontrol edilirler.• Ana havalandırma bacasındaki valflar açıktır.• Hiçbir slop veya suyun serbest düşmesine izin verilmemiştir.• Operasyonun güvenliği için gerekli olmadıkça hiçbir iskandil, aleç, numune alma veya diğer ekipman tanka sokulma işlemi yapılmamalı. Böyle bir ekipmanın tanka sokulması gerekliyse, bu işlem İnert gaz basımının durmasından en az 30 dakika geçtikten sonra yapılmalıdır. (İnert gazla ilgili statik elektrik tedbirleri için Bölüm 7.1.6.8e bakınız ve iskandil, aleç, numune alınırken statik elektrik tedbirleri için Bölüm 11.8e bakınız.)• Tanka sokulan herhangi bir ekipmanın tüm metal kısımları emniyetli bir şekilde topraklanmalıdır. Bu kısıtlama, inert gazın basımının durmasından beş saatlik bir süre geçtikten sonraya kadar uygulanmalıdır.7.1.13 İNERT GAZ TESİSİ TAMİRLERİİnert gaz oksijen yokluğundan boğulmaya sebep olduğu için, inert gazın kapalı veyakısmen kapalı bölümlerden çıkmasını sağlamak için çok özen gösterilmelidir.Hacimde %21lik bir oksijen seviyesi elde edilene kadar ve atmosfer ilk defa test edilenekadar hiç kimsenin gaz soğutma kulesinin veya güverte su silinin içine girmesine izinverilmemelidir (Bölüm 10 - Kapalı Bölüme Girişe de bakınız). Ayrıca, gaz soğutmakulesinin içinde personel çalışırken, atmosfer oksijen bileşimi için sürekli olarakizlenmelidir ve personel devamlı gözetim altında olmalıdır.
  • 102 ISGOTTIG sistemi açılmadan önce, eğer mümkünse, gazfrili olmalıdır ve sistemin açıldığı herhangi bir kapalı bölüm, oksijen eksikliği tehlikesine karşı havalandınlmalıdır.Çalışma öncesi ve esnasında sürekli pozitif havalandırma sürdürülmelidir.7.2 HAVALANDIRMA SİSTEMLERİ7.2.1 GENELHavalandırma sistemleri SOLASın gereksinimlerini karşılanmalıdır. Bunlar, bir tankerdeemniyeti elde etmek için gereklidir ve dizayn amaçlarını karşılamak için çalıştırılmalarıve uygun bir şekilde bakımlarının yapılması zorunludur.Hidrokarbon buharlarını tankerin güvertesindeki açık atmosfere çıkmasını kolaylaştıran,havalandırma sistemleri buharların salıverilmesine izin verir; ya:• Düşük hızda, bir havalandırma bacasından güvertenin üstünde yükseğe; ya da• Yüksek hızda, güverteye daha yakın yüksek hızlı bir valftan. Bu kolaylıklar tankerin güvertesindeki açık atmosferde hidrokarbon buharlarının inceltilmesini sağlar.Havalandırmalar, tank güvertesinde veya yaşam mahallinin çevresinde veya makinedairesi binasında parlayıcı bir atmosferin birikimini önlemek için seçilmiş yerlerindeoturur (Bölüm 2.5.4e bakınız).Gemi personeli, tankın(tankların) yüksek veya düşük basıncı önlemek için sınırlamalarınfarkına varmalı ve havalandırma sisteminin tüm parçalarının bakımını ve çalışmasınıtamamen iyi bilmelidir (aşağıdaki Bölüm 7.2.2ye bakınız).7.2.2 AŞIRI BASINÇ VE DÜŞÜK BASINÇ ALTINDAKİ TANK7.2.2.1 GenelKargo ve balast tanklarının aşırı basıncı, tankın fazla doldurulması ile veya buharınyetersiz bırakılması ile üst boşluk hacminin sıkışması nedeniyledir. Düşük basınç, sıvıtahliye edilmekte iken tankın içine hava veya inert gaz buharı girişine izin verilmemesisebep olabilir. Tankta aşırı veya düşük basınç, yangına, patlamaya ve kirliliğe sebepolabilecek ve geminin yapısal bütünlüğünü ciddi anlamda etkileyecek, tank yapısında vedış perdelerde felaket gibi değişim veya ciddi deformasyonla sonuçlanabilir. (AyrıcaBölüm 7.1.8e bakınız.)Sıvı tahliye edilmekte iken bir tanka inert gaz, buhar veya havanın girmesine izinverilmemesiyle, yapısal hasar oluşabilir. Tankta düşük basınç, yangına, patlamaya vekirliliğe sebep olabilecek geminin yapısındaki deformasyon ile sonuçlanır.Tankların düşük veya aşırı basınca karşı önlem almak için, armatörler/işletmecileraşağıdaki gibi uygun koruyucu tertiplere önem vermelidir• Her bir tank için bir alarmı olan ayrı basınç sensörleri.• Her bir tank için ayrı tam akış basınç/salıverme tertiplen
  • ISGOTT 1037.2.2.2 Tank Basıncının Artması - SebepleriAşırı basınç genellikle; balast alma, yükleme veya kargo veya balastların gemi içindetransferi sırasında meydana gelir. Bunun sebebi aşağıdakilerden biri olabilir:• Tankı sıvı ile aşırı doldurulması.• Tankın buhar veya inert gaz izole valfının, inert gaz devresi veya buhar devresine yanlış kurulması.• Buhar devresinde veya inert gaz devresinde bir izolasyon valfının başarısızlığı.• Havalandırma valfı veya yüksek hızlı valfın tutması veya başarısızlığı.• Alev tutucu veya kafesin tıkanması.• Tanka maksimum havalandırma kapasitesini aşan bir debide yükleme yapılması veya balast alımı. (Bölüm 7.3.3.1e bakınız.)• Balast yüzeyinde buzlanma veya yüksek hızlı veya basınç/vakum valflarında donma ya da havalandırma bacalarında buzlanma. (Bölüm 7.1.11.3e bakınız.)• Buhar devrelerinde yapışkan, tortu veya kısırın sebep olduğu kısıtlama.7.2.2.3 Tank Basıncının Artması - Tedbirler ve Düzeltici HareketlerTankın aşırı basınca karşı ana koruması, iyi çalıştırma prosedürlerine bağlıdır. Bunlaraşağıdakileri içermelidir:• Bir inert gaz sistemi olmayan gemilerde, buhar devrelerinde izole valflarının kurulmasının kontrolü için bir prosedür. Bu prosedür, izole valflarının mevcut pozisyonunun bir kayıt metodu ve onları yanlış veya dikkat etmeden çalışmasını önlemek için bir metodu içermelidir.• İzole valflarının her bir tanka tali devreyle donatılmış olan inert gaz sistemli gemilerde, SOLAS bu valfların, kilitleme düzeneklerinin geminin sorumlu zabitinin kontrolü altında olmasını ister. Bu ifade, valfta kilitleme sisteminin salıverme vasıtasını edinmek İçin Sorumlu Zabitin haberi olmaksızın valf ayarlarında herhangi bir değişiklik ihtimalini önlemek için valfların kilitli olması gerektiği, anlamına gelir.• Kargo sistemindeki tüm valfların durumlarının kayıt metodunu ve onları yanlış veya dikkat etmeden çalışmasını bir önleme metodunu.• Operasyon için valfların doğru pozisyonda ayarlanması ve doğru ayarda kalmalarının izlenmesi için bir sistem.• Valfların çalıştırılmasının sadece yetkili personel ile kısıtlanması.Operasyon esnasında başarısızlığa karşı; düzenli bir bakım yöntemi, operasyon öncesitest yapma ve operatörün izole valflarının, basınç/vakum valflarının veya yüksek hızlıgaz çıkışlarının farkında olması korur.Tankların çok çabuk doldurulmasıyla aşırı basınca karşı koruma, bütün gemilerin her birtank için ayrı ayrı maksimum doldurma debisi olmalıdır ve bunlar gemi personelitarafından referansı için elde mevcut olmalıdır (Bölüm 7.3.3e bakınız). Tankhavalandırmaları, operasyonun başlangıcında ve soğuk hava şartları esnasında kontroledilmelidir, operasyonun başından sonuna kadar düzenli aralarla kontrol edilmişolmalıdır.
  • 104 ISGOTTBir tank veya tankların aşırı basınca düştüğü konusunda şüphe olduğunda, durumuygun düzeltici hareketi yapmayı gerekir. Derhal sıvının yüklenmesine son verilmelidir.7.2.2.4 Tank Basıncının Düşmesi - SebepleriDüşük basıncın sebepleri, aşırı basıncın sebeplerine benzerdir, ifade edersek:• Inert gaz devresine veya buhar devresine tank izole valfının yanlış kurulumu.• Inert gaz devresi veya buhar devresinde bir izole valfının başarısızlığı.• Inert gaz fanının arızalanması nedeniyle çalışmaması veya onun başarısız çalışması.• Inert gaz besleme valflarından birinin başarısızlığı.• Buhar giriş devresinde alev tutucunun tıkanması.• Soğuk hava şartları esnasında balast tanklarının hava çıkışlarında buzlanma oluşması.7.2.2.5 Tank Basıncının Düşmesi - Tedbirler ve Düzeltici HareketlerDüşük basınca karşı koruyucu tedbirler, aşırı basınçta anlatıldığı gibi aynıdır (Bölüm7.2.2.3e bakınız).Bir tank veya tankların düşük basınçta olduğu konusunda şüphe varsa, durum uygundüzeltici hareketi yapmayı gerekir. Derhal sıvının tahliyesine son verilmelidir.Bir tankta kısmi bir vakumu azaltma metotları, ya etkilenmiş tanka diğer bir tanktanbalast veya kargo pompalayarak veya kaçırarak tanktaki sıvı seviyesini yükseltmek yada tank üst boşluk hacmine hava veya inert gaz girmesine müsaade etmek.Uyarılar• Inert gaz sistemli bir gemide, tanka giriş yerlerindeki contaların hava sızdırması ile inert gaz kalitesini tehlikeye atabilme ihtimali vardır.• Tankın pozitif bir basınca dönüşmesi için yüksek hızda inert gaz girişine izin verilmesi bir statik elektrik tehlikesine sebep olabilir• Ölçme ve numune alınırken, Bolum 11.8.3te açıklanan tedbirler yerine getirilmelidir./• Sıvı seviyesini yükselterek kısmı vakumu azaltma imkanının olmadığı bir ınert gaz sistemi olmayan gemilerde, havanın hücumunda, yani pas gibi, muhtemel ateşleme kabiliyeti olan yabancı objelerin tankın içine hava ile girmemesini sağlamak için dikkat edilmelidir.7.3 K A R G O VE B A L A S T S İ S T E M L E R İBu Bölümde, kargo ve balastın yüklemesi ve tahliyesi İçin boru devreleri ve pompalaranlatılır. Bu Rehberin amacı için, kargo ısıtma sistemi ve ham petrol ile yıkama (COW)sistemi, donatılmış olduğunda, kargo sisteminin bir kısmı olarak düşünülür.
  • ISGOTT 1057.3.1 İŞLETME EL KİTABIGemi personelinin, kargo ve balast sistemlerine ait güncel bilgi ve şemalardanfaydalanma hakkı vardır ve personel, sistemlerin nasıl çalıştırılacağını anlatan birİşletme El Kitabını temin etmiş olmalıdır.Kargo sistemi, kargo kapsamında yarık oluşabileceği asıl yerlerden biridir ve sistemlerinbölümlerinin aşırı basınca maruz kalmaması için ve onu şok yüklere maruz bırakmamakiçin özen gösterilmelidir.Kargo ve balast sistemlerinin operasyonu, İşletme El Kitabında anlatıldığı gibi, pompalarve birleşik sistemlerin doğru çalıştırılması ile sadece bilen personel tarafındanyapılmalıdır.7.3.2 KARGO VE BALAST SİSTEMLERİNİN BÜTÜNLÜĞÜKargo ve balast sistemleri, eninde sonunda kontaymıntın kaybına sebep olan başa­rısızlığa yol açabilen birçok durumların tesiri altında kalır. Buna aşağıdakiler dahildir:• Zayıf boru devresi dizaynı veya fazla akış debileri nedeniyle oluşan akış türbülansı ve kargo veya balastlarda katı parçacıkların yol aştığı aşınma, boru devrelerinde çukurlaştırma ve yerel erozyonla sonuçlanabilir.• Ana baş ve kıç boru devresi kısımları genellikle, kamburlaşma ve sarkma etkilerinin olduğu ana güverteye ve tankların tabanına yerleştirilirler ve bir geminin denizdeki çevrimli hareketleri en belirgindir. Bu hareketler, boru devreleri bağlantılarında ve perde penetrasyonlarında hasarla ve boru devresi desteklerinde yerel harici hasarla sonuçlanabilir.• Kargoların elleçlenmesi İçin dizayn edilmemiş sistem. Katkılı ham petroller gibi, mütacaviz kargolara uygun olmayan pompa siillerine ve kargo valf contalarına hasarı önlemek için kısmi özen gösterilmelidir.• Boru sistemleri su ve petrol servisinin ikisi içinde kullanıldığında paslanma (oksidasyon) nedeniyle korozyon.Ayrıcalıklı korozyon, iç kaplamanın zayıf olduğu yerlerde bulunur ve korozyon küçük biryerde yoğundur. Bu yeri saptanmış korozyon; sülfürlü ürünlerle ilişkisi olan kargo veyainert gaz boru devrelerinde, suyun boru devrelerinin tabanında kalmasına izinverildiğinde, veya elektrolitik korozyon hücreleri, boru devresi bağlantıları emniyetli birşekilde elektriksel olarak eşitlenmediğinde donatılırsa hızlanabilir.Kargo sisteminde gözükmeyen herhangi bir kusurun olması, tahliye operasyonuesnasında sistem basınç altına alındığında genellikle ortaya çıkar. Geminin ticaretinebağlı olarak, periyodik esasla kargo devrelerine basınç testi yapmak iyi bir uygulamadır.Bu basınç testlerinin, test anında sistemin kondisyonunu gösterebilmesine rağmen,pompa tahliye dirsekleri ve ana devre bağlantıları gibi, bilinen arıza noktalarında, borudevresi sisteminin düzenli harici kontrollerin ve periyodik içten yapılan kontrollerin yerinekulla-nıldığı düşünülmemelidir.Balast sisteminde gözükmeyen herhangi bir kusurun varlığı, balast tahliyesi operasyonuesnasında sistem kullanılıyorken genellikle kendisini ele verir. Balast tanklarınıntamamen tahliyesi veya süzdürülmesindeki yetersizlik, çift cidarlı veya dip tanklıgemilerde denge problemleriyle sonuçlanabilir ve bazı hallerde, geminin aşırı yüklü birdurumda olmasına yol açabilir.
  • 106 ISGOTT7.3.3 YÜKLEME DEBİLERİKaptanlar, her bir kargo ve balast tankı için ve tanklar müşterek bir havalandırmasistemine sahip olduğunda, kargo veya balast tanklarının her bir grubu için maksimummüsaade edilebilir yükleme debisi bilgisini sağlamış olmalıdır. Bu gereksinim, herhangibir ikincil havalandırma düzenlemeleri dahil havalandırma sisteminin, kapasitesiniasmasıyla tankların aşırı veya düşük basınç altında olmamasını sağlamayı amaçlar.Diğer düşüncelerin, petrol tankerleri için maksimum yükleme debileri belirlendiğinde gözönüne alınma ihtiyacı olacaktır. Statik elektrik tehlikelerine karşı tedbirler ve borudevresi erozyonu Bölüm 7.3.3.2de anlatılmıştır.7.3.3.1 Havalandırma DüzenleriHavalandırma kapasitesi, bir tanka giren maksimum kargo hacmine gaz çıkışı (gazoluşması) için %25lik bir marj ilave edilmesi esas alınmıştır.Çok yüksek buhar basınçlı kargolar yüklendiğinde, gaz çıkışı aşırı olabilir ve %25likkarşılık yetersiz olabilir. Havalandırma sisteminin kapasitesinin aşılmamasını sağlamakiçin düşünülmesi gereken hareketler; yükleme periyodunun başından sonuna kadar,inertli olmayan gemilerde yükleme debilerinin sınırını aşmamak ve inertli gemilerdebuhar devre basıncının yakından izlenmesi dahildir. Tanktaki sıvı seviyesi %80iaştığında buhar çıkışının artacağı not edilmelidir. İnertli gemilerde, inert gaz sistembasınçlarının izlenmesine özel dikkat gösterilmelidir, özellikle yükleme operasyonlarıesnasında tankın tamamlanma aşamasında veya tahliye operasyonları esnasında hampetrol ile yıkamanın başlamasında.Yükleme debilerini hesaplarken, saniyede 36 metrelik bir maksimum havalandırmadevre hızı göz önünde tutulmalıdır. Bu akış debisi, kullanılan her bir devrenin çapı içinhesaplanmalıdır. Müşterek bir havalandırma bacasının kullanıldığı yerde hacimtoplanabilir, ancak sistemin içinde hiçbir yerde maksimum akış debisi aşılmamalıdır.7.3.3.2 Yükleme Devrelerinde Akış DebileriTankerin işine bağlı olarak, her bir kargo tankı için yükleme debileri için bir sayınınbelirlenmesi gereklidir. Bu yükleme debileri, farklı ürünler ve yükleme operasyonları içinkargo devrelerindeki maksimum akış debisine bağlı olacaktır. Genelde, aşağıdaki akışdebileri, kargo sisteminin her bir kısmı için hesaplanmalıdır.• İnertli olmayan tanklara statik biriktirici kargoların başlangıç yükleme debisi, tank girişinde saniyede 1 metrelik bir doğrusal hıza dayanan bir yükleme debisi.• İnertli olmayan tanklara statik biriktirici kargoların dökme yüklemesi için, saniyede 7 metrelik bir doğrusal hıza dayanan bir yükleme debisi.• Statik biriktirici olmayan kargoların yüklenmesi için ve ayrıca inertli tanklara statik biriktirici kargoların yüklenmesi için saniyede 12 metrelik bir doğrusal hıza dayanan bir yükleme debisi. Bu hız, sadece rehberi hesaba katar ve genellikle boru devresi erozyonunun boru bileşimleri ve dirseklerinde meydana gelebileceği kadar yüksek bir debi olarak düşünülür.Bir grup tankın müşterek bir manifoldtan yüklendiği yerde, maksimum yükleme debisi,manifoldtan veya drop devrelerinde geçen akış debisi tarafından belirlenebilir. Bunedenle, aynı anda açık olan grup kargo tank valflarının sürekli kontrolünün devam
  • ISGOTT 107etmesi ve farklı bir yükleme operasyonu için uygun bir yükleme debisinin belirlenmesiönemlidir.OCIMF rehberlerini (Biyliyografyaya bakınız) karşılayan ve 400 mmden daha nominalbir çapı olan sahilden uzak yüzer hortumlar, saniyede 21 metrelik bir akış hızındasürekli operasyon için uygundur. Çapı 400 mmden daha büyük olan sahilden uzakyüzer hortumlar, saniyede 15 metrelik bir akış hızında sürekli operasyon için uygundur.Buna rağmen, maksimum yükleme debisi, hortumun bağlandığı yerdeki gemininyükleme devresinin ölçüsü ile kontrol edilebilir.7.3.3.3 Kargo Tankına Sıvının Giriş DebisiSlop tanklar gibi küçük tanklar, normal olarak ölçülerinin gerektirdiğinden daha büyükdoldurma ve emiş valflarına sahip olabilir, slop tanklardan ham petrol ile yıkamasirkülasyonu yapıldığı gibi, bazı operasyonları yerine getirmek için kullanılabilir. Böyleörneklerde, havalandırma akış debisini ve sıvı devre akış debisini sınırlandıran faktörler,maksimum yükleme debilerini hesaplamak için uygun olmayabilir. Aşırı dolumdankaçınmak gerekli ise, tanktaki sıvının yükselme hızının hesaba katılması gereklidir.Herhangi bir kargo tankında sıvının yükselme hızını kontrol etmek amacıyla bir kargotankındaki sıvının yükselme hızını maksimum 150 mm/dakika ile sınırlamak içinyükleme debisini ayarlamak uygun olabilir.7.3.3.4 Balast Tankları İçin Yükleme DebileriBalast tankları için yükleme debileri, kargo tankları için uygulanan aynı yollabelirlenmelidir, 36 metre/saniyelik bir çıkış hızını kullanan havalandırma çıkışlarınınölçüleri dikkate alınarak hesaplanır. Sıvı doldurma debileri 12 metre/saniyelik bir borudevresi akış debisi kullanılarak hesaplanabilir ve ayrıca uygun olduğu yerde 150mm/dakikalık sıvının yükselme hızı hesaba katılmalıdır.7.3.4 BALAST VE KOFERDAM BÖLÜMLERİNİN İZLENMESİKargo tank bloğunun içinde yerleştirilmiş koferdam ve balast bölümleri, bitişik tanklardanhiçbir sızıntının meydana gelmediğini kontrol etmek için düzenli olarak izlenmelidir.İzleme, hidrokarbon bileşimi için düzenli atmosfer kontrollerini ve boş alanların düzenliolarak iskandil/aleç alımını içermelidir (Bölüm 11.8e de bakınız).7.4 YÜRÜTÜCÜ VE GÜÇ SİSTEMLERİBir tanker, bir terminalde bağlı iken; tankerin kazanları, ana makineleri, dümen makinesive manevra yapmak için gerekli diğer ekipmanlar, acil bir durumda geminin iskeledenuzaklaşması için uygun olacak bir durumda tutulmalıdır. Planlanmış hareketsiz halegetirme hakkında tavsiye için Bölüm 22.7.1.1e bakınız.Bir terminal, gemi rıhtımda bağlı iken itici güç tesisinin hareketsiz hale getirilmesininbazı seviyelerine müsaade edebilir. Ancak, tanker kendi gücü altında gemininhareketine hazır olmasını etkileyen herhangi bir şey yapmadan önce TerminalTemsilcisinden veya yerel otoriteden izin almalıdır.Özellikle herhangi bir emniyet sistemi gibi, işletimsel yeteneğin kaybıyla sonuçlananplanlanmamış herhangi bir durumda, derhal terminal ile iletişime geçilmelidir.
  • 108 ISGOTT7.5 BUHAR EMİSYON KONTROL (VEC) SİSTEMLERİGemideki Buhar Emisyon Kontrol (VEC) sistemleri iki ana kategori içine alınabilir:• Bu sistemler, petrol buharının yakılması veya geri kazanılması için kargo buharlarının sahile dönüşünü sağlayan, IMO rehberlerine uyan bir sistem. (Bölüm 11.1.13e bakınız.)• Buhardan tekrar buhar veya petrol sıvısı almak için özel sistemler yükleme operasyonu esnasında veya yüklü seyir esnasında başka türlü havalandırılmış olmalıdır.VEC sistemlerin operatörleri, gemilerine donatılmış olan sistemin kullanımıyla ilgilieğitilmiş olmalıdır.7.6 KIÇ YÜKLEME VE TAHLİYE DÜZENLEMELERİKargo transfer operasyonları için bir kıç manifoldun kullanılması, ilave tehlikeler veişletimsel kaygılar ortaya çıkartır. Prosedürler aşağıdakileri içermelidir:• Kıç manifold ve kargo tank güverte alanı aynı zamanda izlemek için gereksinimler.• Bir bağlama alanında çalışmadan dolayı ilave kısa tehlikeler.• Kıç güverte alanında dökülmeyi kapsayan düzenlemeler.• Kıç manifoldun altına damlama tavalarının hazırlanması.• Yaşam mahalli açıklıklarından ve elektrik bağlantılarından potansiyel ateşleme kaynaklarını çıkarma.• Kaldırma donanımı imkanının olmadığı yerde hortumların bağlanması ve sökülmesi.(Bölüm 11.1.6.9a bakınız.)
  • ISGOTT 109 Bölüm 8 GEMİNİN EKİPMANIBu Bölüm, gemide yangınla mücadele amacıyla, gaz ölçümleri ve operasyonlarınyapılması için sağlanmış olan ekipmanı açıklar. Ayrıca, bu ekipman için bakım ve testprosedürlerinden de bahseder.8.1 GEMİDEKİ YANGINLA MÜCADELE EKİPMANI8.1.1 GENELGemilerin yangınla mücadele ekipmanı için gereksinimler, tankerin sicil kaydının olduğuülkenin milli kanunları tarafından belirlenir. Bu kurallar genellikle SOLAS prensiplerinedayanır.Karşılaşılabilecek yangın tipleri ve yangınla mücadele teorisi Bölüm 5te anlatılmıştır.8.1.2 TANKER SABİT YANGINLA MÜCADELE DONANIMLARI - SOĞUTMABütün tankerler; daimi bir deniz bağlantısı olan pompalar, bir ana yangın valfı, kaplinleriile beraber yangın hortumları, su sıkma başlıklı boru kolları, jet ve püskürtmenozullarından meydana gelmiş bir su ile yangınla mücadele sistemine sahiptir. Gemideher hangi bir mevkiie iki ayrı yerden su sıkmayı sağlayacak şekilde yerleştirilmiş yetersayıda yangın vanası vardır. Bazı perdeler, bazen daimi su sprey devreleri iledonatılmıştır.Bir Uluslar Arası Sahil Yangın Rekoru, bir tankerde geminin ana yangın devresindekiherhangi bir yangın vanasına bağlanırsa, harici bir su temini sağlanabilir. Bu rekor herzaman kullanılmaya hazır olmalıdır. (Bölüm 26.5.3e bakınız.)Soğuk havada, yangın ana devrelerinin ve vanalarının donması, her bir ana devrenin enuç kısmındaki vanalardan sürekli olarak su akıtılmasıyla önlenmelidir. Alternatif olarak,ana yangın devresinin tüm alt noktaları dreyn edilmiş tutulmalıdır.8.1.3 TANKER SABİT YANGINLA MÜCADELE DONANIMLARI - BOĞMATankerlerde aşağıda listelenmiş çeşitli boğma sistemlerinden biri veya birkaçıdonatılmış olabilir.8.1.3.1 Karbon Dioksit Basma SistemiBu sistem; makine dairesinde, kazan dairesinde ve pompa dairesinde yangınlamücadele için dizayn edilmiştir. Sistem normal olarak bir dizi büyük karbon dioksittüpleri içerir. Karbondioksit, yayılma nozulları olan uygun noktalara, tüpün borusundançıkar. Bölmeyi boşaltması için personele zaman veren bir alarm, karbondioksit serbestkalmadan önce bölümde faal hale geçirilmelidir.
  • 110 ISGOTT8.1.3.2 Köpük SistemleriKöpük sistemleri, kargo bölümlerinde, kargo güvertesinde, pompa dairesinde veyamakine bölümlerinde yangınla mücadele için kullanılır. Bir köpük sisteminin, köpükkonsantrasyonu içeren depo tankları vardır. Yangın pompalarından gelen su, biroranlayıcının içinden geçerken tanktan doğru oranda köpük konsantrasyonunu alır vesonra köpük solüsyonu sabit boru tesisatı ile çıkış noktalarına, sabit köpük monitörlerineveya makine dairesinde kurulu ise sabit dağıtma nozullarına gönderilir.8.1.3.3 Su SisiBir su sisi sistemi, yüksek basınçlı su devrelerinden ve özel sis nozullanndan oluşur.Tank açıklığının iç kısmının çevresindeki üzerinde nozullar olan bir çember, bir kargotank kapağı yangınını etkili bir şekilde örter. Bazı gemiler, fuel oil işlem bölümleri, kazanateşleme platformları, küçük makine daireleri ve pompa daireleri gibi makine dairesininözel yerlerini korumak için sabit basınçlı su sisi sistemleri ile donatılmıştır.8.1.3.4 Su PerdesiBazı gemilerin, kargo güvertesi ile yaşam mahalli arasında koruyucu bir su perdesioluşturan sabit bir sistemleri vardır.8.1.3.5 İnert Gaz SistemiBir inert gaz sisteminin amacı, kargo tank yangınlarını veya patlamaları önlemektir. Bu,sabit bir yangınla mücadele donanımı değildir, ancak yangın durumunda sistem, yangınıkontrolde ve patlamaları önlemede yardımcı olabilir.8.1.4 TAŞINABİLİR YANGIN SÖNDÜRÜCÜLERBütün tankerler, bayrak idarelerinin gereksinimlerini karşılamak için bir taşınabilir yangınsöndürücüler ile donatılmışlardır. Tankerler, kullanımdaki yangın söndürücülere ekolarak, ayrıca kullanılmış söndürücüleri tekrar doldurmak için yedek doldurmalarıtaşıması gereklidir. CO2 söndürücüler varsa, yedek olarak tam dolu söndürücü tüpleritaşır.Bütün yangın söndürücüler her zaman iyi bir düzen de ve hemen kullanım için uygunolmalıdırlar. Geminin Güvenli Yönetimi Sistemi, servis acenteleri tarafından sağlananlardahil gemideki bakım prosedürlerini içermelidir. Bütün yangın söndürücüler yılda en azbir kere uygun yer, boşaltma basıncı ve kondisyonu için resmen kontrol edilmelidir.(Yangın koruma sistemleri ve aletlerinin bakım ve kontrolü için tarifler, düzeltildiği gibi,IMO MSC Sirküler 850de vardır.)A sınıfı yangınlarda (Bölüm 5.2.1e bakınız) kullanım için uygun ve limanda iken gemininmanifolduna yakın bir alanda yayılma için konuşlandırılmış taşınabilir söndürücülerbulundurulması önemlidir.
  • ISGOTT 1118.1.4.1 Taşınabilir Yangın Söndürücü TipleriBütün tankerler; ahşap, kağıt ve kumaş gibi yanabilir maddeler içeren A sınıfı yangın­ların su ile söndürülmesi için yangın hortum makaralarına ek olarak bir takım taşınabiliryangın söndürücüler bulundurmalıdır. Tablo 8.1, bir tankerde bulunması uygun olansöndürücü tiplerinin ve onların kullanımlarının bir özetini içermektedir. (Bilgi için Bölüm5.2ye Yangınların Sınıflandırılmasına bakınız.) Yangın sınıfı A sınıfı B sınıfı C sınıfı D sınıfı Yanıcı Parlayıcı ve Elektrikli Yanıcı Parlayıcı Pişirme Yangın Söndürme Maddeler Yanıcı Ekipman Metaller Gazlar Yağları ve Maddesi Hidrokarbon Yangınları Yağlar Sıvılar Su V Katkılı Su V Sprey Köpük V V Kuru Toz s S S / C0 2 Gazı S / Islak Kimyasal s S Yangın Battaniyesi S Özel bir yangın tipini karşılaştırmak için / belirtilmiş Tablo 8.1 - Taşınabilir yangın söndürme maddeleri ve onların kullanımı.8.2 GAZ TESTİ8.2.1 GİRİŞBu Bölüm, Bölüm 2.4te anlatılan gaz ölçüm ekipmanlarının kullanımı için işletimsel birrehber içerir.Tankerlerdekİ operasyonların emniyetli yönetimleri sık sık; personelin, kapalı bir yerdekiatmosferin veya çevreleyen atmosferin bileşimini tanımlama becerisine bağlıdır.Tanker personeli, bir atmosferdeki oksijen, hidrokarbon ve zehirli gaz konsant­rasyonlarını ölçmek zorundadır. Bu; onların, bir patlama riski veya personel için tehlikeoluşturabilecek, oksijen eksikliği veya herhangi bir patlayıcı karışımlar, zehirli buharlarınvarlığını sezmelerini kolaylaştırır.Bir inert gaz sistemi ile donatılan tankerlerde, kargo tank atmosferlerinin emniyetliyönetiminin bir parçası olarak, inert gazın oksijen bileşiminin ölçülmesi olarak ilave birgereksinim vardır.
  • 112 ISGOTT8.2.2 GAZ TESTİ YAPMA İŞİNİN ÖZETİ8.2.2.1 Atmosferi İzlemeHarici atmosfer aşağıdaki nedenlerden dolayı izlenmelidir:• Sıcak Çalışma yapılırken hidrokarbon buharı. Bu; gazı Alt Parlama Sınınna (LFL) ayarlayabilen ve bu sınırın bir yüzdesi gibi derece derece ayrılmış bir parlayıcı gaz göstergesi kullanılarak yapılabilir (Bölüm 2.4.2ye bakınız).• Zehirli bileşenler içeren kargolar yüklenirken ve böyle kargoların taşınmasını takiben yapılan gazfri operasyonları gerçekleştirilirken zehirli buharlar. Bu; genellikle milyonda parça olarak ayarlanan insan vücudundaki zehirli gazların konsantrasyonunu ölçebilen bir cihaz kullanılarak yapılabilir (Bölüm 2.4.7ye bakınız).8.2.2.2 Kapalı Bölümü İzlemeKapalı bir bölüme girişe izin vermeden önce, hidrokarbon gazının varlığını saptamak,normal oksijen seviyelerini doğrulamak ve uygulanabilir ise, herhangi bir zehirli buharınvarlığını tespit etmek. (Kapalı bölümlere giriş öncesi gereken testlerin tam bir tarifi için,Bölüm 10.3e baş vurulmalıdır.)Atmosferde zararlı hidrokarbon buharının olmamasını sağlamak için ölçümler, gazı AltParlama Sınırına (LFL) ayarlayabilen ve bu sınırın bir yüzdesi (%LFL) gibi derecederece ayrılmış bir parlayıcı gaz göstergesi kullanılarak yapılır.Bir oksijen ölçer, oksijenin havada hacimce %21lik normal seviyesinde olduğunusaptamak için kullanılır.Zehirli buharın bulunabileceği girilecek olan bölümde, genellikle milyonda parça olarakayarlanan insan vücudundaki zehirli gazların konsantrasyonunu ölçebilen bir cihaz ileatmosfer test edilmelidir.8.2.2.3 İnert Gaz Atmosferi YönetimiKanunlara uygun gereksinimlere uymayı sağlamak için bir inert gaz sistemi donatılmışolan gemiler, İnert gazın kalitesini tespit etmek için ve kargo tanklanndaki oksijenseviyelerini ölçmek için kullanılan bir oksijen ölçer ile donatılmalıdır.Inertli bir atmosferde hidrokarbon gazının hacimce yüzdesini (%Vol) ölçebilen bir gazölçer, kargo tanklarının pörç ve gazfri yapma işlemlerini içeren operasyonların emniyetleyönetilmeleri için gereklidir (Bölüm 2.4.4e bakınız).8.2.3 GAZ ÖLÇME ENSTRÜMANLARININ ŞARTISOLAS; bir kargo bölümünde oksijen azalmasına neden olan veya zehirli ya daparlayıcı bir gazı dışarı veren kargoları taşıyan bir geminin, havada gaz veya oksijenkonsantrasyonunun ölçümü için uygun bir cihaz ile donatılmasını ve bu cihazınkullanımı için ayrıntılı talimatların bulunmasını ister.Yukarıdaki koşuldan anlaşılan; gemi işletmecisinin, gerekli olan her bir gaz testi içindoğru cihazı sağlaması gerektiğidir. Farklı gaz test fonksiyonlarının çok fonksiyonlu birgaz ölçüm cihazına dahil edilebileceği not edilmelidir.
  • ISGOTT 113Gaz ölçüm cihazlarının çeşitli tiplerinin ve bunların kullanımlarının açıklamaları içinBölüm 2.4e bakınız.Bir tankerde gaz ölçüm cihazlarının kullanımı, işletmeci tarafından tanımlanan gereklibütün uygulamalara hitap eden geniş ve entegre bir sistem oluşturmalıdır. Cihazlarkullanıldıkları iş için uygun olmalıdır ve kullanıcılar, her cihazın özel uygulamalarını vekısıtlamalarını bilmelidirler.Gaz ölçüm cihazlarının kullanıcılarına, kendi çalışma görevlerine uygun bir seviyeyekadar, cihazın uygun kullanımı eğitimi verilmelidir.Yeterli bir sayıda gaz ölçüm cihazı, cihaz arızalarını, servis gereksinimlerini ve gemipersonelinin tamir yapma kapasitesini ve cihazların sertifikalı olarak tekrarayarlanmasını hesaba katarak tanımlanmış bütün gereksinimleri karşılamak için,gemide bulunmalıdır.8.2.4 GAZ ÖLÇME ENSTRÜMANLARINDA ALARM FONKSİYONLARIAlarmlar sadece, kişisel bir gaz alarm ekranı gibi sesli bir uyarının gerekli olduğuyerlerde kullanılan cihazlara taktlmalıdır. Kapalı bölüme giriş izin belgesi için gazlar vebuharlar için sayısal değerler elde etmek için kullanılan analitik cihazların bir alarmfonksiyonunun olmasına ihtiyaçları yoktur.Bir alarm yeteneği olan cihazlar, alarm durdurma ve harekete geçirme fonksiyonu cihazoperatörü tarafından değiştirilemeyecek şekilde dizayn edilmelidir. Bu, alarmfonksiyonunun uygun olmayan bir durumda veya kazara kapatılması ihtimalindensakınmak içindir.Giriş izni amacıyla atmosferi test etmek ve giriş operasyonu sırasında kişisel bir ekranlaatmosferi izlemek için farklı cihazların kullanımı, bir cihazın arızasına bağlı bir kazaihtimalini azaltır. Bu nedenle, test cihazlarının ayrıca, giriş operasyonu sırasında kişiselalarm cihazı olarak kullanılmaması tavsiye edilir.8.2.5 ÖRNEKLEME DEVRELERİÖrnekleme devreleri tasarlanan hizmet için uygun olmalıdır ve izlenmekte olanatmosferde bulunan gazları geçirmez olmalıdır. Bunlar ayrıca, sıcak yıkama suyununetkilerine dayanıklı olmalıdır (Bölüm 2.4.13e bakınız).8.2.6 KALIBRASYONKalibrasyon, işletimsel test yapma ile karıştırılmamalıdır (aşağıdaki Bölüm 8.2.7yebakınız).Ölçüm cihazlarının doğruluğu, imalatçının belirttiği standartlara uygun olmalıdır.Cihazın, ilk tedarikçide uluslar arası kabul görmüş standartlara göre mümkün olduğuyerde izlenebilen bir kalibrasyon sertifikası olmalıdır. Kalibrasyon sertifika işlemininyönetimi için prosedürler, gemideki Güvenli Yönetim Sisteminin bir parçasınıoluşturmalıdır. Bu prosedürler; ya zaman esaslı ya da geminin tamiri esnasında ya dacihazın doğruluğunun imalatçının tespit ettiği doğruluğun dışında olduğudüşünüldüğünde, belirlenmiş bir test yerine periyodik olarak gönderilen ekipmanınkalibrasyonu ve/veya imalatçının rehberlerine uyan kalibrasyonu içermelidir.
  • 114 ISGOTTKalibrasyon sertifikaları; cihazın seri numarasını, kalibrasyon tarihini ve kalibrasyondakullanılan metot veya kalibrasyon gazını, uygun standartlara referansla beraber gemidemuhafaza etmek için temin edilmelidir.Cihazlat tipik olarak, propan veya bütan gibi cihazın kullanımına uygun bir kalibrasyongazı kullanılarak kalibre edilirler. Kullanılan kalibrasyon gazı, cihazın üzerinemarkalanmalıdır.Kalibrasyon için uygun olmayan bir gazın kullanımı, cihaz doğru olarak çalışıyorgörünse de operasyon esnasında hatalı değerlerle sonuçlanabilir.Cihazlar sadece, böyle işleri yapmak için sertifikalandırılmış ve kalifiye edilmiş kişilertarafından açılabilir.8.2.7 ÇALIŞMA TESTLERİ VE KONTROLGaz ölçüm cihazları, onların kullanımını içeren operasyonların başlamasından önceimalatçının talimatlarına uygun olarak test edilmelidir. Böyle testler sadece, cihazındoğru çalıştığından emin olmak için yapılır (yukarıdaki Bölüm 8.2.6ya bakınız).Cihazlar sadece testlerin, cihazın doğru değerler verdiğini ve eğer varsa alarmlarınönceden belirlenmiş ayar noktalarında çalıştığını gösterdiğinde kullanılır.Fiziksel kontroller aşağıdakileri içermelidir:• El pompası.• Uzatma tüpleri.• Bağlantıların sızdırmazlığı.• Bataryalar.• Yuva ve muhafazası.Bu çalışma testlerinden geçmeyen cihazlar, işletimsel kullanıma döndürülmeden öncetekrar kalibre edilmelidir. Eğer bu mümkün değilse, servisten çıkarılmalıdırlar vekullanılmamaları gerektiğini gösterecek şekilde açıkça etiketlenmelidir.Operasyonlar sırasında, cihazların ve örnek alma hortumları sızıntılar için, havanıngirmesi ile örneğin hafifleyeceğinden ve yanlış değerler vereceğinden, zaman zamankontrol edilmesi önemlidir. Sızıntı testi, örnek alma hortumunun sonunu sıkıştırarak veaspiratör balonunu da sıkarak gerçekleştirilir. Balon, örnek alma hortumu sıkıştırıldığısürece genişlememelidir.Uzayan operasyonlar boyunca, gemi işletmecisi çalışma kontrollerinin yapılmasıgereken aralığı belirlemelidir. Testlerin ve kontrollerin sonuçları kaydedilmelidir.Bu prosedürler, Güvenli Yönetim Sisteminde dokümante edilmelidir (Bölüm 9.2yebakınız).
  • ISGOTT 1158.2.8 TEK KULLANIMLIK KİŞİSEL GAZ MONİTÖRLERİTek kullanımlık (atılabilir) kişisel gaz monitörleri, doğru çalıştıklarını teyit etmek için,imalatçının tavsiyelerine uygun bir şekilde periyodik olarak test edilmelidir.Tekrar kalibre edilemeyen tek kullanımlı (atılabilir) kişisel gaz monitörleri, kalibrasyonunsona erme tarihine ulaşıldığında emniyetli bir şekilde elden çıkarılmalıdır. Bu nedenle,sona erme tarihlerini tespit etmek için tek kullanımlı cihazların ilk görevlendirildikleritarihin not edilmesi önemlidir.8.3 KALDIRMA EKİPMANI8.3.1 KONTROL VE BAKIMKargo transfer ekipmanının ve/veya borda iskelelerinin elleçlenmesi için kullanılanlargibi bütün gemi kaldırma donanımı; yerel, ulusal veya şirket kuralları daha sıkmuayeneler istemedikçe, bir yılı geçmeyen aralıklarla muayene edilmelidir ve en az her5 yılda bir yük testi yapılmalıdır.Kaldırma ekipmanı aşağıdakileri içerir:• Kargo hortumunu elleçleyen kreynler, bumbalar, vinçler ve köprü vinçler.• Borda iskeleleri ve kreynler ve bumbalar.• Parça kreynleri ve bumbaları.• Caraskallar, el vinçleri ve benzer mekanik aygıtlar.• Kişisel kaldırma ve mayna aygıtları.• Kayışlar, sapanlar, zincirler ve diğer yardımcı ekipmanBütün ekipman, kalifiye elemanlar veya otoriteler tarafından test edilmelidir ve test tarihive seri numarası, Emniyetli Çalışma Yükü (SWL) açıkça markalanmalıdır.Gemi, tüm kaldırma ekipmanının bakımının, imalatçının rehberine uygun olarakgerçekleştirilmesini sağlamalıdır. Geminin planlanmış bakım sisteminde düzenlikontroller bulunmalıdır.Testlerin ve kontrollerin tüm kayıtları, geminin Kaldırma Ekipmanı Dosyasındatutulmalıdır. Bu kayıtlar, geminin ekipmanının kullanıldığı kaldırma operasyonlarındaonların personelleri bulunduğunda, Terminal Temsilcileri tarafından kontrol için hazırbulundurulmalıdır.8.3.2 EĞİTİMKaldırma ekipmanı sadece, bu operasyonda yetkili olan eğitimli ve kanıtlanmış personeltarafından çalıştırılmalıdır.
  • 116 ISGOTT
  • ISGOTT 117 Bölüm 9 EMNİYET VE ACİL DURUMLARIN YÖNETİMİBu Bölüm, bir tankerde sağlık ve güvenlik tehlikelerinin kontrolü için tavsiye edilenuygulamaları ve prensipleri göz önüne serer. Uluslar Arası Güvenli Yönetim (ISM)Kodunda belirtilen prensipleri takip eden, tehlikeli çalışmanın planlanmasına veuygulanmasına risk esaslı bir yaklaşım tarzı sunar.Risk analizi ve risk yönetimi işlemlerinde rehberlik verilir ve bilgi, Sıcak Çalışmanın vegemideki diğer tehlikeli işlerin yönetimine gelince bu işlemlerin pratik uygulamalarındasağlanır.Gemide güvenlik, gemide çalışan tamir ekipleri ve taşeronların faaliyetlerini dekapsamına alır. Bir tersane dışında tamir işi ve taşeronların güvenlik yönetimiyle ilgilikonular açıklanır.Son olarak, gemideki acil durumlara etkili cevabı kolaylaştırmak amacıyla acil durumyönetim yapısı ve organizasyonu için tavsiyeler içerir.9.1 ULUSLAR ARASI GÜVENLİ YÖNETİM (ISM) KODUSOLAS ve MARPOL Anlaşmalarında açıklandığı gibi, 500 gros ton ve üzerindeki bütüntankerler, Uluslar Arası Güvenli Yönetim (ISM) Koduna uymak zorundadır. Kodunuygulanmadığı gemiler, emniyet operasyonlarına denk bir standart içeren bir yönetimsistemi oluşturması için teşvik edilirler.ISM Kod altında, güvenli yönetim işlemlerinde, risk analizi ve risk yönetim teknikleriesas alınır. Bu, önceden oluşturulmuş gereksinimlere tam olarak uymaktan önemliderecede farklı bir bakış açısıdır.ISM Kodun amacı, kirliliğin önlenmesi için ve gemilerin güvenli yönetimi ve operasyonuiçin uluslar arası bir standart içerir.Kod, gemi işletmecilerinin aşağıdakileri yapmasını ister:• Emniyetli bir çalışma çevresini ve gemi operasyonunda emniyetli uygulamaları hesaba katılması.• Tanımlanmış tüm risklere karşı koruyucuların saptanması.• Sahildeki ve gemideki personelin güvenli yönetim becerilerinin sürekli gelişmesi, güvenlik ve çevresel korumayla ilgili acil durumlar için hazırlanması dahil.Kod, bir gemi işletme şirketi tarif eder ve özellikle "gemilerin güvenli operasyonunu veçevrenin korunmasını sağlayan talimatlar ve prosedürler" gibi belirli fonksiyonelgereksinimler içermesi gereken bir Güvenli Yönetim Sistemi (SMS) geliştirmesi içinŞirket ister.
  • 118 ISGOTTISM Kod, bir geminin nasıl yönetildiğine gelince, sıkı kurallar koymaz. Özel bir gemininoperasyonuna uygun SMS elemanları geliştirmesi, Şirkete bırakılır.Şirketlerin SMSlerini geliştirirken, uygun endüstri yayınlarını ve rehberlerini hesabakatmaları teşvik edilir.Tehlikeli yüklerle ilgili olanları içeren kargo yükleme ve tahliye operasyonlarınıtanımlayan ISM Kodta IMO kuralları, Şirketin dokümantasyon alanının içindebulunmalıdır.9.2 GÜVENLİ YÖNETİM SİSTEMLERİGüvenli Yönetim Sistemi (SMS), Şirketin sağlık, güvenlik ve çevresel politikasının etkilibir şekilde yürütülmesini sağlar. SMS, ISM Kodun beklentilerini veren uygunluğunudoğrulamak için ve belirlenmiş prosedürlerin takip ediliyor olduğunu ve onun etkiliolduğunu doğrulamak için düzenli denetlemeye bağlıdır.Güvenli yönetim konularının bir alanının Kodta belirtilmesine rağmen, Şirket kendiSMSlerini oluşturmalıdır ve içeriğini geliştirmelidir. SMS güvenli yönetimin kabuledilebilir seviyelerinin; gemiyi, personeli ve deniz çevresini korumak için yerindeolduğunu kanıtlamalıdır.Gereken güvenlik seviyelerinin verilmesi İçin SMSin, geminin veya operasyonlarınıngüvenliğini etkileyen doğabilecek muhtemel durumlarla birlikte geminin operasyonundagerçekleştirilen faaliyetlere hitap etmesi gerekecektir.Bu faaliyetler ve durumlar, gemiye, geminin personeline ve çevreye çeşitli derecelerdetehlike içerecektir. Bu tehlikelerin ve meydana gelme olasılıklarının dikkatlice değerlen­dirilmesi, söz konusu tehlikelerin büyüklüğünü tespit edecektir. Risk yönetim aletleri, işingüvenli bir şekilde tamamlanmasını başarmak için, SMSe uygunluğunu sağlamak içinve doğrulama için gerekli olan objektif delilleri sağlaması için aşağıdaki gibi uygulanır:• Dokümante edilmiş politikalar, prosedürler ve talimatlar.• Operasyonun günden güne Sorumlu Kişisi tarafından gerçekleştirilen doğrulamanın, uygunluğunu sağlamak için yararlı olduğunda dokümante edilmesi.Etkili bir Güvenli Yönetim Sisteminin son amacı güvenli bir çalışma sistemidir.ICS, IMO ISM Kodunun Uygulanmasındaki Kurallar1 ve Güvenli Yönetim SistemlerininDeğerlendirilmesi ve Geliştirilmesindeki Kuralları geliştirdi.9.2.1 TEHLİKENİN DEĞERLENDİRİLMESİ - RİSK ANALİZİBir risk analizi; operasyonların alanında, zarara neden olabilecek tedbirlerin uygun olupolmadığına veya gemide hastalıkları ve kazaları minimize etmek için daha fazla neleryapılması gerektiğine karar vermek için bir bakışla dikkatli bir değerlendirme gerektirir.Risk analizi, çalışma alanında bulunan tehlikeleri öncelikle tespit etmeli ve çalışma akti-vitesinin dışında ortaya çıkan önemli tehlikeleri tanımlamalıdır. Değerlendirme, çalışmaizinleri, kısıtlı girişler, uyarı işaretlerinin kullanılması, mutabık kalınan prosedürler vekişisel koruyucu ekipman gibi riski kontrol etmek için bulunan mevcut tedbirleri hesabakatmalıdır. Bir risk analizi gerçekleştirilirken cevaplandırılması gereken soru tipleri aşa­ğıdaki gibidir:
  • İSGOTT 119Ne yanlış gidebilir?Tehlikelerin ve kaza senaryolarının, potansiyel nedenleri ve sonuçları ile birlikte biraçıklaması.Ne kadar kötü ve ne kadar iyi?Tehlike faktörlerinin bir değerlendirmesi.Sorunlar gelişebilir mi?Tanımlanan tehlikeleri azaltmak için gerekli tehlike kontrol seçeneklerinin birtanımlaması.Ne yapılmalıdır?Tehlikelere, bu tehlikelerle ilgili risklere ve alternatif tehlike kontrol seçeneklerininetkiliğine bağlı emniyetli bir faaliyet sağlamak için faaliyetinin uygun planının izlenenyolunun bir açıklaması.Özet olarak, tehlike analizi, makul derecede uygulanabilecek kadar düşük olduğudüşünülen bir seviyeye kadar bir iş ile ilgili tehlikeleri azaltacak olan koruyucu ve önlemalıcı tedbirlerin alınmasını sağlamalıdır (ALARP).9.3 ÇALIŞMA MÜSAADESİ SİSTEMLERİ9.3.1 GENELŞirketler, girişilen operasyonların ve işlerin bütün safhalarını yönetmek için kendiprosedürlerini oluştururken, tehlikeli işleri yönetmek İçin kendi SMSlerinin bir ÇalışmaMüsaadesi sistemi içermesini tercih ederler.Bir Çalışma Müsaadesi sistemi, işlerin belirli tiplerini kontrol etmek için kullanılan resmiyazılı bir sistemdir. Personelin, güvenli bir çalışma sisteminin gelişmesinde risk analizle­rini kayıt etmelerinin ve üstlenmelerini gerektirir ve güvenli yönetime riske dayalı biryaklaşım tarzı verir.Bir Çalışma Müsaadesi sistemi kurmak için rehber, endüstri organizasyonları ve ulusalgüvenlik kurumları tarafından basılan bir kısım yayınlarda mevcuttur.Çalışma Müsaadesi sistemi, tehlikeli faaliyetleri kontrol etmek için aşağıdaki doküman­lardan bir ya da birkaçını içerebilir:• Bir iş tanımı.• Bir bakım prosedürü.• Bir yerel prosedür.• Bir çalıştırma prosedürü.• Bir kontrol listesi.• Bir izin.Belirli bir işi gerçekleştirirken alınması gereken tedbirler, bir risk analizi tarafından tespitedilir ve Çalışma Müsaadesinde belirtilmiş olur.
  • 120 ISGOTT9.3.2 ÇALIŞMA MÜSAADESİ SİSTEMİ - YAPISIGörevlendirilen işlemlerin ve sistemin yapısı, sistemin güvenlik ve işletimsel doğruluğungerekli olan seviyesini vermesini sağlamada çok önemlidir.Çalışma Müsaadesi sistemi aşağıdakileri belirtmelidir:• Şirketin sorumluluğu.• Sistemi çalıştıran tüm personelin sorumlulukları.• Sistemin kullanımında eğitim.• Personelin kabiliyetinin bir ölçüsü.• Müsaade tipleri ve uygulamaları.• Yetki dereceleri.• İzolasyon işlemleri.• Prosedürleri basma izni.• Acil durum hareketleri.• Kayıtların tutulması.• Denetleme.• Sistemi güncelleme.Sistem, her bir işle ilgili tehlikeyi yönetmek için gerekli olan uygun kontrolleri ve yukarıdaBölüm 9.3.1de listelendiği gibi, işleri yönetmek için gerekli olan uygun yönetimvasıtalarını belirleyecektir.Sistemin; bütün işlerin, resmi bir iznin kontrolü altında gerçekleştirilmesini istemesineihtiyacı yoktur. Buna rağmen; bir işin yönetimi için kullanılan çalışma talimatı, prosedürüveya izninin, gerçekleştirilen çalışmaya uygun olması ve işlemin, tehlikeleri tanımlama­da ve yönetmede etkili olması önemlidir.9.3.3 ÇALIŞMA MÜSAADESİ SİSTEMLERİ - OPERASYON PRENSİPLERİBir Çalışma Müsaadesi sistemi aşağıdaki adımlardan oluşmalıdır:• İşin ve yerin tanımı.• Tehlikelerin tespiti ve risklerin analizi.• Çalışmayı gerçekleştirecek olan personele, uygun yetkiyi sağla.• Risk kontrol ölçümlerini tanımla - tedbirleri ve gerekli olan kişisel koruyucu ekipmanı tespit et.• Haberleşme prosedürlerini belirle.• Bir prosedür tanımla ve bir Çalışma Müsaadesi başlat.• Çalışmayı yapmak için resmi onay al.• Bir çalışma öncesi toplantısı yap.• Çalışmaya hazırlık yap.• Çalışmanın yerine getirilmesini uygula.• Çalışma alanını emniyetli bir hale getir.• Kontrol amaçları için kayıtları tutarak işlemi tamamla.
  • ISGOTT 1219.3.4 ÇALIŞMA MÜSAADESİ FORMLARIÇalışma Müsaadesi formu; uygun bir işlem boyunca mantıklı, ayrıntılı ve güvenilir birtarzda, işletmecilere rehberlik etmek üzere dizayn edilmiştir. İzin, çalışmayı yetkilendi-renler ve çalışmayı gerçekleştirenler arasında ortak bir çaba olarak üretilir. İzin, bütünemniyet kaygılarının tamamen belirtilmiş olmasını sağlamalıdır.Çalışma Müsaadesi içeriği ve yapısı, bir geminin SMSinin kendilerine özgü gereksi­nimler tarafından belirlenecektir, ancak tipik olarak aşağıdaki gibidir:• İzin tipi.• İzinin sayısı.• Destekleyen dokümanlar- izolasyonların ayrıntıları, gaz test sonuçlan gibi.• Çalışma yeri.• Çalışmanın tarifi.• Tehlike tanımı.• Gerekli tedbirler.• Kullanılacak koruyucu ekipman.• Geçerlilik süresi.• Süresi dahil çalışma için onay, bölüm amiri veya Kaptan tarafından onaylanır.• Bu çalışmayı yapacaklar tarafından kabul edilme.• İş gücü ve şartların göre değişikliklerin yönetimi.• İşin tamamlanmasının bildirimi.• İptal olunması.Bir müsaadenin verilmesi, bir işi kendi kendine güvenli hale getirmez.İznin gereksinimlerine bağlılık ve beklenen koşullardan veya özelleştirilmiş kontrollerdenherhangi bir sapmanın tanımı, işin emniyetli bir şekilde tamamlanmasında gereklidir.Sistem; gemide zaman zaman gerçekleşen, işler arasındaki ihtilafları da tanımlamalıdır.9.3.5 İŞ PLANLAMA TOPLANTILARIİş planlama toplantıları, bütün işlerin emniyetli ve tekili bir şekilde tamamlanması ama­cıyla operasyonların ve bakım görevlerinin doğru olarak planlanmasını ve yönetilmesinisağlamak İçin devam ettirilmelidir. Bu toplantılara, aşağıdaki görüşme konuları dahiledilebilir:• Risk analizleri.• Çalışma izinleri.• İzolasyon ve etiketleme gereksinimleri.• Güvenli toplantılar için ekip sohbetleri ve doğru prosedür ihtiyacı.İş planlama toplantılarının biçimi ve sıklığı, Şirketin SMSinin gerektirdikleri ile ilgiliolmalıdır ve geminin faaliyetleri tarafından belirlenmelidir.
  • 122 ISGOTTToplantıların iki seviyede gerçekleşmesi uygun olabilir; biri yönetim kademesinde ve biride Özel görevleri gerçekleştirme ile ilgili uygulanabilir9.4 SICAK ÇALIŞMAKargo tanklarında, içinde veya yanında veya parlayıcı maddeleri veya parlayıcı buhar,yayan maddeleri içeren veya daha önce içermiş olan diğer bölümlerde Sıcak •Çalışmaya bağlı bir kısım yangınlar oluşmuşturSıcak Çalışma sadece, tamir için hiçbir alternatif pratik yol olmadığında düşünülmelidir.9.4.1 SICAK ÇALIŞMANIN KONTROLÜSMS, Sıcak Çalışmanın kontrolünde yeterli rehberliği içermeli ve uyumu sağlamak içinyeteri kadar güçlü olmalıdır (Şekil 9.2ye bakınız). Rehberliğin olmaması, onaydanziyade yasak sayılmalıdır (IMO MSC/Sirküler 1084).9.4.2 BELİRLENMİŞ BİR BÖLÜMÜN İÇİNDE SICAK ÇALIŞMANe zaman mümkünse, koşulların emniyetli sayıldığı makine dairesi atölyesi gibi birbölüm, Sıcak Çalışma için belirlenmeli ve o bölümde yapılan herhangi bir SıcakÇalışmaya önem verilmelidir.Eğer Şirket böyle bir yer belirlerse, ve tanımlanan yerdeki gerçekleşebilecek muhtemelriskler için ve Sıcak Çalışmanın altındaki şartlar sınırlanan bölümde deruhte edilebilir.Bu şartlar, demirde veya yanaşık akaryakıt alırken, belirlenmiş bölümde yapılabilenSıcak Çalışma şartları düşüncesi dahil, ilave kontrollere İhtiyaç içerir.9.4.3 BELİRLENMİŞ BİR BÖLÜMÜN DIŞINDA SICAK ÇALIŞMA9.4.3.1 GenelBelirlenmiş bir bölümün dışında girişilen Sıcak Çalışma, bir çalışma müsaadesisisteminin yollarıyla SMSe göre kontrol edilmelidir.Kaptan, Sıcak Çalışma uygulamasının doğrulanıp doğrulanmamasına ve emniyetli birşekilde yapılıp yapılamayacağına karar vermelidir. Kaptan veya Sorumlu Zabit, SıcakÇalışma başlamadan önce tamamlanmış olan izini onaylamalıdır.Bir tankerde genellikle, bulunan olanakların sınırlamalarından dolayı, düşünce olarakaynı anda sadece bir Sıcak Çalışma operasyonunun yapılmasına karşılık verilmelidir.Tasarlanmış olan her bir iş ve yer için ayrı bir müsaade onaylanmalıdır.Bir risk analizi, tehlikeleri tanımlamak ve alınan riskleri değerlendirmek için yapılmalıdır.Bu, İşin emniyetli bir şekilde gerçekleşebilmesi için alınması gereken bir dizi riskazaltma tedbirleri ile sonuçlanır.
  • ISGOTT 123Risk analizi, yangın nöbetindeki personele risklerle ilgili tehlikeleri ve acil bir durumdaonlarla mücadele vasıtalarını tanımlamalıdır. Risk analizi ayrıca, risk seviyelerinin kabuledilebilir olmasını sağlamak için gerekli olan ilave kişisel koruyucu ekipmanı daiçermelidir.İşe girişmek için yazılı bir plan; tamamlanmalı, tartışılmalı ve çalışmayla bağlantılısorumluluğu olan herkes hemfikir olmalıdır.Bu plan, çalışma başlamadan önce gerekli olan hazırlıkları, çalışmayı gerçekleştirirkengerekli prosedürleri ve ilgili emniyet tedbirlerini tarif etmelidir. Plan ayrıca, çalışmayayetkilendirilen kişiyi ve uygunsa taşeronlar dahil ve belirtilen çalışmanın gerçekleşti­rilmesinden sorumlu kişileri göstermelidir. (Bölüm 9.7ye bakınız.)Sıcak Çalışmada direkt olarak bulunmayan bir Sorumlu Zabit, planın takip edilmesinisağlamak için belirlenmelidir.Sıcak Çalışma Müsaadesi, çalışma başlamadan hemen Önce yayınlanmalıdır.Çalışmanın başlamasına herhangi bir gecikme durumunda, bütün emniyet tedbirleritekrar kontrol edilmeli ve çalışma başlamadan önce kaydedilmelidir.Yayınlanan müsaadenin değişmesi durumunda, Sıcak Çalışma hemen durdurulmalıdır.Müsaade geri alınmalı veya bütün şartlar ve güvenlik tedbirleri kontrol edilene kadar vemüsaadenin tekrar onaylanmasına veya yayınlanmasına izin vermek için eski halinedönene kadar ertelenmelidir.Çalışma alanı dikkatli bir şekilde hazırlanmalı ve Sıcak Çalışma başlamadan önce izoleedilmelidir.Yangın emniyet tedbirleri ve yangın söndürme tedbirleri tekrar gözden geçirilmelidir.Yeterli yangınla mücadele ekipmanı hazırlanmalı, serilmeli ve hemen kullanım için hazırolmalıdır.Yangın nöbeti prosedürleri, Sıcak Çalışma bölgesi için ve hidrolik devrelere, elektrikkablolarına, termal yağ devrelerine hasar gibi, ısı transferi veya kazasal hasarın birtehlike yaratabileceği yakın yerler için tespit edilmelidir. Yangın nöbeti, çalışmayıizlemeli ve artıkların veya boya tabakalarının ateş alması durumunda hareketegeçilmelidir. Kaynak kıvılcımlarını ve çapaklarını söndürmenin ve kontrol altına almanınetkili yolları tespit edilmelidir.Bölümün atmosferi test edilmelidir ve %1 LFLden daha az bulunmalıdır.Çalışma bölümü yeterli ve sürekli olarak havalandırılma!! ve atmosfer izlenme sıklığıtespit edilmelidir. Atmosfer izleme zamanları ve sonuçları, Sıcak Çalışma müsaadesinekaydedilmelidir.Eğer Sıcak Çalışma bir tehlikeli alan veya tehlikeli bölgede (Tanımlamalara bakınız)gerçekleştirilmek zorunda ise, Bölüm 9.4.4te verilen rehberlik takip edilmelidir.Bir terminale yanaşı İm işken, Sıcak Çalışmaya sadece, ulusal veya uluslar arasıkurallara, liman ve terminal gereksinimlerine bağlı olarak ve bütün onaylar alındıktansonra izin verilmelidir.
  • 124 ISGOTTÇalışma bölgesinin izolasyonu ve yangın emniyet tedbirleri, hiçbir yangın tehlikesikalmayıncaya kadar devam edilmelidir.Çalışmayı gerçekleştiren personel yeteri kadar eğitilmiş olmalı ve çalışmayı emniyetli veetkili bir şekilde yapmak için gerekli beceriye sahip olmalıdır.Rehberlik için Şekil 9.1de bir akış şeması gösterilmiştir. Akış şeması; çalışmanıngeminin emniyet veya acil işletimsel kabiliyeti için gerekli olduğunu ve bunun bir tamirtersanesine bir sonraki girişine kadar ertelenemeyeceğini varsayar.Şekil 9.2; inertli bir gemide Sıcak Çalışma için rehberliğin, SMSin içinde nasıl tanıtılabi-leceğini gösterir. Bu, onların kendi gereksinimlerine göre değiştirmek için işletmecilerebir örnek teşkil eder.9.4.3.2 Gazdan Güvenilir Bir Alanda Sıcak ÇalışmaÖrneğin, yaşam mahallinin arkasında kıç güvertede ve herhangi bir petrol tankıhavalandırmasından oldukça açıkta, makine dairesinin dışında belirlenmiş bir alan sıcakçalışma için düşünülebilir. Böyle bir alan, ona göre işaretli olmalıdır. Bu alandatasarlanan herhangi bir çalışma, tam bir risk değerlendirmesine tabi tutulmalıdır veBölüm 9.4.3.1de belirtilen tedbirler alınmalıdır.9.4.3.3 Makine Dairesinin İçinde Sıcak ÇalışmaAkaryakıt tankları ve yakıt boru devreleri ile ilgisi olduğunda, ana makine bölümü içindeSıcak Çalışma, atmosferdeki hidrokarbon buharlarının olası varlıklarını ve potansiyelateşleme kaynaklarının mevcut olmasını hesaba katmalıdır.Tank, Sıcak Çalışma standartlarına göre temizlenmedikçe; yakıt tanklarının perdele­rinde veya böyle perdelerin 500 mm yakınında hiçbir Sıcak Çalışma gerçekleştiril-memelidir.9.4.4 TEHLİKELİ BÖLGELERDE SICAK ÇALIŞMA9.4.4.1 GenelTehlikeli veya rizikolu alanlar, Bölüm 4.4.2de anlatıldığı gibi, gemide veya terminaldepatlayıcı bir atmosferin bulunabileceği yerlerdir. Gemiler için bu, kargo tankları vepompa dairelerini ve bunların etrafındaki ve üzerindeki atmosferik hacmi içeren kargotank güvertesinden biraz daha geniş bir bölge anlamına gelir. Bölge emniyetli halegetirilene kadar ve bölgenin emniyetli olduğu kanıtlana kadar ve bütün uygun onaylaralınana kadar hiçbir Sıcak Çalışma tehlikeli veya rizikolu bölgede yapılmamalıdır.Tehlikeli veya rizikolu bölgedeki herhangi bir Sıcak Çalışma, tam bir risk analizine bağlıolmalı ve Bölüm 9.4.3teki rehberlik takip edilmelidir. Atmosferdeki hidrokarbonbuharlarının bulunma ihtimali ve potansiyel ateşleme kaynaklarının varlığı konusundaizahat alınmalıdır.Tehlikeli ve rizikolu bölgelerde Sıcak Çalışma, sadece gemi balastlı iken yapılmalıdır.Kargo veya balast operasyonları yapılırken ve tank yıkama, inertleme, pörç ve gazfriyapma esnasında Sıcak Çalışma yasaklanmalıdır. Eğer bu operasyonlardan herhangibiri nedeniyle Sıcak Çalışmaya ara verme ihtiyacı varsa, müsaade geri alınmalı veyaiptal edilmelidir. Operasyonun tamamlanmasında, tüm emniyet kontrolleri bir kere dahayapılmalı ve müsaade tekrar onaylanmalı veya yeni bir prosedür oluşturulmalıdır.
  • ISGOTT 125 İş sıcak çalışma SICAK ÇALIŞMAYA kullanılmaksızın Evet İZİN YOK yapılabilir mi? ı Hayır 1Yapılması gereken iş, geminin bir boru devresi veya diğer Bağlantı parçasında bağlantı parçası veya yapısal daimi bir kısmı mıdır? ı Bağlantı parçası sıcak çalışma öncesi tehlikeli kargo alanından sökülebilir ve Evet Daimi yapıda çıkarılabilir mi? i İşe uygun ı Hayır olarak planla Kaptan, çalışma boyunca sorumluluğu olan herkesin katıldığı emniyet toplantısını ı Bağlantı parçasını bütün boru devrelerinden ve takılı körlerden yapar. izole et Kaptan işin emniyetle Hayır ^ SICAK ÇALIŞMAYA İZİN tamamlanabileceğine YOK ikna oldu mu? Evet i İş ve zamanı gösteren sıcak İşin gözetimi ve emniyeti için ayrıçalışma müsaadesi yayınlandı sorumlulukları gösteren yapılacak çalışmanın yazılı tarifini yap Sıcak çalışma için bütün hazırlıkları tamamla I Kargo alanında diğer bütün İşi yap Operasyonların çalışmaları durdur tamamlanmasına ait bütün kayıtları tut Şekil 9.1 - Sıcak Çalışma akış grafiği.
  • 126 ISGOTT kangalları dahil kargoyla ilgili herhangi bir boru devresinde Tehlikeli olmayan bölgenin Ana güverte alanında sabit Yaşam mahallinin kıç üstü Kargo veya balast tanklan Kapalı bölümler (pompa şeyler üzerinde çalışma Makine dairesi atölyesi Bir kargo tankta ısıtma Kargo pompa daireleri Ana güverte (güverte dairelerinden başka) Çalışma Yeri diğer kısımları açık güverte kaplaması) Minimum GereksinimlerÇalışma planlama toplantısı yapıldı >/ X V X / X S X S X S X S X S X V Xve risk analizi tamamlandıÇalışma koruyuculu veya perde V Xyapılmış belirlenmiş bölümdeYeterli havalandırma S V S V S SKaptandan tasdik veya belirli işe S Xdevam etmek için OKTank atmosferi kontrolleri yapıldı ve S V S X X Xgiriş müsaadesi yayınlandıTank yıkandı ve gazfri yapıldı V S SHC oranı %2yi ve 02 oranı %8igeçmeyecek şekilde kargo tankları S S S S S Spörç yapıldı ve inertlendiÇalışma fuel oil tank güvertesindenveya perdelerinden 500 mm uzakta S S VyapılıyorÇalışma fuel oil tank güvertesindenveya perdelerinden 500 mmden S V S Sdaha uzakta yapılıyorHer gereksinim gibi yerel temizlik S V SyapıldıBağlantılı tüm boru devreleri flaş S V Sedildi ve dreyn edildi.Tank valfları izole edildi V S SSıcak Çalışma müsaadesi gemide VyayınlandıŞirket ile mutabık kalınarak Sıcak S V V S S S VÇalışma müsaadesi yayınlandıSıcak Çalışma müsaadesi Kaptan S S S S S V V Vveya Sorumlu Zabit tarafındanonaylandı Şekil 9.2 - İnertli bir gemide Sıcak Çalışma için SMS rehberlik örneği.
  • ISGOTT 127Sıcak Çalışma kapalı bir bölümün içine girişi icap ettirdiğinde, kapalı bölümlere giriş içinBölüm 10da verilen taslak prosedürler takip edilmelidir. Sıcak Çalışmanın yapılacağıbölüm temizlenmiş ve havalandırılmış olmalıdır. Bitişik bölümlerin durumuyla ilgili özeldikkat gösterilmelidir.Eğer testler, bunker tanklarının buhar bölümlerinde %1 LFLnin altında değerler veriyorise, bitişik fuel oil akaryakıt tankları güvenli düşünülebilir. Bunker tanklarının perdele­rinde veya söz konusu perdelerden 500 mm içinde hiçbir Sıcak Çalışma yapılmamalıdır.Kargo tanklarından başka diğer komşu balast tankları ve bölümler, Sıcak Çalışma içinemniyetli ve gazfri olmalarını sağlamak için kontrol edilmelidir. Eğer komşu balasttankların ve bölümlerin, hidrokarbon sıvısı veya buharları içerdiği fark edilirse, bu yerlertemizlenmeli ve gazfri yapılmalı veya inertlenmelidir.9.4.4.2 Kargo Tanklarda Sıcak ÇalışmaÇalışma alanını temizlemek için; bütün slaç, kargoyla dolu kısır, çamur veya parlayıcıbuhar vermesi muhtemel olan diğer maddeler alınmalıdır. Temizlenecek olan bölgeninboyutu, gerçekleştirilecek olan belirli çalışmanın bir risk değerlendirmesini göz önünealarak tespit edilmelidir. Postaların ve perdelerin arka taraflarına özel dikkat gösteril­melidir. Çalışma mahallinin hemen altındaki bölge gibi, ayrıca Sıcak Çalışmadan etkile­nebilecek diğer bölgeler de temizlenmelidir.Tablo 9.1, temizlenecek bölgeler için emniyetli uzaklık hakkında rehberlik eder ve riskanalizinin sonucuna bağlı olarak genişletilmesi gerekebilen minimum gereksinimlerisunar. Temizleme mesafeleri, yapılmakta olan çalışmanın tipine ve tank tabanındanyukarıya doğru yüksekliğine bağlıdır.Yangına dayanıklı battaniyelerin kullanımına veya düşen kıvılcımların boya tabakasıylatemasa geçmelerini önlemek için tank tabanına bir miktar su alınmasına önemverilmelidir.Diğer bölümleri birbirine bağlayan tüm boru devreleri su ile flaş edilmelidir, dreynedilmelidir, havalandınlmalıdır ve Sıcak Çalışmanın yapılacağı bölümden izoleedilmelidir. Kargo devreleri, gerekli olduğu düşünülürse, sonradan inertlenmeli veyatamamen su ile doldurulmalıdır. Operatör Tarafı Karşı Taraf Çalışma Alanı Yüksekliği Gazla Kesim Kaynak Kalemle Gazla Kaynak Kalemle işleme Kesim İşleme 0-5 metre 1,5 m 5,0 m 4,0 m 7,5 m 2,0 m 2,0 m 5-10 metre 1,5 m 5,0 m 5,0 m 10,0 m 2,0 m 2,0 m 10-15 metre 1,5 m 5,0 m 7,5 m 15, Om 2,0 m 2,0 m >15 metre 1,5 m 5,0 m 10,0 m 20,0 m 2,0 m 2,0 m Tablo 9.1 - Tanklarda Sıcak Çalışma için hazırlıkta temizlenecek alanların yarıçapı.
  • 128 ISGOTTIsıtma kangalları flaş edilmeli veya stim ile baştan sona süpürülmeli ve hidrokarbon­lardan arındırılmalıdır.Bunker tankının buhar bölümünde %1 LFLden daha az bir değer veriyorsa ve SıcakÇalışma sonucu bunker tankının perdesi boyunca hiçbir ısı transferi oluşmuyorsa, bitişikfuel oil akaryakıt tanklarının güvenli olduğu düşünülebilir.İnert I i Olmayan GemilerSıcak Çalışmanın yapılacağı bölüm temizlenmeli, Sıcak Çalışma standardına göregazfri edilmeli ve sürekli olarak havalandırmalıdır.Diyagonal olarak yerleştirilmiş kargo tankları içeren komşu kargo tankları, yatemizlenmeli ve Sıcak Çalışma standartlarına göre gazfri edilmeli ya da tamamen su iledoldurulmalıdır.Bütün sloplar, ya gemiden alınmalı ya da Sıcak Çalışma yapılacak yerden en az 30metre komşu olmayan ve kapalı bir tankta emniyetli bir şekilde izole edilmelidir. Buamaçla, diyagonal olarak yerleştirilen tanklar, komşu tanklar olarak kabul edilmelidir.Komşu olmayan bir slop tankı kapalı tutulmalıdır, IG ana devresinden emniyetli birşekilde izole edilmelidir ve Sıcak Çalışmanın süresi için boru devresi siteminden izoleedilmelidir.Bölümlere buhar veya gaz havalandırma devreleri, %1 LFLden daha fazla olmayacakşekilde havalandırılma!) ve izole edilmelidir.Harici bir inert gaz kaynağı kullanma ihtimali düşünülmelidir.İnert I i GemilerSıcak Çalışmanın yapılacağı bölüm temizlenmeli, Sıcak Çalışma standardına göregazfri yapılmalı ve sürekli olarak havalandırılmalıdır.Diyagonal olarak yerleştirilmiş kargo tankları içeren komşu kargo tankları, ya:• Temizlenmeli ve gazfri edilmeli, hidrokarbon buharlarını %1 LFLden daha fazla olmayan bir seviyeye düşürülmeli ve bu seviyede korunmalıdır; ya da• Boşaltılmış, pörç edilmiş ve hidrokarbon buhar bileşimi hacimce %2den aşağıya düşürülmüş ve inertlenmiş olmalıdır; ya da• Tamamen su ile doldurulmuş olmalıdır.Bütün diğer kargo tankları inertlenmeli ve bunların güverte açıklıkları kapatılmalıdır.Bir kargo tankı perdesinde veya böyle bir perdenin 500 mm içerisinde Sıcak Çalışmagerçekleştirileceğinde, diğer taraftaki bölüm de sıcak çalışma standartlarına göretemizlenmelidir.Kontrol dışı havalandırmayı önlemek amacıyla Sıcak Çalışma süresi için inert gazbasıncını düşürmeye önem verilmelidir.Bölümlere inert gaz devreleri, hacimce %2 hidrokarbondan daha fazla olmayan birseviye kadar inert gaz ile pörç edilmelidir ve izole edilmelidir.Bütün sloplar, ya gemiden alınmalı ya da Sıcak Çalışma yapılacak yerden en az 30metre komşu olmayan bir tankta emniyetli bir şekilde izole edilmelidir. Bu amaçla,diyagonal olarak yerleştirilen tanklar, komşu tanklar olarak kabul edilmelidir. Komşu
  • ISGOTT 129olmayan bir slop tankı kapalı tutulmalıdır, IG ana devresinden emniyetli bir şekilde İzoleedilmelidir ve Sıcak Çalışmanın süresi için boru devresi siteminden izole edilmelidir.9.4.4.3 Kargo Tank Güverte Alanı İçinde Sıcak ÇalışmaTank GüvertesindeSıcak Çalışma, tank güvertesinde veya tank güvertesinin üstünden 500 mmden dahaaz bir yükseklikte gerçekleştirilecekse, tankın içinde Sıcak Çalışma gibi sınıflandırılmalıve uygun tedbirlere uyulmalıdır (Bölüm 9.4.4.2ye bakınız).Tank Güvertesinin ÜstündeSıcak Çalışma, tank güvertesinin üstünde (500 mmden daha yüksek), çalışma alanınınen az 30 metre yarıçaplı çevresi içerisinde kalan kargo ve slop tankları ya:• Temizlenmeli ve gazfri yapılmalı, hidrokarbon buharlarını %1 LFLden daha fazla olmayan bir seviyeye düşürülmeli ve bu seviyede korunmalıdır; ya da• Boşaltılmış, pörç edilmiş ve hidrokarbon buhar bileşimi hacimce %2den aşağıya düşürülmüş ve inertlenmiş olmalıdır; ya da• Tamamen su ile doldurulmuş olmalıdır.Bütün diğer kargo tankları inertlenmeli ve bunların güverte açıklıkları kapatılmalıdır.Bütün sloplar ya gemiden alınmalı ya da Sıcak Çalışma yerinden uygulanabilir olduğukadar uzakta bir tankta izole edilmelidir.Ek Olarak, İnertli Olmayan GemilerdeÇalışma yerinin 30 metre içerisindeki diyagonel olarak yerleştirilmiş kargo tanklarıiçeren bütün kargo tankları, ya temizlenmeli ve Sıcak Çalışma standardına göre gazfriedilmeli ya da tamamen su İle doldurulmalıdır.Bütün sloplar ya gemiden alınmalı ya da Sıcak Çalışma yerinden en uzak (ve en az 30metre) tankta emniyetli olarak izole edilmelidir. Bölümlere buhar veya gaz havalandırmadevreleri, %1 LFLden daha fazla olmayacak şekilde havalandınlmalı ve izoleedilmelidir.Harici bir inert gaz kaynağı kullanma ihtimali düşünülmelidir.9.4.4.4 Akaryakıt Tanklarının Civarında Sıcak ÇalışmaBunker akaryakıt tanklarının civarında Sıcak Çalışma için, genelde, tank güvertesininüzerindeki Sıcak Çalışmadaki gibi aynı usulle hareket edilmelidir. Tank, sıcak çalışmastandardına göre temizlenmedikçe, güvertede veya böyle bir güverteden 500 mmiçeride hiçbir sıcak çalışma yapılmamalıdır.Bunker/akaryakıt tankları herhangi bir yanlış anlaşılmadan kaçınmak için, yerleri vebüyüklüklerine gelince açıkça tanımlanmalıdırlar.9.4.4.5 Boru Devrelerinde Sıcak ÇalışmaFiltreler ve valflar gibi boru devrelerinin kısımları ve bağlı olan parçaları, mümkünolduğu yerde sistemden çıkarılmalı ve belirlenmiş bölümde tamir edilmelidir. (Bölüm9.4.2ye bakınız).
  • 130 ISGOTTBoru devresi üzerinde ve valflarda Sıcak Çalışma ihtiyacı olduğunda, Sıcak Çalışmaihtiyacı için Soğuk Çalışma ile ayrılmalı ve kalan boru körletilmelidir. Çalışılmış olanparça, Güvenilir Sıcak Çalışma standardı tehlikeli kargo bölgesinden sökülüp sökülme­diğine bakmayarak temizlenmeli ve gazfri yapılmalıdır.Eğer Sıcak Çalışmanın yapıldığı yer boru devresinin söküldüğü yerin yakın çevresindedeğilse, boru devresinin baştan sona temiz hava ile sürekli havalandırılmasına önemverilmeli ve hidrokarbon buharları için egzoz havası izlenmelidir.Isıtma kangalları flaş edilmeli veya hidrokarbonları uzaklaştırmak amacıyla stim ileüflenmelidir.9.5 K E S M E VE K A Y N A K EKİPMANISıcak Çalışma için kullanılan kaynak ve diğer ekipman, her kullanım fırsatından önce iyidurumda olmasını sağlamak için dikkatlice kontrol edilmelidir. Gerektiği yerde, doğru birşekilde topraklanmalıdır. Elektrik kaynak ekipmanı kullanıldığında, şunlar özel dikkatgösterilmelidir:• Elektrik bağlantısı gazfrili bir bölümde yapılmıştır.• Mevcut bağlantı kablosu, ısınmaya sebep olan aşırı yükleme olmaksızın elektrik akım talebini taşımaya uygundur.• Esnek elektrik kablolarının izolasyonu iyi durumdadır.• Çalışma tarafında kablonun geçtiği yol imkan dahilinde en emniyetlidir, sadece gazfrili veya inertli bölümlerin üzerinden geçmektedir.• Topraklama bağlantısı çalışma tarafına bitişiktir ve toprak kablosu dönüş ucu doğrudan kaynak makinesinin arkasına bağlıdır. Geminin yapısı bir toprak dönüşü gibi kullanılmamaktadır.9.6 DİĞER TEHLİKELİ İŞLERTehlikeli bir iş; Sıcak Çalışmadan başka, gemiye, terminale veya personele bir tehlikearz eden, bir çalışma müsaadesi sistemi gibi, bir risk analiz işlemi ile kontrol edilmesigereken iş, bir iş olarak tanımlanmıştır.Tehlikeli her bir iş için bir çalışma müsaadesi veya kontrol edilmiş prosedür geliştirilmesive onaylanması takip eder. Müsaade veya kontrol edilmiş prosedür Bölüm 9.3te işlemtaslağı takip edilmelidir ve işi yapan personel ile görüşülmelidir.Prosedür, onay ve tamamlanma kaydı, SMS kayıtları içinde elde bulundurulmalıdır.Söz konusu işlere örnekler aşağıdadır:• Kapalı bölüme giriş.• Tank kontrolleri.• Dalgıç operasyonları.• Deniz kinistinlerinin körlenmesi.
  • ISGOTT 131• Gemi bordasında veya direkte yapılan çalışma.• Seyrek yapılan veya ağır kaldırma operasyonu.• Basınç altındaki bir sisteme bitişik veya üzerinde yapılan çalışma.• Filikaların mayna edilmesi veya test edilmesi.9.7 MÜTEAHHİTLERİN YÖNETİMİHer ne zaman taşeronlara veya işçi postalarına iş verildiğinde, bütün ilgili güvenilirçalışma pratiklerine uygun olarak ve anlayışlarını sağlamak için düzenlemeler yapmaya,Kaptan bizzat ikna olur. Bu özellikle, Sıcak Çalışma veya tehlikeli işlerin ihtiva ettiğindeönemlidir. Taşeronlar, bir Sorumlu Zabit tarafından etkili bir şekilde denetlenmen vekontrol edilmelidir.Taşeronlar, çalışma için düzenlemeleri görüşmek için ilgili emniyet toplantılarına iştirakeder. Uygulanabilir olduğu yerde, taşeron yüklenilen işle ilgili usule uygun onaylamayıimzalar, onunla riskleri kabul edilebilir seviyeye düşürmek için gereken emniyet tedbir­lerinin ve tehlikelerin farkında olmayı doğrular.9.8 BİR TERSANEDEN BAŞKA DİĞER BİR TESİSTE YAPILAN TAMİRLER9.8.1 GİRİŞBu Bölüm, bir tersaneden başka bir tesisteki bir tankerde tamamlanacak tamirlerianlatır. Bu Bölümde verilen rehberliğin yerine geçmemek, eklemek için tasarlanmıştır.(OCIMFin web sitesinden indirilebilen Fabrika Kabul testi Esnasında ve Yeni inşa veTamir Tersanelerinde Sağlık, Emniyet ve Çevre adlı bir OCIMF Bilgi Sayfasında birgemi bir tersanede iken faktörlerde rehberlik yazılmalıdır.)9.8.2 GENELBir gemi denizde veya limanda çalışırken, geminin personeli görevlerini geminin GüvenliYönetim Sistemine (SMS) uygun olarak yerine getirirler. Bir gemi bir tersanede iken,gemi çalışır durumda değildir ve çalışmalar, birincil olarak tersane tarafından yönetilir veyerine getirilir. Tersanede iken, gemi personeli tarafından kontrol edilebilir ve izlenebilir,geminin güvenliği ve gemideki herhangi biri genellikle tersanenin güvenli yönetimsistemine bağlıdır. Bir gemi çalışırken, bir tersane veya kuru havuz tesislerinin dışındatamir yapılması için sahil işçisi kullanma gereksinimi duyacaktır, bütün gemidekigüvenlik geminin SMSine bağlı olacaktır ve bu nedenle, tüm faaliyetler SMSe uygunyapılmalıdır.Tamirler gemi şu durumlarda iken yapılabilir:• Demirde.• Normal olarak kargo operasyonları için kullanılmayan, bekleme iskelesinde bağlıyken.• Ticari bir iskelede bağlı iken.• Denizde.
  • 132 ISGOTTBöyle bir tamir çalışması, sadece ender bir durumda yapılır ve istihdam edilen sahilişçisinin maruz olması ve geminin SMSini tamamen kapsayan planlanmış faaliyetlerinihtiva etmesi İçin dikkat gösterilmesine ihtiyaç olacaktır.9.8.3 DENETİM VE KONTROLKaptan, Şirket Enspektörü veya diğer özel atanmış kişi, geminin her zaman emniyetli birdurumda kalmasını sağlamak ve tüm çalışmaların güvenli ve uygun usullerle yapılmasıiçin tamir çalışmasının tam kontrolünü sürdürmelidir.Gemi bir ölü gemi durumunda veya elektrik gücünde kısıtlamalar olduğunda, özelprosedürler gerekecektir.9.8.4 VARIŞ ÖNCESİ PLANLAMATamir iskelesine varmadan önce, demirde veya diğer bir tesiste, başlangıç planlama­sında aşağıdakiler göz önüne alınmalıdır:• İskele veya demir yerinin mevkisi ve tipi.• Palamarlar - sayısı, tipi.• Geminin kondisyonu - gazfri veya ineri• Güvenli geçiş - motor, borda iskelesi veya diğer vasıtalar.• Gerekli kişi sayısı - taşeronlar dahil.• Yüklenilmiş olan çalışmanın yeri - makine dairesi, kargo bölümleri, güverte üstü, yaşam mahalli vs.• Slaç veya slopların elden çıkarılması için tesisler.• İzinler ve sertifikasyon için düzenlemeler.• Liman veya terminal gereksinimlerinin anlaşılması.• Ana güç veya ana makinenin(lerin) durumu.• Gemide veya sahilde acil durum prosedürleri.• Yardım temini imkanı -yangınla mücadele, tıbbi tesisler vb.• Sahilden alınabilecek servis bağlantıları - su, elektrik vb.• Hava durumu.• Draft ve trim kısıtlamaları (gereksiz balast elleçlemesinden kaçınmak).• Sigara içme ve diğer çıplak ışıklara ait kısıtlamalar.9.8.5 BAĞLAMA DONANIMLARIBir tamir iskelesine bağlı iken, kullanılan bağlama halatlarının kalınlığı ve sayısı, tümmuhtemel hava ve gelgit şartları için uygun olmalıdır.Uygulanabilir olduğunda, ana güç imkanı yoksa, bağlama halatlarını ayarlayabilmek içingüverte ırgatlarına alternatif bir güç kaynağı sağlanmalıdır.Tamir iskelelerinde, bağlama düzeni iskele tarafında kreyn hareketlerini veya doküzerindeki diğer faaliyetleri kısıtlayabilir. Böyle kısıtlamalar, geminin yanaşmasıplanlanırken hesaba katılmalıdır.
  • 132 1SG0TTBöyle bir tamir çalışması, sadece ender bir durumda yapılır ve istihdam edilen sahilişçisinin maruz olması ve geminin SMSini tamamen kapsayan planlanmış faaliyetlerinihtiva etmesi için dikkat gösterilmesine ihtiyaç olacaktır.9.8.3 DENETİM VE KONTROLKaptan, Şirket Enspektörü veya diğer özel atanmış kişi, geminin her zaman emniyetli birdurumda kalmasını sağlamak ve tüm çalışmaların güvenli ve uygun usullerle yapılmasıiçin tamir çalışmasının tam kontrolünü sürdürmelidir.Gemi bir ölü gemi durumunda veya elektrik gücünde kısıtlamalar olduğunda, özelprosedürler gerekecektir.9.8.4 VARIŞ ÖNCESİ PLANLAMATamir iskelesine varmadan önce, demirde veya diğer bir tesiste, başlangıç planlama­sında aşağıdakiler göz önüne alınmalıdır:• İskele veya demir yerinin mevkisi ve tipi.• Palamarlar-sayısı, tipi.• Geminin kondisyonu - gazfri veya inert.• Güvenli geçiş - motor, borda iskelesi veya diğer vasıtalar.• Gerekli kişi sayısı - taşeronlar dahil.• Yüklenilmiş olan çalışmanın yeri - makine dairesi, kargo bölümleri, güverte üstü, yaşam mahalli vs.• Slaç veya slopların elden çıkarılması için tesisler.• İzinler ve sertifikasyon için düzenlemeler.• Liman veya terminal gereksinimlerinin anlaşılması.• Ana güç veya ana makinenin(lerin) durumu.• Gemide veya sahilde acil durum prosedürleri.• Yardım temini imkanı -yangınla mücadele, tıbbi tesisler vb.• Sahilden alınabilecek servis bağlantıları - su, elektrik vb.• Hava durumu.• Draft ve trim kısıtlamaları (gereksiz balast elleçlemesinden kaçınmak).• Sigara içme ve diğer çıplak ışıklara ait kısıtlamalar.9.8.5 BAĞLAMA DONANIMLARIBir tamir iskelesine bağlı iken, kullanılan bağlama halatlarının kalınlığı ve sayısı, tümmuhtemel hava ve gelgit şartları için uygun olmalıdır.Uygulanabilir olduğunda, ana güç imkanı yoksa, bağlama halatlarını ayarlayabilmek içingüverte ırgatlarına alternatif bir güç kaynağı sağlanmalıdır.Tamir iskelelerinde, bağlama düzeni iskele tarafında kreyn hareketlerini veya doküzerindeki diğer faaliyetleri kısıtlayabilir. Böyle kısıtlamalar, geminin yanaşmasıplanlanırken hesaba katılmalıdır.
  • ISGOTT 133Halatlar, Sıcak Çalışma alanından veya tamir çalışmasının ilerlemesiyle halatlarınhasarlanabileceği diğer yerlerden neta olmalıdır.Demirde iken, özellikle herhangi bir zamanda ana makine(ler) hazır olmayacaksa, ilavekablo kullanımı gerekebilir.9.8.6 SAHİL İMKANLARIHer ne zaman yapılabilirse, gemi, diğer gemilerin çalışma yaptığı iskelelerden veyadüzenli terminal tesislerinden fiziksel olarak izole edilmelidir.Kargo elleçleme operasyonlarıyla aynı zamanda yapılacak herhangi bir tamir olacaksa,terminal operatörleri tarafından özel izin verilmelidir.Kaptan, diğer gemilerin kalkması/yanaşması, yakıt ikmali, fuel oil transferi vb. gibigirişilen tamirlerde iskelenin yakınlarındaki diğer gemileri içeren yerlerde herhangi birönemli operasyon olup olmadığını saptamalıdır.Kaptan, tesis ve/veya liman yetkililerinin herhangi bir özel güvenlik gereksinimi ilealışkın olmalıdır.Her zaman uygun emniyet ağları ve korkuluklarla donatılmış emniyetli geçiş vasıtalarıolmalıdır. Geçiş noktalarının sayısı, gemideki tüm personelin boşaltılmasına izinverecek yeterli sayıda olacaktır. Borda iskelesi daima izlenmelidir ve bir gemiye girişinkontrolü için bir lumbar ağzı nöbeti konmalıdır (Bölüm 6 - Güvenliğe de bakınız).Geminin gazfrili olmadığı bir bekleme iskelesinde, borda iskelesinin alt tavasında"İzinsiz Giriş Yasaktır. Bu Gemi Gazfrili Değildir" diye ifade edilen bir uyarı tabelasıyerleştirilmelidir.Liman güvenlik planları yerine getirilmelidir ve uygun olduğu şekilde takip edilmelidir.Taşeronlar, tamir periyodu esnasında her gün gemideki işçilerin sayısını ve hareketiniKaptana bilgi vermelidir.Kreynlerin veya diğer kaldırma ekipmanının kullanılması için prosedürler varıştabelirlenmelidir.Çöp çıkarma prosedürleri, tanzim edildiği gibi düzenli olarak çöpün toplanması veçıkarılmasıyla ilgili olarak, tesis ve gemi arasında uzlaşılmalıdır.Acil durum alarm işaretleri anlaşılmalıdır, ve her ne zaman yapılabilirse, tamir çalışma­sının başlaması öncesi bir role talimi yapılmalıdır. Sonraki role talimleri, tamirin yapıldığıuzatılmış bir periyotta düzenlenmelidir.Yakıt, yedek parça/malzeme veya yağlama yağı alımı gibi faaliyetlerdeki herhangi birsınırlama üzerinde anlaşmaya varılmalıdır.9.8.7 ÇALIŞMA ÖNCESİ GÜVENLİK TOPLANTISIÇalışma planlama toplantısı, herhangi bir çalışma başlamadan önce ve her bir sonrakiçalışma gününde yapılmalıdır.Çalışma planlama toplantılarına, normal olarak gemi ve ilgili olan tüm taşeronlardantemsilciler dahil olacaktır.
  • 134 ISGOTTBu toplantıların birinci fonksiyonu; ilgili tüm personelin katılımı sağlanması, taşeronlararasında karşılıklı ilgi, günlük programı öğrenmek, ilgili özel alanların ve özel tedbirlerinalınması vb.9.8.8 ÇALIŞMA İZİNLERİİzinler, gemi personeli tarafından yapılmakta olan herhangi bir onarımı içeren ilgili tamirişleri için yayınlanmalıdır. Özellikle, izinler aşağıdaki işler için yayınlanmalıdır:• Kapalı bölüme giriş.• Sıcak Çalışma.• Elektrik izolasyonu.• Diğer tehlikeli işler.Bütün izinlerin kopyaları, gerekli olduğu gibi aşılmalıdır. Kopyalar ayrıca, operasyondansorumlu kişi tarafından elinde tutulmalıdır.İlgili bütün personel, gereksinimlerin ve çalışma müsaadesi sisteminin faydalarınıntamamen farkında olmalıdır ve uygun müsaade yaymlanıncaya kadar herhangi birçalışmanın başlama kısıtlamaları tavsiye edilmelidir.9.8.9 TANK ŞARTLARIGeminin gazfrili olup olmadığı, özel liman veya tesis kuralları ve girişilecek olan çalış­maya bağlı olacaktır.Yetkili bir kimyager, hidrokarbon ve oksijen içeriği için bütün kargo/balast bölümlerinitest etmelidir. Bütün balast tankları ve koferdamların durumları kimyagerin sertifikasınadahil edilmiş olmalıdır.Gazfri sertifikaları, en az günlük olarak yayınlanmalıdır.Kargo tanklarının gazfri olması gerekmiyorsa ve gemi inertliyse, her zaman tanklarıniçinde pozitif bir inert gaz basıncı muhafaza edilmelidir.9.8.10 KARGO DEVRELERİSon kargo veya tank temizlik operasyonları için kullanılmış olmayan boru devreleri vepompalar dahil pompa dairesinde, tanklarda ve güvertedeki tüm kargo devreleri, baştansona yıkanmalı ve dreyn edilmelidir. Buna, sistemdeki körlenmiş uçlarda dahildir.İlave olarak, kargo emiş ve tahliye devreleri (süzdürme devreleri dahil), slop tank dengedevreleri veya çoğunlukla slop tanklar arasında bulunan diğer benzer iştirakler detemizlenmelidir ve tamir çalışmasının bir parçası olarak dreyn edilmelidir.Hidrolik valf sistemi, çalışma prosesi boyunca kargo valflarının istemeyerek çalışmasınıönlemek için uygulanan böyle bir yolla izole edilmelidir. İlgili uyarılar aşılmalı ve uyguntamir ekip(ler)inin sorumlu kişileri haberdar edilmelidir.
  • ISGOTT 1359.8.11 YANGINLA MÜCADELE TEDBİRLERİ9.8.11.1 Yangın SuyuAna yangın devresi, ya geminin pompalan ile ya da bir sahil kaynağından sürekli olarakbasınçta tutulmalıdır.Ana yangın devresi için her zaman korunması gereken uygun bir basınçta olmalıdır.9.8.11.2 Yangın DevriyeleriGemide yangın devriyeleri için uygun bir prosedür olmalıdır.Yangın devriyeleri, ya geminin personeli tarafından ya da kara müteahhitleri tarafındansağlanabilir.Yangın devriyesinin her bir elemanı, alarm vermek için prosedürleri ve acil bir durumundoğması durumunda yapılacak hareketlerin prosedürlerini tamamen iyi bilmelidir.Sıcak Çalışmanın gerçekleştiği bütün bölgeler, her zaman yangın devriyeleri tarafındanizlenmelidir.9.8.12 GÜVENLİK ZABİTİBelirlenmiş bir Güvenlik Zabiti, müsaadeyi ve tamir periyodu ile ilgili sertifikasyonişlemlerini koordine etmesi için Kaptan tarafından atanmalıdır.Güvenlik Zabiti, bütün görevlerini ve sorumluluklarını tamamen iyi bilmelidir.9.8.13 SICAK ÇALİŞMAAşağıdakiler ilaveler, Sıcak Çalışma içeren herhangi bir onarım faaliyeti için takipedilmesi gereken ve Bölüm 9.4te verilen rehberliğin yerini alamaz.Sıcak Çalışma; güverte ve geminin kaplama sacları dahil, kargo tanklarının, balasttankların, slop tankların, yakıt tanklarının, pompa dairelerinin ve baş koferdamlarınsınırlarında ya da içersinde, iskele veya tesise girmek üzere özel hazırlıklar yapılmasıve gerekli özel şartlar karşılanması haricinde yasaklanmalıdır.Elektrikli kaynak ekipmanının kullanımı kontrol edilmelidir ve doğru topraklama kablolarıkullanılmalıdır. Kaynak akımı geminin bünyesi yoluyla kaynak makinesine dönmüşolmamalıdır.Sıcak Çalışma; kontrol otoritesinden özel izin alınmadıkça, gazfrili olmayan hiçbirbölümün 30 metre içerisinde gerçekleştirilmemelidir.Herhangi bir tank veya koferdamın mevcut durumunu göstermek için uyarı levhalarıaşılmalıdır; örneğin, Sıcak Çalışma için gazfrili ve uygun ya da sadece giriş İçinemniyetli olduğunu gösteren uyarılar gibi.Eğer herhangi bir özel emniyet gereksinimlerine uyulamıyorsa, Sıcak Çalışma hemengeçici olarak durdurulmalıdır.
  • 136 ISGOTTEğer inert gaz basıncı, basınç/vakum valflarının bırakma/salıverme basıncına ulaşırsa,açık güvertelerinde üstünde veya üzerindeki herhangi bir sıcak çalışma durdurulmalıdır.Eğer tank basıncını atmosfere bırakmak gerekli görülürse, bu işlem tamamlanana kadarbütün çalışmalara geçici olarak ara verilmelidir. Havalandırma esnasında, özelliklezehirli gazın (yani, hfeS) bulunma olasılığı varsa, personelin güverte alanınıboşaltmasına önem verilmelidir. Çalışmaya yeniden başlamadan önce yeni bir müsaadeyayınlanmalıdır.9.9 GEMİDE ACİL DURUM YÖNETİMİ9.9.1 GENELISM Kodu, gemide potansiyel acil durumları tanımlamak, açıklamak ve bunlara cevapvermekle ilgili prosedürlerini Şirketin yayınlamasını ister. Bu Bölüm, bu Rehberinfaaliyet alanı tarafından kapsanan bu safhalara hitap etme ile bu sorumluluğa rehberliksağlar.9.9.2 TANKER ACİL DURUM PLANI9.9.2.1 HazırlıkEğer personel, tankerlerde acil durumlar ile başarılı olarak ilgileniyorsa, planlama vehazırlık önemlidir. Kaptan ve diğer zabitler; kargo tanklarında yangın, makine dairesindeyangın, yaşam mahallinde yangın, bir tankta bir kişinin kalması, iskelesinden sürüklen­mekte olan geminin tutulması ve iskelesinden bir tankerin acil olarak serbest bırakılmasıgibi değişik tipteki acil durumlarda ne yapılacağının üzerinde düşünmelidir.Onlar, söz konusu bütün acil durumlarda ne olacağının ayrıntılarını önceden bilemeye-bileceklerdir, fakat iyi geliştirilmiş bir planlama daha hızlı ve daha iyi kararlarlasonuçlanacak ve duruma iyi organize olmuş reaksiyon gösterilecektir.Aşağıdaki bilgi hazır olmalıdır:• Kargonun tipi, miktarı ve tertibi.• Diğer tehlikeli maddelerin yeri.• Genel düzenleme planı.• Geminin dengesine ait bilgi.• Yangınla mücadele ekipman planı.9.9.2.2 Acil Durum OrganizasyonuBir acil durum organizasyonu, acil bir durumda harekete geçmek için kurulmalıdır. Buorganizasyonun amacı; alarm vermek, olayın yerini ve durumunu ve muhtemeltehlikeleri belirlemek ve insan gücünü ve ekipmanı organize etmektir.Aşağıda verilmiş olan rehberlik, bir acil durum organizasyonunda kullanmak içindir vedört elemanı kapsar:Kumanda MerkeziKaptan veya gemideki Kıdemli Zabit gibi, bir grup acil duruma karşılık vermenin kontro­lünde olmalıdır. Kumanda merkezinde, dahili ve harici haberleşme vasıtaları olmalıdır.
  • ISGOTT 137Acil Durum GrubuBu grup kıdemli bir zabitin kumandası altında olmalıdır ve acil durumu değerlendirmelive durum hakkında kumanda merkezine rapor vermelidir, ne tür hareketin yapılması veya gemiden ya da eğer gemi limanda ise sahilden, ne tür yardım sağlanması gerektiğibilgisini vermelidir.Destek Acil Durum GrubuDestek acil durum grubu, bir zabitin kumandası altında, kumanda merkezi tarafındantalimat verilen acil durum grubuna yardım etmek için alesta bekler ve ekipman,malzeme, kalp-akciğer canlandırıcı vb. dahil sağlık hizmetleri.Mühendislik GrubuBu grup Baş Mühendisin veya gemideki Kıdemli Mühendis Zabitin kumandası altındadırve kumanda merkezi tarafından talimat verildiği gibi acil durum yardımı sağlar. Anamakine bölümlerinde herhangi bir acil durumla ilgilenmesi için ilk sorumlulukmuhtemelen bu gruba dayanacaktır. Bu grup, başka yerden ilave insan gücüsağlanması için çağrı yapabilir.Gemi ister limanda olsun ister denizde olsun, plan bütün düzenlemelerin aynı derecedeuygulanmasını sağlamalıdır.9.9.2.3 İlk Yapılacak HareketAcil durumu ortaya çıkaran kişi, alarm vermeli ve durum hakkında bilgiyi görevli zabitebildirmeli, acil durum organizasyonuna işaret vermelidir. Bu yapılıyorken, olay yerindekişartlar, acil durum organizasyonu devreye girinceye kadar acil durumu kontrol etmekiçin acele tedbirler almaya gayret edilmelidir. Acil durum organizasyonundaki her birgrubun belirlenmiş bir toplanma noktası olmalıdır, herhangi bir grubun üyeleri gibi, bukişiler doğrudan müdahale etmemelidirler. Personel doğrudan müdahale etmemeli,gerektiği gibi harekete geçmek için hazır olmalıdır.9.9.2.4 Geminin Yangın Alarm İşaretiBir gemi limanda iken, geminin yangın alarm sistemi çaldığında, her bir ötüş 10saniyeden az olmayan süreli, gemi düdüğüyle bir seri uzun ötüş ile veya bazı diğer yerelgerekli işaret ilave edilmelidir.9.9.2.5 Yangın Kontrol PlanlarıHer bir güverte için bütün yangınla mücadele ekipmanının ayrıntıları, damperler, kont­roller vb. açıkça gösteren yangın kontrol planları; göze çarpan yerlerde devamlı olarakasılı olmalıdır. Gemi limanda İken, bu planlar ayrıca, sahilden gelecek yangınlamücadele personelinin yardımı için yaşam mahalli bloğunun dış kısmında asılı olmalıdırveya elde hazır bulunmalıdır.9.9.2.6 Kontrol ve BakımYangınla mücadele ekipmanı, derhal kullanılmak üzere daima hazır olmalıdır ve sık sıkkontrol edilmelidir. Bu kontrollerin tarihleri ve ayrıntıları, uygun olduğu gibi, kaydedil­melidir ve aletin üzerinde gösterilmelidir. Bütün yangınla mücadele ve diğer acil durumekipmanının kontrolü, bir Sorumlu Zabit tarafından yerine getirilmeli ve gerekli herhangibir bakım çalışması gecikmeksizin tamamlanmalıdır.
  • 138 ISGOTT9.9.2.7 Eğitim ve Role TalimleriGemi personeli, Bölüm 5te ana hatları çizilen yangınla mücadele teorisini iyi bilmelidirve yangınla mücadele ve acil durum ekipmanının kullanılması eğitimini almalıdır.Uygulamalar ve talimler, personelin ekipmanı iyice tanıması ve bakımlarının sağlanmasıiçin aralıklı olarak düzenlenmelidir.Kombine bir yangın talimi veya bir terminalde sahil personeli ile masa üstü eğitimi içinbir fırsat doğarsa (Bölüm 20.2.8e bakınız), Kaptan; gemideki sabit ve taşınabiliryangınla mücadele ekipmanının yerini ve yangın durumunda özel dikkat gerekengeminin dizayn özelliklerini de öğretmek amacıyla, bir zabit tarafından gösterimyaptırmalıdır.9.9.3 ACİL BİR DURUMDA YAPILACAKLAR9.9.3.1 Denizde veya Demirdeki bir Tankerde YangınMeydana çıkan bir yangını keşfeden gemi personeli, derhal alarm vermeli, yangınınyerini göstermelidir. Mümkün olduğu kadar çabuk, geminin yangın alarm sistemiçalıştırılmalıdır.Yangının çevresinde olan personel, en yakındaki yangın söndürücü maddeyi; yangınınyayılmasını sınırlamaya çalışmak, onu söndürmek ve sonra tekrar tutuşmasını önlemekiçin uygulamalıdır (Bölüm 5.3e bakınız). Eğer onlar yeterli değillerse, hareketleri çokçabuk geminin acil durum planının etkinleştirilmesi yerine geçmelidir.Herhangi bir kargo, balast, tank temizlik veya yakıt alma operasyonları derhaldurdurulmalı ve bütün valflar kapatılmalıdır. Bordada yanaşmış herhangi bir vasıtavarsa, ayrılmalıdır.Hemen yakın çevresindeki tüm personel boşaltılmalı, bütün kapılar, kapaklar ve tankaçıklıkları mümkün olduğu kadar çabuk kapatılmalıdır ve mekanik havalandırmadurdurulmalıdır. Yangının çevresindeki güverteler, perdeler ve diğer yapılar, petrol sıvısıiçeren veya gazfrili olmayan komşu tanklar, su ile soğutulmalıdır.Yangının yayılmasını engellemek için tanker manevra yaptırılmalıdır ve yangına rüzgarüstü tarafından hücum edilmesine izin verilmelidir.9.9.3.2 Limanda Acil DurumlarBölüm 26.5te belirtilmiş olan gemi bir limanda iken, gemide ya da komşu tankerde acildurumlar meydana geldiğinde, alınacak hareketlerde, Kaptan ve liman veya terminalyetkilisinin müşterek sorumluluğu olacaktır.9.9.3.3 Kargonun Denize BasılmasıKargonun denize basılması, geminin emniyeti için veya sadece denizde bir cankurtarma vasıtası gibi son derece ölçülü olmalıdır. Kargonun denize basılması kararı;rezerv yüzdürme kuvveti ve mevcut stabilite bilgisiyle bütün alternatif tercihler gözönüne alınıncaya kadar, alınmamalıdır.
  • ISGOTT 139Eğer kargonun denize basılması gerekliyse, aşağıdaki tedbirler alınmalıdır:• Makine dairesi personeli uyarılmalıdır. Olaylara bağlı olarak zamanında müdahale ederek, makine dairesi alıcıları yüksekten dip seviyeye değiştirilmelidir.• Tahliye deniz valfları yoluyla ve mümkün olduğu yerde, makine dairesi deniz suyu giriş yolunun diğer tarafından yapılmalıdır.• Bütün zorunlu olmayan giriş yolları kapatılmalıdır.• Tahliye güverte seviyesinden yapılacaksa, esnek hortumlar su seviyesinin altına kadar uzatılarak donatılmalıdır.• Güverte civarında parlayıcı gazın varlığı, operasyonlara bağlı olarak bütün emniyet tedbirlerine dikkat edilmelidir.• Bir telsiz uyarısı yayınlanmalıdır.9.9.3.4 Takip Etmek / İzlemekBir olaydan sonra mümkün olduğu kadar çabuk, bütün ekipmanın baştan sona kontrolüyapılmalıdır. Taşınabilir söndürücüler tekrar doldurulmalıdır veya depodaki yedekleriyledeğiştirilmelidir, solunum aparatlarının tüpleri tekrar doldurulmalıdır. Köpük sistemleri suile baştan sona flaş edilmelidir.Olay hakkındaki müzakere, hangi derslerin nasıl alınabileceği ve olasılık planlarınınnasıl daha da geliştirilebileceğini göstermelidir.
  • 140 SGOTT
  • ISGOTT 141 Bölüm 10 KAPALI BÖLÜMLERE GİRİŞBu Bölüm, kapalı bir bölümün giriş için emniyetli olup olmadığını belirlemek için yapıl­ması gerekli testleri ve kapalı alanlara girişle ilgili tehlikeleri anlatmaktadır. Girişkoşulları, girişten önce ve kapalı bir bölümde çalışma gerçekleştirilirken alınmasıgereken tedbirler kadar sınırları belirtilmelidir.Kaptanlar; kapalı bölüme giriş için terminal gereksinimlerinin, ulusal yasaların bir sonucuolarak, bu rehberlikten farklı olabileceğini iyi bilmelidirler.10.1 A Ç I K L A M A VE G E N E L UYARIBu Rehberin gayesi için, bir Kapalı Bölüm aşağıdaki özelliklere sahip bir yer olaraktanımlanır:• Giriş ve çıkış için sınırlı açıklıklar.• Uygun olmayan doğal havalandırma.• İşçilerin sürekli kalması için dizayn edilmemiş.Kapalı bölümler; kargo tankları, D.B. tankları, akaryakıt tankları, balast tankları, pompadaireleri, koferdamlar, boş alanlar, boru tünelleri, bariyerler arasındaki bölümler, makinekrank keysi ve pis su tanklarını içerir, ancak bunlarla sınırlı değildir.Kapalı bir bölümün yukarıdaki tanımı içinde pompa daireleri de gelmektedir, onlarınkendi özel ekipmanları, karakteristikleri ve özel tedbirler ve prosedürler gerektirenriskleri vardır. Bunlar Bölüm 10.10da açıklanmıştır.Gemilerde kapalı bölümlerde meydana gelen kazaların çoğu, kabul edilen prosedürlerebağlı olmadan veya uygun gözetim yapılmadan kişilerin kapalı bölüme girmesi sonucuoluşmuştur. Neredeyse her durumda, bu Bölümdeki basit rehberlik takip edilirse,kazadan kaçınılmış olunacaktır.Kapalı bir bölümde çöküp kalan personelin hızla kurtarılması, bazı özel tehlikeleri sunar.Zorda kalan bir mesai arkadaşının yardımına gitmek, insani bir tepkidir; ancak,düşüncesizce ve hazırlık yapmadan yapılan kurtarma girişimlerinden dolayı birçokilave ve gereksiz kazalar oluşmuştur.10.2 KAPALI BÖLÜMLERDEKİ TEHLİKELER10.2.1 RİSK ANALİZİGüvenliği sağlamak için, Bölüm 9.2.1de anlatıldığı gibi bir risk değerlendirmesiyapılmalıdır. Bölüme girmeden önce yapılan gaz testleri; bir önceki taşınmış olankargoyu, bölümün havalandırmasını, tankın yapısını, bölümdeki boya tabakasını vediğer her hangi bir ilgili faktörleri hesaba katarak, bölümünde makul bir şekilde olmasıbeklenen parçacıkları gösterir.
  • 142 ISGOTTHidrokarbon buharının normal olarak bulunmadığı bir balast tankına veya boş birbölüme giriş için hazırlanırken; eğer bölüm, bir kargo veya akaryakıt tankına komşu ise,hidrokarbon buharı veya H2S için bölümü test etmek tedbirli bir davranıştır. Eğer giriş,perde kusurları ihtimalini araştırmak için yapılıyorsa, bu özellikle önemlidir.10.2.2 SOLUNUMLA İLGİLİ TEHLİKELERBir kısım kaynaktan doğan solunumla ilgili tehlikeler, kapalı bir bölümde mevcut olabilir.Bunlar aşağıdakilerin biri ya da daha fazlasını içerebilir:• Bütan ve propan gibi hidrokarbon buharları.• Aromatik hidrokarbonlar, benzen, toluen, vb. gibi, organik buharlarla birleşmiş zehirli bileşikler.• Benzen, hidrojen sülfit ve merkaptanlar gibi zehirli gazlar.• İnert gazın varlığından dolayı veya mikroplardan kaynaklanan faaliyetlerden dolayı meydana gelen oksijen eksikliği, çıplak sac yüzeylerinin oksidasyonu (paslanma).• Asbestos, kaynak çalışmaları ve boya sislerinden olduğu gibi inert gaz ve parçacıklarından katı artıklar.10.2.3 HİDROKARBON BUHARLARIHidrokarbonların taşınması esnasında ve tahliyesinden sonra aşağıdaki sebeplerdendolayı kapalı bölümlerde hidrokarbon buharının varlığından şüphelenilmelidir:• Taşınmakta olan kargoya bitişik tanklar, daimi balast tankları, koferdamlar ve pompa daireleri dahil bölümlerin içine kargo sızmış olabilir.• Hatta tank temizliği ve havalandırmadan sonra tankların iç yüzeylerinde kargo artıkları kalabilir.• Gazfrili oiarak bildirilen bir tanktaki çamur ve kısır, karıştırılırsa veya bir sıcaklıkta bir yükselmeye maruz kalırsa, ilave olarak hidrokarbon gazı çıkabilir.• Kargo veya balast boru devrelerinde ve pompalarda artıklar kalabilir.Eğer uçucu olmayan bir kargo gazfri yapılmamış tanklara yüklenirse veya gazın birtanktan diğerine serbest geçmesine izin veren müşterek bir havalandırma sistemi varsa,boş tanklarda veya bölümlerde gaz bulunmasından kuşkulanmalıdır.Benzen veya hidrojen sülfit gibi zehirli bileşenler, önceki kargoların kalıntılarındabölümün içinde var olabilir.Soğuk Çalışma veya Sıcak Çalışma olsun kontrol için, tanka girişin emniyetli sayılmasıiçin, uygun izleme ekipmanında %1 LFLden az bir değer elde edilmelidir.
  • ISGOTT 14310.2.4 ZEHİRLİ GAZLAR10.2.4.1 BenzenBenzen ile bağlantılı tehlikelerin bir tanımı için Bölüm 2.3.5a bakınız. Benzen buharlarıiçin kontrol, son zamanlarda benzen içeren bir kargo taşınan herhangi bir bölüme girişöncesi yapılmalıdır. Eğer kanuna uygun veya tavsiye edilmiş TLV-TWAların aşılmaihtimali varsa (Bölüm 2.3.3.2ye bakınız), uygun kişisel koruyucu ekipman olmaksızıngirişe izin verilmemelidir. Benzen buharları için testler, dedektör tüpleri gibi, sadeceuygun dedektör ekipmanının kullanılmasıyla yapılabilir. Dedektör ekipmanı, içindebenzen bulunabilen kargoları taşıması muhtemel bütün gemilerde bulunmalıdır.10.2.4.2 Hidrojen SülfitHidrojen sülfit (H2S) ile bağlantılı tehlikelerin bir tanımı İçin Bölüm 2.3.6ya bakınız. H2Sbazı ham petrollerin ve bazı ürünlerin içinde değişik konsantrasyonlarda bulunur.Konsantrasyon yüksek olduğunda, petrol sık sık buruk/acı olarak işaret edilir.H2S suda hızla çözünür. Genel uygulama ve tecrübeler göstermiştir ki, H2S içeren birkargonun taşınmasından sonra su ile tank yıkamasında, bölüm içindeki hidrojen sülfitbuharı çıkar.Buna rağmen, önceden H2S içeren bir petrol taşınmış veya H2S buharının varlığınınbeklendiği kapalı bir bölümün içine giriş öncesi; bölüm, bir yanıcı gaz ölçerde %1LFLden daha az bir değere kadar havalandırmalıdır ve bir gaz dedektör tüpükullanılarak H2S varlığı test edilmelidir. Hidrokarbon buharları ile çapraz duyarlılığıolabilen katalitik H2S sensörlerinin kullanımına güvenmemek gerektiğinden bu konudadikkat edilmelidir.H2S havadan daha ağır olduğu için, her bölümün tabanının baştan sona test edilmesiçok önemlidir.H2S içeren bir kargo taşırken; pompa daireleri, güverte mağazaları ve balast tanklarıgibi yerlerde H2Sin olmasına ihtimal verilmelidir. Yükleme operasyonu sırasında balasttahliyesi yapılırken gazın tankın içine girmesi nedeniyle balast tanklarında H2Sin olmasıihtimali yüksektir.10.2.4.3 MerkaptanİarMerkaptanlarla ilgili tehlikelerin bir tanımı için Bölüm 2.3.7ye bakınız. Merkaptanİar,pentan içeren kargoların buharlarında ve bazı ham petrollerde bulunurlar. Ayrıca, petrolartıklarının uzun bir su ile temas ettiği yerlerde de bulunabilirler.Merkaptanların varlığı, kimyasal dedektör tüpleri kullanılarak tespit edilebilir. Bunlarınkonsantrasyonları, personelin rahatsızlığından ve rahatsız edici kötü kokusundankaçınmak için 0,5 ppme düşürülmelidir.
  • 144 ISGOTT10.2.5 OKSİJEN EKSİKLİĞİHerhangi bir kapalı bölüme ilk girişe izin verilmeden önce, havanın %21 oksijen içeripiçermediğini kontrol etmek için atmosfer, bir oksijen ölçer ile test edilmelidir. Bu; herhangi bir bölüme, tanka veya önceden inertlenmiş olan bölüme giriş düşünülürkenözellikle önemlidir. Özellikle bu bölümler su içeriyorsa, nemli veya rutubetli şartlara tabiolmuşsa, inert gaz içeriyorsa veya diğer inertli tanklara komşuysa ya da bağlantısıvarsa, bütün kapalı bölümlerde oksijen eksikliğinden her zaman şüphelenilmelidir.10.2.6 İNERT GAZIN BİLEŞENLERİİnert gaz, baca egzoz gazından veya bir inert gaz jeneratöründen üretildiğinde,yanmanın yan ürünü olarak karbon monoksitve karbon dioksit içerir.Karbon monoksit, gazfriden sonra kargo tank atmosferlerinde ve inert gaz tesisininkısımlarını içeren yerlerde bulunabilen zehirli bir gazdır.Karbon dioksit zehirli değildir, ancak boğma tehlikesi vardır. Bölümde hacimce havanın%21i olan normal bir oksijen seviyesini korumak için ve herhangi bir tehlikeyi gidermekiçin yeterli havalandırma gereklidir.10.3 GİRİŞTEN ÖNCE ATMOSFER TESTLERİBölümün içindeki atmosfer bölümün dışından kapsamlı bir şekilde, onaylı bir tipte olan,kalibrasyonu yeni yapılmış olan ve doğru çalışması için kontrol edilmiş olan testekipmanı ile test edilene kadar, kapalı bir bölüme hiçbir giriş karan verilmemelidir(Bölüm 8.2ye bakınız).Uygun atmosfer kontrolleri aşağıdaki gibidir:• Oksijen miktarı hacimce %21dir.• Hidrokarbon buharı konsantrasyonu %1 LFLden daha azdır.• Hiçbir zehir veya diğer bulaştırıcı parçacıklar yoktur.Değişik seviyelerden ve uygulanabildiği kadar güverte açıklıklarından örnek alarakbölümü tipik olarak temsil eden bir enine kesitten ölçümler elde etmek için özen gösteril­melidir. Güverte seviyesinden testler gerçekleştirilirken, havalandırma durdurulmalı vedeğerler alınmadan önce en az on dakika gibi bir sürenin geçmesine izin verilmelidir.Testler bir tanka veya bölüme girişin güvenli olduğunu gösterse de gaz ceplerinden herzaman şüphelenilmelidir.Eğer bir kargo tankı gibi geniş bir bölümde yaygın bir çalışma yapılacaksa, başlangıçtestleri tatmin edici bir şekilde yapıldıktan ve kaydedildikten sonra tank atmosferinin tambir değerlendirmesinin yapılması tavsiye edilir. Değerlendirmeyi yapacak olan kişi, gaztest ekipmanına ilave olarak yanında bir acil durum kaçış solunum aparatı (EEBD) ve birkişisel gaz monitörü taşıyarak tanka girmelidir. Bu giriş süresince, çalışma alan(lar)ınınve test için güverteden girişi olmayan yerlerin test edilmesine özel ihtimam gösterilerektank atmosferi sık sık kontrol edilmelidir. Bu ilave atmosfer testlerinin tatmin edicişekilde tamamlanmasıyla, Güvenli Yönetim Sistemindeki uygun emniyet prosedürleriningerektirdiği şekilde sonuçlar kaydedilmelidir.
  • ISGOTT 145Personel bir tank veya bölümde iken, havalandırma sürekli olmalıdır.Hidrokarbon gazının tekrar çıkmasının, gevşek kısır veya slaçın çıkarılmış olmasındansonra bile, mümkün olduğu her zaman düşünülmelidir. Bölümdeki atmosferde süreklikontroller, Güvenli Yönetim Sisteminde belirtildiği gibi yapılmalıdır.Atmosfer testleri her zaman, çalışmalarda herhangi bir kesinti veya moladan sonrayapılmalıdır. Yeterli örnekler; sonuç değerlerinin, bütün bölümün şartlarını temsiletmesini sağlamak için alınmalıdır.Kargo ve bunker tanklarına girerken, girilecek olan bölüme komşu olan bütün tanklar vebölümler; hidrokarbon gazı ve oksijen miktarı için test edilmelidir ve uygun olduğu yerde,herhangi bir inert tank sızıntısı ihtimalini düşürmek için inert gaz basıncı düşürülmelidir.Bu tedbire karşı konulduğunda, personel, bitişik bölümlerden veya tank boyunca geçenboru devrelerinden hidrokarbon gazı sızıntısı ihtimaline karşı uyanık olmalılardır.10.4 KAPALI BÖLÜMLERE GİRİŞİN KONTROLÜPersonelin kapalı bir bölüme emniyetli girişi için gerekli prosedürlerin tespit edilmesin­den Şirket sorumludur. Kapalı bir bölüme girmek için müsaadelerin talep edilmesi,hazırlanması, yayınlanması ve dokumante edilmesi işlemi, geminin Güvenli YönetimSistemindeki (SMS) prosedürler tarafından kontrol edilmelidir. Kapalı bir bölüme girmekiçin yayınlanan prosedürlerin uygulanmasını sağlamak, Kaptanın sorumluluğundadır.Kaptan ve Sorumlu Zabit, kapalı bir bölüme girişe izin verilip verilmeyeceğine kararvermekten sorumludur. Aşağıdakileri sağlamak Sorumlu Zabitin görevidir:• Bölümün havalandırılması.• Bölümdeki atmosferin test edilmesi ve tatmin edici bulunması.• Personeli tanımlanmış tehlikelerden korumak için koruyucuların yerinde bulunması.• Girişi kontrol İçin uygun vasıtaların yerinde bulunması.Kapalı bir bölümde çalışma gerçekleştiren personel, prosedürleri takipten ve belirtilmişgüvenlik ekipmanı kullanmaktan sorumludur.Kapalı bir bölüme girişten önce, potansiyel tehlikeleri tanımlamak ve kullanılacak olankoruyucuları belirlemek için bir risk değerlendirmesi tamamlanmalıdır. Güvenli çalışmauygulaması sonucu dokumante edilmelidir ve Kaptan tarafından tasdiklenmeden önce,uygulamanın güvenli olduğunu ve geminin Güvenli Yönetim Sistemine uygun olduğunudoğrulayan Sorumlu Zabit tarafından onaylanmalıdır. Müsaade veya diğer yetki verendoküman, bölüme giren kişi tarafından girişten önce dikkatlice incelenmeli vetamamlanmalıdır.Emniyetli giriş için istenen kontroller, gerçekleştirilen iş ve risk analizi esnasındatanımlanan potansiyel tehlikeler ile değişir. Ancak, birçok kez, Giriş Müsaade Sistemiuygun ve etkili araçların teminini ve alınmış olan önemli tedbirlerin dokumanteedilmesini ve gerektiği yerde fiziksel koruyucuları sağlayacaktır. Bir Giriş MüsaadesiSisteminin benimsenmesi, bir kontrol listesinin kullanılmasını dahil edebilir, bu nedenletavsiye edilmiştir.Çalışmanın devam etmesine izin, sadece işin tamamlanmasına yeterli bir süre içinverilmiş olmalıdır. Hiçbir surette, periyot bir günü geçmemelidir.
  • 146 ISGOTTİzinin bir kopyası, bölümün içinde izin verilen faaliyetlere herhangi bir kısıtlama konmasıve bölüme girerken alınan tedbirlerden personelin bilgisi olması için, bölümün girişinesabit olarak aşılmalıdır.Kontrol listesinde not edilen şartların herhangi biri değişirse veya bölümün havalan­dırması durursa, müsaade geri verilmelidir, geçersizdir.Giriş izinleri gibi, yayınlanan onayların kısıtlanması, bir dokümanda giriş için güvenilirgösterilen bütün kargo tanklarına giriş izni gibi, tanka uygun bulunan uygulamalar gibikarışıklık ihtimalini azaltmak ve üst üste gelmesinden sakınmak, evrak yönetimisadeleştirilebilir. Ancak, böyle bir sistem kullanılırsa, mevcut izinlerin iptal edilmesinisağlamak için ihtimamlı kontrol yapılmalıdır ve böylece ihmal ile oluşmayan bir geçerlilikperiyodunun etkili bir uzatması isimlendirilen bütün tank atmosferleri verilen zamandadoğru olarak test edilir. Tanklara güvenilir girişi gösteren uyarılar ile tank kapaklarınınişaretlenmesi ile izin verilen işlemin ilave edilmesini sağlamak için özellikle önemliolacaktır.Temizlikten sonra ve yükleme öncesi kargo tanklarının kontrolü, tanka girmek içinbağımsız bir surveyör gerekir. Bütün uygun tank giriş prosedürlerini yerine getirmelidir.10.5 KAPALI BÖLÜMLERE GİRİŞ İÇİN MUHAFAZALARBölüme girişe müsaade etmeden önce, Sorumlu Zabit aşağıdakileri sağlamalıdır:• Uygun atmosfer kontrolleri yerine getirildi.• Boru devreleri, inert gaz ve havalandırma sistemleri izole edildi.• Kapalı bölüme girildiğinde, etkili havalandırmaya sürekli olarak devam edilecek,• Havalı turbo-aydınlatma gibi, sabit aydınlatma giriş periyotlarını genişletmek için hazırdır.• Onaylı seyyar, pozitif basınçlı solunum aparatları ve ayıltma ekipmanları, bölüme girişte kullanım için hazırdır.• Can halatı ile komple bir kurtarma koşum takımı, bölüme girişte kullanım için hazırdır.• Tam şarj olmuş onaylı bir emniyetli el feneri, bölüme girişte kullanım için hazırdır.• Kapalı bölümün dışında, personelden sorumlu bir kişi Sorumlu Zabit ile doğrudan temasta ve girişin yakınında devamlı olarak hazır bulunmaktadır.• Bütün personel icap eden operasyonda, acil bir durumda yapılacaklar konusunda eğitilmiştir.• Haberleşme devreleri açıkça kurulmuş ve tüm taraflarca anlaşılmıştır.• Giriş zamanı ve isimler, bölümün dışında kalan personel tarafından izlenmiş ve kayıt altına alınmıştır.İşi yüklenen personel, böyle muhafaza vasıtalarını bölüme giriş öncesi konulmasınısağlamalıdır.
  • ISGOTT 147Kişisel koruyucu ekipmanın bölüme giren kişiler tarafından kullanılması tavsiyeedilmelidir. Aşağıdaki maddeler göz önüne alınmalıdır:• İş giysisi veya koruyucu giysiler, emniyet ayakkabıları, emniyet başlığı, eldivenler ve emniyet gözlükleri dahil koruyucu giysiler.• Geniş alanlar için veya tırmanma yapılacak yerde, emniyet koşumunun giyilmesi de tahsis edilebilir.• Onaylı emniyetli el fenerleri.• Onaylı el telsizi.• Kişisel gaz dedektörü veya bölüm gaz dedektörü ve alarmı.• Acil Kaçış Solunum Aparat(lar)ı.10.6 ACİL DURUM PROSEDÜRLERİ10.6.1 KAPALI BÖLÜMLERDEN KAÇIŞ / TAHLİYEEğer bölüme giriş için tayin edilen şartların herhangi biri değişirse, veya personelinbölüme girmesinden sonra bölümdeki şartların emniyetsiz olmasından şüpheleniyorsa,personelin derhal bölümden çıkması talimatı verilmeli ve durum tekrar değerlendirilin­ceye ve tayin edilmiş emniyetli şartların izinin verildiği eski duruma getirilinceye kadar,tekrar girişe izin verilmemelidir.10.6.2 KAPALI BÖLÜMLERDEN KURTARMAKapalı bir bölümde bir kaza durumunda yaralı personel bulunduğunda, yapılacak ilkhareket alarm vermek olmalıdır. Gerçi can kurtarma konusunda hız, çok defa hayatiönem taşır, gerekli yardım ve ekipman toplanıncaya kadar kurtarma operasyonlarınateşebbüs edilmemelidir. Aceleci davranmak ve hazırlıksız olarak kurtarmayateşebbüs etmekle hayat kaybının çok örneği vardır.Önceden organize olmak, çabuk ve etkili karşılık verme düzenlemesinde, büyük değerivardır. Can halatları, kurtarma koşumları, solunum aparatları, ayıltma ekipmanı vekurtarma teçhizatının diğer kalemleri, her an kullanım için hazır olmalıdır ve bir eğitilmişacil durum ekibi emre hazır olmalıdır. Haberleşme vasıtaları konusunda öncedenanlaşılmalıdır.Her ne zaman şüphelenilen emniyetsiz bir atmosfer kazaya yardımcı bir faktördür,solunum aparatları ve uygulanabilir olduğunda, can halatları bölüme giren kişilertarafından kullanılmalıdır.Bir kurtarma ekibinin sorumlu kişisi bölümün dışında, en etkili kontrolü yapabileceğiyerde kalmalıdır.Kurtarma ekibinin her bir üyesinin onları beklediğini bilmesi zorunludur. Kapalı bölüm­lerden kurtarma konusunda düzenli olarak role talimleri ve alıştırmalar yapılmalıdır.
  • 148 ISGOTT10.6.3 CANLANDIRMA/AYILTMAGüvenlikten sorumlu olan tanker ve terminal personeli, zehirli gazlar ve dumanlardankötü bir şekilde etkilenmiş veya elektrik şoku ya da suda boğulma gibi sebeplerdendolayı nefes alması durmuş olan kişilerin tedavisi için canlandırma teknikleriyle eğitilmişolmalıdır.Birçok tanker ve terminalde, canlandırmada kullanmak için özel aparatlar bulunur. Buaparatlar çeşitli tipler olabilir. Personelin, onların yerini bilmesi ve onların uygunkulanımı için eğitilmiş olması önemlidir. Aparatlar, kolay ulaşılabilir ve kilitli tutulmayanyerlerde bulundurulmalıdır. Onlarla birlikte bulunan talimatları açıkça gösterilmelidir.Aparatlar ve tüplerin içerikleri periyodik olarak kontrol edilmelidir. Yeteri kadar yedek tüpgemide bulundurulmalıdır.10.7 ATMOSFERİ BİLİNEN VEYA GİRİŞ İÇİN GÜVENLİĞİ ŞÜPHELİ KAPALI BÖLÜMLERE GİRİŞGiriş için emniyetli olduğu ispat edilmemiş herhangi bir bölüme girişin, uygulanabilirhiçbir alternatifi olmadığı zaman sadece acil bir durumda düşünülebileceği vurgulanır.Böyle oldukça tehlikeli bir durumda; müsaadenin, Şirketten ve mutabık kalınançalışmanın güvenilir bir sistemden sağlanması önemlidir.Pozitif basınç tipli solunum aparatları; zehirli buhar veya gaz içerdiği veya oksijeneksikliği olduğu bilinen ve/veya havayı temizleyen ekipman ile etkili bir şekildeüstesinden gelinemeyen bulaştırıcı maddeler içerdiği bilinen bir bölüme bir acil girişyapmak gerekli olduğunda her zaman kullanılmalıdır.Atmosferi bilinen veya giriş için güvenliği şüpheli kapalı bölümlere girişe, uygulanabilirve güvenli hiçbir alternatifin olmadığı zaman sadece olağanüstü durumlarda izinverilmelidir.Yazılı bir beyanat, teklif edilen giriş metoduna hiçbir uygulanabilir alternatif olmadığınıve geminin emniyetli operasyonu için böyle bir girişin gerekli olduğunu deklere ederekKaptan tarafından yayınlanmalıdır.Bir operasyonun orada gerekli olduğuna karar verilen yerde, bir risk analizi ve Şirket ilemutabık kalınarak geliştirilmiş çalışmanın güvenilir bir sistemi yapılmalıdır.Bir Sorumlu Zabit sürekli olarak operasyonu denetlemeli ve aşağıdakileri sağlamalıdır:• Mevcut personel, solunum aparatlarının kullanımıyla ilgili iyi eğitimlidir ve emniyetli olmayan atmosferde iken yüz maskelerini çıkarmanın tehlikelerinden haberdardır.• Personel, pozitif basınç solunum aparatlarını kullanır.• Tanka giren kişilerin sayısı, gerçekleştirilecek olan çalışmayla tutarlı olacak şekilde minimumda tutulur.• Girişlerin İsimleri ve saatleri kaydedilir ve bölümün dışındaki personel tarafından izlenir.• Mümkün olan yerde havalandırma sağlanır.
  • ISGOTT 149• Sürekli haberleşme vasıtaları bulundurulur ve bir işaretleşme sistemine, mevcut personel tarafından uyulur ve anlaşılır.• Solunum aparatlarının yedek setleri, bir ayıltıcı ve kurtarma ekipmanı, bölümün dışında mevcut ve solunum aparatlarıyla donatılmış bir yedek ekip, acil bir durum için hazırdır.• Gerçekleştirilecek olan tüm gerekli çalışmalar, bir ateşleme tehlikesi yaratmaktan kaçınılacak bir tarzda yapılır.• Eğer personel bir can halatına bağlı değilse; uygun vasıtalar, kişiler bölümün içinde iken nerede olduklarını tanımlamak için yerindedir.10.8 SOLUNUMLA İLGİLİ KORUYUCU EKİPMANGemide kullanmak amacıyla farklı tiplerde solunumla ilgili koruyucu ekipman mevcuttur.Bazı solunumla ilgili koruyucu ekipmanın, SOLASın yangın emniyet koşullarını taşımasıgerekir. Ancak, ISM Kodun şartları altında; Şirket, gemideki operasyonların ve emniyetfaaliyetlerinin bütün hallerde emniyetle yönetimi için ihtiyaç olan ekipman seviyesininsağlanması için sorumludur. Bu koşulları karşılaması gerekli solunumla ilgili koruyucuekipman, bir çok durumda, SOLASın altında minimum gereksinimleri karşılar.10.8.1 KENDİNDEN DESTEKLİ SOLUNUM APARATI (SCBA)Bu cihaz, içinde basınçlı hava olan bir veya iki tüpe bağlı taşıma koşulu ve kullanıcıtarafından giyilen askılardan ibarettir. Hava, kullanıcıya hava sızdırmayan ayarlanabilirbir yüz maskesi vasıtasıyla sağlanır. Bir basınç geyci tüpteki hava basıncını gösterir veduyulabilir bir alarm sesi ile tüpteki havanın azaldığı bildirilir. Kapalı bölümlerdekullanmak için, yüz maskesinin içinde daima pozitif bir basınç olmasından dolayı böyleisimlendirilen, sadece pozitif basınç tipindeki cihazlar önerilir.Bu cihazı kullanırken aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir:• Basınç göstergesi kullanılmadan önce kontrol edilmelidir.• Kullanımdan önce duyulabilir alçak basınç alarmının çalışması test edilmelidir.• Yüz maskesinin hava sızdırmazlığı kontrol edilmelidir. Bu durumda, bir tutam sakal maskenin sızdırmazlığını olumsuz etkileyebilir, aksi durumda aparatı giymek için başka bir kişi seçilmelidir. Alternatif olarak, diğer bir uzman ekipmanı yüze ait saç için bırakılmasını sağlayabilir.• Kullanma sırasında tüpteki havanın kontrolü için basınç geyci sık sık izlenmelidir.• Tehlikeli atmosferden çıkmak için geniş bir zaman bırakılmalıdır. Herhangi bir durumda, kullanıcı alçak basınç alarmının sesini duyarsa, bulunduğu yerden derhal çıkmalıdır. Tüpteki havanın kullanma süresi, kullanıcının ağırlığına ve fiziksel çalışmasının derecesine bağlı olduğu unutulmamalıdır.Eğer kullanıcı aparatın tatmin edici şekilde çalışmadığından şüpheleniyorsa veya yüzmaskesinin sızdırmazlığından hasarlı olabileceğinden dolayı şüpheleniyorsa, bulunduğubölümden derhal çıkmalıdır.
  • 150 ISGOTT10.8.2 HAVA HORTUMLU SOLUNUM APARATIHava hortumlu solunum aparatları, basınçlı hava teçhizatının daha uzun bir periyodsüresince kullanılması için geliştirilmiştir.Bu ekipman, ya içinde basınçlı hava bulunan tüplere ya da bir komprasörün devresinebağlanmış ince bir hava hortumu vasıtasıyla bir yüz maskesine basınçlı hava sağlanma­sından ibarettir. Eğer geminin hava devresi kullanıldıysa, zehirli veya tehlikeli bileşenleriçin uygun bir şekilde filtre edilmesi ve gözlenmesi gereklidir. Bu hortum, acil birdurumda hızla bağlantıyı ayırmaya imkan veren bir kemer veya başka bir düzenlemevasıtasıyla, kullanıcıya bağlanır. Yüz maskesine hava temini bir akış kontrol valfı veyaaralık vasıtasıyla ayarlanır.Eğer hava bir kompresörden sağlanıyorsa, kompresörün arızalanması durumundakullanmak üzere tüplerdeki havanın acil olarak bağlanmasına yarayan düzenlemeolmalıdır. Böyle acil bir durumda, kullanıcının derhal bölümü terk etmesi için işaretverilmelidir.Eğitimli ve yeterli bir kişi hava hortumundaki basıncı kontrol altında tutmalıdır ve normalçalışma basıncı sürdürülemiyorsa, alternatif besleme devresine değiştirme ihtiyacı içinhazır olmalıdır.Hava hortumlu solunum aparatı kullanırken:• Yüz maskesini hava sızdırmayacak şekilde ayarlayın ve kontrol edin. Mevcut sakal tüyü bu işi daha zorlaştırabilir.• Çalışma basıncını her kullanıştan önce kontrol ediniz.• Her kullanıştan önce duyulabilir alçak basınç alarmını kontrol ediniz.• Hava hortumunun hasar görmesini önleyiniz, keskin çıkıntılardan neta tutunuz.• Hava hortumunun 90 metre uzunluğu geçmemesini sağlayınız.• Alçak basınç alarmı duyulduğu zaman bölümü terk etmek için yeterli zamanı hesaba katınız. Kullanıcı tarafından taşınan acil durum hava tüpünün süresi, kişinin ağırlığına ve durumuna bağlı olacaktır ve kullanıcıların her bir onun özel süresinden haberdar olmalıdır.Eğer kullanıcı teçhizatın yeterliliğinden herhangi bir kuşkusu varsa, bölümü derhal terketmelidir.Kullanıcı, hava hortumunun kusuru durumunda bölümden acil çıkış yapmak içintamamen ayrı bir temiz hava tüpü taşımalıdır. Kullanıcının bir Acil Kaçış SolunumAparatı (EEBD) taşıması tavsiye olunur (aşağıdaki Bölüm 10.8.3e bakınız).10.8.3 ACİL KAÇIŞ SOLUNUM APARATI (EEBD)Bu, içinde biri varken atmosferi tehlikeli duruma gelen bir bölümden kaçmak içinkullanılan bir sıkıştırılmış hava veya oksijen solunum cihazıdır. Bu, bir yangındurumunda, makine dairesi veya yaşam mahalli bölümlerinden kaçmak için SOLASgereksinimlerine uygun olarak birincil kullanım içindir. Bu aparatlar, kapalı bölüme girişesnasında acil kaçış ekipmanı gibi kullanmak için de temin edilmiş olabilir. Her biraparat 10 dakikadan az olmayan bir süre kullanılabilir. Bu cihaz iki tipten biri olabilir:
  • ISGOTT 151Sıkıştırılmış Hava TipiBu setler; bir hava tüpü, düşürme valfı, hava hortumu, yüz maskesi veya başlık ve alevgeciktirici yüksek görünürlüğe haiz torba veya ceketten meydana gelir. Bunlar; tüpünkapasitesine bağlı olarak, 10 (en az) veya 15 dakikalık bir süre veren, sağladığısıkıştırılmış havayı giyen kişiye yaklaşık olarak dakikada 40 litrelik bir debi ile veren,normal olarak sabit akışlı cihazlardır. Sıkıştırılmış hava EEBDleri, normal olarak birkonvansiyonel SCBA kompresörü ile gemide tekrar doldurulabilir.Kullanmadan önce basınç geyci, besleme valfı ve başlık kontrol edilmelidir.Tekrar Solunum TipiBu setler normal olarak; bir su geçirmez sağlam taşıma kutusu, sıkıştırılmış oksijentüpü, solunum torbası, ağızlık ve bir alev geciktirici başlıktan meydana gelir. Bunlargiyen tarafından tek kullanım için dizayn edilmişlerdir. Başlık kullanıcının başınayerleştirildiğinde ve set harekete geçirildiğinde, nefes verilen hava normal olaraktehlikeli bir atmosferden kaçarken solunum torbasının içinde sıkıştırılmış hava ilekarışımdır.EEBDlerin acil kaçış için olduğu ve oksijeni az olan veya yangınla mücadele edilenbölümlere giriş için birinci vasıta olarak kullanılmadığı vurgulanır.10.8.4 KARTUŞLU VEYA KUTULU YÜZ MASKELERİKartuş veya metalden oluşan bu üniteler bir yüz maskesine bağlanır. Havadaki belirlikirlilikleri temizlemek için dizayn edilmiştir. Bunlar ilave herhangi bir hava beslemesiyapmazlar. Sadece dizayn edildiği amaçlar için ve yapımcıları tarafından belirlenensınırlar içinde kullanılması önemlidir. Söz konusu sınırlara, kartuş veya kutu için sonkullanma tarihi dahildir.Kartuşlu veya kutulu yüz maskeleri hidrokarbon veya dizayn parametrelerini aşmasıhalinde zehirli buhar konsantrasyonlarına karşı ya da oksijen eksikliğine karşı kullanıcıyıkorumayacaktır ve solunum aparatlarının kullanıldığı yerde asla kullanılmamalıdır.10.8.5 HORTUMLU MASKE (TEMİZ HAVA SOLUNUM APARATI)Bu ekipman, dönen bir pompa veya körüğe bağlı olan geniş çaplı bir hortumdan hava ilebeslenen bir maskeden oluşur. Hantaldır ve gazların girişine karşı hiçbir sızdırmazlıksağlanmamıştır.Bu teçhizat bazı gemilerde bulunsa da, kapalı bölüme giriş için kullanılmaması tavsiyeedilir.10.8.6 EKİPMANIN BAKIMISolunumla ilgili koruyucu ekipman bir Sorumlu Zabit tarafından düzenli aralıklarlamuayene ve teste tabi tutulmalıdır. Bulunan kusurlar hemen giderilmeli ve onarım vekontrollerin bir kaydı tutulmalıdır. Hava tüpleri, kullanıldıktan hemen sonra tekrardoldurulmalıdır.
  • 152 ISGOTTHava tüpleri hasarlı veya paslı durumda olmamalıdır ve kanuni gereksinimlere uygunolarak hidrostatik teste tabi tutulmalıdır.Maskeler ve başlıklar, kullanımdan sonra temizlenmelidir ve dezenfekte edilmelidir,herhangi bir bakım veya tamir, yapımcısının talimatlarına uygun olarak yapılmalıdır.10.8.7 MUHAFAZASISolunum aparatları kolayca erişebilir bir yerde, tam olarak toplanmış olarak ve istifedilerek muhafaza edilmelidir. Hava tüpleri tamamen doldurulmuş ve ayar kayışlarıtamamen gevşek olmalıdır. Üniteler değişik acil durumlar için mümkün olduğu kadargeminin değişik kısımlarında hazır tutulmalıdır.10.8.8 EĞİTİMSolunum aparatlarının kullanımında uygulamalı olarak gösterilmesi ve eğitimi, onukullanan personele tecrübe sağladığı için yapılmalıdır. Yanlış veya etkisiz kullanımkullanıcının hayatını tehlikeye attığından, sadece eğitilmiş personel taşınabilir ve havahortumlu olan solunum aparatını kullanmalıdır.10.9 KAPALI B Ö L Ü M L E R D E Ç A L I Ş M A10.9.1 GENEL ŞARTLARKapalı bölümlerde yapılan bütün çalışmalar, Güvenli Yönetim Sisteminin kontrolüaltında yürütülmelidir. Bir çalışma müsaadesinin kullanılması dahil giriş için bütün şartlaryerine getirilmelidir.İlave tedbirler olarak; çalışmaya yerinin civarında hiçbir gevşek slaç ve çamurun veyayanıcı maddenin olmamasının sağlanması gerekebilir. Eğer karıştırılmış veya sıcaklığıartmışsa, zehirli ve parlayıcı gazlar çıkabilir. Etkili bir havalandırmaya devam edilmeli veuygulanabilir olduğu yerde çalışma yapılan bölgeye doğru yapılmalıdır.10.9.2 EKİPMAN VE DONANIMININ AÇILMASIHer ne zaman kargo pompaları, boru devreleri, valflar veya ısıtma kangalları açılacaksa,bunlar baştan sona önce su ile flaş edilmelidir. Ancak, flaş işleminden sonra bile, ilavebir gaz çıkış kaynağı olabilecek bir miktar kargonun her zaman kalabilme İhtimaliolacaktır. Böyle donanımlar açıldığında; güvenli yönetim prosedürleri, ilave gaz testleriiçin herhangi bir gereksinim dahil, kabul edilecek minimum güvenilir çalışma pratiklerinitespit edilmelidir.10.9.3 TAKIM ALETLERİNİN KULLANIMIEl takımları çalışma yapılacak bölümlerin içine taşınmamalı, ancak düşme ihtimalinekarşı bir bez torba veya plastik kova içinde indirilmelidir. Herhangi bir çekiçleme veyaraspa yapma işine başlamadan veya güçle çalışan bir takım aleti kullanmadan önce,Sorumlu Zabitin civarda hidrokarbon buharı ihtimalinin mevcut olmadığına iknaolmalıdır.
  • ISGOTT 15310.9.4 ELEKTRİK LAMBALARI VE ELEKTRİKLİ EKİPMANIN KULLANIMIBir bölüm; Sıcak Çalışma müsaadesi gibi, bir onaylı güvenilir çalışma sistemi tarafındanSıcak Çalışma için güvenilir olarak gösterilmedikçe, onaylanmamış ışıklar veya aslındagüvenilir olmayan elektrikli teçhizat kapalı bir bölümün içine sokulmamalıdır.Hidrokarbon buharının tekrar bulaşması ihtimaline karşı, kapalı bölümlerde, sadeceemniyetli aydınlatma veya aslında güvenilir elektrikli ekipman kullanılmalıdır.Limanda, elektrikli ışıkların veya elektrikli ekipmanın kullanımıyla ilgili yerel kurallaryerine getirilmelidir.10.9.5 SLAÇ, ÇAMUR VE SEDİMENTİN ALINMASIKapalı bir bölümden slaç, kısır veya sedimentin kaldırılıp dışarı çıkartılırken, periyodikgaz testleri yapılmalı ve bölümde çalışma yapıldığı sürece aralıksız havalandırmayadevam edilmelidir.Çalışma yapılan kısmın civarında gaz konsantrasyonu artmış olabilir ve personel içinatmosferin güvenilir olmasını korumaya özen gösterilmelidir. Çalışmaya katılan kişilerinhepsine veya bir kısmına kişisel gaz monitörlerinden temin edilmesi şiddetle tavsiyeedilir.10.9.6 ÇALIŞMA BOTLARIHerhangi bir çalışma kargo tanklarında çalışma botlarının kullanılmasını gerektiriyorsa,mevcut ilave tehlikeler Şirketin Güvenli Yönetim Sistemi ile yönetilmelidir.Tank tamir işleri ve tank kontrolleri için kullanılan çalışma botları, bu işte kullanmak içinuygun olmalıdır. Kapalı bir bölüm içinde bunları kullanmadan önce ve kullanırken, birgiriş müsaadesi dahil, giriş için bütün şartlar yerine getirilmelidir (Bölüm 10.5e bakınız).Aşağıdaki tedbirler de alınmalıdır:• Tank yıkama delikleri gibi tüm güverte açıklıkları açılmalıdır ve insanlar tankta iken, devamlı olarak etkili bir havalandırma sürdürülmelidir.• Çalışma botu, sadece tanktaki su yüzeyi sakin olduğu zaman kullanılmalıdır.• Çalışma botu sadece temiz balast suyu olan tanklarda kullanılmalıdır.• Tanktaki suyun seviyesi ya aynı kalmalı ya da azaltılmalıdır. Bot kullanılırken suyun seviyesinin artırılmasına hiçbir şekilde İtibar edilmemelidir.• Tank içinde çalışan bütün personel can yelekleri giymelidir.• Bir Sorumlu Kişi tankın üzerinde gözcülük yapmalı ve bot tank kapağından uzak bir noktada çalışıyorsa, botun açıkça göründüğü iniş merdivenindeki bir noktaya ilave bir gözcü yerleştirilmelidir.
  • 154 ISGOTT10.10 POMPA DAİRESİNE GİRİŞ TEDBİRLERİPompa daireleri, kapalı bölümler gibi düşünülebilir ve bu Bölümün gereksinimleri,mümkün olduğu kadar maksimum derecede takip edilmelidir. Ancak onların yerleri,dizaynları ve personel tarafından düzenli olarak girilecek olan bölüm için işletimselihtiyaçları nedeniyle, pompa daireleri özel bir tehlike arz eder ve bu nedenle takip edenbölümlerde anlatılan özel tedbirleri gerektirir.10.10.1 HAVALANDIRMAPompa dairesinde hidrokarbon gazı bulunma potansiyeli nedeniyle; SOLAS, atmosferigüvenli bir durumda tutmak için çıkarma yapılarak mekanik havalandırma kullanımınıgerektirir.SOLAS; Temmuz 2002den sonra yapılan gemilerin, pompa dairesi atmosferinin sürekliizlenmesini ve pompa dairesindeki hidrokarbon gaz konsantrasyonunun öncedenayarlanmış olan %10 LFLyi geçmeyen seviyeyi aştığında aktive olan sesli ve görünenalarm sistemi ile donatılmasını ister.Kargo elleçleme operasyonları boyunca, pompa dairesi havalandırma sistemi sürekliçalışmalı ve eğer varsa gaz bulma sistemi doğru olarak çalışmalıdır.Giriş artık gerekmeyene kadar veya kargo operasyonları tamamlanana kadar havalan­dırma sürekli olmalıdır.10.10.2 POMPA DAİRESİNE GİRİŞ POSEDÜRLERİBir pompa dairesine herhangi biri girmeden önce; atmosferin oksijen miktarınındoğrulanması ve hidrokarbonların mevcudiyeti için atmosferin kontrolü ve elleçlenmekteolan kargo ile ilgili herhangi bir zehirli gaz için baştan sona havalandırılmalıdır.Doğru ayarlanmış, test edilmiş ve seyyar gaz ekipmanlarına eşit bir seviyede yüzde LFL(%LFL) olarak gaz değerleri sağlandığı yerde, pompa dairesindeki tipik yerlerde bölü­mün içine güvenilir giriş için bilgi sağlamak üzere sadece bir sabit gaz bulma sistemininkullanılmalıdır.Pompa dairesi girişlerini kontrol etmek için resmi prosedürler yerinde olmalıdır.Kullanılan prosedür, bir risk analizine bağlı olmalıdır ve risk azaltan tedbirlerin takipedilmesini ve bölüme girişlerin kaydedilmesini sağlamalıdır.Bir haberleşme sistemi; pompa dairesi, köprü üstü, makine dairesi ve kargo kontrolodası arasında bağlantılar sağlamalıdır. İlave olarak, genel alarm ve sabit söndürmesistem alarmı gibi zorunlu alarm sistemleri için sesli görünür tekrarlayıcılar pompadairesinde sağlanmış olmalıdır.Düzenlemeler, pompa dairesinde ve dışındaki personel arasında etkili iletişimi herzaman sağlamak için yayınlanmalıdır. Düzenli haberleşme kontrolleri, daha öncedenbelirlenmiş zaman aralıklarında yapılmalıdır ve cevap vermede ihmal, alarm verilmesineneden olmalıdır.
  • ISGOTT 155Telsiz cihazında ses almanın gürültüden dolayı güvenilebilir ve uygulanabilir olamadığıbilinen yerde, VHF/UHF haberleşmesi birincil bir iletişim metodu olarak kullanılma­malıdır. VHF/UHF haberleşmesinin zor olduğu yerde, pompa dairesinin üst tarafınayedek bir kişinin yerleştirilmesi ve görüntülü ve uzaktan iletişim prosedürü kullanılmasıtavsiye edilir.Kargo operasyonları esnasında düzenli kontrol amacıyla, pompa dairesine giriş sıklığı,maruz kalan personeli minimize etmek için tekrar gözden geçirilmelidir.Resmi müsaade olmadan yapılacak girişi yasaklayan uyarılar, pompa dairesiningirişinde aşılmalıdır.10.11 POMPA DAİRESİ İŞLEMSEL TEDBİRLERBir pompa dairesi, geminin içindeki herhangi bir yerin kargo boru devrelerinin en fazlayoğun olduğu yerdir ve bu sistemin herhangi bir kısmından uçucu bir ürünün sızıntısı,parlayıcı veya zehirli bir atmosferin hızla oluşmasına sebep olabilir. Pompa dairesiayrıca; resmi, planlı bakım, denetim ve izleme prosedürleri tam olarak takipedilmedikçe, bir kısım potansiyel ateşleme kaynakları içerebilir.10.11.1 GENEL TEDBİRLERHerhangi bir kargo operasyonuna başlamadan önce:• Filtre kapakları, kontrol kapakları ve dreyn tapalarının yerinde ve sıkı olmalarını sağlamak için bir kontrol yapılmalıdır.• Özellikle kargo pompalarında, pompa dairesi kargo sistemindeki dreyn valfları sıkıca kapatılmalıdır.• Pompa dairesi ve makine bölümü arasında etkili bir gaz geçirmezlik sağlamak için her perde salmastrası kontrol edilmeli ve ayarlanmalı veya gerektiği gibi yağlanmalıdır.Yükleme dahil bütün kargo operasyonları esnasında:• Salmastralardan, dreyn tapalarından ve özellikle kargo pompalarının üzerinde olan dreyn valflarından sızıntıları kontrol için, pompa dairesi düzenli aralıklarda kontrol edilmelidir.• Eğer pompalar kullanılıyorsa; pompa salmastraları, yatakları ve perde salmastraları (eğer varsa) aşırı ısınma için kontrol edilmelidir.• Pompa çalışırken dönen şaftlar üzerindeki pompa salmastralarını ayarlamak için hiçbir girişimde bulunulmamalıdır.
  • 156 1SGOTT10.11.2 KARGO VE BALAST DEVRESİNİ DREYN PROSEDÜRLERİBazı tankerlerde, boru devresini etkili olarak dreyn etmek için hiçbir hazırlık yoktur vebelirli ürün ticaretleri taleplerini karşılamak için devrelerde kalan son içeriği pompadairesi sintinesine dreyn edilir. Bu güvenli olmayan bir uygulamadır ve kargo prosedür­lerinin, uçucu bir ürünün sintineye dreyn edilmesini önlemek amacıyla, tekrar gözdengeçirilmesi önerilir.Bütün devreler ve pompaların; sonradan sahile tahliye etmek için, bir kargo tankına,slop tankına veya belirlenmiş toplama tankına dreyn edilmesini sağlamak için kapsamlıbir süzdürme düzenlemesinin hazırlanması şiddetle tavsiye edilir.Devrelerin balast için kullanılmış olduğu yerde, balast tahliyesinin tamamlandığındapompa dairesi sintinesine dreyn edilmelidir, böyle dreynlerin petrol içermemesinisağlamak için dikkat edilmelidir.10.11.3 DÜZENLİ BAKIM VE HAZIRLIK KONULARIBoru devrelerinin ve pompaların bütününün bakımlı olması ve sızıntıların zamanındabulunması ve uygun bir şekilde düzeltilmesi önemlidir.Pompa dairesi sintineleri temiz ve kuru tutulmalıdır. Hidrokarbon sıvılarının veyabuharının pompa dairesinin kaçmasını önlemek için özel ihtimam gösterilmelidir.Boru devreleri gözle muayene edilmelidir ve durumlarını doğrulamak için düzenli basınçtestleri yapılmalıdır. Ultrasonik kalınlık ölçümü gibi zarar verici olmayan testlerin veyamuayenelerin diğer vasıtaları, uygun sayılabilir, fakat her zaman göz muayenesiyaparak desteklenmelidir.Çamur sandıkları ve filtrelerin, düzenli temizlik veya kontrol için açıldıklarından sonrauygun bir şekilde sızdırmazlıklarının sağlanmasını doğrulamak için prosedürleryayınlanmalıdır.Valf salmastraları ve dreyn muslukları, sızdırmazlıklarından emin olmak için düzenliolarak kontrol edilmelidir.Perdeden girişler, siillerin etkinliğinden emin olmak için düzenli olarak kontrol edilmelidir.Pedestal sabitleme saplamaları, pompa mahfaza saplamaları ve şaft muhafazalarınıkoruyan saplamalar gibi kargo pompalarındaki kritik saplamalar ve bağlantı parçalarısıkı olmalıdır. İlave olarak, bunların muayenesi için gereksinimler, planlı bakımprosedürlerinde bulunmalıdır.Pompa dairesi kurtarma koşumu ve halatı, her an kullanılacak şekilde donatılmış vehazır halde olmasını sağlamak için düzenli olarak kontrol edilmelidir.Acil durumda kaçış yolları, uygun bir şekilde işaretlenmiş ve engellerden neta olmalarınısağlamak için düzenli olarak kontrol edilmelidir. Bir kaçış tünelinin bulunduğu yerde;kaportaların kolayca açılması için kontrol edilmelidir, kaporta contaları etkili olmalıdır vetünelin içindeki ışıklandırma çalışabilir olmalıdır.
  • ISGOTT 15710.11.4 POMPA DAİRESİNDE ELEKTRİKLİ EKİPMANIN BAKIMIElektrikli ekipmanın patlama geçirmez veya aslında güvenilir dizaynı ile yapılabilenkorumanın bütünlüğü, yanlış bakım prosedürleri tarafından tehlikeye atılabilir. Tamir vebakımın en basit operasyonları bile, böyle ekipmanın güvenilir bir durumda kalmasınısağlamak için imalatçının talimatlarına tam bir uyumla gerçekleştirilmelidir.Patlama geçirmez ve aslında güvenilir ekipmanın bakımı sadece, böyle çalışmalarıgerçekleştirmek için yetiştirilmiş personel tarafından yapılmalıdır. Aydınlatmanınbütünlüğünü bozabilen lamba değiştirmeden sonra yanlış kapatmanın yapıldığı yerdepatlama geçirmez aydınlatmaların durumuyla kısmen ilgilidir.Böyle düzenli tamir ve hizmete yardım için, gemide kurulmuş düzenlemeler ve özelsistemler için ayrıntılı bakım talimatları gemilerde bulundurulmalıdır.10.11.5 POMPA DAİRESİ HAVALANDIRMA FANLARI BAKIM VE KONTROLÜPompa dairesi havalandırma fanlarının, havayı bölümden dışarı atarak çalışmasıgerekir. Bir sonuç olarak, buharlar fanın pervane kanatları arasından dışarı atılacaktır veeğer kanatlar pervane muhafazasına temas ederse veya fan yatakları ya da siilleri aşırıısınmışsa, pompa dairesinde mevcut olan gazı ateşleyebilir.Pervane kanatları, şaftları ve gaz siilleri dahil pompa dairesi çıkış fanları, düzenli olarakkontrol edilmelidir.Fan gövdesinin durumu kontrol edilmelidir ve değiştirme kapakları ve yangın damperleriuygun çalıştığı doğrulanmalıdır.Düzenli vibrasyon izleme ve analizi, bileşimin aşınmasının erken tespitini sağlamak içinbir araç olarak düşünülmelidir.10.11.6 ALARMLARIN VE TRİPLERİN TEST EDİLMESİPompa alarmları ve tripleri, seviye alarmları vb. donatıldığı yerde, doğru çalıştıklarındanemin olmak için düzenli olarak test edilmelidir ve bu testlerin sonuçları kaydedilmelidir.Bu testler, sistemin tam ve mükemmel çalışabilirliğini doğrulamak için mümkünolduğunca esaslı olmalıdır ve alarmın kendi elektriksel fonksiyon testi ile sınırlandırılma-malıdır.10.11.7 MUHTELİF KONULARBazıları belirli gemiler için mecburi olan, pompa dairelerinin güvenliğini arttırmak için birkısım başka yollar vardır:• Hidrokarbon gazının varlığı için sürekli olarak izleme yeteneği olan bir sabit gaz bulma sistemi. Böyle ekipmanın donatıldığı yerlerde, düzenli olarak kontrol edilmesini ve kalibrasyonunu sağlamak için prosedürler geliştirilmelidir. Özellikle bölümü terk etme ve kargo pompalarını durdurma gibi bir alarm oluşması durumunda yapılacak harekete bakarak prosedürler geliştirilmelidir.
  • 158 ISGOTT Uygulanabilir olduğunda, gaz bulma sistemi; pompa dairesi içinde, alta yakın olmayan yerlerde, bir kısım seviyeleri izlemelidir.• Pompa dairesine giriş için taşınabilir bir ölçme cihazı ile pompa dairesi içindeki oksijen miktarının güverteden izlenmesini sağlamak için sabit bir örnekleme düzenlemesi. Böyle bir düzenlemenin kurulu olduğu yerlerde, pompa dairesinin uzak kısımlarının izlenebilmesini sağlamalıdır.• Pompa mahfazalarının, yataklarının ve perde siillerinin sıcaklıklarının uzaktan gösterilmesini sağlamak için ana kargo pompalarına donatılmış olan sıcaklık izleme aletleri. Böyle teçhizatın kurulu olduğu yerde, bir alarm oluşması durumunda yapılacak harekete bağlı olarak prosedürler geliştirilmelidir.• Kargo kontrol odasında, makine dairesinde ve köprü üstündeki sesli ve görünür alarmları aktive eden, pompa dairesi sintinelerindeki yüksek seviye alarmı.• Pompa dairesinin daha alt seviyesinde ve üst (ana güverte) seviyede sağlanmış olan ana kargo pompaları için el ile kumanda edilen tripler.• Salmastralardan büyük sızıntı olması durumunda sis oluşumunu azaltmak için bütün döner kargo pompaların salmastraları çevresindeki sprey tutucular.• İlk siilden herhangi bir sızıntıyı içeren ve sızıntı olduğunda bir uzaktan alarm işaretini aktive eden, çift siilli uygun bir düzenlemenin uygulama imkanının muayene edilmesi. Ancak, pompanın bütünlüğündeki herhangi bir etki, açıkça pompa imalatçısı ile birlikte tayin edilmesine ihtiyaç vardır.• Kargo pompaların yakın çevresinde yangından korunma yeterliliğine özel dikkat gösterilmelidir.• Birleştirilmiş problemler nedeniyle birincil olarak orta genleşmeli köpüğün kullanımından sonra alev tepmesi ile tekrar tutuşma, mevcut sisteme ilave olarak, yüksek genleşmeli köpük veya su basma gibi, bir destek sisteminin sağlanmasına önem verilmelidir.• Inert gaz sistemi ile donatılan gemilerde, pompa dairesinin inertlenmesi için bir acil durum kolaylığının hazırlanması biropsiyon olabilir, gerçi düzenlemenin emniyetine ve bütünlüğüne gerekli dikkat gösterilmelidir.• Acil Kaçış Solunum Aparatları (EEBDs) pompa dairesi içine yerleştirilmeli ve kolayca ulaşılabilir olmalıdır.
  • ISGOTT 159 Bölüm 11 GEMİDE YAPILAN OPERASYONLARBu Bölüm, kargonun yüklenmesi ve tahliyesi, hortum temizliği, tank temizliği ve gazfriyapma, balast alımı, gemiden gemiye transferler ve bağlama dahil gemidekioperasyonların tamamına ait bilgiyi sağlar.Bölüm ayrıca, yüksek buhar basınçlı ve hidrojen sülfit içeren statik biriktirici petrollergibi, özel kargoların emniyetle elleçlenmesine ait bilgiyi de içerir.Buhar çıkış kontrol sistemleri ve ham petrol ile yıkama dahil diğer operasyonlar dayazılmıştır11.1 KARGO OPERASYONLARI11.1.1 GENELBütün kargo operasyonları dikkatlice planlanmalı ve uygulanmalarının ilerlemesinde İyidokümante edilmelidir. Planların detayları, hem gemideki hem de terminaldeki bütünpersonel tarafından görüşülmelidir. Planlarda, terminalin danışmanlığını ve gemide veyasahilde değişen şartları göz önünde bulundurarak değişiklik yapılması gerekebilir. Herdeğişiklik, resmi bir şekilde kaydedilmelidir ve operasyonda bulunan bütün personelindikkatine sunulmalıdır. Bölüm 22, kargo planlarının ayrıntıları ve onları İlgilendireniletişimleri içermelidir.11.1.2 DEVRELERİN VE VALFLARIN AYARLANMASIHerhangi bir yükleme veya tahliye operasyonunun başlamasından önce, geminin kargoboru devreleri ve valfları, bir Sorumlu Zabit tarafından istenen her bir yükleme veyatahliye planı için ayarlanmalıdır ve diğer personel tarafından bağımsızca kontroledilmelidir.11.1.3 VALF OPERASYONUAni basınç yükselmesinden kaçınmak için, bir boru devresi sisteminin akıntı yönüsonundaki valfları, acil bir durum hariç, sıvının akışına karşı kapatılmamalıdır. Bu, hemgemideki hem de terminaldeki, kargo elleçleme operasyonlarından sorumlu bütünpersonele vurgulanmalıdır. (Bölüm 11.1.4e bakınız.)Genelde, pompaların kargo transferi için kullanıldığı yerlerde, transfer sistemindeki(hem gemide hem de sahilde) bütün valflar, pompalama başlamadan önce açılmalıdır,ancak bir santrifüj pompanın tahliye valfı, pompanın hızı artana kadar kapalıtutulabilmelidir ve sonra valf yavaşça açılır. Gemilerin gravite ile yüklendiği durumdaaçılacak son valf, sistemin sahil tankı tarafının sonunda olmalıdır.
  • 160 ISGOTTEğer akış bir tanktan diğerine çevrilecekse, ya birinci tankın valf kapatılmadan önceikinci tankın valfı açılmalıdır ya da değiştirme yapılırken pompalama durdurulmalıdır.Sıvı akışını kontrol eden valflar yavaşça kapatılmalıdır. Güçle çalışan valfların açıktankapalıya ve kapalıdan açığa çevrilmesi için geçen zaman, onların normal çalışmasıcaklıklarında düzenli olarak kontrol edilmelidir.11.1.4 ANİ BASINÇ YÜKSELMESİPompaların ve valfların yanlış çalıştırılması, bir boru devresi sisteminde ani basınçyükselmesi meydana getirebilir.Bu basınç yükselmeleri, boru devrelerine, hortumlara veya metal kollara önemliderecede ciddi hasar verebilir. Sistemin en incinebilir kısımlarından biri, gemi ile sahilarasındaki bağlantıdır. Ani basınç yükselmeleri, bir valfın sıvı akışına karşıkapatılmasıyla oluşur ve eğer valf çok hızlı bir şekilde kapatılırsa daha da artabilir. Uzunboru devreleri ve yüksek akış debilerinin olduğu yerlerde, bunların şiddetli olmaları dahamuhtemeldir.Basınç yükselmesi riskinin olduğu yerlerde, akış debilerinin kontrolünü, valf kapatmahızını ve pompa hızlarını ilgilendiren konularda gemi ile terminal arasında bilgi alışverişiyapılmalıdır ve yazılı anlaşmaya varılmalıdır. Bu, uzaktan kontrol edilen ve otomatikkapatma valflarının kapanma sürelerini içermelidir. Anlaşma, işletimsel plandabulunmalıdır. (Boru devrelerindeki ani basınç yükselmelerinin oluşumu Bölüm 16.8dedaha ayrıntılı anlatılmıştır.)11.1.5 KELEBEK VE GERİ DÖNDÜRMEZ (ÇEK) VALFLARGemi ve sahil kargo sistemlerinde kelebek ve geri döndürmez valfların, kargo bunlarıniçinden yüksek debilerde akarken çarparak kapandıkları bilinmelidir. Çok büyük anibasınç yükselmelerinin oluşması; boru, hortum veya metal kol arızalarına ve iskeledeyapısal hasara bile sebep olabilir. Bu arızalar genellikle, açıkken valf diskinin, akışatamamen paralel olmamasına veya akıştan tamamen geri çekilmesine bağlıdır. Bu, yakelebek valflarında valf milini ya da geri döndürmez valflarda kapak milini koparabilenbir kapanma kuvveti yaratabilir. Bu nedenle, kargo veya balast geçerken böyle tümvalfların tamamen açık olduğunu kontrol edilmesi önemlidir.11.1.6 YÜKLEME PROSEDÜRLERİ11.1.6.1 GenelGüvenli kargo elleçleme operasyonları için sorumluluk, gemi ve terminal arasındabölünmüştür ve Terminal Temsilcisi ile Kaptanın birlikte elindedir. Sorumluluğun payla­şım tarzı, operasyonların her durumunun kapsanmasmı sağlamak için onlar arasındaanlaşmaya varılmalıdır.11.1.6.2 Yüklemeye Hazırlıkta Müşterek AnlaşmaKargo yüklemesi başlamadan önce, Sorumlu Zabit ve Terminal Temsilcisi, hem tankerinhem de terminalin emniyetli çalışma için hazır olduğuna hem fikir olmalıdır.
  • ISGOTT 16111.1.6.3 Acil Durdurma PlanıBir acil durdurma prosedürü ve alarm, gemi ve terminal arasında anlaşılmış olmalı veuygun bir forma kayıt edilmelidir.Anlaşma, operasyonların hemen durdurulması gereken durumları belirtmelidir.Herhangi bir durdurma prosedürüyle ilgili muhtemel ani basınç yükselmesi tehlikelerinegerekli olan dikkat gösterilmelidir (Bölüm 16.8e bakınız).11.1.6.4 DenetlemeAşağıdaki korumaların, yükleme boyunca bakımları yapılmalıdır:• Tankerin emniyeti için ve operasyonu başarabilmek için, bir Sorumlu Zabit nöbette olmalıdır ve gemide yeterli personel bulunmalıdır. Tank güvertesinin sürekli gözlenmesine devam edilmelidir.• Mutabık kalınan gemiden sahile haberleşme sistemi iyi çalışır durumda korunmalıdır.• Yükleme başlangıcında ve nöbet veya vardiyanın her bir değişiminde, Sorumlu Zabit ve Terminal Temsilcisi, yüklemenin kontrolü için haberleşme sisteminin kendileri tarafından ve nöbetteki ve görevdeki personel tarafından anlaşılmasını doğrulamalıdır.• Yüklemenin tamamlanmasında sahil pompalarının normal olarak durdurulması ve hem tanker hem de terminal için acil durdurma sistemi için hazır bulunan gereksinimler, ilgili bütün personel tarafından tam olarak anlaşılmalıdır.11.1.6.5 İnert Gaz ProsedürleriYüklemenin başlamasından önce inert gaz tesisi kapatılmalıdır ve kargo yüklemesi veboşaltması aynı zamanda olmadıkça, yüklenecek olan tanklardaki inert gaz basıncıdüşürülmelidir.11.1.6.6 Kapalı YüklemeEtkili kapalı yükleme için kargo; aleç, iskandil ve gözetleme kapaklan sıkıca kapatılmışbir şekilde yüklenmelidir. İçeri giren kargonun yerini değiştirdiği gaz, baca(lar) vasıtasıile veya her ikisi de gazların kargo güvertesinden neta olmasını sağlayabilen yüksekhızlı ya da sabit hızlı çıkışlar yoluyla atmosfere çıkarılmalıdır. Alev geçişini önlemek içinbacalara veya gaz çıkışlarına yerleştirilmiş olan aygıtlar; temiz, iyi durumda ve doğruyerleştirilmiş olduklarını doğrulamak için düzenli olarak kontrol edilmelidir.Kapalı yükleme yapmak için gemi, tank delikleri açılmadan tank içeriğinin izlenmesineimkan tanıyan üst boşluk alma ekipmanı ile donatılmış olmalıdır. (Bölüm 11.8.1dekapalı aleç ve örnek alma ayrıntılı olarak anlatılmıştır.)
  • 162 ISGOTTNormal kapalı şartlar altında yükleme yapılırken, bir kargo tankının aşırı doldurulma riskivardır. Kapalı aleç alma sistemlerine verilen güvene bağlı olarak, bunların tam olarakçalışması ve desteğin, aşırı doldurma alarm düzeni şeklinde sağlanması önemlidir.Alarm sesli ve görünür şekilde olmalıdır ve tank aşırı dolmadan önce operasyonlarınkapatılmasına imkan verecek bir seviyeye ayarlanmalıdır. Normal operasyonlarda kargotankı, aşırı doldurma alarmının ayarlandığı seviyeden daha fazla doldurulmamalıdır.Bireysel aşırı doldurma alarmları, alarm devre ve sensörlerinin durumunu izleyen vecihazın ayar değerini teyit eden bir kendi kendini test etme özelliği olan elektronik birsistem olmadıkça, yükleme başlamadan önce doğru çalıştıklarından emin olmak içintankta test edilmelidir.İnert gaz sistemi olmayan gemilerde, bu ekipman Bölüm 11.8.2de dikkat çekilentedbirler ile uymalıdır.İnert gaz ile donatılmış gemiler, her zaman kapalı yükleme yapmaya muktedir olduğudüşünülür.11.1.6.7 Bir Terminale Yanaşıkken Yüklemenin BaşlamasıYükleme sistemindeki gerekli tüm terminal ve tanker valfları açık olduğu zaman, vegemi hazır olduğunu belirttiğinde, yükleme başlayabilir. Başlangıç debisi, yavaşolmalıdır. Ne zaman mümkünse, bu gravite ile ve tek bir tanka olmalıdır, sistem kontroledilene kadar ve gemi kargonun doğru tank(lar)a ulaştığını haber verene kadar sahilpompaları çalıştırılmamalıdır. Pompalar çalıştırıldığında, mutabık kalınan akış debisineveya basıncına ulaşılana kadar, gemi/sahil bağlantılarının sızdırmazlıkları kontroledilmelidir.11.1.6.8 Sahilden Uzak Şamandıra İskelesinde Yüklemenin BaşlamasıSahilden uzak şamandıra iskelesinde yüklemeye başlamadan önce gemi, operasyonukontrol için kullanılacak olan haberleşme sistemini tam olarak anladığını doğrulamalıdır.İkinci bir haberleşme sistemi bulundurulmalıdır ve birinci sistemin arızalanmasıdurumunda hemen kullanıma hazır olmalıdır.Sistemi test etmek için bir başlangıç yavaş yükleme debisinden sonra, akış debisimutabık kalınan maksimum değere çıkarılabilir. Deniz dibi manifoldunun civarındakidenizde yakın bir izleme yapılmalıdır, böylece sızıntılar tespit edilebilir. Gece boyunca,güvenilir ve uygulanabilir yerde parlak bir ışık, hortumların civarındaki suyuaydınlatmalıdır.11.1.6.9 Bir Kıç Devre Vasıtasıyla Yüklemenin BaşlamasıBir kıç devre vasıtasıyla yükleme başlamadan önce, manifold valfından 3 metredendaha az olmayan bir bölgeye yayılmış tehlikeli alan açıkça işaretlenmeli ve bütünyükleme operasyonu boyunca bu bölgenin içine yetkisiz hiçbir personelin girmesine izinverilmemelidir.
  • ISGOTT 163Herhangi bir sızıntı için yakın bir izlemeye devam edilmelidir ve bütün açıklıklar, havagirişleri ve kapalı bölümlere açılan kapılar sıkıca kapalı tutulmalıdır.Yangınla mücadele ekipmanı, kıç manifoldun civarında kullanım için hazır bir şekildeyayılmış olmalıdır.11.1.6.10 Bir Baş Devre Vasıtasıyla Yüklemenin BaşlamasıBaş taraftan yükleme imkanı olan gemiler, belirli terminallerde (normal olarak teknoktadan bağlamalı) özel amaçlı kullanım için dizayn edilmişlerdir ve güvenlikprosedürleri belirtilecektir.Genelde, aşağıdaki kontroller yüklemeden önce gerçekleştirilmelidir:• Bağlama sistemi, bağlantıların güvenliği için ve herhangi bir aşınmanın kabul edilebilir çalışma sınırları içersinde olduğunu doğrulamak için kontrol edilmelidir.• Kargo hortum bağlantısı, doğru hizada olması için ve kavramanın güvenliği için dikkatlice kontrol edilmelidir. Mümkün olan yerde, kavrama siillerine bir su basıncı testi yapılmalıdır.• Geminin bağlanması ve kargo bağlantısı için bulunan herhangi bir acil durum serbest bırakma sistemi, çalışır durumda olmalıdır. Bu sistemin testleri, bağlamadan önce yapılmalıdır.• Bağlantıyla yükleme izleme sistemleri aktive edilmeli ve test edilmelidir.• Yükleme terminali ile, her hangi birtelemetri kontrol sistemi dahil bütün birinci ve ikincil haberleşme vasıtaları, test edilmelidir.Sorumlu bir personel tarafından, yükleme boyunca baş tarafta sürekli bir nöbete devamedilmelidir. Geceleyin geminin baş tarafında ve çevresinde aydınlatma; bağlama nokta­sında, bağlama sisteminde, kargo hortum bağlantısında, yükleme hortumunda ve baştarafın çevresindeki sularda etkili bir göz kontrolünün devamına imkan sağlamalıdır.11.1.6.11 Pompa Dairesi Devreleri Vasıtasıyla YüklemePompa dairesindeki artan sızıntı riski nedeniyle, kargoyu pompa dairesi devreleriyoluyla yüklemek iyi bir uygulama değildir. Mümkünse kargo, bütün pompa dairesivalfları kapalı olarak, kargo tank bölgesi içinde drop devreleri yoluyla yüklenmelidir.11.1.6.12 Yüklemenin Başlamasında Kargo Numunesi Almaİmkan olduğu yerde, yükleme başlar başlamaz kargodan bir numune alınmalıdır. Bu,yüklemenin doğru olmasını sağlamak için ürünün görünür kalitesinin kontrolüne imkanverecektir. Bu, yükleme için sonraki tankların açılmasından önce yapılmış olmalıdır.(Bölüm 11.8e bakınız.)Statik biriktirici kargolar yükleyen inertli olmayan tankerlerde, numune alırken statikelektrik tehlikelerine karşı tedbirler alınmalıdır. (Bölüm 11.1.7ye bakınız.)
  • 164 ISGOTT11.1.6.13 Yükleme Esnasında Periyodik KontrollerYükleme boyunca gemi, kargonun sadece belirlenmiş kargo tanklarına girdiğini vepompa dairesine veya koferdamlara ya da denize ve bordadan tahliye valflarınakargodan hiçbir kaçak olmadığını doğrulamak için bütün dolu ve boş tankları izlemeli vedüzenli olarak kontrol etmelidir.Gemi, en az saatte bir tank üst boşluklarını kontrol etmeli ve bir yükleme debisi hesabıyapmalıdır. Kargo miktarları ve debileri, herhangi bir çelişkiyi tespit için sahil değerleriylekarşılaştırılmalıdır.Gemilerde stres faktörlerinin kritik olabileceği yerlerde, saat başı kontroller ile kesmekuvvetlerinin, bükülme momentleri, draft ve trimin ve gemiye özel herhangi bir diğeruygun denge gereksinimlerinin gözlenmesi ve kaydı mümkünse yapılmalıdır. Bu bilgi,bütün güvenilir sınırlara bağlı olunduğunu ve yükleme sırasının izlenebildiği veyagerekirse düzeltilebildiğini doğrulamak için istenen yükleme planına karşı kontroledilmelidir. Herhangi bir farklılık Sorumlu Zabite derhal bildirilmelidir.Basınçlardaki açıklanmamış herhangi bir düşme veya tanker ve terminalin transferedilen tahmini değerleri arasındaki belirgin bir ayrılık, boru devreleri veya hortumlarda,özellikle denizaltı boru devrelerinde, sızıntıları gösterebilir ve araştırmalar yapılıncayakadar kargo operasyonlarının durdurulması gerekir.Gemi, herhangi bir sızıntı kontrolü için kargo güvertesi ve pompa dairesi sık sık kontroledilmelidir. Aynı şekilde, yan taraflarda düzenli olarak kontrol edilmelidir. Geceleyin,güvenilir ve uygulanabilir olduğu yerde geminin etrafındaki su aydınlatılmalıdır.11.1.6.14 Yükleme Debisinin Düzensiz DeğişimiYükleme debisinde, gemiye haber verilmeksizin önemli bir değişiklik yapılmamalıdır.11.1.6.15 Terminal Tarafından Pompalamanın DurmasıBirçok terminal pompaları durdurmak için bir hazırlık süresi ister ve bu, yüklemebaşlamadan önce Gemi/Sahil Kontrol Listesini tamamlamak için rehberin madde 24tebahsedildiği gibi dikkat edilmelidir ve anlaşılmalıdır (Bölüm 26.4e bakınız).11.1.6.16 Tankerde Tankların TamamlanmasıGemi; tanklar tamamlanma aşamasına geldiğinde terminale bildirmelidir, yüklemedebisinin gemideki akışın etkili kontroluna izin verecek yeterli dereceye düşürülmesi içinuygun zamanda terminali haberdar etmelidir. Tanklar birer birer tamamlandıktan sonra,mastır valfları, mümkünse, yüklü tankların iki valf segrigasyonunu sağlamak içinkapatılmalıdır. Valfların sızdırması veya yanlış operasyonların bir sonucu olaraktaşmaların oluşmamasını sağlamak için tamamlanmış tankların aleçleri zaman zamankontrol edilmelidir.Tamamlanma periyodu esnasında kapatılan valfların sayısı en aza indirilmelidir.Tanker, kendinin tüm valflarını petrolün akışına karşı kapatmamalıdır.
  • ISGOTT 165Tankların tamamlanma operasyonları başlamadan önce, bir sahilden uzak iskelede,gemi/sahil haberleşme sistemi test edilmelidir.Mümkün olan yerde, yüklemenin tamamlanması gravite ile yapılmalıdır. Eğer pompalarsonuna kadar kullanılmak zorunda ise, hazır ol süresi boyunca onların çıkış debileriayarlanmalı, böylece sahil kontrol valfları gemi tarafından talep edilir edilmezkapatılabilir. Sahil kontrol valfları, geminin valflarından önce kapatılmalıdır.11.1.6.17 Yüklemeden Sonra KontrollerYüklemenin tamamlanmasından sonra, bir Sorumlu Zabit, kargo sistemindeki bütünvalfların kapalı olduğunu, bütün ilgili tank açıklıklarının kapalı olduğunu ve basınç/vakum gevşetme valflarının doğru ayarlandığını kontrol etmelidir.11.1.7 STATİK BİRİKTİRİCİ PETROLLERİN YÜKLENMESİ11.1.7.1 GenelRafine edilmiş petrollerin genelde, 50 picoSiemens/metreden (pS/m) daha az elektrikseliletkenlikleri vardır ve bu nedenle statik biriktiriciler sınıfına girerler.Rafine edilmiş petrollerin iletkenlikleri normal olarak bilinmediğinde, ürünün iletkenliğine50 pS/mnin üzerine çıkaran bir statik elektrik önleyici katkı içermedikçe, bunların hepsistatik biriktirici olarak kabul edilir. (Statik elektrik önleyici katkıların etkileri hakkındaBölüm 11.1.7.9a bakınız.) Bir statik biriktirici, tanka yükleme esnasında ve yüklemenintamamlanmasından 30 dakika sonra harekete geçirici ateşleme tehlikesi meydanagetirebilecek yeterli şarjı taşıyabilir.Elektriksel olarak eşitleme (Bölüm 3.2.2ye bakınız), statik elektrik şarj birikiminiönlemek için önemli bir tedbirdir ve bunun önemi aşırı vurgulanamaz. Ancak, elektrikseleşitleme gevşemeye yardımcı iken biriktirmeyi ve tehlikeli voltajların üretiminiengellemez. Elektriksel eşitleme bu nedenle, statik elektrik tehlikelerini azaltmak içinevrensel bir çare olarak görülmemelidir. Bu Bölüm, bir diğer gerekli tedbir olan şarjayrımını önleyerek statik elektrik oluşumunun kontrol metotlarını açıklar (Bölüm 3.1.2yebakınız).
  • 166 ISGOTT11.1.7.2 Statik Elektrik Oluşumunun Kontrol EdilmesiStatik elektrik deşarjı, petrol ürünlerinin elleçlenmesiyle ilgili bir tehlike olarak bilindi.BU BÖLÜMDE VERİLEN REHBERLİĞİN TAKİBİNDEKİ BAŞARISIZLIK, STATİKELEKTRİK ATEŞLEME KAZALARI OLUŞTURABİLECEK TEHLİKELİ ŞARTLARASEBEP OLACAKTIR.Bir tankın inertli bir durumda olduğu bilindiğinde, hiçbir statik elektrik önleyici tedbirleregerek yoktur.Eğer tankın içinde parlayıcı bir atmosfer ihtimali varsa, statik biriktirici ürünlerelleçlenirken maksimum akış debileri ve güvenilir aleç alma, numune alma ve üstboşluk alma prosedürlerine bakarak özel tedbirler istenecektir.Yağ ve su karışımları, güçlü bir statik elektrik kaynağı meydana getirirler. Bu nedenle,fazla suyu ve gereksiz karışımı önlemek için ekstra dikkat gösterilmelidir.11.1.7.3 Bir Tankın Doldurulmasının BaşlangıcındaYüklemenin ilk aşamalarında statik elektrik oluşumunu kontrol için genellikle kabul edi­len metot; tankın girişi iyice kapanıncaya kadar ve tanktaki bütün sıçramalar ve yüzeytürbülansı sona erinceye kadar, petrolün tanktan içeri girme hızını 1 metre/saniye ilesınırlamaktır.1 metre/saniye sınırı, tali devrede her bir kargo tankına uygulanır ve tankın yüklemegirişinden önce son kısımdaki valflar veya diğer boru kısıtlamaları içeren en küçük kesitalanında belirlenmelidir. B o r u Sisteminin* M i n i m u m Çapı Yaklaşık A k ı ş Debisi (mm) (m 3 /saat) 80 17 100 29 150 67 200 116 250 183 305 262 360 320 410 424 460 542 510 676 610 987 710 1.354 810 1.783 Tablo 11.1 - Çaplara göre 1 metre/saniyeye karşılık gelen debiler. * Verilen çapların, gerçek iç çaplarıyla aynı olması gerekmeyen nominal çaplar olduğunu not ediniz.
  • ISGOTT 167Tablo 11.1, değişik çaplardaki boru sistemlerinde, saniyede 1 metrelik bir doğrusal hızatekabül eden yaklaşık hacimsel akış debilerini gösterir.1 metre/saniye gibi böyle düşük bir doğrusal hız için sebepler üç bölümden oluşur:1. Doldurulan bir tankın başlangıcında, tanka giren petrol ile suyun karışma ihtimali en fazladır. Petrol ve su karışımları, statik elektriğin en güçlü bir kaynağını oluşturur.2. Tank girişindeki bir düşük ürün hızı, petrol tanka girdiğinde türbülansı ve sıçramayı azaltır. Bu, statik elektrik oluşumunu azaltır ve ayrıca mevcut suyun azaltılmasını da azaltır, böylece yükleme debisinin sonradan artmasıyla nispeten karışmadan kalabileceği tank tabanında hızla durulur.3. Tank girişindeki düşük bir ürün hızı, petrol bir statik biriktirici olarak kabul edilmese bile, bir şarj biriktirebilen sis oluşumunu azaltır. Bunun sebebi, sis damlacıklarının bir yalıtkan olan hava tarafından ayrılmasıdır. Sıvının yüksek bir parlama noktası olsa ve normal olarak bir parlayıcı atmosfer oluşturmaya yetenekli olmasa bile, bir sis parlayıcı bir atmosferle sonuçlanabilir.Şekil 11.1, statik biriktirici kargolar yüklenirken alınmasına ihtiyaç duyulan tedbirlerekarar vermede yardımcı olan bir akış diyagramı içerir.11.1.7.4 Su Nedeniyle Oluşan Tehlikeleri AzaltmakPetrol ve su karışımları, statik elektriğin en güçlü bir kaynağını oluşturduğundan, su ileyıkama, balast alımı veya statik biriktirici bir petrol içeren veya içerecek olan bir tankagiren devreye flaş yapma operasyonlarından sonra su artmasını önlemek için dikkatedilmelidir. Örneğin, su ile flaş edilmiş kargo tankları ve devreleri, yüklemeden öncedreyn edilmelidir ve suyun tanklarda birikmesine izin verilmemelidir. Statik biriktirici birkargo içeren bir tankta devrelerin içindeki su ile yeri değiştirilmemelidir. (Devre içeriğinindeğişiminin açıklaması için Bölüm 11.1.15.2ye bakınız.)Başlangıç doldurma periyodundan sonra gemi veya sahil boru devreleri sisteminde artakalan su, maksimum debiyle doldurulurken kargo tankına flaş edilebilir. (Boru devrele­rinden etkili bir şekilde suyu dışarı flaş edebilmek için minimum ürün hızı, saniyede 1metredir.) Tanktaki su ve petrolün çalkalanması ve karışması sonucunda, parlayıcı biratmosferde güvenilir olmayan bir seviyede statik şarj oluşumunu artıracaktır. Dökmeyükleme debisini artırmadan önce, bu nedenle; uygulanabilir olduğu kadar, borudevrelerinin alt kısımlarında durabilen bütün fazla suyun, ya yükleme başlamadan önceya da tanka dolumun başlangıç aşamasında sistemin dışına flaş edilmesinin teminiönemlidir (bu işleme tavsiye için Bölüm 11.1.7.3e bakınız).Normal şartlar altında, ve fazla suyu önlemek için önceden bahsedilen tedbirlerinsağlanması, dolum periyodunun başlangıç aşamasından sonra yükleme debisiartırıldığında sistemdeki hala mevcut su miktarı statik elektrik oluşumunu artırmayayetersiz olacaktır. Ancak, sahil boru devrelerinde hala fazla suyun var olabileceğineinanmak için sebep varsa, bunun için aşağıdaki hareketler tavsiye edilmiştir:
  • 168 ISGOTT Ürün bir "Statik Biriktirici" mi? (Elektriksel iletkenliği 50pS/m. den daha az) • Hayır _ I Evet I Evet Geminin tankları inertli mi? ı Hayır Evet Ürüne statik elektriğe karşı katkı maddesi katılmış mı? Statik biriktiriciler için başlangıç akış debisinin Statik elektriğe karşı katkı maddesinin varlığının bilinmesiyle ı kontrol edilmesini uygulama (diğer kısıtlamalar uygulanabilir- ISGOTT gevşeme kontrollerine güvenmiş olma 7.3.3.2.ye bakın) ^."Yüklemeyi yayma" — düşünüldü mü? t Evet J ı Riskleri değerlendir ve gerekli kontrolleri ı Tank girişinde 1 m/sn. akış sınırlamasına göre maksimum başlangıç debisini hesapla kabul et ı Minimum başlangıç akış debisi yapılabilir mi? ı ı Evet Sahil sisteminde akış kontrol edici donatılmış mı? Operasyon olan şartlar altında ı Evet iirnemeüdlr mmmMffl Maksimum 1 m/sn lik akış Akış kontrol ediciyi debisini el ile sınırla maksimum 1 m/sn. lik bir akış debisine göre" sınırla Tank tabanı kapandığında ve bütün yüzey türbülansı durduğunda, akış debisi maksimum 7 m/sn. ye artırabilir.Şekil 11.1 - Statik biriktirici kargoların başlangıç yüklemesiyle ilişkili tehlikelerin kontrolü
  • ISGOTT 169• Geminin tank(lar)ındaki suyun flaş yapılmasından kaçınmak için, yükleme boyunca ürün hızını sahil devresinde saniyede 1 metrenin altında kalmasını sağlamak; veya• Tank(lar)daki türbülanslardan kaçınmak için yükleme boyunca ürün hızını tank giriş(ler)inde saniyede 1 metrenin altında kalmasını sağlamak.Verilen hangi seçenek olursa, emniyetle uygun daha yüksek yükleme debisindekullanılır.11.1.7.5 ÖrneklerBaşlangıç Yükleme SafhasıŞekil 11.2, bir iskelede statik biriktirici ürünü yükleyen bir gemi için boru düzenlemelerinigösterir. Tablo, boru devresi ebatlarının ve saniyede 1 metrelik bir hızda hacimsel akışdebileri tarif edilmiştir. İki kargo tankına başlangıç yüklemesi için, örnek olarak verilirse,sınırlama 366 nrVsaatlik bir yükleme debisi müsaade edilecektir.Eğer sahil hattının çapı 510 mm ve devrede su olduğundan şüpheleniliyorsa, sumiktarının emniyetli bir şekilde hareketinin temini için gemi aynı zamanda 4 tankayükleme yapma ihtiyacı olacak ve 676 nrVsaatlik bir başlangıç yükleme debisi talepedilecektir. Bu, tank girişlerinde saniyede 1 metrenin altında hızı korurken sahilhattından su engelinin aşılmasına izin verecektir.11.1.7.6 Pratik DüşüncelerUygulamada, bütün terminallerde yükleme debisini ayarlamak için akış kontrol cihazlarıile donatılmamıştır ve bu nedenle bir kargo tankına 1 metre/saniyelik bir hıza eşit olanbir yükleme debisi tesis edilemeyebilir. Bazı terminaller üstesinden gelmiştir veya yalnızgravite akışı ile yüklemenin başlamasında bir düşük yükleme debisi ile başarmayaçalışmaktadır.11.1.7.7 Yayarak YüklemeYayarak yükleme, akış kontrolün olmadığı bir terminalde azaltmak gerektiğinde, tek birsahil devresinden geminin kargo tanklarının birkaçına aynı zamanda yüklemeyibaşlatma uygulamasıdır. Bu uygulamanın amacı, her bir tank girişinde saniyede 1metrelik bir maksimum hızı verecek yükleme debisini yapabilmek içindir.Yayarak yükleme, bir kısım önemli derecede potansiyel statik elektrik oluşumu risklerinesebep olur; eğer bu uygulama emniyetli olarak kullanılırsa, bu riskler değerlendirilmelive uygun olarak yönetilmelidir. Örneğin:• Geminin kargo devrelerinde muntazam olmayan akış, diğer açık tanklardan ürün alınmakta olan tanka buharın (gaz veya hava) tersine akmasını meydana getirebilir. Bu edaktör etkisi, ürün ve buharın iki fazlı karışımını meydana getirecek, bu da tankın içinde türbülans ve sis oluşumunun artmasıyla sonuçlanacaktır.
  • 170 ISGOTT• Açık tanklar arasında ürünün eşit olmayan dağılımı nedeniyle bir tank girişinde ürün hızının 1 metre/saniyeyi aşması ihtimali.Statik biriktirici kargoların yayarak yükleme ile ilgisi olan riskleri yönetmek için aşağıdakitedbirler alınmalıdır:• Toplam yükleme debisi, tanklar arasında kargonun dağıtımını üstlenen, herhangi bir tankın içine 1 metre/saniyelik maksimum ürün hızını sağlamak için seçilmelidir.• Farklı tanklara farklı akış dağılımı ihtimali düşünülmelidir ve kargo tankları arasında eşit dağılımını sağlamak için en iyi gayret yapılmalıdır.• Aynı anda dört kargo tankından daha fazlasına yüklenmemelidir.• Yüklemenin başlangıç aşamasında kargo akışını kontrol etmek için tank giriş valfları kullanılmamalıdır. Kullanıldıklarında, girişin kesit alanını azaltacak, tanka giriş hızını ve daha büyük türbulans ile sis oluşumunu artıracaktır. Akış debisini kontrol etmek için kısma valfları gerekliyse, bu, tank valflarından önce yapılmış olmalıdır.• Yayarak yüklemeye özgü risklerin yönetimi, takip edilecek bir risk analizi işlemi gerektirecektir. Risk analizi aşağıdakileri kapsamalıdır: • Akış kontrol yeteneği dahil terminalin boru sistemi düzeni. • Geminin boru sistemi düzeni. • Geminin kargo tank durumu; örneğin, önceki kargo, tank atmosferi ve fiziksel şartlar (ısıtma kangallarının bütünlüğü gibi). • Yüklenecek olan ürün ve parlayıcı bir atmosfer oluşturma potansiyeli.Yayarak yükleme sadece; hem gemi hem de terminal, risklerin tanımlanmış olduğunave bu riskleri minimize etmek, bunlardan kaçınmak veya azaltmak için risklere karşılıkuygun tedbirlerin alınmış olduğuna ikna olduğunda yapılır.11.1.7.8 Başlangıç Doldurma Periyodundan Sonra (Dökme Yükleme) Ürün Hızının Sınırlaması (Yükleme Debileri)Başlangıç doldurma periyodundan sonra, sis oluşumu ve türbülansla tank tabanlarındakarıştırma gibi statik elektrik oluşturan işlemler, yükselen sıvı seviyesi tarafından önlenirve dökme sıvıda fazla şarj birikmemesi endişeleri azaltır. Bu ayrıca akış debisini kontrolederek de yapılır; fakat kabul edilebilir maksimum hız, başlangıç doldurmaperiyodundaki hızdan daha yüksektir, Bölüm 3.2.1de tarif edildiği gibi temin edilenürünler temizdir.İki fazlı akışlar (örneğin, petrol ve suyun içinden) daha yüksek şarj oluştururlar ve akışdebisi sınırlamalarının yükleme boyunca düzenlenmesini gerektirebilirler (Bölüm11.1.7.4e bakınız).Tank tabanı kaplandığında, bütün sıçrama ve yüzeydeki türbulans durduktan sonra vebütün su devreden temizlendikten sonra; debi, gemi veya sahil boru devresininkindendaha az bir değere düşürülebilir ve pompalama sisteminin maksimum akış debilerisistemin özel kontroluyla tutarlıdır.
  • ISGOTT 171 360 mm Main Pipeline i 305 mm Branch Pipeline Interface 305 mm Cargb Line and Drop üne 250 mm Cargo Hose Tank InletsBaşlangıç Yükleme Debisini SaptamakDevre Çapı 1 m/sn. Akışta Akış Debisi (m3/saat)Ana Sahil Boru Devresi 360 320Sahil Kol devresi 305 362Hortum 250 183Geminin Kargo ve Drop devresi 305 262Tank Girişleri 250 183x2 = 366Bu nedenle, saatte 366 m3 ten fazla olmayan bir başlangıç debisi, iki tankın aynı zamandayüklenmesi için talep edilmelidir. Bu, sahil devresinde saniyede 1 metreden daha fazla akışlasonuçlanacaktır, böylece hız tank girişlerinde saniyede 1 metre iken devrede kalan sutemizlenecektir.Maksimum Dökme Yükleme Debisini SaptamakYükleme sistemindeki en küçük boru devresi, 250 mmlik bir çapla kargo hortumudur. Saniyede7 metrelik bir maksimum doğrusal akış hızı, 1.281 ırrYsaatlik bir maksimum hacimsel debi verir. Şekil 11.2 - Statik biriktirici kargolar için belirlenen yükleme debileri.Tespit edilen uygulama ve tecrübeler, ürün hızı saniyede 7 metreden az ise, tehlikepotansiyellerinin oluşmadığını gösterir. Bazı ulusal Uygulama Kodları da maksimum birdeğer olarak saniyede 7 metreyi önerir. Buna rağmen; bir kısım endüstri dokümanları,gerçek sınırların ne olduğunu belirtmeden, saniyede 7 metrenin tedbirli bir sınırolduğunu kabul eder ve daha yüksek hızların emniyetli olabileceğine işaret eder.(Emniyetli yükleme için bütün deneysel ilişkiler, saniyede 7 metrelik maksimum birakışla sınırlandırılan deneylerin temeline dayanır.) Daha yüksek hızların güvenli birşekilde kullanılabileceğini gösteren sadece iyi dokümante edilmiş tecrübelerde;saniyede 7 metrelik sınırın yerini, uygun daha yüksek bir değer alabilir.Operatörler; maksimum hızın, boru devresi çeşitli tali devreleri beslediğinde, borudevresinin minimum çapında oluşmayabileceğinden haberdar olmalıdır. Böyle düzenler;bir boru devresinin çeşitli tali devrelerini veya hortumlarını beslediği yerde veya birgemide, ana kargo devresinin çeşitli drop devrelerini veya tank girişlerini beslediği yerde
  • 172 ISGOTTolmalıdır. Örneğin; 150 mm çaplı boru devresinin üç tane 100 mm çaplı tali devrelerinibeslediği yerde, en yüksek hız 150 mm boru devresinde olacaktır, tali devrelerde değil.Şekil 11.2; sistemdeki en küçük çaplı boru kısmının, 250 mmlik bir çapı olan kargohortumu olduğunu gösterir. Eğer saniyede 7 metrelik bir yükleme hızı gemi ve sahilekabul edilebilirse, 1.281 m3/saatlik bir maksimum yükleme debisi istenir.11.1.7.9 Antistatik KatkılarıEğer petrol statik elektrik oluşumuna karşı etkili bir katkı içeriyorsa, artık o bir statikbiriktirici değildir. Teoride bu, statik bir biriktiriciye uygulanabilen tedbirlerin gevşetile-bileceği anlamına gelmesine rağmen uygulamada onlara bağlı kalınması hala tavsiyeedilebilirdir. Antistatik katkıların etkililiği; katkının ürüne katıldığı zamandan beri geçensürenin uzunluğuna, tatmin edici ürün karışımına, diğer kirletici maddelerin varlığına veçevre sıcaklığına bağlıdır. Sürekli ölçülmedikçe, ürünün iletkenliğinin 50 pS/metreninaltında olması asla güvenilir olamaz.11.1.7.10 Temiz Olmayan Tanklara Farklı Cinsteki Ürünlerin Yüklenmesi (Anahtar Yükleme)Anahtar yükleme, önceden yüksek uçucu bir sıvı ile dolu olan bir tanka düşük uçucu birsıvının yüklenmesidir. Uçucu sıvının kalıntıları, düşük uçucu sıvı tek başına parlayıcıolmayan bir atmosfer oluşturduğunda bile, parlayıcı bir atmosfer oluşturabilir.Bu durumda, sıçratarak yüklemeden ve boru devresindeki filtreler gibi diğer şarjoluşturan tertibatlardan kaçınarak şarj oluşmasını azaltmak Önemlidir. Akış debisi,başlangıç ve dökme yükleme periyotları boyunca sırasıyla Bölüm 11.1.7.3 ve 11.1.7.8ile kısıtlanmalıdır.Ürün özellik ve kalite gereksinimleri, anahtar yüklemenin, işlenmiş ürünlerin elleçlendiğitankerlerde meydana gelmemesini amaçlar. Ürün bulaşma riski olmadan cinslerinkarışabildiği, hiçbir tank hazırlığının istenmediği kargo slopları veya cins harici ürünüelleçlenirken bu durumla karşı karşıya gelinebilir. Bu durumda, anahtar yükleme içintaslak halinde yukarıda anlatılan tedbirler yerine getirilmelidir.11.1.8 ÇOK YÜKSEK BUHAR BASINÇLI KARGOLARIN YÜKLENMESİYüksek buhar basınçlı kargoların (Bölüm 2.5.6.2ye bakınız), fazla buharın salıverilmesinedeniyle kargo kaybı problemleri ortaya koyar ve kargo pompaların gazının atılmasınedeniyle tahliye zorluklarına da sebep olabilir. Bu nedenle, özel tedbirler gerekebilir.Bunlara aşağıdakiler dahildir:• Sadece kapalı yükleme metotlarına izin verilmesi (Bölüm 11.1.6.6ya bakınız).• Rüzgar hızı 5 knotın altında olduğunda yüklemeden kaçınılması.. Tanklara çok düşük başlangıç akış debileri kullanılması.
  • ISGOTT 173• Çok düşük tamamlama debileri kullanılması.• Yükleme devresinde kısmi bir vakumdan kaçınılması.• Güneşe maruz kalan sahil devrelerinde bekleme nedeniyle oluşan sıcak petrolün yüklemesinden kaçınılması. Eğer bundan kaçımlamazsa, bu petrol havalandırması yaşam mahallinden oldukça neta olan tanklara yüklenmelidir (örneğin, baş taraftaki tanklara).• Gaz dağılımlarının izlenmesi gibi ilave gözetim sağlanması ve bütün emniyet gereksinimlerinin uygulanması.• Kargo tank basıncının göründüğü yerden inert gaz ana basıncının izlenmesi. Maksimum basınç olarak 1.000 mm WG kullanılmalıdır ve yükleme debisi ayarlanmalıdır.Kargo pompaların gazlanmasını önlemek için, tahliye limanında beklenen Gerçek BuharBasıncı (TVP), normal şartlar altında, ham petrol ve ürünler için 0,7 barı geçmemelidir.Eğer gemi bir inert gaz sistemi veya tahliye esnasında diğer bazı kabul edilebilir basınç­la ndırma metotları ile donatılmışsa, 0,8 barı aşan bîrTVP düşünülebilir.11.1.9 HİDROJEN SÜLFİT (H2S) İÇEREN KARGOLARIN YÜKLENMESİ11.1.9.1 GenelÖnemli miktarda Hidrojen Sülfit (H2S) içeren kargoların sayısı artmaktadır. İlave olarak,kargoların içerdiği H2S seviyeleri de artmaktadır. H2S in zehirliliğine dair rehberlikBölüm 2.3.6da bulunmaktadır ve gaz testi ve gaz ölçümleriyle ilgili ana hatlar Bölüm 2.4ve 8.2de bulunmaktadır.Bu Bölüm, genellikle buruk kargolar olarak bilinen, H2S içeren kargoların yüklemesiyleilgili tehlikeleri azaltmak için alınabilen işletimsel tedbirlere pratik rehberlik sağlar.11.1.9.2 H2S İçeren Kargolar Yüklendiğinde TedbirlerBuruk kargoları yüklemeye hazırlık yapıldığında aşağıdaki tedbirler düşünülmelidir:• Yükleme limanına varmadan önce, kargo sisteminin kargo boru sisteminden, tank bağlantı parçalarından ve havalandırma sisteminden sızıntı olmamasını sağlamak. hbSin, düşük basınçlı stim sistemine muhtemel kaçmasını önlemek için ısıtma kangallarını test edin.• Herhangi bir sıvı doldurulmuş olan basınç/vakum kırıcılar, doğru doldurulduklarından emin olmak için kontrol edilmelidir.• Herhangi bir küçük gaz girişini önlemek için, bütün kapıların ve kaportaların emniyetli olarak kapalı olduğunu kontrol edin.H2S içeren bir kargo yüklenirken:• Yükleme operasyonu için; havalandırma prosedürü, buhar izleme, kullanılacak kişisel koruyucu ekipman, yaşam mahalli ve makine dairesi havalandırma düzenlemeleri ve yerine getirilmesi gereken acil durum tedbirleri rehberliği içeren bir emniyet planı oluşturulmalıdır.
  • 174 ISGOTT• Bölüm 11.1.6.6da anlatılan kapalı yükleme prosedürleri kullanılmalıdır.• Nispeten düşük bir tank basıncında atmosfere havalandırmadan kaçınılmalıdır, özellikle sakin rüzgar şartlarında.• Eğer buharları yayacak hiçbir rüzgar yoksa veya rüzgarın yönü kargo buharlarını yaşam mahalline doğru götürüyorsa, kargo yüklemesi durdurulmalıdır.• Sadece geminin güvenliği ve kargo elleçlenmesinde aktif olarak yer alan personel, açık güvertelere çıkmasına izin verilmelidir. Güvertede düzenli bakım, kargo operasyonlarının sonuna kadar sınırlanmalı veya ertelenmelidir. Ziyaretçilere, yaşam mahalli bölümüne giderken veya gelirken eşlik edilmelidir ve kargo tehlikeleri ve acil durum prosedürleri hakkında bilgi verilmelidir.• H2S çok aşındırıcıdır ve mekanik ölçme aletleri bu nedenle alışılmıştan daha çok arıza yapmaya yatkındır. Bunların çalışma şartları sık sık kontrol edilmelidir. Bir ölçme aletinin arızası durumunda, uygun bir müsaade yayınlanmadıkça ve gerekli bütün tedbirler alınmadıkça, tamir işine girişilmemelidir.• H2S havadan daha ağırdır. Gemiden gemiye transferlerde, gemilerin fribordlarındaki farklılığa ve buharın serbestçe yayılamama ihtimaline özellikle dikkat edilmelidir. Kargoyu alan gemide havalandırma hızları yüksek tutulmalıdır ve rüzgarın buharları yaşam mahallinden uzağa taşımasını sağlamak için gemiler döndürülmelidir.11.1.10 BENZEN İÇEREN KARGOLARIN YÜKLENMESİBenzenin zehirliliği hakkındaki rehberlik Bölüm 2.3.5tedir. Benzen içeren kargolar,Bölüm 11.1.6.6da anlatılan kapalı operasyon prosedürleri kullanılarak yüklenmelidir.Böylece, benzen buharına maruz kalmalar kayda değer bir şekilde azalacaktır. Sahildebir Buhar Emisyon Kontrol Sistemi (VECS) nin olduğu yerde, bu kullanılmalıdır (Bölüm11.1.13e bakınız).Operatörler; kapalı yükleme sisteminin, çalışma güvertesi çevresindeki benzen buharlarıkonsantrasyonunu azaltmasındaki etkililiğini tasdik etmek için prosedürler edinmelidir.Bu; yükleme, tahliye, numune alma, hortum elleçleme, tank temizliği, gazfri yapma vebenzen içeren kargoların ölçülmesi gibi bütün operasyonlar boyunca personelin benzerbuharına maruz kalma potansiyelinin tespit edilmesi için surveyler içerecektir. Busurveyler ayrıca; tank temizliği, havalandırma veya bir önceki kargosu benzen içerentankların balast alımı yapılırken, buhar konsantrasyonları araştırmasını da yapmalıdır.Dedektör tüpleri ve pompaları, zehir ölçerler veya bir elektronik dedektör tüp kullanılarakbuhar konsantrasyonlarında nokta kontrolleri, gemi personeli tarafından TLV-TWAlarınaşılmakta olup olmadığını araştırmak için ve bu nedenle kişisel koruyucu ekipmanlarıngiyilip giyilmeyeceğine karar vermek için yapılmalıdır.Yukarıya ilave olarak, benzen içeren kargoları ölçerken ve numune alırken maruzkalmayı en aza indirmek için Bölüm 11.8.4teki tedbirler de alınmalıdır.
  • ISGOTT 17511.1.11 ISITILMIŞ ÜRÜNLERİN YÜKLEMESİGemi; bir asfalt taşıyıcı gibi, çok sıcak kargoların taşınması için özel olarak dizaynedilmedikçe, yüksek bir sıcaklığa ısıtılmış kargo; tankerin yapısına, kargo tankkaplamalarına ve valflar, pompalar ve contalar gibi ekipmana zarar verebilir.Bazı sınıflandırma kurumların, kargonun yüklenebileceği maksimum sıcaklık hakkındakuralları vardır ve Kaptanlar, ne zaman yüklenecek olan kargonun sıcaklığı 60°Cyiaşarsa, gemi işletmecisiyle istişare etmelidir.Aşağıdaki tedbirler, sıcak bir kargonun yüklenmesi etkilerini azaltmaya yardımcı olabilir:• Fazla ısıyı dağıtmak ve yerel ısı gerilimlerinden kaçınmak için kargoyu gemiye mümkün olduğunca düz bir şekilde yaymak.• Daha makul bir sıcaklık elde etmek için yükleme hızını ayarlamak.• Tankların ve boru devrelerinin, suyun kaynama sıcaklığının üstünde olan herhangi bir kargoyu almadan önce sudan tamamen arınmasını sağlamak için özellikle dikkat edilmelidir.11.1.12 ÜSTTEN YÜKLEME (bazı yerlerde üzerine yükleme olarak bilinir)Uçucu petrol veya kendi parlama noktasının 10°C eksiğinden daha yüksek bir sıcaklığıolan uçucu olmayan petrol, hiçbir zaman gazfrili olmayan tanka üstten yüklenmemelidir.Üstten yüklemeyle ilgili bazı özel liman veya terminal kuralları olabilir.Kendi parlama noktasının 10°C eksiğinden daha düşük bir sıcaklığı olan uçucu olmayanpetrol, aşağıdaki durumlarda üstten yüklenebilir:• İlgili tank gazfriliyse, uçucu petrol ile hiç bulaşmamasının temini olabilir.• Kaptan ve Terminal Temsilcisi arasında ön anlaşmaya varılırsa.Hortumun serbest ucu, hareketini önlemek için tank içinde bağlanmalıdır.Balast veya sloplar, parlayıcı bir gaz karışımı içeren bir tankın içine üstten yüklenme­melidir veya transfer edilmemelidir.11.1.13 BUHAR EMİSYON KONTROL (VEC) SİSTEMLERİ OLAN TERMİNALLERDE YÜKLEME11.1.13.1 GenelBir buhar emisyon kontrol sisteminin önemli kavramı nispeten basittir. Bir terminaldetankerler yükleme yaparken, giren kargo ve balast ile toplanmış olan buharların yerideğişir ve elden çıkarmak veya İşlemek için boru devresi ile sahile transfer edilir. Ancak,işletimsel ve emniyetli karışımlar önemlidir, çünkü gemi ve terminal bir ortak buhargeçişi ile bağlıdır, böylelikle etkili bir şekilde kontrol edilmesi gereken bir kısım ilavetehlikeler operasyonun içine sunulur.
  • 176 ISGOTTBuhar emisyon kontrolü ve tedavi sistemleriyle ilgili teknik konularda ayrıntılı rehberlikçeşitli kaynaklarda mevcuttur. IMO; tankerlerde buhar toplama sistemlerinin veterminallerde buhar emisyon kontrol sistemlerinin dizaynı, yapısı ve çalışması içinuluslar arası standartlar geliştirmiştir ve OCIMF, buhar manifold düzenlemelerinderehberlik başlatmış ve yayınlamıştır (Bibliyografyaya bakınız).Buhar Emisyon Kontrol Sistemleri (VECS), inert gaz sistemleri ile donatılmış tankerlereve ayrıca inertli olmayan tankerlere de hizmet verebileceği not edilmelidir.Terminalin VECSnin bir özeti, terminal bilgi kitabında bulunmalıdır.11.1.13.2 Sıvı ve Buhar Devrelerinin Yanlış BağlantısıGeminin buhar manifoldunun bir terminal sıvı yükleme devresine olası yanlışbağlanmasına karşı korunmak için dışının 1 metrelik kısmını sarı ve kırmızı bantlarlaboyayarak ve üzerine siyah harflerle VAPOUR kelimesi yazılarak buhar bağlantısıaçıkça tanımlanmalıdır.İlave olarak, bir başsız cıvata (saplama), her bir filenç yüzüne filenç cıvata dairesindesaat 12 pozisyonunda takılmalıdır. Saplama, standart sıvı transfer hortumlarıylabağlantıyı önlemek için filenç yüzüne dik olarak 25,4 mm (1 inch) dışarı çıkmalıdır ve12,7 mm (14 inch) çapında olmalıdır. Kör filençlerin, buhar devreleri için hortumların veredaksiyonların iç uçlarının, filençlerdeki saplamalara yerleşmesi için ekstra bir deliğidaha olacaktır (Şekil 11.3e bakınız).Buhar manifold düzenlemelerinin tam ayrıntıları, materyal ve bağlantıları, OCIMF yayınıolan "Petrol Tanker Manifoldlan ve İlgili Ekipmanları için Tavsiyeler" kitabının içeriğindevardır.11.1.13.3 Düşük/Aşırı Fazla Buhar BasıncıBütün kapalı kargo operasyonları, tank içindeki basınçların etkili bir şekilde izlenmesinive kontrol edilmesini istemesine rağmen, bir buhar emisyon kontrol sistemine bağlantı,terminalin sisteminde oluşabilecek herhangi bir değişiklik tarafından direkt olarak etkile­nen, geminin buhar hacimleri içindeki basınçlarla sonuçlanır. Bu nedenle, tek kargo tankbasınç/vakum koruma aletlerinin tam çalışır olmasını ve yükleme debilerinin maksimumizin verilebilir debileri aşmamasını sağlamak önemlidir. İlaveten, buhar toplama borusistemlerindeki basınçlar, sesli ve görünür alarmlara bağlı olan yüksek ve düşük basınçalarm fonksiyonlarını içeren sensörler tarafından sürekli izlenmelidir.11.1.13.4 Kargo Tankının Aşırı DoldurulmasıBir VEC sistemi kullanılırken bir kargo tankının aşırı doldurulması riski, normal kapalışartlar altında yükleme yapılırken olandan farklı değildir. Buna rağmen, kapalı ölçmesistemlerine duyulan güven nedeniyle, tamamen çalışır olmaları ve yedeklerin birbağımsız aşırı dolum düzenlemesi şeklinde bulunması önemlidir. Alarm, sesli vegörünür uyarılar içermelidir ve tank aşırı dolmadan önce operasyonların durdurulmasınımümkün kılacak bir seviyeye ayarlanmalıdır. Normal operasyonlarda kargo tankı, aşırıdolum alarmının ayarlandığı seviyeden daha fazla doldurulmamalıdır.
  • ISGOTT 177 AH dimensions are in millimetres Stud perpendicular to presentatiorıflanges,; VAPOUR yellovv -*ı100 .100! red red 16 mm diameter hole in inboard end of redücer and in hose flange to accept stud 12.7 mm diameter stud at 12 oclock position on presentation fiange VAPOUR to be stencilled on side at 10 oclock and 2 oclock positions Şekil 11.3 - Buhar manifold filençleri, oriyantasyon ve etiketleme.Bireysel aşırı dolum alarmları, alarm devresi ve sensörlerinin durumlarını gösteren vealetin ayar noktasını doğrulayan bir elektronik kendi kendini test etme yeteneğine haizbir sistem olmadıkça, yükleme başlamadan doğru çalıştıklarından emin olmak için testedilmelidir.
  • 178 ISGOTT11.1.13.5 Numune Alma ve ÖlçümBir kargo tankı; gemi sahil buhar iyileşme sistemine bağlı iken tanka yüklemedurmadıkça, ölçüm ve numune almak amaçlarıyla asla atmosfere açılmamalıdır, tankyüklenmiş olan diğer herhangi bir tanktan izole edilir ve kargo tank buhar hacmi içindekibasıncı düşürmek için tedbirler alır.Inertli olmayan tankerlerde, statik elektrik tehlikelerine karşı tedbirler de takip edilmelidir.(Bölüm 11.8e bakınız.)11.1.13.6 Yangın/Patlama/İnfilakGemi ve sahil buhar akımlarının birbirine bağlı olması, parlama mesafesi içinde olabilirveya olmayabilir, normal olarak yüklemede iken olmayan ilave önemli tehlikeleri ortayakoyar. Uygun koruma aletleri yerleştirilmedikçe ve çalıştırma prosedürlerine bağlıkalmadıkça, gemide bir kargo tankının buhar hacminde meydana gelen bir yangın veyapatlama hızla terminale ve tersine transfer olabilir.Bir patlama tutucu, gemiden sahile veya sahilden gemiye bir alevin yürümesine veyatransferine karşı birincil koruma sağlaması için iskelenin üstünde terminal buharbağlantısına yakın bir noktada monte edilmelidir.Terminal buhar toplama ve ıslah sisteminin dizaynına göre, parlayıcı buharlarınemniyetle elleçlenebilir olup olmadığına karar verilecek, eğer değillerse, buhar akımınınya inertleme, koyulaştırma ya da hafifletme için hazırlıklar takip edecek ve bileşimlerisürekli olarak izlenecektir.11.1.13.7 Buhar Devresinde Sıvı YoğuşumuGeminin sistemleri, buhar boru devreleri içinde birikebilen herhangi bir yoğuşum sıvısınıetkili olarak toplayıp ve dreyn edilmesi vasıtalarını sağlar. Buhar devresinde biriken sıvı,buharların serbestçe geçişini engelleyebilir ve bu nedenle devre içindeki basınç artar veayrıca sıvının üzerinde önemli derecede statik elektrik oluşumuyla sonuçlanabilir. Dreynnoktalarının geminin buhar boru devresi sisteminde alçak kısımlara yerleştirilmesiönemlidir ve bunlar hiç sıvı olmamasını sağlamak için düzenli olarak kontrol edilmelidir.11.1.13.8 Statik Elektrik DeşarjıBaşlangıç yükleme debileri konusuyla ilgili Bölüm 11.1.7.3te ve ölçüm ve numune almaprosedürleriyle ilgili Bölüm 11.8de içeren tedbirler takip edilmelidir, ilave olarak, buhartoplama sistemi içinde statik elektrik şarjlarının birikmesini önlemek için bütün borudevreleri gemi bünyesine topraklanmalı ve elektriksel olarak eşitlenmelidir. Topraklamadüzenlemeleri kondisyonlarının kontrolü için belirli aralıklarla muayene edilmelidir.Terminal buhar bağlantıları, bir izole filenç veya bir boy izole hortumun kullanılması iletanker buhar bağlantısından elektriksel olarak izole edilmelidir.
  • ISGOTT 17911.1.13.9 Eğitimözel buhar emisyon kontrol sistemi donatılmış olan gemide, Sorumlu Zabitin çalıştırmatalimatlarını almış olması önemlidir.11.1.13.10 HaberleşmeBuhar emisyon kontrolünün başlangıcını, gemi ve sahil arasında iyi bir işbirliği vehaberleşmenin önemi kuvvetlendirir. Transfer öncesi görüşmeler, her iki tarafınbirbirlerinin çalışma parametrelerinin anlamasını sağlamalıdır. Maksimum transferdebileri, buhar toplama sisteminde maksimum müsaade edilebilir basınç düşüşleri vealarm ve durdurma şartları gibi ayrıntılar ve operasyonlar başlamadan önce prosedürlerkonusunda mutabık kalınmalıdır (Bölüm 26.3 - Gemi/Sahil Emniyet Kontrol Listesinebakınız).11.1.14 TAHLİYE PROSEDÜRLERİ11.1.14.1 Tahliyeye Hazırlıkta Müşterek AnlaşmaKargo tahliyesi başlamadan önce, Sorumlu Zabit ve Terminal Temsilcisi hem tankerinhem de terminalin emniyetli olarak hazır oldukları konusunda resmi olarak anlaşmayavarmalıdır.11.1.14.2 Pompaların ve Valfların OperasyonuPompalama operasyonlarının başından sonuna, akış debisinde ani olarak hiç değişiklikyapılmamalıdır.Karşılıklı hareket eden ana kargo pompaları, metal yükleme/tahliye kollarında aşırıvibrasyon oluşturabilir, sıra ile, kavramalarda ve fırdöndü contalarında sızıntılara veyatak kaide yapısında mekanik hasara bile sebep olabilir. Mümkün olduğunca, böylepompalar kullanılmamalıdır. Eğer varsa, en düşük kritik pompa hızının seçilmesine özengösterilmeli veya eğer birden fazla pompa kullanılıyorsa, vibrasyonun kabul edilebilir birseviyede kalması için pompa hızlarının bir kombinasyonu yapılmalıdır. Kargo tahliyesiboyunca yakın takip ile vibrasyon seviyesi korunmalıdır.Santrifüj pompalar kavitasyona sebep olmayacak hızlarda çalıştırılmalıdır. Bu etki,gemide veya terminaldeki pompa veya diğer ekipmana zarar verebilir.11.1.14.3 Kapalı TahliyeInert gaz sistemlerini doğru olarak çalıştıran gemiler, kapalı tahliye operasyonlarınıyönettiği düşünülür.Inertli olmayan gemilerde, tahliye, ölçme ve numune alma; bütün aleç, iskandil vegözetleme kapakları kapalı bir şekilde normal olarak gerçekleştirilmelidir. Hava,belirlenmiş havalandırma sistemi vasıtasıyla tanklardan içeri alınmalıdır.Tahliye operasyonları sırasında kargo tanklar arasında yol alırken, alev perdeleritarafından korunan güverte delikleri yoluyla buharların güverteye çıkmasını sağlamakiçin özellikle dikkat edilmelidir.
  • 180 ISGOTTGeminin dizaynının, yeterli bir debide buhar sistemi vasıtasıyla havanın dışarıçıkmasına izin vermediği yerde, sabit bir alev perdesi ile donatılmış bir gözetleme veyaaleç deliği yoluyla havanın çıkmasına izin verilebilir. Bu durumda, artık geminin kapalıtahliye yaptığı düşünülmez.11.1.14.4 İnert Gaz ProsedürleriBir inert gaz sistemi (IGS) kullanan gemiler, tahliyenin başlamasında, sistemi tam çalışırolmalıdır ve iyi kalite inert gaz (örneğin, düşük oksijen miktarı) üretmelidir. IGS, tamçalışır olmalı ve kargonun tahliyesi veya balast basımı boyunca tatmin edici bir şekildeçalışmalıdır. Bölüm 7.1, IGSnin çalışması hakkında ayrıntılar verir.Aşağıdakiler gerçekleşene kadar kargo tahliyesi başlamamalıdır:• Slop tanklar dahil, bütün ilgili kargo tankları inert gaz (IG) ana devresiyle iştirakli.• Havalandırma valfları dahil bütün diğer kargo tank açıklıkları emniyetli bir şekilde kapalı.• IG ana devresi atmosferden izole edilmiş ve eğer bir kros bağlantı varsa, ayrıca kargo devresinden de izole edilmiş.• IG tesisi çalışıyor.• Güverte izole valfı açık.Tahliyenin tamamlanmasından sonra düşük ancak pozitif bir inert gaz basıncı, bir tankıniçine manifol damlama tavasının dreyn edilmesine ve gerekirse, her tanka el ile iskandilalmaya izin verecektir.11.1.14.5 Kargo Tanklarının BasınçlandırılmasıYüksek buhar basınçlı petrol (örneğin, doğal benzin ve bazı ham petroller), kargotanklarında düşük bir seviyeye ulaştığında, bazen sıvının yüksekliği kargo pompalarınıverimli bir şekilde çalıştırmak için yetersizdir. Eğer bir inert gaz sistemi donatılmışsa,pompa performanslarını artırmak için kargo tanklarının basınçlarının artırılmasındakullanılabilir.11.1.14.6 Ham Petrol ile YıkamaEğer geminin, tahliye esnasında, tanklarının hepsini veya bir kısmını ham petrol ileyıkama ihtiyacı varsa, Sorumlu Zabit bir ham petrol ile yıkama planını, Bölüm 22.6dasınırları belirtilmiş olan istenen tahliye planının içine almalıdır.Ham petrol ile yıkamayla ilgili gereksinimlerin tam bir açıklaması Bölüm 11.5teverilmiştir.11.1.14.7 Bir Terminale Bağlıyken Tahliyenin BaşlamasıTankerin manifold valfları açılmadan önce; sahil valfları, alıcı tanklara tamamen açıkolmalıdır. Sahil tanklarının yüksekliğinin, geminin manifold seviyesinin üzerinde olmasısebebiyle sahil devrelerinde basınç oluşabilme ve sahil devresinde hiç geri döndürmez(çek) valfların bulunmaması gibi bir ihtimal varsa, gemi bilgilendirilmelidir ve pompalartarafında uygun bir basınç oluşturulana kadar tankerin manifold valfları açılmamalıdır.
  • ISGOTT 181Tahliye yavaş bir debide başlamalı ve petrolün belirlenmiş tanklardan ve tanklaraakışının doğrulanmasında her iki tarafın da tatmin olduğu zaman mutabık kalınandebiye çıkarılmalıdır.11.1.14.8 Bir Sahilden Uzak Terminalde Tahliyenin BaşlamasıBir sahilden uzak terminalde tahliyenin başlamasından önce, gemi ve sahil arasındakiiletişimler test edilmelidir ve tamamen anlaşılmalıdır. Gemi, terminalin hazır olduğunadair sahilden açık bir işaret alana kadar manifold valflarını açmamalıdır veyapompalarını çalıştırmamalıdır. Sistem test edilene kadar tahliye yavaşça başlatılmalı vesonra adım adım mutabık kalınan maksimum akış debisine veya basıncınaçıkarılmalıdır. Sızıntıları tespit etmek için hortumların civarında denizde yakın birgözleme devam edilmelidir. Gece süresince, emniyetli ve uygulanabilir bir yerden,hortumların civarındaki su parlak bir ışıkla aydınlatılmalıdır.11.1.14.9 Bir Kıç Devre Vasıtasıyla Tahliyenin BaşlamasıBir kıç devre vasıtasıyla tahliyenin başlamasından önce, manifold valfından 3 metredendaha az olmayacak şekilde genişletilmiş tehlikeli bir bölge açıkça işaretlenmeli ve bütüntahliye operasyonu esnasında hiçbir yetkisiz personelin bu bölgenin içine girmesine izinverilmemelidir.Herhangi bir sızıntı için yakın bir gözetime devam edilmelidir ve bütün açıklıklar, havagirişleri ve kapalı bölümlere açılan kapılar sıkı bir şekilde kapalı tutulmalıdır.Yangınla mücadele ekipmanı yayılı olmalı ve kıç manifold civarında kullanım için hazırolmalıdır.11.1.14.10 Tahliye Esnasında Periyodik KontrollerTahliye boyunca gemi, kargonun sadece belirlenmiş kargo tanklarını terk ettiğini vepompa dairelerine veya koferdamlara veya denize ve bordadan tahliye valflarına hiçbirkargo kaçışının olmadığını doğrulamak için, bütün dolu ve boş tankları izlemeli vedüzenli olarak kontrol etmelidir.Gemi, en az saatte bir tank üst boşluklarını kontrol etmeli ve bir tahliye debisihesaplamalıdır. Kargo değerleri ve debileri, herhangi bir uyuşmazlığı tespit etmek içinsahil değerleriyle karşılaştırılmalıdır. Bu kontroller, mümkünse gözlemleri ve kesmekuvvetlerinin kayıtlarını, bükülme momentlerini, draft ve trim ve gemiye özel herhangi birdiğer ilgili denge gereksinimlerini içermelidir. Bu bilgi, bütün güvenilir sınırlara bağlıkalındığını ve tahliye düzeninin takip edilebildiği veya gerektiğinde düzeltilebildiğinigörmek için istenen tahliye planına karşı kontrol edilmelidir. Herhangi bir uyuşmazlıkhemen Sorumlu Zabite rapor edilmelidir.Basınçlardaki herhangi bir düşüş veya tanker ve terminal arasında tahmini miktarlardagöze çarpan herhangi bir farklılık; özellikle deniz altı boru devrelerinde olmak üzere borudevresi veya hortum sızıntılarını gösterebilir ve araştırmalar tamamlanıncaya kadarkargo operasyonlarının durdurulmasını gerektirir.
  • 182 ISGOTTGemi, herhangi bir sızıntının kontrolü için kargo güvertesi ve pompa dairesinde sık sıkkontroller gerçekleştirmelidir. Yan bölgeler de aynı şekilde düzenli olarak kontroledilmelidir. Gece boyunca, emniyetli ve uygulanabilir olan bir yerden geminin etrafındakisu aydınlatılmalıdır.11.1.14.11 Tahliye Debisinde Düzensiz DeğişiklikTahliye esnasında kargonun akışı, terminal ile varılan anlaşmaya göre tanker tarafındankontrol edilmelidir.Tahliye debisi, terminali bilgilendirmeden önemli derecede değiştirilmemelidir.11.1.14.12 Aynı Zamanda Balast ve Kargo ElleçlemesiKargo tanklarına balast alımı, kargo tahliyesi ile aynı zamanda yapılıyorsa, buharlarbalast basılmakta olan tanklardan dışarı çıkabilir, böyle bir durumda uygun tedbirleralınmalıdır.Ham petrol ile yıkama esnasında ve sonrasında buhar emisyon kontroluna rehberlik içinBölüm 11.5.8baş vurulmalıdır.11.1.14.13 Kargo Tahliyesi Esnasında İnert Gazın BaşarısızlığıKargo tahliyesi sırasında inert gaz sisteminin arızalanması durumunda yapılmasıgerekenlerle ilgili konular için Bölüm 7.1.12deki rehberliğe başvurulmalıdır.11.1.14.14 Kargo Tanklarının Süzdürülmesi ve DreyniAna kargonun tahliyesi esnasında bir slop tank veya diğer bir seçilmiş tank,süzdürülmekte olan tankların dreynlerini almada kullanılıyorsa, alıcı tankın üstboşluğunun azalacağı konusunda uyanık ve hazır olmalıdır. Bu durumlarda,taşkınlardan kaçınmak için özellikle çok dikkat edilmelidir ve dışarı verilen buharlarlailgili uygun tedbirler alınmalıdır.Bir sıvıdaki hava ve/veya gaz kabarcıklarının statik elektrik oluşturabileceğinden, havaveya gazın sıvı akıntısının içinde kalmasından kaçınmak için süzdürme pompaları veedaktörler çalıştırılmalıdır.11.1.15 KARGO OPERASYONLARINI TAKİBEN HORTUM VE BORU DEVRESİ TEMİZLİĞİ11.1.15.1 GenelSahil valfları ve geminin manifoldları arasındaki kolların veya hortumların ve borudevrelerinin temizlenmesi için prosedürler, mevcut tesislere ve bir slop tankı veya başkabir tankın olup olmadığına bağlı olacaktır. Gemi ve sahil manifoldlarının nisbiyükseklikleri prosedürleri etkileyecektir.
  • ISGOTT 18311.1.15.2 Devrenin Su ile DoldurulmasıBir ayrılmış balast sistemi olan tankerlerde, kargo pompalarının bir denizden emiştekullanılmasından mümkünse kaçınılmalıdır. Buna rağmen bazı terminaller; gemilerin,hortumların veya kolların içeriklerinin yerinden çıkarmasını ve muhtemelen kargooperasyonlarının tamamlanmasında sahil boru devrelerinin de su ile doldurulmasınıisteyecektir. İlave olan kirletme riski nedeniyle, bu uygulama sadece zorunlu olduğundagerçekleştirilmelidir ve dikkatlice planlanmalı ve yürürlüğe konmalıdır. Yer değiştirmeişlemi başlangıcından önce; gemi ve terminal, kabul edilecek prosedürlerde, özelliklepompalanacak miktar ve pompalama debisi hakkında bir anlaşmaya varmalılardır.Kargo pompaların havalandırılmasını ve deniz valfı açılırken petrolün hiç dışarıkaçmamasını sağlamak için özellikle dikkat edilmelidir.ICS/OCIMF yayını olan Kargo Pompa Dairesi Deniz Valfları boyunca Petrol Dökülme­lerinin Önlenmesikitabına baş vurulmalıdır.11.1.15.3 Devrenin DreyniYüklemenin tamamlanmasında; devrelerin içeriklerinin ısısal genleşmesinin, sızıntı veyabükülmelere neden olmamasını sağlamak için geminin güverte kargo devreleri, uygunkargo tanklarına dreyn edilmelidir. Ayrıca, hortumlar veya kollar ve belki de sahil valfı vegeminin manifoldu arasındaki bir boru devresi sistemi parçası, genellikle geminintanklarına dreyn edilir. Kargonun hortumlardan veya kollardan ve gemi veya sahildevrelerinden dreyni vermek için son tanklarda yeterli üst boşluk bırakılmalıdır.Tahliyenin tamamlanmasında geminin güverte kargo devreleri, uygun bir tanka dreynedilmelidir ve sonra sahile veya bir slop tanka tahliye edilmelidir.Dreyn işlemi tamamlandığında ve hortumlar veya kollar ayrılmadan önce, gemininmanifold valfları ve sahil valfları kapalı olmalıdır ve sabit dreyn tanklarına veyataşınabilir damlama tavalarına dreyn etmek için geminin manifoldundaki dreynmuslukları açık olmalıdır. Kargo manifoldları ve kollar veya hortumlar, ayrıldıktan sonraemniyetli bir şekilde körletilmelidir. Taşınabilir veya sabit damlama tavalarınıniçeriklikleri bir slop tanka veya diğer emniyetli bir tanka transfer edilmelidir.11.1.15.4 Hortumların ve Yükleme Kollarının Terminale Kadar TemizlenmesiEğer hortumların veya kolların terminale kadar sıkıştırılmış hava veya inert gazkulanılarak temizlenmesi gerekliyse, bir statik elektrik şarj tehlikesi oluşması veyatanklarda ya da ekipmanda mekanik hasar oluşması ihtimalinden kaçınmak içinaşağıdaki tedbirler tam olarak yerine getirilmelidir:• Benimsenen prosedür, gemi ve terminal arasında anlaşılmalıdır.• Alıcı tankta yeterli üst boşluk bulunmalıdır.• Basınçlı hava veya inert gazın miktarının en azda tutulmasını sağlamak için devre temizlenmiş olduğunda çalışma durdurulmalıdır.• Alıcı tankın girişi, tankın tabanında bulunma ihtimali olan suyun üstüne yerleştirilmelidir.
  • 184 ISGOTT• Devre temizleme operasyonu, sürekli olarak bir Sorumlu Zabit tarafından nezaret edilmelidir.11.1.15.5 Hortumların ve Yükleme Kollarının Gemiye Kadar TemizlenmesiBasınçlı hava kullanarak hortumların ve yükleme kollarının gemiye kadar temizlenmesi,aşağıdaki riskler nedeniyle gerçekleştirilmemelidir:• Statik şarj oluşumu.• İnert gaz kalitesinin tehlikeye girmesi.• Tankların veya boru devrelerinin aşırı basınç altında kalması.• Tank havalandırmalarından yayılan petrol sisleri.11.1.15.6 Geminin Kargo Boru Devrelerinin TemizlenmesiGeminin boru devrelerini temizlemek için basınçlı hava veya inert gaz kullanıldığında,örneğin, bazen pörç yapma gibi ima edilen, dalgıç bir pompanın üzerindeki sıvısütununu tahliye ederken; yukarıda anlatılan benzer tehlikeler oluşabilir ve benzertedbirler alınmalıdır. Devre temizleme operasyonları, özel gemi için önceden yayınlanançalışma prosedürlerine göre gerçekleştirilmelidir.11.1.15.7 Tankların Taban Kısımlarından Gaz ÇıkmasıBir statik biriktirici petrol içeren bir tankın tabanına hava veya inert gaz üflenerek, güçlübir statik elektrik alanı oluşturulabilir. Eğer kargoda su veya partiküler madde varsa;yükselen gaz kabarcıklarının, partikülleri ve su damlacıklarını engellemesi gibi kötü etkiyapar. Dinlenirken çökmekte olan partiküller, kargo içerisinde bir statik elektrik şarjıoluşturacaktır. Böylece, 30 dakikalık bir dinlenme periyodu, inertli olmayan bir tankıniçine veya muhtemelen bir parlayıcı atmosfer İçeren tankın içine devrelerin üflenme­sinden sonra yerine getirilir.Statik biriktirici petroller içeren tanklarda hava veya inert gaz miktarlarını en azaindirmek için tedbirler alınmalıdır. Buna rağmen, böyle kargo içeren tanklara devreleringeri kaçmasından sakınmak en iyisidir.Mümkün olduğu zaman kargo devreleri gravite ile dreyn edilmelidir.11.1.15.8 Sahilden Nitrojen AlımıÖzellikle oksijenin bitmiş olabileceği tank havalandırmaları veya çıkışları yollarındakikapalı bölümlere veya alanlara girişle ve nitrojenle ilgili potansiyel tehlikelerin farkındaolmalıdır. Nitrojenin yüksek konsantrasyonları özellikle tehlikelidir, çünkü yeterli havayıazaltıp, bölüme giren insanların oksijen yokluğundan boğulma nedeniyle bilinç kaybınaneden olabilen bir oksijen seviyesi değeri oluşturur. Egzoz gazı ile tecrübe edilmeyen birproblem, nitrojenin insan duyuları tarafından tespit edilememesidir; bu nedenle kokualmaya bel bağlanılamaz ve personel aşırı maruz katmanın fiziksel veya akılla ilgilibelirtileri önleyici tedbirler almak için zamanında fark edemeyebilir.
  • ISGOTT 185Örneğin tankları pörç yapmak, kargoları takviye etmek veya devreleri temizlemek için,sahilden nitrojen ikmali gerekliyse; bunun yüksek basınçta (10 bara kadar) ve yüksekbir akışta olabildiğini ve kargo tanklarının aşırı basınç altında kalmasından dolayıpotansiyel olarak tehlikeli olabildiğini geminin bilmesi gereklidir. Bir risk analizigerçekleştirilmelidir ve eğer uygun risk karşılıkları yerinde ve çalışıyorsa, sadeceoperasyon ilerlemelidir. Bölüm 7.2.2de ayrıntıları verilen tedbirler yerine getirilmelidir.Aşırı basınç riskini azaltmanın bir metodu; tankın, girişininkinden daha büyük akış debikapasitesi olan gaz çıkışlarının olmasını sağlamaktır, böylece tank fazla basınç altındakalamaz. Buhar kontrol ve emisyon kurallarının kapalı operasyon gerektirdiği yerde;nitrojenin içeri akışı, buhar dönüş devresi boyunca olası maksimum buhar akışına eşitveya daha az bir hıza sınırlandırılmalıdır. Bunu sağlamak için kesin tedbirler uygunolmalıdır. Akış hızını sınırlamak için manifoldtan önce küçük bir hortum veya redüksiyonkullanılabilir, ancak basınç terminal tarafından kontrol edilmelidir. Bir gösterge, gemidebasıncı izlemek için uygundur.Sıvı akışını kontrol için dizayn edilmiş bir gemi manifold valfını kullanarak, bir gazakışını kısmaya kalkışmak uygun değildir. Buna rağmen manifold, acil bir durumda hızlıve güvenli bir durdurma için kullanılabilir ve kullanılmalıdır. Bir gazda ani basınçyükselmesinin etkisinin, bir sıvınınki kadar şiddetli olmadığı not edilmelidir.Örneğin bazı oldukça özel olarak geliştirilmiş yağlama yağları gibi hassas kargolar,sahilden tedarik edilen nitrojen battaniyesi veya yastığı altında taşınmalıdır. Böyledurumlarda, yüklemeden önce giriş kargo tankının pörç yapılması tercih edilebilirdir.Böyle bir pörç işlemi tamamlanmış olduktan sonra, kargoyu kapalı bir durumdayüklemek, istenen yastık tank içerisinde oluşacaktır. Bu; yüklemenin tamamlanmasındaayrı bir prosedür olarak, sahilden temin edilen nitrojenle yastıklama yaparken mevcutolan aşırı basınç altında kalma riskini önemli derecede azaltır.11.1.15.9 Pik YapmaPik yapma, daha çok silindirik veya küre şeklindeki bir madde ile devrenin temizlen­mesidir ve bir sıvı ile veya sıkıştırılmış gaz ile devrenin içine itilmesi bir pik olarakbilinir. Bir pik devreyi tamamen temizlemek için kullanılabilir, bu durumda genelliklesıkıştırılmış gaz ile veya su ile itilecektir veya boru devresinde mümkün olduğu kadar hiçürün kalmamasını sağlamak için önceki cinsi takip etmek, böylelikle sonraki cinstarafından itilmiş olacağı muhtemeldir.Pikin yakalanması için müşterek bir düzen; sahil terminali için, gemi manifoldunun dışkısmına monte edilen ve pikin yerinden çıkartabildiği, bir pik alıcısının teminidir.Pikin hareketi için gereken minimum basınç yaklaşık 2,7 bar (40 psi) olması düşünül­melidir, fakat basınç 7 bara (100 psi) kadar kullanılabilir.Herhangi bir pik yapma operasyonu uygulanmadan önce, Sorumlu Zabit ve TerminalTemsilcisi prosedürler ve yerleştirilecek olan ilgili koruyucular hususunda anlaşmayavarmalıdır. İtici gaz veya sıvı hacmi, basınçlar, devre boyunca gidecek pik için gerekenzaman, devrede kalacak kalıntı kargonun hacmi ve mevcut aleç hacminin miktarıgörüşülmelidir ve mutabık kalınmalıdır.
  • 186 ISGOTTPik yapma operasyonu esnasında, terminal pikin devrede sıkışmamasını sağlamak içinkarşı basıncı izlemelidir. Beklenen zaman periyodu içinde gelen bir pik arızası, pikinserbest hareketinin kısıtlanmış olduğunu gösterecektir.Pik yapma operasyonunun tamamlanmasında; terminal, pikin varmış olduğunu kesinolarak doğrulamalıdır. Sahil devresindeki arta kalan herhangi bir basınç, pik kapanıaçılmadan veya kargo kolları ya da hortumları ayrılmadan önce kaçırılmalıdır.Alıcı ucundaki personel, pik alıcı ünitesinde tortu olabileceğinden haberdar olmalıdır veörneğin, bez parçası, emici madde ve varil gibi bununla başa çıkabilecek vasıtalarınorada olması gerekir.11.2 DENGE, STRES, TRİM VE ÇALKALANMA DURUMLARI11.2.1 GENELTek cidarlı petrol tankerlerinin genellikle, her şartta doğal olarak sabit kaldıkları yüksekbir metasentır yüksekliği vardır. Kargo ve balast operasyonları boyunca tankerpersonelinin, boyuna bükülme momentlerini ve düşey kesme kuvvetlerini her zamanhesaba katması gerektiği halde, geminin gerçek dengesinin nadiren en önemli birkaygısı olmuştur. Buna rağmen, çift cidarların tanker dizaynına girmesiyle bu durumdeğişmiştir.11.2.2 SERBEST YÜZEY ETKİSİKarşı karşıya kalınan muhtemel ana problem, kargo ve çift cidar balast tanklarındaki sıvıserbest yüzeyinin enine metasentırdaki etkisidir.Bu tankların dizayn, tip ve sayısına bağlı olarak serbest yüzey etkisi, enine metasentıryüksekliğinin önemli derecede azalmasıyla sonuçlanabilir. Bu durum, hiç merkeziperdesi olmayan geniş kargo tanklarının bir bileşimi durumunda ve balast tanklarının hiçmerkezi perdesi olmayan (U tanklar) balast tanklarında daha şiddetli olacaktır.Herhangi bir operasyonun en kritik aşaması, kargonun tahliyesi esnasında d.b. balasttankları doldurulurken ve kargonun yüklenmesi esnasında tanklar boşaltılırken olacaktır.Eğer yeterli kargo tankları ve balast tankları eş zamanlı olarak yan dolu (s/ac/c) ise;toplam serbest yüzey etkisi, enine metasentır yüksekliğini, geminin enine dengesinintehdit edilebileceği bir noktaya düşürmek için yeterli olabilir. Bu, geminin aniden birtarafa yatmasına veya eğim açısını büyütmesiyle sonuçlanır. Bir geniş serbest yüzeyalanı, özellikle daha büyük iskandillerde dengeyi tehdit eder ve düşey ağırlık merkezininyüksek olmasını etkiler.Kargo ve balast operasyonlarında bulunan tanker ve terminal personelinin, bu potan­siyel problemi bilmesi ve bütün kargo ve balast operasyonlarının tam olarak gemininyükleme el kitabına göre idare edildiğini bilmesi zorunludur.
  • ISGOTT 187Birden çok kargo ve balast tankının aynı anda işlem görmesini önlemek için birbirinebağlama tertibatlarının bulunduğu yerde bir fazla serbest yüzey etkisine neden olmasıtam işletimsel dizilişte her zaman korunmalıdır ve asla diğer sorunlardan önemliolmamalıdır.Sınırlı metasentır yüksekliği ile çalışan gemiler, metasentır yüksekliğini hesaplayan biryükleme bilgisayarıyla donatılmalıdır.11.2.3 AĞIR HAVA BALASTIÇalkalanma nedeniyle potansiyel bir problem göstermesi, ağır hava balastı olarak birkargo tankını kısmen yüklemeden kaçınmak, Kaptanlar ve zabitler için zorunludur.Serbest yüzey ve tank tabanının düz olması bileşimi, boru devreleri ve tank iç yapısınaciddi hasar vermeye uygun gücün dalga enerjisinin doğmasıyla sonuçlanabilir.11.2.4 YÜKLEME VE TAHLİYE PLANLAMASIKesinlikle belirtilmiş draft, trim ve eğim gereksinimlerini aşmaktan sakınmak, aynı andakesme kuvveti, bükülme momentleri ve metasentır yüksekliğinin belirli sınırlar içindekalması için balast alımı ve balast tahliyesi kargo operasyonlarına göre planlanmış veprogramlanmış olmalıdır.11.3 TANK TEMİZLİĞİ11.3.1 GENELBu Bölüm; gazfrili olmayan, inertli olmayan veya inertli tanklarda taşınmış uçucu olanveya olmayan petrolün tahliyesinden sonra kargo tanklarının temizlenmesi için emniyettedbirleri ve prosedürleriyle ilgilidir. Ayrıca, kargo bulaşmış balast bölümlerinintemizliğine de rehberlik eder.11.3.2 TANK YIKAMA RİSK YÖNETİMİBütün tank yıkama operasyonları dikkatli bir şekilde planlanmalı ve dokümanteedilmelidir. Planlanmış tank yıkama operasyonlarıyla ilgili potansiyel tehlikeler,sistematik olarak tanımlanmalı, risk analizi yapılmalı ve uygun önleyici tedbirleryürürlüğe konarak risk makul derecede uygulanabilecek kadar düşük tutulmalıdır(ALARP).Tank yıkama operasyonlarının planlanmasında ilk tehlike, bir ateşleme kaynağı veparlayıcı bir atmosferin aynı zamanda mevcut olmasından doğan, yangın veyapatlamadır. Bu nedenle odak noktası; kenarları hava/oksijen, ateşleme kaynağı ve yakıt(örneğin, parlayıcı buhar) olarak bilinen yangın üçgeni tehlikesini arttıran tehlikelerdenbiri veya daha fazlasını elimine etmek olmalıdır.İnertli Tanklarİnertli bir atmosferde tank yıkaması yapmak, riski en düşük olan metottur. Inert şartıhiçbir belirsizliği şart koşmaz, tarifteki gibi tankı inertli saymak için; tankın, kargotanklarını inertlemek için ve her bir kargo tankı atmosferindeki oksijen miktarını yanmayıdesteklemeyecek bir seviyeye düşürmek için SOLAS gereksinimini yerine getirmesigerekir.
  • 188 ISGOTTTankta doğrudan yapılan ölçümler kusur olduğunu gösteriyorsa, bu ihmalin anlamı,tankın inertli şartta olmadığı düşünülmelidir.İnertli Olmayan TanklarYa gemideki tesislerden (yani, IGS tesisi) ya da sahilden besleme ile inert gaz girişiolmamış olan gemilerde, yangın üçgeninin yakıt ve ateşleme kaynakları kenarlarınınyazılması ihtimaldir. İnertli olmayan bir şartta, bu iki tehlikenin ayrı ayrı azaltılmasınısağlayacak hiçbir fiziksel engel yoktur. Böylece, inertli olmayan şartta tank yıkamanınemniyeti ekipmanın doğruluğuna ve bu iki tehlikenin etkili bir şekilde kontrol edilmesinisağlamak için bütün prosedürlerin yerine getirilmesine bağlıdır.İnertli olmayan kargo tankının yıkanması sadece; tank atmosferinin parlayıcılığını veateşleme kaynaklarını kontrol etmek için bir tedbirler kombinasyonu tarafından yangınüçgeninin iki kenarı tutulduğunda gerçekleştirilmelidir.İnertli olmayan tarzda çalışan bütün tankerlerde; tank atmosferlerini kontrol etmek içinkargo tanklarını tank yıkama ile aynı zamanda mekanik olarak havalandırma kabiliyeti,tankların dizayn ve ekipmanında bulunması önerilir.11.3.3 DENETİM VE HAZIRLIK11.3.3.1 DenetimSorumlu bir zabit bütün tank temizliği ve gazfri işlemlerine nezaret etmelidir.Operasyonlarda bulunan bütün personel, Sorumlu Zabit tarafından, tank temizlemeplanları ve personelin rolleri ve başlamadan önceki sorumlulukları hakkında tamamenbilgilendirilmelidir.Gemideki diğer bütün personel, tank temizliğinin başlamak üzere olduğundan haberdaredilmeli ve bu uyarı direkt olarak tank yıkama operasyonunda bulunmayan ancak, kendiişleri, tank yıkama operasyonunun emniyetini etkileyebilenleri de kapsamına almalıdır.11.3.3.2 HazırlıkTank yıkama operasyonlarından hem önce hem de esnasında Sorumlu Zabit, Bölüm4te belirtilen uygun tedbirlerin alınmasını tatmin edici bir şekilde sağlamalıdır. Eğertankerin yanında başka bir vasıta yanaşmış bulunuyorsa, onun personeli deuyarılmalıdır ve onların da ilgili bütün uygun emniyet tedbirleri doğrulanmalıdır.Bir iskelede bağlı iken tank temizliği veya gazfriye başlamadan önce aşağıdaki ilaveönlemler alınmalıdır:• Bölüm 24de açıklanan ilgili tedbirler alınmalıdır.• Sahildeki ilgili personelle, iskeledeki şartların bir tehlike oluşturup oluşturmadığını araştırmak ve operasyonların başlanabileceğine dair anlaşma yapmak için bilgi alışverişinde bulunulmalıdır.Bir tankerde tank yıkamada kullanılan metot, kargo tanklarındaki atmosferin nasılyönetildiğine bağlıdır ve gemide donatılı olan ekipman tarafından belirlenecektir.
  • ISGOTT 18911.3.4 TANK ATMOSFERLERİTank atmosferleri aşağıdakilerden biri şeklinde olabilir:11.3.4.1 İnertliBu, tank atmosferinin en düşük patlama riskinde olduğu bir durum olarak bilinir, inertgazlı olunduğu sürece parlayıcı olmayacak şekilde korunan atmosferin faydasınınsonucudur ve herhangi bir kargo tankının herhangi bir kısmında baştan başa oksijenmiktarının, pozitif bir basınç altında iken hacimce %8i aşmayan bir seviyeyeindirilmesinin sonucudur (Bölüm 7.1.5.1e bakınız).İnertli bir atmosferin korunması için gereksinimler ve yıkama esnasında alınması gere­ken tedbirler Bölüm 7.1.6.9da açıklanmıştır ve tank yıkama operasyonları boyunca biratmosferin en güvenilir kontrol seviyesini de içerir.Yangın üçgeni şartlarında, bu metot yangın üçgeninin oksijen tarafını fiziksel olarakkaldırır ve kontrol eder.11.3.4.2 İnertli OlmayanBu Bölümün amacı için, inertli olmayan bir atmosfer, oksijen miktarının hacimce %8dendaha az olduğu doğrulanmayan bir atmosferdir.İnertli olmayan atmosferlerde tank yıkama ve gazfri yapma operasyonlarının, yüksekrisk ihtimali oluşturduğunun hesaba katıldığının kabulünde, operasyonların risklerinimakul derecede uygulanabilecek kadar düşürmek (ALARP) için ilave kontrol tedbirlerigerekir. Bu kontrol tedbirleri yangın üçgeninin iki tarafını tutmalıdır, yani:. Yakıt ve• Ateşleme kaynakları.11.3.5 TANK YIKAMA11.3.5.1 İnertli Bir Atmosferde Yıkamaİnertli atmosferlerde yıkama için tatmin edici kontrol tedbirlerine Bölüm 7.1.6.9a bakınız.Tank yıkama operasyonları esnasında; tanktaki atmosferin, parlayıcı olmayan (hacimde%8i aşmayan oksijen miktarı) bir şekilde ve pozitif bir basınçta kalmasını sağlamak içintedbirler alınmalıdır.11.3.5.2 İnertli Olmayan Bir Atmosferde Yıkamaİnertli olmayan kargo tankının yıkanması sadece, hem ateşleme kaynağının hem detank atmosferi parlayıcılığının kontrol edilmiş olması durumunda gerçekleştirilmelidir,inertli olmayan bir durumdaki tankların yıkama operasyonlarında bunu başarabilmekiçin, ateşleme kaynaklarını ve yakıtı kontrol için aşağıdaki tedbirler alınmalıdır.
  • 190 SGOTT İNERTLİ DEĞİL İNERTLİ 0 2 miktarı hacimde ISGOTT 0 2 miktarı hacimde Hayır "• %8den az olduğu > 11.3.5.2.ye %8den az olduğu teyit edildi doğrulanmadı bakın I Evet I Tankı yıka Devre taban flaşı l ISGOTT7.1.6.9.abak LFL ölçümü ^_ 1 Hayır • Havalandır %-IOLFLdenaz _ I Evet i Tankı yıka Evet I A Atmosferi izle I I % 35 LFLden az Hayır i Yıkamayı durdur, havalandır I Atmosferi izle % 10 LFLden azŞekil 1 1 . 4 - İnertli olmayan tank atmosferinde tank yıkanırken yakıtı kontrol etmek için basamakları gösteren akış şeması.
  • ISGOTT 191Tank Atmosferindeki Yakıtı* Kontrol Etmek(Şekil 11.4teki inertli olmayan tank yıkama akış diyagramına bakınız.)Yıkamadan Önce:• Tank tabanı su ile flaş edilmelidir, böylece bütün kısımlar örtülmüş olur ve sonra süzdürülür. Bu flaş işlemi, ana kargo pompaları ve devreleri kullanılarak gerçekleştirilmelidir. Alternatif olarak, tankın bütün derinliği boyunca uzanan sabit boru devreleri kullanılmalıdır. Bu flaş işlemi, tank yıkama makineleri kullanılarak gerçekleştirilmemelidir.• Kargo pompaları, tahliye devreleri ve iştirak devreleri içeren boru devre sistemi de su ile flaş edilmelidir. Flaş suyu, dizayn edilmiş tanka veya belirlenmiş sloplara dreyn edilmelidir.• Atmosferdeki gaz konsantrasyonunu %10a veya Alt Parlama Sınırının (LFL) altına düşürmek için tank havalandırmalıdır. Gaz testleri çeşitli seviyelerde yapılmalıdır ve parlayıcı gaz ceplerinin var olma ihtimaline, örneğin, tank içinde (dalgıç) bulunan kargo pompası pervaneleri gibi özellikle hareketli parçalarda sıcak noktalar oluşturabilen mekanik ekipman gibi potansiyel ateşleme kaynaklarının civarında gereken önem gösterilmelidir.• Tank yıkama işlemi sadece, tank atmosferi %10a veya LFLnin altında bir seviyeye ulaştığında başlayabilir.Yıkama Esnasında:• Atmosfer testi sık sık yapılmalı ve LFL yüzdesindeki değişimi izlemek için yıkama esnasında tanktaki değişik seviyelerde yapılmalıdır.• Gaz ölçme ekipmanının verimini suyun etkileme ihtimaline ve böylece ölçümleri almak için yıkamaya geçici olarak ara vermeye gereken önem verilmelidir.• Mekanik havalandırma, imkanı olduğunda, yıkama boyunca devam edilmeli ve tankın bir ucundan diğer tarafına havanın serbestçe akışı sağlanmalıdır.• Tank yıkama ile aynı zamanda mekanik havalandırma yapabilme tavsiye edilir, ancak mekanik havalandırma ihtimali olmadığında, tank atmosferinin izlenmesi hızlı gaz oluşması İhtimaline karşı daha sık yapılmalıdır.• Tank atmosferi, %35 LFLyi aşmayan bir seviyede muhafaza edilmelidir. Bir tankın içindeki herhangi bir ölçüm yapılan noktada gaz seviyesi %35 seviyeye ulaşırsa, o tanktaki tank yıkama operasyonları durdurulmalıdır.• Sürekli havalandırma, gaz konsantrasyonunu %10da veya LFLden daha düşük bir değerde tutmaya muktedir olduğunda, yıkamaya tekrar başlanabilir.• Tankın diğer tanklara iştirakli bir havalandırma sistemi varsa, diğer tanklardan gazın girmesini önlemek için tank izole edilmelidir.
  • 192 ISGOTTTanktaki Ateşleme Kaynağını Kontrol Etmeka) Bireysel tank yıkama makinelerinin, 60 m7saat ten fazla bir kapasitesi olmalıdır.b) Kargo tank başına toplam su kapasitesi mümkün olduğunca düşük tutulmalıdır ve 180 m3/saati geçmemelidir.c) Farklı yıkama metotları risklerin çeşitlenmesini arttırır ve inertli olmayan şartlarda tank yıkaması için aşağıdakiler takip edilmelidir: • Tekrar devir daim edilen su kullanılmamalıdır. • Isıtılmış yıkama suyu kullanılabilir, ancak gaz konsantrasyonu LFLnin %35ine vardığında kullanım durdurulmalıdır. Düşük parlama noktalı bir ürün için bir sıcak yıkama sadece, takiben tam bir (örneğin, tavandan tabana) soğuk su dönüşü olacaksa yapılmalıdır. • Eğer yıkama suyu sıcaklığı 60°Cnin üzerinde ise, gaz konsantrasyonunun seviyesinin izlenmesi artan bir sıklıkla yapılmalıdır. • Yıkama suyunun sıcaklığı 60°Cyi aşmıyorsa, sadece kimyasal katkılar düşünülebilir. • Tank yıkaması inertli olmayan şartlarda İken tanka asla stim enjekte edilmemeli ve böyle bir işlemin yapılması tank gazfri olana kadar düşünülmemelidir (Bölüm 3.1.2ye ve Tanımlara bakınız).d) Yıkama esnasında tank sürekli dreyn edilmelidir. Yıkama suyunun birikmesi halinde temizlik için yıkama durdurulmalıdır.e) Her zaman, yıkama suyu alıcı/slop tankına tahliye, o tanktaki sıvı seviyesinin altında yapılmalıdır.f) Eğer seyyar yıkama makineleri kullanılırsa, yıkama makinesi tanka girmeden önce bütün hortum bağlantıları tamamlanmalıdır ve elektriksel devamlılık için test edilmelidir. LFL seviyesi %10 veya daha az olana kadar seyyar yıkama makineleri tanka sokulmamalıdır. Makine tanktan çıkarıldıktan sonraya kadar bağlantılar ayrılmamalıdır. Hortumu dreyn etmek için, bir kaplin kısmen açılabilir (ancak tamamen değil) ve sonra makine çıkarılmadan önce tekrar sıkılabilir.g) İskandil çubukları veya diğer ekipmanın tanka sokulması, bir tam derinlikteki iskandil borusu kullanılarak yapılmalıdır. Eğer tam derinlikli iskandil borusu donatılmamışsa, iskandil çubuğu veya diğer ekipmanın metalik parçalarının elektriksel olarak eşitlenmesi ve tanka sokulmadan önce emniyetli bir şekilde gemiye topraklanması ve çıkarılana kadar böyle kalması zorunludur. Bu tedbir yıkama esnasında uygulanmalıdır ve yıkama sonrasında statik şarj taşıyan sislerin dağılması için yeterli olan beş saat süresince uygulanmalıdır. Eğer, yıkamadan sonra tank devamlı mekanik olarak havalandırılırsa, bu periyot bir saate düşürülebilir. Bu periyot esnasında:
  • ISGOTT 193 • Bir ara seviye dedektörünün metal yapısı, bir kıskaç veya cıvatalı metal bağlantısı vasıtasıyla gemiye topraklanmışsa kullanılabilir. • Bir metal çubuk, bir kıskaç veya cıvatalı metal bağlantısı vasıtasıyla gemiye topraklanmış bir iskandil şeridinin ucunda ise kullanılabilir. • Bir lif halatın ucunda sarkıtılan bir metal iskandil çubuğu; bir topraklama yolu elde etmek için halata güvenilemediğinden, halatın ucu güverte seviyesinde gemiye bağlanmış olsa bile, kullanılmamalıdır. • Genelde tamamen metal olmayan maddelerden yapılmış olan ekipman kullanılabilir, örneğin bir ahşap iskandil çubuğu, topraklanmadan doğal bir lif halatla sarkıtılabilir. • Sentetik polimerlerden yapılmış halatlar, kargo tankların içine sarkıtılan ekipmanlar için kullanılmamalıdır.h) Tank içindeki (dalgıç) kargo pompaları, tank yıkama makineleri, tank ölçme ekipmanları vb. gibi makinelerin mekanik kusurlarından dolayı ateşleme tehlikesine karşı korunmak için tedbirler alınmalıdır.i) El takımları, iskandil çubukları, numune kovaları ve benzerleri gibi metal nesnelerin tankın içine düşmesi ile oluşan mekanik kıvılcım riskini azaltmak için tedbirler alınmalıdır.j) Yapısal olarak emniyetli olmayan ekipmanın, örneğin, el fenerleri ve muayene lambaları, cep telefonları, haberleşme telsizleri, cep bilgisayarları, elektronik ajandalar ve benzerlerinin kullanımına izin verilmemelidir.11.3.6 TANK YIKAMASI İÇİN TEDBİRLER11.3.6.1 Seyyar Tank Yıkama Makineleri ve HortumlarıSeyyar tank yıkama makinelerinin dış kısmı, bir kargo tankının dahili yapısı ile temasın­dan küçük bir kıvılcım oluşturmayacak bir maddeden olmalıdır.Hortum için kaplin/rekor düzenlemesi; bağlantı rekorları, tank yıkama makinesi,hortumlar ve sabit tank yıkama su besleme devresi arasında elektrik eşitlemesikurulabilecek şekilde olmalıdır.Yıkama makineleri; su hortumuna, uygun bir bağlantı ile veya harici bir tel ile elektrikseleşitlenmesi yapılmalıdır.Bir kargo tankına sarkıtıldığında makineler, doğal bir lif halat vasıtasıyla sarkıtılmalıdırve su besleme hortumu vasıtasıyla sarkıtılmamalıdır.11.3.6.2 Hem Sabit Hem de Seyyar Tank Yıkama Makineleriyle Kullanım için Taşınabilir HortumlarElektriksel devamlılığı sağlamak için bütün seyyar tank yıkama hortumlarında elektrikseleşitleme kabloları bulunmalıdır. Kaplinler, aralarında etkili elektriksel eşitlemeyisağlayacak bir şekilde bağlanmalıdır.Hortumlar, kolay tanınması için sabit bir şekilde markalanmalıdır. Tarih ve elektrikseldevamlılık testi sonucunu gösteren bir kayıt tutulmalıdır.
  • 194 ISGOTT11.3.6.3 Tank Yıkama Hortumunun Test EdilmesiTank yıkama makineleri için sağlanan bütün hortumlar kullanılmadan önce kuruşartlarda elektriksel devamlılığı için test edilmelidir ve hiçbir durumda direnç her metreuzunluk için 6 ohmu aşmamalıdır.11.3.6.4 Kargo Elleçlenmesi ile Aynı Anda Tank YıkanmasıGenel bir kural olarak; tank yıkama ve gazfri yapma, kargo elleçlemesi ile aynı andayapılmamalıdır. Eğer herhangi bir nedenden dolayı bu gerekirse, hem TerminalSorumlusu hem de liman otoritesi ile yakın bilgi alışverişi olmalı ve anlaşmayavarılmalıdır.11.3.6.5 Serbest DüşmeSlop veya suyun toplanma tankına serbest düşmesinden sakınmak gereklidir. Sıvıseviyesi, sıçramayı önlemek için toplayıcı slop tankı tahliye girişini en az bir metregeçmiş olmalıdır. Slop ve kargo tankları inert gazlı olduğu zaman buna gerek yoktur.11.3.6.6 Suyun Sprey Halinde Püskürtülmesiİçinde önemli miktarda statik biriktirici petrol olan bir tanka suyun sprey halindepüskürtülmesi, ya çalkalanarak ya da suyun çökmesiyle, sıvı yüzeyinde statik elektrikşarjına sebep olabilir. Tank inertli bir şartta olmadıkça, su ile yıkamaya başlamadanönce, tankların içindeki statik biriktirici petrol daima dışarı alınmalıdır. (Bölüm 3.3.4ebakınız.)11.3.6.7 Petrol Kargosunun Makine Dairesinden Hariç TutulmasıEğer tank yıkama sisteminin bir kısmı makine dairesinden hariç tutulursa, petrolkargosunun makine dairesine girmesini önlemek için, yıkama operasyonu tamamlanırtamamlanmaz hemen körleri filençleri takılmalıdır.11.3.6.8 Özel Tank Yıkama ProsedürleriBelirli ürünlerin taşınmasından sonra tanklar sadece, stim basılarak veya yıkamasuyuna tank katkıları veya temizlik kimyasalları ilave edilerek layıkıyla yıkanabilir.Tanklara Stim BasılmasıStatik elektrik tehlikesi nedeniyle, kargo tankları içine stim verilmesine, parlayıcıatmosfer riski olan yerlerde izin verilmemelidir. Stim verilmesinin yararlı olacağıdüşünülen durumlarda da her zaman parlayıcı olmayan bir atmosferin garantiedilmeyeceği unutulmamalıdır.Stim verme, statik elektrik olarak yüklü olabilen sis bulutları oluşturabilir. Böyle bulutlarınetkileri ve muhtemel tehlikeleri, su ile yıkamada oluşan sisler için anlatılanlarlabenzerdir, ancak yük seviyeleri daha yüksektir. Maksimum yük seviyelerine ulaşmak içingerekli olan süreleri de çok daha azdır. Bundan başka, stim basmanın başlangıcında birtankta nerdeyse hiç hidrokarbon gazı olmamasına rağmen, ısı ve karışıklık genelliklegazların tahliyesine sebep olacaktır ve parlayıcı cepler oluşabilir.
  • ISGOTT 195Stim basma sadece, ya inertli ya da su ile yıkanmış ve gazfrili olan tanklardayapılmalıdır, stim basma işleminden önce parlayıcı gaz konsantrasyonu LFLnin%10unu aşmamalıdır. Tank içerisinde buhar basıncı oluşumundan kaçınmak içintedbirler alınmalıdır.Bölüm 3teki statik elektrik tedbirlerinin tam olarak gerçekleştirilmesi zorunludur.Tank Yıkama Suyunda Kimyasalların KullanımıTank yıkama suyunda kimyasalların kullanımındaki sınırlamalar, tank atmosferinincinsine bağlı olacaktır (Bölüm 11.3.5.2ye bakınız).Eğer tank temizleme kimyasalları kullanılacaksa, belirli ürünlerin bir zehirlilik veyaparlama tehlikesi meydana getirebileceğini bilmek önemlidir. Personel, ürünün SınırBaşlangıcı Sınır Değerinden (TLV) haberdar edilmelidir. Dedektör tüpleri özellikle,tanktaki belirli gazların ve buharların varlığını tespit için uygundur. Bir parlayıcı atmosfermeydana getirme özelliği olan tank temizleme kimyasalları normal olarak sadece, tankineklenmiş olduğunda kullanılmalıdır.Tankların Kısmi Temizliği için Kimyasalların KullanımıBazı ürünler, el ile temizleyerek tank perdelerinin ve kör noktaların kısmi temizliği içinkullanılabilir, kullanılan tank temizleme kimyasalının küçük miktarda olmasının ve tankagiren personelin kapalı alana girişin tüm gereksinimlerini yerine getirmiş olmasısağlanmalıdır.Yukarıya ilave olarak, bu ürünlerin kullanımı için herhangi bir üreticinin talimatları veyaönerileri yerine getirilmelidir. Limanda bu operasyonları gerçekleştirmek için yerelotoriteler ilave gereksinimler isteyebilir.Tank temizleme kimyasalları için bir Madde Güvenlik Bilgi Dokümanı (MSDS),kimyasallar kullanılmadan önce gemide olmalıdır ve alınması gereken tedbirlerhakkında her öneri takip edilmelidir.11.3.6.9 Kurşunlu BenzinŞartlara göre sahil tankları, uzun periyotlar için kurşunlu benzin içerebilir ve bu yüzdenKurşun Tetraetil ve Kurşun Tetrametil nedeniyle bir tehlike arz edebilir, gemilerintankları normal olarak farklı ürünler arasında birbirini izler ve böylece çok küçük risksunabilir. Ancak, devamlı olarak kurşunlu benzin taşınmasında kullanılan bir tanker, herkargo tahliyesinden sonra tanklarının taban kısımlarını su ile flaş etmelidir.11.3.6.10 Sediment, Kısır ve Sılacın ÇıkarılmasıTank içindeki sediment, kısır ve sılacın el ile çıkarılmasından önce, tank atmosferiningiriş için emniyetli olduğu doğrulanmalı, bölüme giren personelin sağlığını ve güvenliğinisağlamak için uygun kontrol tedbirleri yerine getirilmelidir. Bölüm10.9da tarif edilentedbirler çalışma periyodunun başından sonuna kadar muhafaza edilmelidir.
  • 196 ISGOTTGazfrili tanklardan katı artıkların veya ürünlerin çıkarılmasında olduğu gibi ilave tanktemizlik operasyonları için kullanılan ekipman, tutuşturucu bir tehlike yaratmayandizaynda ve yapıda ve seçilmiş özel maddelerden yapılmış olmalıdır.11.3.6.11 Kirlenmiş Balast Bölümlerinin TemizlenmesiBir balast tank içine bir kargo tankından sızıntı olduğunda, MARPOLa uymak vetamirlerin etkileri için tankı temizlemek gerekecektir.Ham petrol veya siyah petroller bulaştığında bu işler zordur ve özellikle D.B. veya çiftcidar bölümlerinde olduysa, özellikle zordur.Mümkün olduğu kadar uzak, özellikle başlangıç aşamasındaki tank temizliği, elde hor­tumla yıkamaktan başka metotlar ile yapılmalıdır. Böyle metotlara; seyyar tank yıkamamakinelerinin kullanılması, deterjanların kullanımı veya tank tabanının su ve deterjanlayıkanması dahil olabilir, ancak bunlarla sınırlı değildir. Elde hortumla yıkama sadece,küçük alanlara bulaşmada veya temizliğin son aşamasında izin verilebilir. Hangi metotkullanılırsa kullanılsın, tank yıkamaları her zaman MARPOL kurallarına uygunelleçlenmelidir.Bir makine veya deterjan yıkamasından sonra, son elde hortumla yıkama için girişöncesi, tank Bölüm 11.4.7de söz edilen prosedürlere uygun, her bir örneklemenoktasındaki okumaların Bölüm 10da giriş için güvenli kriterini karşılayan atmosferigötserinceye kadar, havalandırılmalıdır. Bölüme giren personelin sağlık ve güvenliğinikorumak için uygun kontrol tedbirleri yerine getirilmelidir.11.4 GAZFRİ YAPMAK11.4.1 GENELGenel olarak gazfri yapma işlemleri tanker operasyonlarının en tehlikeli periyotlarındanbiri olarak kabul edilir. Bu; gazfri giriş için olsun, Sıcak Çalışma için olsun veya kargokalite kontrolü için olsun doğrudur. Gazfri esnasında yerinden çıkartılan kargo buharlarıoldukça parlayıcıdır, bu yüzden iyi planlama ve ayrıntılı sıkı kontrol gereklidir. Bu işlemsırasında petrol gazının zehirleme etkisinin önemi göz ardı edilmemeli ve bütün ilgililerısrarla uyarılmalıdır. Bu yüzden tank temizliği ve gazfri yapılması ile ilgili tümoperasyonlarda mümkün olan bütün ihtimamın gösterilmesi şarttır.11.4.2 SOLUNUM APARATSIZ GİRİŞ İÇİN GAZFRİSolunum aparatsız giriş için gazfri yapmak için; testler, hidrokarbon gazkonsantrasyonunun bölümde baştan sona LFLnin %1inden daha az olduğunu,hacimce oksijen miktarının %21 olduğunu ve hiçbir hidrojen sülfit, benzen veya diğerzehirli gazların olmadığını doğrulayana kadar bir tank veya bölüm havalandırılmalıdır(Bölüm 10.3e bakınız).
  • ISGOTT 19711.4.3 PROSEDÜRLER VE TEDBİRLERAşağıdaki tavsiyeler genel olarak kargo tanklarını gazfri yapma işleminde tatbik edilir:• Bir Sorumlu Zabit bütün gazfri operasyonlarını nezaret etmelidir.• Gemideki bütün personel gazfri işleminin başlamak üzere olduğundan haberdar edilmelidir.• Uygun Sigara İçmek Yasaktır* uyarıları tatbik edilmelidir.• Gaz ölçümleri için kullanılan ekipmanlar, operasyonlar başlamadan önce, kalibre edilmeli ve imalatçının talimatlarına uygun olarak test edilmelidir.• Numune alma devre boruları, mevcut gazlarla kullanım için uygun olmalı ve gaz sızdırmaz olmalıdır.• Tüm tank açıklıkları, ayrı bölümlerin doğru havalandırması başlamak üzere oluncaya kadar kapalı tutulmalıdır.• Parlayıcı gazın tanktan çıkarılışı, geminin onaylanmış metoduna göre olmalıdır. Gazfri işleminde, güverte seviyesinde veya kaporta açıklıkları boyunca gaz kaçışı olan yerde, çıkan gazın güverteden neta olması için yeterli bir çıkış hızı sağlamak için havalandırmanın derecesi veya açıklıkların sayısı kontrol edilmelidir.• Merkezi klima veya mekanik havalandırma sistemlerinin girişleri, bölümlerdeki havanın tekrar sirkülasyonu ile petrol gazının içeri girişini önleyecek şekilde ayarlanmalıdır (Bölüm 4.1 bakınız).• Eğer herhangi bir zamanda yaşam mahalline petrol gazının girmesinden şüphe edilirse, merkezi klima ve havalandırma sistemleri durdurulmalı ve girişler örtülmeli veya kapatılmalıdır.• Parlayıcı gazın varlığında, kullanmak için emniyet bakımından onaylı olmayan veya yaşam mahallinin dışından hava çeken pencere tipi klima üniteleri, elektrik bağlantıları kesilmelidir ve herhangi bir harici giriş veya çıkışları kapatılmalıdır.• Gaz çıkış bacaları dreynleri; su, pas ve sedimentten temizlenmiş olmalı ve tüm stimle boğma sisteminin bağlantıları test edilmeli ve tatmin edici bir durumda oldukları doğrulanmalıdır.• Eğer birkaç tank müşterek bir havalandırma sistemi tarafından birbirlerine iştirakli iseler, her tank diğer tanklardan veya tanklara gaz kaçmasını önleyecek şekilde izole edilmelidir.• Eğer petrol buharları güvertede yüksek konsantrasyonlarda kalırsa, gazfri işlemi durdurulmalıdır.• Eğer rüzgar şartları baca kıvılcımlarının güverteye düşmesine sebep oluyorsa, gazfri işlemi durdurulmalıdır.• Baş kasara veya vasat kasara gibi kapalı veya kısmen kapalı bölümlerin içindeki tank açıklıkları; bu bölümlerin dışında olan tank açıklıkları vasıtasıyla bölüm yeterli derecede havalandırılmış olana kadar açılmamalıdır. Tank içindeki gaz seviyesi LFLnin %25ine veya daha azına düştüğünde, kapalı veya kısmen kapalı bölümlerdeki açıklıklar havalandırma tamamlanana kadar açılabilir. Böyle kapalı veya kısmen kapalı bölümler, bu sonraki havalandırma süresince gaz için de test edilmelidir.
  • 198 ISGOTTLimanda gazfri yapıldığında, aşağıdakiler yerine getirilmelidir:• Genel bir kural olarak, kargo elleçlemesi ile aynı zamanda gazfri yapılmamalıdır. Eğer bunu gerektiren herhangi bir sebep varsa, Terminal Temsilcisi ve liman yetkilileriyle yakın istişarede bulunmalı ve anlaşmalıdır.• Terminal Temsilcisi iskele üzerindeki şartların bir tehlike arz etmemesini araştırmak için istişare yapmalıdır ve anlaşma yapıldıktan sonra operasyonlar başlayabilir.• Tanker bordasına yanaşmış tekne varsa, personeline bildirilmelidir ve uygun güvenlik tedbirlerini aldıkları kontrol edilmelidir.Tanklar inertli olduğunda uygulanacak ilave karşılıklar Bölüm 7.1.6.12de verilmiştir.11.4.4 GAZ TESTİ VE ÖLÇÜMÜGazfrinin etkisini kontrol etmek ve tank atmosferinin uygun bir kontrolünü sağlamak içinbir kısım gaz ölçüm cihazları gemide bulunmalıdır. Bölüm 2.4te bu cihazların ayrıntılarıve Bölüm 8.2 de onların kullanımıyla ilgili bilgiler içerir.Atmosfer testi, gazfri operasyonu boyunca gelişimi izlemek için düzenli olarak yapılır.Testler, tank bir çalkantı perdesi ile bölünmüş olduğunda, tankın her bir bölümünde vedeğişik seviyelerde yapılmalıdır.Herhangi bir bölümün gazfrisi görünüşte tamamlandığında, yaklaşık 10 dakikalık birsüre, son gaz ölçümlerini almadan önce geçmelidir. Bu, bölümün içindeki görünüştekikararlı şartların gelişmesine izin verir.Eğer tatmin edici gaz okumaları elde edilmezse, havalandırmaya devam edilmelidir.Gazfrinin tamamlanmasında, tank kapakları hariç bütün açıklıklar kapatılmalıdır.Bütün gazfrinin tamamlanmasında, gaz havalandırma sistemi dikkatlice kontrol edilme­lidir, yüksek hızla havalandırma valflarının ve basınç/vakum valflarının etkili olarakçalışması hususunda özel dikkat gösterilmelidir. Valflar ve çıkış bacaları dizayn edilmişalev tutucular ile donatılmışsa, bunlarda kontrol edilmelidir ve gerekirse, temizlenmelidir.11.4.5 SABİT GAZFRİ YAPMA EKİPMANISabit gazfri yapma ekipmanı, bir tanktan fazla gazfri yapmak için uygulanabilir, ancakeğer sistem yıkamanın gelişiminde diğer bir tankı havalandırmak için kullanıimaktaysa,bu amaç için kullanılmamalıdır.Kargo tankları bir veya daha fazla sabit olarak yerleştirilmiş bloverler vasıtasıyla gazfriyapıldığında, kargo tank sistemi ve bloverler arasındaki bütün bağlantılar, bloverlerkullanıldığı zaman hariç, körlenmelidir.Sabit bir gazfri sistemi hizmete konmadan önce, tahliye ve iştirak devreleri dahil, denizsuyu ile baştan sona flaş edilmelidir ve tanklar süzdürülmelidir. Havalandırma içingerekenlerden başka kargo boru devresi sistemi üzerindeki valflar, kapatılmalı ve ayrıcaemniyete alınmalıdır.
  • ISGOTT 19911.4.6 TAŞINABİLİR FANLARTaşınabilir fanlar; sadece su, hidrolik ve hava veya stim ile çalışıyorsa, kullanılabilir.Bunların yapı maddeleri; herhangi bir nedenle pervane, muhafazasının içine değdiğindehiçbir şartta yangın çıkaran kıvılcım oluşma tehlikesi oluşturmayacak şekilde olmalıdır.Eğer stimle çalışan fanlar kullanılıyorsa, statik elektriğin muhtemelen oluşmasınıönlemek için stim egzozunun kargo tankının içine verilmemesini sağlamak için dikkatedilmelidir.Taşınabilir fanların kapasitesi ve etkisi; fanın tankın bütün atmosferini, mümkün olan enkısa sürede parlayıcı olmayan bir hale getirebilecek şekilde olmalıdır.Derin kargo tanklarında ve tabanında derin yapısal elemanları olan tanklarda gazfriişlemine yardım için, fanlarda uzatma hortumları/tüpleri kullanımının etkili olduğu bilinir.Bu uzatma hortumlarının sentetik maddelerle birleştiği yerde, onların etkili bir şekildegeminin bünyesine topraklanmasını sağlamak için özellikle dikkat edilmelidir.Taşınabilir fanlar, havalandırılan tankın bütün kısımlarının eşit ve etkili bir şekilde gazıdışarı atacak şekilde düzenlenmiş havalandırma delikleri gibi yerlere yerleştirilmelidir.Havalandırma çıkışları, genellikle fanlardan mümkün olduğu kadar uzak olmalıdır.Taşınabilir fanlar, güverte ve fan arasında var olan etkili bir elektriksel devamlılık içingüverteye bağlanmış olmalıdır.11.4.7 ÇİFT CİDAR (D.H.) BALAST TANKLARININ HAVALANDIRILMASID.B. ve D.H. tanklardaki yapısal güçlük, bunların konvansiyonel balast tanklarındandaha zor gazfri olmasını yapar. Şirketin, her bir tankın havalandırmasıyla ilgiliprosedürler ve rehberliği geliştirmesi şiddetle tavsiye edilir. Her bir tankı balast suyu iledoldurmak ve sonra boşaltmak etkili bir metottur. Stres, trim ve yükleme hattı faktörlerihesaba katılmalıdır. Ancak, tankın içine hidrokarbon sızması, balastın kirli balast olacağıanlamına gelecektir ve MARPOL kurallarına göre elleçlenmiş olmalıdır. Tanka balastalınırken, güverteye taşmasına izin verilmemelidir.Mümkün olduğunca, bu rehberler ve prosedürler, gemi inşacılarla birlikte geliştirilmelidirve hesaplandığı kadar iyi, gerçek testler ve deneylere dayanmalıdır. Bunlar; her birtankın konfigürasyonunun, havalandırma metodunun ve kullanılacak ekipmanındetaylarını vermelidir. Ayrıntılar, girmek üzere tankın gazfri yapılması için her birhavalandırma metodunun gerektirdiği süreyi de içermelidir. Bu; basit bir hacim/hızhesabından ziyade bütün kirleticileri yok etmek için gereken süre olmalıdır.Yukarıdaki bilgide; taşınabilir fanların havalandırma amacıyla kullanıldığı yerlerde,fanların sayısının farklı olması ve çalışma basınçlarının alanını hesaba katılmalıdır.Tankların yapı ve büyüklükte aynı olduğu ve havalandırma metodunun aynı olduğuyerde; bilgi, temsilen bir tanktan yapılan testlerden elde edilebilir. Aksi taktirde, yukarıdasöz edilen testler her bir tank için gerçekleştirilmelidir.
  • 200 I S G OTTTankın daha uzak köşelerinin gasfrisini kolaylaştırmak için, balast tanklarınıinertlenmesinde yararlanılan pörç borularının kullanılması göz önüne alınmalıdır.11.4.8 SICAK ÇALIŞMA İÇİN YAPILAN HAZIRLIKLARDA GAZFRİİlaveten, Bölüm 9un gereksinimleri, Bölüm 11.4.2nin gereksinimleri de uymalıdır.11.5 HAM PETROL İLE YIKAMA11.5.1 GENELBir inert gaz sistemi ve kargo tanklarında onaylanmış sabit yıkama ekipmanı iledonatılan bir ham petrol tankerinde, ham petrol kargosu yıkama vasıtası olarak kulla­nılabilir. Bu operasyon ya limanda ya da tahliye limanları arasındaki seyirde yapılabilir.Bu işlem daha çok tankerde, tahliye edilen kargonun tank yüzeylerine çöken veyayapışan kısımlarının yerini değiştirmek amacıyla yapılır. Bu çökeltiler, normal olaraktahliyeden sonra gemide kalır, böylece kargoyla beraber tahliye edilirler. Neticede balastseyri sırasında, tahliye edilen tanklarda kalan çöküntüyü daha da azaltmak ve tamamençıkarmak için su ile yıkamaya ihtiyaç vardır.İlgili prosedürlerde daha ayrıntılı rehberlik için IMOnun bir yayını olan "Ham Petrol İleYıkama Sistemleri" kitabına ve tankerin Operasyonlar ve Ekipman Elkitabına başvurulmalıdır.11.5.2 ÖNCEDEN YAPILAN HAZIRLIK İHBARIKargo tahliyesi esnasında ham petrol ile yıkama (COW) işleminin yerine getirilmesigerektiğinde, Kaptan yetkili makama ve terminale (veya gemiden gemiye transferyapılacaksa diğer gemiye) en az 24 saatlik veya istenilen zaman kadar önce bir ön ihbarvermelidir. Ham petrol ile yıkama sadece, onların onayları alındığı zaman yapılır.11.5.3 TANK YIKAMA MAKİNELERİHam petrol ile yıkamada sadece sabit yıkama makineleri kullanılabilir.11.5.4 TANK ATMOSFERİNİN K O N T R O L ÜBölüm 7.1.6.9da belirtildiği gibi, tankın oksijen miktarı hacimde %8i geçmemelidir.11.5.5 YIKAMA SİSTEMİNDEN KAÇAKLARA KARŞI ÖNLEMLERHam petrol ile yıkama yapmaya karar verilen bir limana varmadan önce, tank yıkamasistemi normal çalışma basıncında test edilmeli ve kaçaklar için kontrol edilmelidir.
  • ISGOTT 201Test yaptıktan sonra, ısısal genleşme nedeniyle sızıntı riskini önlemek için sistem direynedilmelidir.Herhangi bir sızıntı bulunduğunda giderilmelidir, sonra sistem tekrar test edilmelidir vesızıntının olmaması sağlanmalıdır.Ham petrol ile yıkama süresince, sistem devamlı olarak gözetim altında tutulmalıböylece herhangi bir sızıntı tespit edilebilir ve giderilmesi için hemen harekete geçilebilir.Ham petrol ile yıkama için tanklar değiştirilirken, sistemdeki herhangi bir valf açılmadanveya kapatılmadan önce COW devrelerindeki basınç minimuma düşürülmeli, böyleceani basınç yükselmesinden dolayı oluşabilecek hasarlar en aza indirilir.11.5.6 PETROL/SU KARIŞIMINDAN SAKINMASu ile ham petrolün karışması, yıkama süresince statik elektrik şarjlı bir sis tabakasıoluşturabilir. Bu, kuru ham petrolün ürettiğinden oldukça fazla bir elektriksel potansiyelivardır. Bu nedenle kuru ham petrolün kullanılması önemlidir. Yıkamanınbaşlamasından önce, yıkama için ham petrolün kaynağı olarak kullanılacak her tank,sefer esnasında dinlenmiş/çökmüş suyu uzaklaştırmak için kısmen tahliye edilmelidir.Bu amaç için, en az bir metre derinlikteki bir tabakanın tahliyesi gereklidir.Aynı sebeple, eğer yıkama için ham petrol kaynağı olarak slop tank kullanılacaksa, sloptanklardaki mal önce tamamiyle sahile tahliye edilmeli ve kuru ham petrol ile yenidendoldurulmalıdır.11.5.7 TANK YIKAMA HİTERİNİN İZOLASYONUTank yıkama hiteri makine dairesinin dışına yerleştirilmiş ise, ham petrol ile yıkamasüresince petrolün onun içinden geçmesini önlemek için körlenmelidir.11.5.8 BUHAR ÇIKIŞININ KONTROLÜHam petrol ile yıkama esnasında, kargo tanklarında normal seviyeden fazla hidrokarbongazı oluşur. Böyle kargo tanklarının sonradan balast alımı, atmosfere oldukça fazlahidrokarbon gazının atılmasına sebep olabilir. Bazı liman yetkilileri böyle bir gaz çıkışınıyasaklayabilir. Balast alınmış kargo tanklarından hidrokarbon gazının çıkışı, şu dörtyoldan biri ile önlenebilir:a) Minimum kalkış draftı sağlamak için yeterli kapasitedeki daimi balast tanklarını kullanarak.b) Aynı zamanda yapılan balast alımı ve kargo tahliyesi esnasında, balast alınan tankların üst boşluk hacimleri direkt olarak tahliye edilmekte olan tanklara bağlanarak.c) Gaz sıkıştırma metodu ile. Bu; tahliyenin tamamlanmasında, tank basıncının minimumda olmasını ve inert gaz devresi yoluyla bütün kargo tanklarının birleştirilmesini gerektirir. Balast alırken, balastlı kargo tanklarından çıkan gazlar inert gaz devresi kanalıyla mevcut diğer kargo tanklara transfer edilir ve bütün havalandırma valfları, aleç kapakları vb. kapalı olarak, gazlar gemide basınç/vakum
  • 202 ISGOTT valflarının ve kırıcının set değerleri altında bir emniyet sınırına doğru sıkıştırılır. Basınç/vakum valfları, güverte su siili ve sıvı dolu (tip) P/V kırıcı iyi çalışır bir durumda olmalıdır. Bütün geri döndürmez tertipler; tanklardaki inert gazın, inert gaz tesisine geri kaçmasını önlemek için kapalı olmalıdır.d) Bu metotların herhangi birinin bir uygun kombinasyonu ile.Genel olarak; bütün kargo tanklarının üst boşlukları, birbirlerine inert gaz ana devresi ilebağlantılıdır. Eğer diğer tanklardan tahliyeye devam edilirken, kirli tanklara balastalmaya başlanabilirse, balast alma ve kargo tahliye debilerinin akıllıca ayarlanması,atmosfere bir tahliyeye sebep olabilecek gaz basıncının yeterli derecede yükselmesiniönleyebilir. Balast alma debisi tahliye debisini aştığında, ya balast alma debisinidüşürmek ya da tank sistemine inert gazın basılmasını geçici olarak durdurmakgerekebilir.11.5.9 DENETİMHam petrol ile yıkama operasyonlarından sorumlu şahıs, geminin bayrak devletininyürürlükteki kurallarına göre ve herhangi bir limanının geçerli yerel kurallarına uygunşekilde sertifika almış olmalıdır.11.5.10 İKAZ LEVHASIKargo ve makine kontrol odalarına, köprü üstüne ve ham petrol ile yıkama sistemleriyledonatılmış gemilerin ilan tahtalarına aşağıdaki metin yazılarak göze çarpacak şekildeaşılmalıdır:BU GEMİDE TANK YIKAMA DEVRELERİ HAM PETROL İÇEREBİLİR.VALFLAR, YETKİSİZ PERSONEL TARAFINDAN ÇALIŞTIRILMAMALIDIR.11.6 BALAST OPERASYONLARI11.6.1 GİRİŞBu Bölüm, ayrılmış balast tankerleri ve MARPOL öncesi tankerleri için düzenli balastoperasyonlarından bahseder. İlave olarak, fırtına balastı gibi kargo tanklarında ekstrabalast alırken Ayrılmış Balast Tanklı (SBT) tankerleri içerir ve navigasyon amaçlı havadraftı kısıtlamalarını da kapsar.11.6.2 GENELLimanda balast alma veya balast tahliyesi öncesi, Sorumlu Zabit ve Terminal Temsilcisiarasında operasyon hakkında görüşmeler yapılmalı ve yazılı bir anlaşmaya varılmalıdır.Eş zamanlı kargonun elleçlenmesi ve ayrılmış olmayan balast alımı işlemleri öncesi,Terminal Temsilcisinin özel anlaşması elde edilmelidir.
  • I SG OTT 203Balast, operasyon esnasında herhangi bir zamanda geminin teknesinin aşırı stresemaruz kalmasını önleyecek şekilde alınmalıdır ve tahliye edilmelidir.11.6.3 KARGO TANKINA BALAST ALIMIKargo tankına balast alırken aşağıdaki tedbirler alınmalıdır:• Hidrokarbon buharı içeren tanklara balast almadan önce, Sorumlu Zabit ile Terminal Temsilcisi bilgi alışverişinde bulunmalı ve uçucu petrolün yüklenmesinde uygulanabilir bütün güvenlik kontrolleri ve tedbirleri gerçekleştirilmelidir. Kapalı yükleme prosedürleri takip edilmelidir.• Ham petrol tankerlerinde balast alınacak herhangi bir tank, önceden ham petrol ile yıkanmış olmalıdır.• Hidrokarbon buharı içeren kargo tanklarına balast alırken; hava ile karışmasıyla parlama genişliği içerisinde olabilen gaz çıkar. Böylece, bu gaz, kabul edilmiş havalandırma sistemi vasıtasıyla atılmalıdır.• Kapalı operasyonlar gerektiren kargoları Önceden bulunduran tankların içine balast alırken, Bölüm 11.1.6.6daki prosedürleri takip ederek balast da kapalı alınmalıdır.• Balast, hidrokarbon buharı içeren tanklara tavana kadar (komple) doldurulmamalıdır.• Bölüm 11.1.3teki rehberlik, balast tank valflarını çalıştırırken takip edilmelidir.11.6.3.1 Kargo Pompaların OperasyonuBalasta başlarken kargo pompaları çalıştırılmalı, böylece deniz alıcı valfı açıkken borda­dan dışarı petrol sızmasına izin verilmemiş olur. ICS/OCIMF yayını olan Kargo PompaDairesi Deniz Valflarından Petrol Dökülmelerini Önlemek" kitabına baş vurulmalıdır.11.6.3.2 Valf Operasyonlarının SırasıAşağıdaki prosedürler, hidrokarbon buharı içeren inertli olmayan bir tanka balast alırkenbenimsenmelidir:• Tank valfı ilk valf olarak açılmalı ve deniz valfı sonradan açılmalıdır.• Balastın başlangıç akışı, pompa çıkışında, şöyle ki tanka giriş hızı boyuna postalar örtülünceye kadar 1 metre/saniyeden az olmalı veya boyuna postalar yoksa, balast tankta en az 1,5 metre derinliğe ulaşıncaya kadar kısıtlanmalıdır.Bu tedbirler, tankın balast girişlerine yakın noktalarında bir sis veya sprey bulutundastatik elektrik şarjının oluşumuna neden olabilen sprey etkisinden kaçınmak içingereklidir (Bölüm 3e bakınız). Yeterli bir şarj oluştuğunda her zaman, bir statik deşarj veateşleme ihtimali vardır.
  • 204 ISGOTT11.6.4 AYRILMIŞ BALAST ALIMIGenelde; kargo tahliye operasyonu sırasında Ayrılmış Balast Tanklarına (SBT) balastalımında hiçbir kısıtlama yoktur. Buna rağmen, aşağıdaki düşünceler hesaba katılma­lıdır:• Balast; özellikle metal kargo kolları bağlıyken, iskelede hava draftı gereksinimlerini karşılamak için gerektikçe alınmalıdır.• Balast; geminin liman için maksimum emniyet draftını aşmasına sebep olursa, yüklenmemelidir.• Balast yüklemesi, gemide aşırı kesme kuvvetleri veya bükülme momentlerine sebep olmamalıdır.• Fazla serbest yüzeyin oluşmasına izin verilmemesini sağlamak için özellikle dikkat edilmelidir. Çünkü bu, geminin yana yatma açısı oluşturması ile sonuçlanır, bu nedenle yükleme kollarının doğruluğu tehlikeye girer. Bu özellikle çift cidarlı tankerlerle ilgilidir (Bölüm 11.2ye de bakınız).11.6.5 LİMANDA BALAST TAHLİYESİ11.6.5.1 Yağ Miktarını İzlemeTemiz veya ayrılmış balastın tahliyesini izlemek için bir yağ miktarı monitörününkullanımı; yükleme ve balast tahliyesi aynı anda gerçekleşirken tank içindeki sızıntı gibibir nedenden dolayı oluşan herhangi bir fark edilmemiş kirlenmiş balastın erken biruyarısını verecektir.11.6.5.2 İnert Gaz Sistemi ile Donatılmış bir Gemide Balast TahliyesiBir inert gaz sistemi ile donatılmış gemiler; tank atmosferindeki oksijen miktarınıhacimce %8i geçmeyecek bir seviyede tutmak için, balastı kargo tanklarından inert gazile tahliye etmelidir.11.6.6 AYRILMIŞ BALAST TAHLİYESİKirlenmiş ayrılmış balast tanklarından kaynaklanan kirliliği önlemek için, balasttahliyesine başlamadan önce, mümkün olan bir yerde balast yüzeyi gözlenmelidir.Ayrılmış balastlar tahliye edilirken, bordadan tahliye edilmekte olan balastı, bir balast sumonitörüyle izlemek tedbirli bir harekettir. Bu; balast operasyonu başlamadan önce,kargo ve balast tankları arasında tespit edilememiş veya keşfi yapılamamış herhangi birtank sızıntısının en erken uyarısını verebilir. Bir ilave tedbir olarak, balast tahliyesininbaşlamasında, balastın tahliyesinde denizi gözlemleyen bir gözle kontrol nöbetikurulmalıdır. En hafif bir kirlenme durumunda operasyon derhal durdurulmalıdır.11.6.6.1 Hava Draftı YönetimiAyrılmış tanklarda taşınan balast, fribordu düşürmek için gemide alıkonabilir. Bu; havaşartları nedeniyle veya terminalin metal yükleme kollarının veya sahil iskelesininkısıtlamaları için tutulması gerekebilir. Ancak, iskele için maksimum draftı aşmamaya vetekne stres hesaplamalarına balast ağırlıklarının dahil edilmesine dikkat edilmelidir.
  • ISGOTT 20511.6.6.2 Ayrılmış Balastın Sahile BasılmasıBazı terminaller ayrılmış balastın çevresel kısıtlamaları karşılamak için sahil tanklarınatahliyesini ister. Ayrılmış balasttı tankerlerde bu; balast için bir güverte manifoldudonatılmadıkça, sistemler arasında bulaşma riski neticesiyle, kargo ve balastsistemlerinin çapraz bağlantısını gerektirir.işletmeciler, aşağıda konuları yazılmış olan bu operasyonun yönetimi için dikkatliceüzerinde düşündükleri prosedürleri sunmuşlardır:• Çapraz bağlantının uygunluğu.• Yükleme ve tahliyenin birbirini izlemesi.• Draft ve hava draftı gereksinimleri.• Tekne stres yönetimi.• Kargo devresi hazırlama prosedürü.• Kargo pompası operasyonu.• Kargo ve balast ayırımı.• Balast tank direyni.• Çapraz bağlantının kaldırılması ve sistemlerin izolasyonu.11.6.7 Denizde Balast Suyunu DeğiştirmekGemiler tarafından taşınan balast suyundaki suda yaşayan zararlı organizmalarınyayılmasını önlemek için, 2004 Gemilerin Balast Suları ve Sedimentlerin Yönetimi veKontrolü için Uluslararası Konvansiyonu IMO tarafından kabul edilmiştir. Yürürlüğegirmesi üzerine bu Konvansiyon, bütün gemilerin bir Balast Suyu ve SedimentleriYönetim Planını yerine getirmesini isteyecektir. Bazı ülkeler, kendi ulusal sınırlarıiçinde, Konvansiyonun yürürlüğe girmesinden önce balast suyu yönetimi ve bildirilmesiiçin özel gereksinimler ortaya koymuştur. Denizde balast suyunun değişimi kurallarauygun metottur; ancak geminin bütün dizaynı, mukavemeti ve dengesi, hakim olan havaşartlarında güvenli uygulamaya izin vermesi için yeterli olmalıdır. Denizde tanklarınboşaltılması ve doldurulması, dikkatlice yönetilmezse; azalmış stabilite, yüksek mukave­metler, çalkalanma veya fazla trim ve azalmış draftlar ile netice verebilir. Geminin BalastSuyu Yönetim Planı, takip edilecek prosedürleri ve alınacak tedbirleri, bu operasyonunemniyetle yönetilmesini belirtir.11.6.8 Denizde Kargo Tanklarındaki Balastın TahliyesiDenizde bütün kargo tank balastları, MARPOLa uygun tahliye edilmelidir.
  • 206 ISGOTT11.7 D.H. TANKLARIN İÇİNE KARGO SIZINTISI11.7.1 YAPILACAK HAREKETBu Bölüm, bir D.H. veya D.B. tanka hidrokarbon sızıntısı durumunda yapılacak hareket­leri yazar.Eğer bir hidrokarbon sızıntısı bulunmamışsa, ilk aşamada hidrokarbon miktarını tespitetmek için tank atmosferi kontrol edilmelidir, tanktaki atmosferin Üst Parlama Sınırının(UFL) üzerinde, parlama genişliği içinde veya Alt Parlama Sınırının (LFL) altındaolabileceği not edilmelidir. Alınan örneklerin sayısını önemsemeden; bu şartların herhangi biri veya hepsi, gemi yapısının güçlüğü nedeniyle, tank içinde farklı noktalardamevcut olabilir. Bu nedenle, tank atmosferinin profilini saptamak için, mümkün olduğukadar çok noktada, farklı seviyelerde gaz okumalarının alınması önemlidir.Bir tankta hidrokarbon gazı bulunursa, tank atmosferini emniyetli bir şartta muhafazaetmek için aşağıdaki mevcut tercihlerden biri düşünülebilir:• Tankın havalandırmasına devam edilmesi.• Tankın inertlenmesi.• Tanka tam veya kısmen balast alınması.• Tankı hava firarlarını hava perdesi ile emniyete almak.• Yukarıdakilerin bir kombinasyonu.Belirlenen seçenek faktörlerin bir kısmına, özellikle atmosferdeki hidrokarbon miktarınınemniyet derecesine, yukarıda anlatılan potansiyel problemlerin dikkate alındığıdavranışa bağlı olacaktır.Operatörlerin; atmosferi emniyetli bir şekilde geri vermek için uygun metodun personeltarafından seçilmesine yardım edecek, tank yapısını ve mevcut atmosfer izlemesisteminin kısıtlamalarını hesaba katan bir rehberler oluşturması şiddetle tavsiye edilir.Atmosferi güvenilir yapmak için tankı balast ile tam veya kısmen doldurmak ve/veyatanka başka herhangi bir sızıntıyı durdurmak için mevcut stres, trim, stabilite ve yüklemehattı faktörleri hesaba katılmalıdır. Bir sızıntı bulunduktan ve bütün tank temizlenipyıkandıktan sonra bir tanka yüklenmiş bütün olan bütün balastın, MARPOL kurallarınagöre tanımlanmış kirli balast1 kadar sınırlandırılacağı ve bu kurallara uygun olarak daişleme tabi tutulması, hatırda olmalıdır. Bunun anlamı, bunlar gereksinimlere uygunolarak daha sonra işleme tabi tutmak için ya doğrudan bir kargo tankına veya sloptankına transfer edilmeli ya da, eğer doğrudan denize basılacaksa, yağ miktarınıgösteren monitörden geçirilmelidir. Balast sisteminin kargo sistemine bağlantısındakullanılan makara parçası, açıkça tanımlanmalı ve çalışma yerine yakın bir yerdeyerleştirilmeli ve her hangi bir başka amaç için kullanılmamalıdır.Eğer tank doldurma yerine havalandırma veya inertleme yapılmışsa, sızıntının vebiriken sıvının debisini anlamak için düzenli olarak iskandil yapılmalıdır.Eğer bölümün içine sızan kargonun miktarı basılabilir olarak belirlenmişse, bu acildurum balast/kargo makara parça bağlantısı (yukarıya bakınız) vasıtasıyla diğer birkargo tankına transfer edilmelidir veya diğer acil transfer metodu, bölümdeki bulaşmayımümkün olduğu kadar azaltmak ve sonradan yapılacak olan temizliği kolaylaştırmak vegazfri operasyonlarını yapmaktır.
  • I S G OTT 207Gemiler, gemide yapılacak hareketleri ve balast bölümlerinden kargonun emniyetletransferi için gerekli operasyonları gösteren kullanışlı yazılı prosedürlere sahip olmalıdır.Giriş için güvenilir oluncaya kadar ve başka hiç hidrokarbon giriş ihtimali olmayıncayakadar tankın içine giriş yasaklanmalıdır. Ancak, herhangi bir sebepten dolayı tankagirişin zorunlu olduğu düşünülürse, bu giriş Bölüm 10.7ye göre gerçekleştirilmelidir.11.7.2 D.H. TANKLARIN İNERTLENMESİD.H. ve D.B. tanklarda yapısal güçlük, inertlemeyi konvansiyonel tanklardan daha zoryapar. Operatör; bu rehberleri, böyle tankların inertlenmesiyle ilgili prosedürleri (Bölüm11.4.7de söz edilen benzer rehberleri ve prosedürleri) geliştirmek için bir esas gibi burehberleri kullanması şiddetle tavsiye edilir. Her ne zaman mümkünse, bu prosedürlergemi inşaiyeciler ile birlikte geliştirilmelidir ve hesaplamalarda gerçek testler/tecrübelergibi esaslar alınmalıdır. Her bir tank için kullanılacak ekipman ve yerleri ve tanktakioksijen seviyesini hacimde %8den daha aza düşürmek için gereken zaman gibiprosedürler tarif edilmelidir.Yapısı ve büyüklüğü aynı olan tankların, inertleme metotları da aynıdır, bilgi temsilen birtankta yapılan testlerle elde edilebilir. Yoksa, yukarıda söz edilen testler, her bir tank içinyapılmalıdır.Bir tanka inert gazın basılması, statik elektrik şarjına sebep olabilir. Tankların yapısalolarak bölümlere ayrılması nedeniyle, bu şarjın harekete geçirici seviyelere çıkmasımuhtemel değildir. Ancak, tank içinde bazı bölgelerde parlayıcı bir atmosfer var olabilir(Bölüm 11.7.1e bakınız). Baştan sona inertleme işlemi ve 30 dakika sonrası için,ayrıntıları Bölüm 3.2 ve 7.1.6.8de verilen tüm statik elektrik tedbirleri önemlidir.D.H. tankların inertlenmesi için kullanılmış esnek hortumlar açıkça tespit edilmelidir,sadece bu kullanım için tahsis edilmelidir ve emniyetli ve doğru bir şekildeyerleştirilmelidir. Hortum dizisinin elektriksel olarak devamlılığı olmalı ve hortumlarıhizmete koymadan önce doğruluğu ispatlanmalıdır. İnertleme başlamadan önce, hortumdizisinin uygun bir şekilde topraklandığı doğrulanmalıdır.Kargo tanklardan hidrokarbon buharının transferini mümkün olduğu kadar azaltmak için,donatıldığı yerde, bütün inert gaz besteme valfları, geçici olarak kapatılmalıdır. Hortum­ları bağlama öncesi, inert gaz devresi inert gaz ile pörç edilmelidir. Hortumlargerekinceye kadar bağlanmamalıdır.Bir kere tank inertlenmiş olduğunda, herhangi bir buhar transferi problemine karşı(örneğin, ağır denizlerde hortumun zedelenmesi olanağı) inert gaz sistemine (örneğin,devamlı basınç izleme, güverte su kırıcısı vasıtasıyla aşın basınçtan korunma,tamamlama serbestliği) sürekli olarak bağlı kalmanın faydasına önem verilmelidir. Eğerhortumlar bağlı kalırsa, sonra bütün kargo tank inert gaz giriş valfları tekrar açılmalıdır.Eğer hortumlar sökülürse, inert gaz sistem orijinal durumuna getirilmelidir. Eğer sızanpetrol inertlenmiş bir balast bölümünden transfer edilirse, tankın içine oksijengirmesinden sakınmak için operasyon süresince ilave inertleme yapmanın sağlanmasıönemlidir.
  • 208 ISGOTTBir kere inertlendiğinde, tank hacimde %8i aşmayan oksijen miktarı ve pozitif birbasınçla korunmasını sağlamak için gerektiği gibi kapalı tutulmalıdır.Inertleme süresince tanktan çıkan buhar, güvertenin en az 2 metre üzerindeki biraçıklıktan havalandırılmalıdır.D.H. tanklar genellikle, tanktaki pozitif bir basıncın korunmasına izin veren P/V valflarıgibi tertiplerle donatılmamıştır. Bölüm 11.4.7de ve yukarıda verilen prosedürleri verehberlikleri, tanka hava girecek açıklıkların kapanması ve tankın aşırı basıncadüşmemesini sağlamak için metodu anlatır.İnertlemenin gelişimi, egzoz gazındaki oksijen miktarının ölçülmesi ile izlenebilir. Ancak,tank tamamen inertli olduğunda, tespit etmek için yapılan atmosfer ölçümleri, sonradanyapılan izleme ölçümleri, inert gaz basımı durduğunda, belirlenmiş bütün örneklemenoktalarında alınmalıdır.1.8 KARGONUN ÖLÇÜLMESİ, ALEÇ ALMA, İSKANDİL ALMA VE NUMUNE ALMA11.8.1 GENELKargonun zehirliliğine ve/veya uçuculuğuna bağlı olarak, ölçme ve örneklemeoperasyonları süresince kargo tank üst boşluk bölümlerinden buhar çıkmasını en azaİndirmek veya önlemek gerekebilir.Mümkün olduğunca, bu, kapalı sistem ölçü ve numune alma ekipmanı kullanılarakyapılmalıdır.Yüksek kaliteli uçak yakıtları gibi kalite amacıyla temiz numuneler elde etmek için esaslıdüşünülmüş şartlar vardır. Kapalı sistem numune alma ekipmanının kullanılması, ürünnumunelerinin çapraz bulaşmasına neden olabilir, böyle bir durumda, terminal operatörüaçık sistem numune alınmasını isteyebilir. Açık sistem numune almanın emniyetli birşekilde yapılıp yapılamayacağı konusunda, ürünün zehirliliği ve uçuculuğu hesabakatılarak bir risk analizi araştırması yapılmalıdır. Riski azaltma tedbirleri, uygun kişiselkoruyucu ekipmanın kullanılması dahil, eğer gerekliyse, operasyon başlamadan önceyerine konmalıdır.Kapalı sistem ölçü ve numune alma, sabit ölçü alma sisteminin kullanılması veya birbuhar sızdırmazının içinden geçen seyyar ekipmanın kullanılması ile yapılmalıdır. Böylebir ekipman; aleçleri, sıcaklıkları, su katmanları ve ara yüzey ölçümleri, salıverilen kargobuharının minimumda kalmasını sağlar. Bu taşınabilir ekipman bazen, kısıtlanmış geyçalma ekipmanı gibi buhar kilitlerinin içinden geçer.Kapalı sistem ölçü alma ve/veya numune alma operasyonlarını yapma imkanıolmadığında, açık ölçü almayı kullanma ihtiyacı olacaktır. Bu, bir aleç veya numunealma deliğinden ya da bir iskandil borusundan tankın içine salınan ekipmanınkullanılmasını gerektirecektir ve bu nedenle personel kargo buharının konsantrasyon­larına maruz kalabilir.
  • ISGOTT 209Kargo bölümleri basınçlandırılmış bir şartta olabileceği gibi, buhar kilit valflarının, aleçkapaklarının açılması ve basıncın kontrolü olarak salıverilmesi sadece yetkilendirilmişpersonel tarafından yapılmalıdır.Ölçü veya numune alırken gazı solumaktan sakınmak için özel dikkat gösterilmelidir. Bunedenle, personel başlarını gazın yayılmasından oldukça uzak tutmalı ve rüzgar yönünegöre doğru açıda durmalıdır. Aleç kapağının rüzgar üstü tarafında hemen durmak,operatörün tarafına doğru buhar girdabı meydana getirebilir, ilave olarak, elleçlenmekteolan kargonun cinsine bağlı olarak, solunumla ilgili uygun koruyucu ekipmanınkullanılmasına önem verilmiş olmalıdır (Bölüm 10.8 ve 11.8.4e bakınız).Açık ölçü alırken prosedürler kullanılmalıdır, tank açıklığı sadece, operasyonuntamamlanmasına yetecek süre kadar kapaksız kalmalıdır.11.8.2 İNERTLİ OLMAYAN TANKLARDAN ÖLÇÜ VE NUMUNE ALMA11.8.2.1 GenelHer ne zaman inertli olmayan tankların içine ekipman indirilirse, bir statik elektrik deşarjıihtimali vardır. Deşarjlar, ekipman üzerindeki kendi kendine oluşan şarjlardan veya sıvıiçerikleri, su veya kargo sisleri gibi, tankta zaten mevcut olan şarjlardan olabilir. Eğerherhangi bir hidrokarbon gaz ve hava karışımının hazır olma ihtimali vardır, sistemin heryerinde harekete geçirici deşarjlardan sakınmak için tedbirler alınmalıdır.Tedbirlerin iki ayrı tip tehlikeye değinmesi gerekir:• Ekipmanı içeri sokmak, zaten şarjlı madde içeren bir tankın içine teşvik edici bir kıvılcım gibi tesir etmesi.• Bir tankın içine şarjlı bir nesnenin sokulması.Her biri farklı yumuşatılma tedbirleri gerektirir.Tablo 11.2, inerli olmayan tanklardan aleç ve numune alındığında statik elektrik şarjınakarşı alınması gereken tedbirlerin bir özetini verir.11.8.2.2 Bir Tankın İçine Ekipmanın SokulmasıKıvılcım Destekleyicilerin İçeri Sokulmasını Önlemek İçin TedbirlerEğer bir statik elektrik tehlikesinin mevcut olduğu veya ortaya çıkabileceği bir parlayıcıatmosferde; iskandil, aleç ve numune alma ekipmanının herhangi bir usulü kullanılırsa;operasyon esnasında herhangi bir zamanda topraklanmamış bir iletken gibi hareketegeçmemesini sağlamak için tedbirler alınmalıdır. Herhangi bir ekipmanın metal bileşen­lerini bir tanka indirmek için numune alma aletini sokmadan önce tanka ve birlikteemniyetli bir şekilde elektriksel olarak eşitlenmeli ve tanktan çıkarılıncaya kadar topraklıkalmalıdır. Elektriksel eşitleme ve topraklama kabloları metal olmalıdır.Ekipman, topraklamayı kolaylaştırmak için dizayn edilmiş olmalıdır. Örneğin, bir metaliskandil şeridinin zedeli olduğu çemberi tutan çerçeve, sağlam elektrik eşitlemekablosunun saplama ile tutturulması dişli cıvata ile hazırlanmış olmalıdır. Cıvata,çerçeveden metal iskandil şeridine baştan başa elektriksel devamlılığa haiz olmalıdır.Elektrik eşitleme kablosunun diğer ucu, bir aleç kapağının kenarına tutturmak için yaylıbir kıskaç ile son bulmalıdır.
  • 210 ISGOTT Kaza meydana gelirse Ekipmanı sentetik maddeli Temiz petrolün yüklenmesi Tank yıkama kargo tank operasyonu halat veya şeritle aşağıya salmakStatik elektrik tehlikesi Sentetik polimerlerin birlikte Statik biriktirici sıvıların akışı Su sisi damlacıkları(Bölüm 3) sürtünmesi (Bölümler 11.1.7 ve 11.8.2.3) (Bölümler 3.3.4 ve 11.8.2.5) (Bölüm 11.8.2.2)Gerekli tedbirler (Bölümler 11.8.2.3 ve (Bölüm 11.8.2.3) (Bölümler 11.3.5.2g veAşağıdakiler ile iskandil, aleç 11.3.5.2 g) 11.8.2.5)ve numune alma: Herhangi bir zamanda kargo Herhangi bir zamanda izin Yıkama esnasında ve 5 saat(i) elektriksel olarak tanklarının içine sarkıtmak verilmez. sonrası içi izin verilmez. eşitlenmemiş veya için sentetik maddelerden topraklanmamış metal yapılma şeritleri ve halatları ekipman kullanma.(ii) içeri sokulmadan Yükleme esnasında ve 30 II öncesinden çıkarılıncaya dakika sonrası için izin kadar elektriksel olarak verilmez. Kısıtlama yok. eşitlenmiş ve topraklanmış metal ekipman(iii) hiçbir metal parçası u Kısıtlama yok. olmayan iletken olmayan ekipman Kısıtlama yok. a) iskandil borusu kullanılmışEğer II İskandil borusu kullanılmış. veya b) tank sürekli olarak havalandırdığında, 5 saat 1 saate düşürülebilir. Tablo 11.2 - İnertli olmayan tanklardan numune ve aleç alırken statik elektrik tehlikelerine karşı tedbirlerin özeti.Gemilere yarı iletken ve iletken olmayan ekipmanın temininden sorumlular, ekipmanınkıvılcım destekleyicileri gibi hareket etmeyeceğine ikna olmalıdır. Topraktan herhangimetal kısımların izolasyonuna tesir eden iletken olmayan kısımlar önemlidir. Örneğin,eğer metal bir ağırlık dahil bir plastik numune şişesi tutamacı, ağırlık yukarıdaaçıklandığı gibi elektriksel olarak eşitlenmeli veya en az 10 mm kalınlıkta bir plastiklekomple kaplanmış olmalıdır.Şarjlı Nesnelerin İçeri Sokulmasını Önlemek için TedbirlerTamamen metal olmayan bileşenlerden yapılmış ekipmanın uygunluğu; kullanılanmaddenin yüzey mukavemetine ve hacmine ve bunların kullanım usulüne bağlıdır.İletken olmayan ve yarı iletken maddeler bazı şartlarda kabul edilebilir, örneğin; plastiknumune şişesi tutamakları, doğal fiber (yarı iletken) halat ile emniyetle tanka indirilebilir.Doğal fiber halat kullanılmalıdır; çünkü sentetik halat, operatörün eldivenli elinden hızlakaydığında önemli derecede statik elektrik şarjı oluşturabilir. Bu tip aparatların hiçbirözel elektrik eşitlemeye ve topraklamaya ihtiyacı yoktur.
  • ISGOTT 211Statik elektrik şarj birikiminden sakınmak için, ahşap veya doğal fiber gibi yarı iletken birmadde genellikle, İçine su çekmesinin bir sonucu olarak yeterli iletkenliğe haiz olur. Aynızamanda, bu maddelerin iletkenliği, bir şarjın aniden bırakılmasını sağlamak içinoldukça düşüktür. Bu maddelerden toprağa bir kaçak yol olabilir, bu yüzden tamameniletken değillerdir, fakat bu, metallerin elektriksel olarak eşitlenmesi ve topraklanmasıiçin normal olarak çok düşük dirence sahip olmasına ihtiyaç yoktur. Uygulamada,genellikle böyle bir yol gemilerde doğal olarak bulunur; ya gemi bünyesine direkt temasile ya da ekipmanın operatörü vasıtasıyla doğrudan olmayan bir temasla.11.8.2.3 Statik Biriktîrici Petrollerİletken olmayan bir sıvının (statik biriktirici) yüzeyini, yükleme esnasında ve hemensonrasında yüksek potansiyelde ve şarjlı olabileceğini farz etmek tedbirdir. Metaliskandil, aleç ve numune alma ekipmanı, kıvılcımlardan sakınmak için elektriksel olarakeşitlenmeli ve topraklanmalıdır. Ancak, birbirine yaklaşmakta olan iki maddede olduğugibi, şarjlı sıvı yüzeyi ve ekipman arasında bir fırça deşarjı ihtimali olabilir. Mademki,böyle deşarjlar tahrik edici olabilir, parlayıcı bir gaz karışımının bulunma ihtimalinedeniyle, bir statik biriktirici yüklenmekte iken, metal bir ekipmanla hiçbir iskandil, aleçveya numune alma işlemi yapılmamalıdır.Böyle operasyonlara başlamadan önce her bir tankın yüklemesinin tamamlanmasındansonra 30 dakikalık (durulma süresi) bir gecikme olmalıdır. Bu; sıvının içindeki gazkabarcıkları, su veya küçük parçacıkların durulması ve herhangi bir statik elektrikpotansiyelinin dağılmasına imkan verir.Metal ekipmanın kullanılmasında bu kısıtlama durumlarına ait uygulamalar Şekil 11.5teözetlenmiştir.Metal Olmayan EkipmanMetal olmayan nesneler ve bir statik biriktiricinin yüzeyi arasındaki deşarjlar,uygulamada teşvik edici bulunmayabilir. Bu nedenle herhangi bir zamanda, temiz doğalfiber halatla sarkıtılan metal olmayan ekipmanla iskandil, aleç veya numune almaya izinverilir.Metal olmayan numune alma kaplarının kullanılması hususunda Bölüm 3.2.1e başvurulmalıdır.İskandil Alma Borularıİskandil borularının içinden yapılan operasyonlara herhangi bir zamanda izin verilir,çünkü doğru bir şekilde dizayn edilmiş ve yerleştirilmiş iskandil borusunun içindekisıvının yüzeyinde herhangi bir önemli şarj birikimi ihtimali yoktur. Bir iskandil borusu,tankın tam derinliğince uzatılmış iletken bir boru gibi sınırlamıştır ve uç kısmı tankyapısına elektriksel olarak devamlılığı sağlanmış ve topraklanmıştır. Tank ve borunun içiarasında herhangi bir basınç farkını önlemek ve gerçek seviyelerin elde edilmesinisağlamak için boruya aralıklı olarak delikler açılmıştır.
  • 212 ISGOTTBir iskandil borusu içindeki statik elektrik alanının gücü, tankın geri kalanından koruyucuve küçük bir hacim olması nedeniyle her zaman düşüktür. Bir metal iskandil borusununiçinde iskandil, aleç ve numune alma; her metal ekipman uygun bir şekildetopraklanmışsa, her zaman müsaade edilebilir. Metal olmayan ekipman da iskandilborularında, şarjlı nesnelerin içeri sokulmasına karşı alınan tedbirlerin uygulanmasıgerektiği halde kullanılabilir.11.8.2.4 Statik Biriktirici Olmayan PetrollerBir inertli olmayan veya gazfrili olmayan çevrede statik biriktirici olmayan bir petrolyukarıda olduğu gibi parlayıcı bir atmosferin bulunma ihtimali ve bu nedenle, Bölüm11.8.2de özetlenmiş olan tedbirler ve Şekil 11.5 takip edilmelidir.11.8.2.5 Su Sisleri Olduğunda Ölçü ve İskandil AlmaTank yıkama operasyonları yapılırken, tankta topraklanmamış hiçbir metal iletken bulun­maması önemlidir ve hiçbiri şarjlı sis tabakası varken, örneğin, yıkama esnasında veoperasyonun tamamlanmasından sonra 5 saat için, tankın içine sokulmamalıdır.Elektriksel olarak devamlılığı sağlanmış ve topraklanmış ekipman herhangi bir zamandakullanılabilir, çünkü su sisine herhangi bir deşarj harekete geçirici bir korona formunualmaz. Ekipman hiçbiri metal olmayan bileşenlerden meydana gelebilir veya metal ol­mayan bileşenler içerebilir. Yarı iletkenler ve iletken olmayanlar kabul edilebilir, örneğin,polipropilen halatlar kullanılsa da, sakıncalıdır. (Bölüm 3.3.4e bakınız.)Bu kesin olarak önemlidir, ancak, bütün metal bileşenler emniyetli olarak toprak-lanmalıdır. Eğer topraklanma konusunda herhangi bir şüphe varsa, operasyona İzinverilmemelidir.Aleç ve iskandil alma operasyonlarının tankın tam derinliği kadar olan bir iskandilborusu vasıtasıyla yapılması, bir yıkama su sisinin var olduğu herhangi bir zamandagüvenilir.11.8.3 İNERTLİ TANKLARDA ÖLÇÜ VE NUMUNE ALMAİnert gaz sistemleriyle donatılmış gemiler, kargo operasyonları esnasında ölçümlerialmak için kapalı sistem ölçme sistemlerine sahip olacaktır. İlave olarak, birçok gemitransferi muhafaza amaçları için kapalı sistem ölçü ve numune almayı yapabilmek içinbuhar kilitleri ile donatılmıştır.Her bir kargo tankına bir buhar kilidi ile donatılmış gemiler, inert gaz basıncınıdüşürmeksizin kargo numunesi ve ölçü alabilir. Birçok durumda; buhar kilitleri sesliiskandiller, numune alıcıları ve sıcaklık iskandilleri dahil ölçme aletleri özel adaptörleriylebirleşerek kullanılır. Ekipman kullanılırken, cihaz/alet dikey sabit boruya uygun birşekilde takılıncaya kadar buhar kilit valfları açılmamaltdır. Buharın dışarı hiçkaçmamasını sağlamak için gereken özen gösterilmelidir.Sesli iskandiller, sıcaklık iskandilleri vb. imalatçısının talimatlarına ve emniyetli iyiuygulamalara uygun olarak kullanılmalıdır. Bu ölçme aletlerine, taşınabilir elektrikliekipman için gereksinimler uygulanır (Bölüm 4.3e bakınız).
  • ISGOTT 213 Aleç bölümü Evet + Kapalı sistem ölçü • interli mi? alma ekipmanı kullanılacak mı? Evet i Açık Ölçü alma prosedürlerine Hiçbir kısıtlamaya müsaade yok izin verildi (ISGOTT 11.8.2 ve 11.8.3.e bakınız Evet Topraklanmış tam t bir iskandil — Evet . Kapalı sistem ölçü alma ^ borusundan ölçü ekipmanı kullanılacak mı? alınıyor mu? i Kargo statik Evet Ekipman herhangi bir metal biriktirici mi? Veya - -> veya diğer iletken bileşenler Evet_ bilinmiyor içeriyor mu? ISGOTT 11.8.2.3deki kritere uyuncaya kadar izin mh. verilmedi I Tankın içine sokmadan önce bütün metalik veya iletken parçaları topraklı Ekipman iletkenveya elektriksel olarak eşitli olmayan sentetik Evetve tanklardan çıkarılıncaya parçalar içeriyor mu?kadar böyle kalan ve hiçbir sentetik şerit veya halat kullanılmaması sağlandığında müsaade var. Sadece doğal iletken olmayanlardan yapılma ekipman kullanımına izin var Şekil 11.5 - Taşınabilir ölçü ve numune alma ekipmanı kullanıldığında gereken tedbirler.
  • 214 ISGOTTBuhar kilitleriyle donatılmamış gemilerde, inertli tanklarda taşınan kargodan açık olarakölçü ve numune almak için özel tedbirlere ihtiyaç vardır. Ölçü ve numune alma amaçlarıiçin herhangi bir tanktaki basıncı düşürmek gerektiğinde, aşağıdaki tedbirler alınmalıdır:• Ölçme ve numune alma süresince minimum bir pozitif inert gaz basıncı muhafaza edilmelidir. İnert gazın düşük oksijen miktarı hızla solunum yetersizliğinden boğulmaya sebep olabilir ve bu nedenle ölçü ve numune alma esnasında çıkan gazın yolunda durmaktan sakınmak için gereken özen gösterilmelidir (Bölüm 11.8. Ve bakınız). Ölçü ve numune almaya izin vermesi için inert gaz basıncı düşürülmüşken kargo bölümlerinde hiçbir kargo ve balast operasyonuna izin verilmemelidir.• Mümkün olduğu kadar kısa bir süre için ve bir seferde sadece bir giriş noktası açılmalıdır. Kargo ölçümlerinin (örneğin, aleç alma ve sıcaklık alımları arasında) farklı safhaları arasındaki aralarda, ilgili giriş noktası sıkıca kapalı tutulmalıdır.• Kargonun tahliyesi başlamadan önce ve operasyonun tamamlanmasından sonra, bütün açıklıklar iyice kapatılmalıdır ve kargo tankları inert gaz ile tekrar basınçlandırılmalıdır. (kargo ve balast elleçleme süresince geminin inert gaz sisteminin operasyonu için Bölüm 7.1e bakınız.)• Yanaşma ve ayrılma operasyonları esnasında veya römorkörler bordada iken inert gaz basıncının düşürülmesini ve kargo tank giriş noktalarının açılmasını gerektiren ölçü ve numune alma işlemleri yürütülmemelidir. Eğer bir gemi demirde veya açık limanda bağlı iken giriş noktaları açıksa, geminin herhangi bir hareketi tankların nefes almasıyla sonuçlanabilir. Böyle durumlarda bu riski en aza indirmek için, ölçülmekte ve numune alınmakta olan tank içersinde uygun pozitif basınçta korunmasını sağlamak üzere özellikle dikkat edilmelidir.Eğer tahliyenin tamamlanması yaklaştığında tankların iskandil yapılması gerekiyorsa,inert gaz basıncı güvenle çalışılabilir, gözetleme delikleri veya iskandil borularındaniskandil almaya izin veren, bir minimum seviyeye tekrar düşürülebilir. İnert gazın fazlakaçırılmasından veya hava girmesinden sakınmak için gereken özen gösterilmelidir.11.8.3.1 İnertli Kargo Tanklarında Statik Biriktirici Kargolarİnert gazın mevcudiyetinde statik elektrik tehlikelerine karşı tedbirler, normal olarakgerekli değildir, çünkü inert gaz bir parlayıcı gaz karışımının var olmasını önler. Ancak,inert gaz içindeki asılı olarak duran parçacıklar nedeniyle çok yüksek statik elektrikpotansiyeli ihtimali vardır. Eğer bir tankın daha uzun bir süre inertli bir şartta olmadığınainanılıyorsa, sonra iskandil, aleç ve numune alma operasyonları Bölüm 7.1.6.8 ve11.8.2de ayrıntıları verildiği gibi kısıtlanmalıdır.Tahliye esnasında İnert gaz sisteminin bozulması halinde aşağıdaki kısıtlamalar gerekliolacaktır:• Hava girmesi halinde.• Böyle bir bozulmadan sonra bir tankın tekrar inertlenmesi esnasında.• Parlayıcı bir gaz karışımı içeren bir tankın başlangıç inertlemesi esnasında.İnert gazdaki parçacıkların çok yüksek potansiyel taşımasından dolayı, eğer tankparlayıcı bir atmosfer içeriyorsa, tank içine sokulan iletken olan ekipmandan korona
  • ISGOTT 215deşarjlarının ortaya çıkmasının var olduğu kabul edilmemelidir. Bu nedenle, böyle birtanka başlangıç çok yüksek potansiyel daha toleranslı bir seviyeye düşme şansınasahip olana kadar hiç bir nesne sokulmamalıdır. Bu amaç için, inert gaz basılmasınındurmasından sonra 30 dakikalık bir bekleme yeterlidir. 30 dakika sonra, ekipmansokulabilir, yıkamanın sebep olduğu su sisleri gibi, aynı tedbirler söz konusudur (Bölüm11.8.2.5e bakınız).11.8.4 ZEHİRLİ MADDELER İÇEREN KARGOLARDAN ÖLÇÜ VE NUMUNE ALMAGemiler, tehlikeli olabilecek uygun konsantrasyonlarda zehirli maddeler içeren kargolartaşıdığında, özel tedbirler almaya ihtiyaç vardır.Eğer zehirli maddelerin tehlikeli konsantrasyonlarını içeren kargolar yüklenirse, yüklemeterminalleri Kaptanlara tavsiyede bulunmak için bir sorumlulukları vardır. Aynı şekilde,tahliye edilecek kargonun zehirli maddeler içerdiğini alıcı terminale haber vermekKaptanın sorumluluğundadır. Gemi/Sahil Emniyet Kontrol Listesi, bu bilgi transferinikapsar (Bölüm 26.3e bakınız).Bir sonraki kargo zehirli maddeler içeriyorsa, gemi, terminali ve tank enspektörleri veyasurveyörleri gibi herhangi bir diğer personeli haberdar etmelidir.Zehirli maddeler içeren kargoları taşıyan gemiler, mümkünse kapalı sistem numunealma ve ölçü alma prosedürlerini edinmelidir.Kapalı sistem ölçü ve numune alma işlemleri gerçekleştirilemediğinde; buharkonsantrasyonunun, muhtemel zehirli maddelerin Kısa Süre Maruz Kalma Sınırını(TLV-STEL) aşmaması için, her bir açık giriş noktasının civarında buharkonsantrasyonlarını değer-lendirmek üzere testler yapılmalıdır. Eğer gözlemler sınırınaşılabildiğini gösteriyorsa, solunumla ilgili uygun koruma giyilmelidir. Giriş noktalarısadece mümkün olan en kısa süre için açılmalıdır.Eğer etkili kapalı operasyonlar devam ettirilemiyorsa veya hatalı ekipman ya da sakinhava şartları nedeniyle buhar konsantrasyonları yükseliyorsa, ekipmandaki hatalardüzeltilene kadar veya hava şartları değişip gaz dağılımı ilerleyene kadar operasyonlarıgeçici olarak durdurmak ve tüm havalandırma noktalarını kapatmak düşünülmelidir.Petrol ve petrol ürünlerinin zehirlilik tehlikelerinin bir açıklaması için Bölüm 2.3ebakılmalıdır.11.8.5 TRANSFER MUHAFAZASI İÇİN KAPALI SİSTEM ÖLÇÜ ALMATransfer muhafazası amaçları için tanklardan ölçü alma işlemi, bir kapalı ölçü almasisteminin kullanılması ile veya buhar kilitleri yoluyla başarılmalıdır. Bu amaç için kabuledilebilir olacak olan aleç alma sistemi için; ölçü alma sistemi, geminin tank kalibrasyondokümanlarında anlatılmalıdır. Ölçüde başlangıç seviyeleri için ve meyil ve trim içindüzeltmeler kontrol edilmelidir ve geminin sınıflandırma kurumu tarafındanonaylanmalıdır.Sıcaklıklar, buhar kilitlerinden geçerek tankta planlı bir şekilde yerleştirilmiş elektroniktermometreler kullanılarak alınabilir. Böyle ekipmanlar, uygun onay sertifikalarına sahipolmalı ve ayrıca da kalibre edilmiş olmalıdır.Numuneler, buhar kilitleri kullanılarak özel numune alma aletlerinin kullanımıyla, eldeedilmelidir.
  • 216 ISGOTT11.9 GEMİDEN GEMİYE TRANSFER (LİMBO) İŞLEMLERİ11.9.1 GEMİDEN GEMİYE TRANSFERLERGemiden gemiye transferlerde her iki tanker de, normal kargo operasyonları için gerekliolan emniyet tedbirlerine tamamen uymalıdır. Eğer gemilerden birinde emniyet tedbir­lerine uyulmuyorsa, operasyonlar başlatılmamalıdır veya başlamışsa durdurulmalıdır.Limanda veya denizde gerçekleştirilen gemiden gemiye transferler, liman veya yereldeniz yetkililerinin onayına tabi olabilir ve operasyonun yönetimiyle ilgili belirli şartlar, buonaya bağlıdır.Transfer operasyonlarının emniyet yönlerinin tam bir açıklaması, ICS/OCIMF yayınıolan Gemiden Gemiye Transfer Rehberi (Petrol) kitabında bulunur.11.9.2 GEMİDEN DUBAYA VE DUBADAN GEMİYE TRANSFERLERPetrolün gemiden dubaya veya dubadan gemiye transferlerinde sadece, yetkili veuygun dubalar kullanılmalıdır. ICS/OCIMF yayını olan Gemiden Gemiye TransferRehberi (Petrol) kitabında anlatılan gemiden gemiye kargo transferleri tedbirlerinebenzer tedbirler takip edilmelidir. Ya dubada ya da tankerde emniyet tedbirleriuygulanmıyorsa, operasyonlar başlatılmamalı veya başlamışsa durdurulmalıdır.Gemilerin Kaptanları, duba personelinin Gemiden Gemiye Transfer Rehberi (Petrol)bilgilerini yakından bilemeyeceğinin farkında olmalıdır.Gemiden dubaya pompalama hızı, alıcı dubanın boyut ve durumuna bağlı olarak kontroledilmelidir. Haberleşme prosedürleri, özellikle geminin fribordunun o dubayla oldukçaalakalı olduğunda yayınlanmalıdır ve korunmalıdır.Gemi ve duba arasında fribordda büyük bir fark varsa, duba personeli transferintamamlanmasında hortum içeriği için karşılığını sağlamalıdır.Acil bir durumda dubayı serbest bırakmak için, diğer nakliye veya çevredeki özelliklerdikkate alınarak düzenlemeler yapılmalıdır. Eğer tanker demirdeyse, dubanın yardımiçin beklemeye emniyetle kalabileceği bir yere tankerden neta olacak şekilde demiratması uygun olabilir.Dubalar, uçucu petrolün yüklenmesi veya tahliyesi tamamlandıktan sonra mümkünolduğunca çabuk gemiden açmalıdır.11.9.3 BUHAR DENGELEMESİ KULLANARAK LİMBOBuhar dengelemesi tekniklerinin kullanıldığı gemiden gemiye transfer operasyonlarıesnasında, buhar emisyon kontrol faaliyetleriyle ilgili belirli tehlikelere hitap etmek içinözel işletme rehberliği geliştirilmelidir. Böyle transferler sadece inertli gemiler arasındagerçekleştirilmelidir ve Bölüm 7.1.6.4deki tavsiyeler takip edilmelidir.
  • ISGOTT 21711.9.4 TERMİNAL TESİSLERİ KULLANARAK LİMBOİskeledeki bir tanker, başka bir iskeledeki bir tankere sahil manifoldları ve boru devrelerivasıtasıyla kargo transfer ediyorsa; her iki tanker ve terminal, yazılı çalışmadüzenlemeleri ve haberleşme prosedürleri dahil, gemiden sahile transferleriyle ilgili tümkurallara uymalıdır. Bu düzenlemeleri ve prosedürleri yayınlamada terminalin işbirliğizorunludur.11.9.5 GEMİDEN GEMİYE ELEKTRİK AKIMLARIGemiden gemiye transfer operasyonları esnasında ark oluşumunu kontrol etmek içinprensipler, gemiden sahile operasyonlarında olduğu gibi aynıdır.Gemiden gemiye transferler için tahsis edilmiş gemilerde, bir izoleli filenç veya bir tekiletken olmayan bir boy hortum, hortum dizisinde kullanılmalıdır. Buna rağmen, statikbiriktirici petrol transfer edilirken, bu tedbirlerin her iki gemi tarafından, statik elektrikşarjı biriktiren bir izoleli iletkeni onların arasında bırakarak alınmaması gereklidir. Aynısebep için, belirlenmiş böyle bir gemi gemiden sahile kargo transferlerindebulunduğunda, gemi ve sahil arasında hiçbir izoleli iletkenin, örneğin bir devre üzerindeiki izolasyon filencinin kullanımı, olmamasını sağlamak için özellikle dikkat edilmelidir.Gemiler arasında bir pozitif izolasyon vasıtalarının yokluğunda, onlar arasındakielektriksel potansiyel mümkün olduğunca çok düşürülmelidir. Eğer her ikisinin de uygunbir şekilde işler durumda voltaj uygulamalı katodik koruma sistemleri varsa, bumuhtemelen en iyi, onları çalışır durumda bırakarak başarılır. Aynı şekilde, bir tanesininvoltaj uygu-lamalı sistemi ve diğerinin klasik sistemi varsa, voltajlı olan çalışır durumdakalmalıdır.Buna rağmen, gemilerden birinin katodik koruması yoksa veya voltaj uygulamalı sistemianzalıysa, iki gemi bir araya gelmeden önce diğer gemideki voltaj uygulamalı sisteminkapatılması düşünülmelidir.
  • ISGOTT 219 Bölüm 12 TEHLİKELİ MADDELERİN TAŞINMASI VE SAKLANMASIBu Bölüm; tehlikeli maddelerin tankerlerde kargo olarak, geminin malzemesi gibi veyakargo numuneleri olarak taşınması ve depolanması hakkında rehberlik sağlar.ISGOTT, zaman zaman gemilerle taşınabilen birçok tehlikeli kimyasal kargolar hakkındarehberlik verme girişiminde bulunmaz.Böyle kargoların özellikleri hakkında genel bilgiler, ICS Tanker Emniyet Reftber/nden(Kimyasal) ve Madde Güvenlik Bilgi Dokümanı (MSDSJndan elde edilebilir; özelkimyasallar için ise yükleyiciden temin edilmelidir. SOLAS Konvansiyonuna ve ulusalgereksinimlere uyum için gerekli olan, elleçleme ve stoklama ile ilgili tavsiyeler, UluslarArası Denizcilik Tehlikeli Maddeler (IMDG) Kodunda verilmiştir.12.1 SIVILAŞTIRILMIŞ G A Z L A RAmbalajlı, sıvılaştırılmış gaz kargolar elleçlenirken; yukarıdaki Bölüm 12.5te verilen,kapalı petrol ve diğer parlayıcı sıvıların elleçlenmesi ile ilgili genel tedbirlere ilave olarakaşağıdaki emniyet tedbirleri yerine getirilmelidir:• Basınç altında tutulan kaplar, diğer yüklerin ambar veya teçhizatın neden olabileceği fiziksel hasara karşı uygun şekilde korunmalıdır.• Basınç altında tutulan kapların üzerine diğer ağır yükler istif edilmemelidir.• Basınç altında tutulan kaplar öyle bir şekilde istiflenmelidir ki, kabın içindeki buhar boşluğu ile kaçırma emniyet aparatı arasında irtibat bulunsun.• Valflar herhangi bir fiziksel hasara karşı, tüpün kullanımda olmadığı her zaman bulunan uygun bir koruma kabı ile korunmalıdır.• Güverte altında istiflenmiş tüpler; havalandırılabilir ambarlar veya bölümlerde olmalıdır ve yaşam mahallinden, personelin çalışma bölgelerinden ve tüm ısı kaynaklarından uzakta olmalıdır.• Oksijen tüpleri parlayıcı gaz tüplerinden ayrı olarak istiflenmelidir.• Sıcaklıklar düşük değerde muhafaza edilmelidir ve ambar sıcaklıklarının 50°Cnin üzerine çıkmasına izin verilmemelidir. Ambar sıcaklıkları devamlı olarak kontrol edilmelidir ve eğer bu seviyeye yaklaşırlarsa, aşağıdaki önlemler alınmalıdır: • Yük ambarı havalandırmalıdır. • Eğer yükleme ve tahliye işlemleri doğrudan güneş ışığı altında yapılmakta ise, sıvılaştırılmış gaz kaplarının üzerine sprey şeklinde su püskürtülmelidir. • Ambarın üzerine bir tente donatılmalıdır. • Güverte ıslak tutulmalıdır.
  • 220 ISGOTT12.2 GEMİNİN DEPOLARI12.2.1 GENELBir gemide, stok olarak bulunan her kimyasal veya tehlikeli maddenin beraberinde birMadde Güvenlik Bilgi Dokümanı (MSDS) olmalıdır. Geminin stoklarına alınan birmaddenin bir MSDSi olmadığı yerde; madde izole edilmeli ve kendi kabında veyaambalajında bulunan rehbere göre depolanmalıdır. Kullanıcının temin ettiği bilgi tatminedici oluncaya kadar, kimyasal kullanıma sokulmamalıdır.Konteyner ve ambalajlar kapalı olarak istiflenmeli ve malzeme deposu temiz ve düzenlitutulmalıdır.12.2.2 BOYABoya, tinerler ve ilgili temizleyiciler ve sertleştiriciler İdare tarafından onaylanan sabityangın söndürme düzenlemeleri ile korunan depolarda/bölümlerde muhafazaedilmelidir. (Düzeltildiği gibi SOLAS II-2 Kural 10 Bölüm 6.3, Parlayıcı Sıvı İçerenBölümleri kapsar.)12.2.3 KİMYASALLARBütün kimyasallar, belirlenmiş ve seçilmiş bir depoda/bölümde istiflenmelidir.Uyuşmayan kimyasalların ayrı yerlerde istiflenmesini sağlamak için özellikle dikkatedilmelidir. Her bir kimyasal için yangınla mücadele vasıtası/maddesi konusunda bilgi,ürünün MSDSinden kolayca elde edilebilir olmalıdır.12.2.4 TEMİZLİK SIVILARIZehirli olmayan ve parlayıcı olmayan temizlik sıvılarını kullanmak tercih edilebilirdir.Eğer parlayıcı sıvılar kullanılırsa, ki bunların yüksek parlama noktaları vardır. Benzinveya nafta gibi aşırı uçucu sıvılar asla makine ve kazan dairelerinde kullanılmamalıdır.Parlayıcı temizlik sıvıları kapalı, kırılmaz, doğru etiketlenmiş kaplarda tutulmalıdır vekullanılmadığında uygun bir bölümde depolanmalıdır.Kullanılan sıvıların buharlaşmasını göz önüne alarak temizleme sıvıları sadece,havalandırmanın uygun olduğu yerlerde kullanılmalıdır. Tüm böyle sıvılar, üreticinintalimatlarına uygun olarak muhafaza edilmeli ve kullanılmalıdır.Temizlik sıvılarıyla doğrudan deri temasından veya giysiye bulaşmasından sakınıl-malıdır.12.2.5 YEDEK DİŞLİNİN MUHAFAZASIYedek dişli normalde tehlikeli değildir. Ancak, güverteye yerleştirilmiş olduğudurumlarda, bağlarının kopması neticesiyle geminin hasarlanması ve personelinyaralanma riski vardır. Yedek dişli yerleştirilirken aşağıdakiler akılda tutulmalıdır:
  • ISGOTT 221• Güvenilir geçişin ve operasyonun, herhangi bir emniyet ekipmanına izin vermelidir.• Bağlama veya diğer operasyonlarla engel olmamalıdır.• Seferde beklenilen hava şartları göz önüne alınarak uygun şekilde bağlanmalıdır.12.3 KARGO VE BUNKER NUMUNELERİBütün kargo numuneleri, yaşam mahalline dışarıdan girişi olan kilitli bölümlere emniyetlibir şekilde istiflenmelidir. Numunelerin, boyaların konduğu bir bölüm gibi sabit yangınlamücadele sistemiyle korunan bir yerde depolanması düşünülmelidir. Gemide tutulannumunelerin sayısı dikkatlice yönetilmelidir ve artık gerekmediğinde bunlar, ya gemidebir slop tanka ya da bir terminalin atık yağ sistemine verilerek elden çıkarılmalıdır.Şirketin, numunelerin elden çıkarılması hakkında bir politikası olmalıdır; amaç, ilgilikargo tahliye edilmiş olduktan sonra numunenin sızdırmama süresini en aza indirmekolmalıdır. Şirket, buna aykırı bir şey önermedikçe, kargonun tahliyesinden sonranumunelerin üç aylık bir süre için gemide tutulması önerilir.12.4 DİĞER MALZEMELER12.4.1 TALAŞ, YAĞ EMEN PEDLER VE GRENLERGemide küçük yağ döküntülerini temizlemek için talaşın kullanımı hayal kırıklığınauğratılır. Eğer talaş gemide taşınıyorsa; kullanılmıyorken, kuru şartlarda ve mümkünseserin bir yerde muhafaza edilmesini sağlamak için özellikle dikkat edilmelidir. Nemlitalaş kendi kendine meydana gelen yanmalardan karşı hassastır (Bölüm 4.9a bakınız).Talaş, küçük bir yağ döküntüsünü temizlemek için kullanılmış olduğunda; kirlenmiştalaş, sızdırmaz bir kapta ve yaşam mahallinden ve tehlikeli bölgelerden uzakta,emniyetli bir yerde ayrı olarak muhafaza edilmelidir.Her yağı içine çekmiş emici granüller ve pedler, yaşam mahallinden ve tehlikelibölgelerden uzakta, gemide belirlenmiş konteynerlerde muhafaza edilmelidir.Yağ emmiş talaş ve emici granüller, ya sahile ya da geminin çöp yakıcısı yoluyla,mümkün olduğunca erken elden çıkarılmalıdır.12.4.2 ÇÖPÇöp için depolama yerleri, çöpün bitişik alanlara hiçbir potansiyel tehlike sunmamasınısağlayacak şekilde dikkatlice seçilmelidir.Birbiriyle uyuşan maddelerin birlikte muhafaza edilmesini sağlamak için; piller, sensörlerve florasan tüpleri gibi özel atık olarak belirlenen çöpün depolanması için özellikledikkat edilmelidir.ICS yayını olan Çöp Yönetim Planlarının Hazırlanması için Rehberlik kitabı MARPOL73/78in Ek-Ve nasıl uyulacağı hakkında bilgi içerir.
  • 222 ISGOTT12.5 AMBALAJLI KARGOLAR12.5.1 PETROL VE DİĞER PARLAYICI SIVILARAmbalajlı petrol kargoları genellikle, yaklaşık 200 litre kapasiteli çelik varillerdenakledilir. Böyle taşınan ürünler; benzin, kerosen, gaz yağları ve yağlama yağını içerir.Dökme olarak petrolün elleçlenmesi için gerekli genel emniyet tedbirlerine ilave olarak,ambalajlı petrol ürünleri elleçlenirken aşağıdaki prosedürler uygulanır.12.5.1.1 Yükleme ve TahliyeDökme halde uçucu petrolün yüklenmesi esnasında, ambalajlı petrol ve diğer parlayıcısıvılar, hem Terminal Temsilcisinin hem de Sorumlu Zabitin izni olmadanelleçlenmemelidir. Çelik varilleri elleçlerken, kıvılcım oluşma riski nedeniyle dökmekargonun yüklenmesine geçici olarak ara verilmelidir.12.5.1.2 Elleçleme Esnasında TedbirlerBir Sorumlu Zabit, paketli petrol ve diğer parlayıcı sıvıların elleçlenmesine nezaretetmelidir. Aşağıdaki tedbirler alınmalıdır:• Yükleme işçileri, sigara içme kısıtlamaları ve diğer emniyet kurallarına razı olmalıdır.• Devamlı ambar muhafazası donatılmadığında, sapana vurulmuş yüklerin, ambar ağızlarına, ambar kenarlarına veya ambar merdivenlerine çarpması ile kıvılcım oluşması tehlikesinden sakınmak için geçici koruma sağlanmalıdır.• Bütün sapana vurulmuş halde kaldırılan yükler, ambar ağızlarından rahatlıkla geçecek büyüklükte olmalıdır.• Paletli olmayan varillerin elleçlenmesi için; fiber halat sapanlar, ağ sapanlar veya tel ya da zincir halatlı varil kancaları kullanılmalıdır.• Yükler tercihen paletlenmeli ve emniyete alınmalıdır. Paletler, emniyet ağları ile donatılmış palet kaldırma tertipleri ile kaldırılmalıdır. Eğer yükler paletlerde değilse, yük sandıkları veya fiber halat sapanları kullanılabilir. Ambalajlı yükler için kargo ağlarının kullanımı, genellikle ambalajda hasara sebep olma ihtimali olduğundan gözünü korkutur.• Paletli olmayan gaz tüpleri, ağ palet sapanın içinden düşmesini önlemek için, gözleri yeteri kadar küçük olan kargo ağlarıyla elleçlenmelidir. Tüpler asla valflarından veya koruma başlıklarından kaldırılarak elleçlenmemelidir. Tüpler gemide asla, kaldırma mıknatısları, zincirleri, sapanları veya kayışları kullanarak kaldırılmamalıdır. Tüpleri taşırken, kısa mesafeler için bile, bir asma tüp arabası veya uygun bir alet kullanılmalıdır.• Her bir ambalaj istiflenmeden önce, sızma veya hasarlı durumu için kontrol edilmeli ve emniyetlerini bozması muhtemel derecede kusurlu olanlar kabul edilmemelidir.• Ambalajlar, güvertede veya ambarda istif tahtalarının üzerine yerleştirilmelidir.• Ambalajlar güvertenin üzerinde veya ambarda sürüklenmemelidir ve kaymasına veya yuvarlanmasına izin verilmemelidir.
  • I S G OTT 223• Variller ve patlaklar/tenekeler, kapakları ve delikleri üste gelecek şekilde istifienmelidir.• Kargoyu emniyete alırken, her bir sıra istif tahtası ile ayrılmalıdır. Kargonun emniyetle istiflenebilme yüksekliği, ambalajın tipine, ölçüsüne ve gücüne bağlı olmalıdır. Uygun olan tavsiye terminalden veya yükleyiciden elde edilmelidir.• Sefer boyunca muhtemel hasarı önlemek için yeterli uygun istif tahtası kullanılmalıdır.• Sefer esnasında herhangi bir hareketi önlemek için kargo uygun bir şekilde emniyete alınmalıdır.• Gece süresince, uygun onaylı aydınlatma ambar içinde ve bordadan dışarı doğru temin edilmelidir.• Boş kaplar gazfri yapılmadıkça, her bakımdan dolu kaplar gibi kabul edilmelidir.• Kendiliğinden meydana gelen yanmaya hassas hiçbir madde, istif tahtası olarak kullanılmamalı veya ambalajlılar gibi aynı bölümde istiflenmemelidir. Saman, ağaç talaşı, zifti i kağıt, keçe ve poliüretan gibi belirli koruyucu ambalajların yanıcı özelliğine dikkat çekilir.• Yükleme veya tahliye tamamlandığında ve ambarları kapatmadan önce, her şeyin düzenli olduğu konusunda ambar kontrol edilmelidir.12.5.2 TEHLİKELİ YÜKLERTehlikeli yükler, Uluslar Arası Denizde Can Emniyeti Sözleşmesi (SOLAS), 1974kitabında Bölüm Virde sınıflandırılmıştır.Kaptan sadece, IMOnun Liman Bölgelerinde Tehlikeli Maddelerin Emniyetli Taşınması,Elleçlenmesi ve İstiflenmesine İlişkin Tavsiyelerine uygun olarak dikkate alınan,Denizde Taşınan Uluslar Arası Tehlikeli Yükler (IMDG) Kodunun ilgili şartlarına uyanbeyan edildiği gibi kaplara konmuş, markalanmış ve etiketlenmiş ve nakliyeci tarafındanuygun şekilde tanımlanmış ambalajlı tehlikeli yüklerin gemiye alınmasına izin verecektir.Kaptan, yük kabul edilmeden önce, kargonun belirli özellikleri hakkında uyguntavsiyeleri, kargoyu içeren kapalı bir bölüme giriş için ve herhangi bir sızıntı, dökülme,teneffüs edilme, deriye temas veya yangın ile meşgul olmak için prosedürleri almışolduğunu kontrol etmelidir.IMOnun Tehlikeli Yükler Taşıyan Gemiler için Acil Durum Prosedürleri - Grup AcilDurum Listeleri rehberinde dökülme veya yangın ile uğraşma için tavsiye edilenvasıtalara dikkat çekilir.Kaptan, gemiye yüklenmiş tehlikeli yüklerin "Liman Bölgelerinde Tehlikeli MaddelerinEmniyetle Depolanması, Elleçlenmesi ve Taşınmasına İlişkin IMO Tavsiyelerime uygundüşünceleri içine alan "IMDG Kod" kitabında tavsiye edildiği gibi istiflenmiş olmasınısağlamalıdır.
  • 224 ISGOTT12.5.2.1 Kurşun Tetraetil (TEL) ve Kurşun Tetrametil (TML)Bu vuruntu önleyici kimyasallar tankerlerde, ambalajlı kargo gibi küçük miktarlardataşınmalıdır. Deri temasından veya buhar solunmasından ol