0
PLANI I ZHVILLIMIT TE TURIZMIT                                                                                            ...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
3Tabela e Përmbajtjes1. HYRJA ...............................................................................................
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
51. HYRJE1.1. Hyrje mbi projektin.Fondi Shqiptar i Zhvillimit (FSHZH) ka mandatuar kompanine EuroPartners Development tepe...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
71.3. Zona e studimitPregatitja e planit do te mbuloje ekosistemin bregdetar te Spilles, te shtrire midis formacionitshkem...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
92. PROÇESI I PLANIFIKIMIT        METODOL            ODOLOGJIA    DHE METODOLOGJIAEuroPartners Development mori persiper p...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
11   STRATEGJITE3. STRATEGJITE E ZHVILLIMIT   TE TURIZMIT3.1 Vleresimi i Raporteve mbi zhvillimin e turizmit     ne bregde...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
133.1.4. Zhvillimi Potencial i Turizmit ne Shqiperi:        Aspekte Mjedisore dhe InstitucionaleKy studim analizon tipet e...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
15pesticide dhe duke kryer gjueti te jashte ligjshme. Nga speciet me te rrezikuara jane: Melesmeles, Lutra lutra, Mustela ...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
17Peshkimi nuk ka qene nje faktor i rendesishem per Komunen Kryevidh, megjithese uji i kripuri lagunave ne rajonin e Durre...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
19 Uji                          Furnizimi me   Nuk ka             I kenaqshem dhe        Prespektive per te               ...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
21Tabela 2 – Numri i vizitoreve i grupuar sipas kategorive se turisteve.    Kategoria e                                  N...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
234.1.5. Lloji i formes se akomodimit te perdorurTe gjithe vizitoret qe kalojne naten ne Kryevidh perdorin hotele, shpi bu...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
25   PRODUKTI               KOMUNEN KRYEVIDH5. PRODUKTI I TURIZMIT NE KOMUNEN KRYEVIDHNje destinacion turistik perbehet ng...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
27fundit pritet te vazhdoje, megjithese me nje ritem me te vogel. Parashikohet qe 1.6 miliardturiste do te vizitojne vende...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
29       ·        rezorte multi-sherbimi qe perballojne nevojat e ndryshme te segmenteve te                tregut dhe ofro...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
315.3. Faktoret qe ndikojne ne te ardhmen e turizmit ne komunePerformanca e turizmit brenda komunes do te percaktohet gjer...
Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh                                                                                ...
33Tabela 7: Kerkesa e Projektuar per Komunen Kryevidh      Segmenti i tregut                                 Pushime te gj...
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna
Prochain SlideShare
Chargement dans... 5
×

Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna

885

Published on

0 commentaires
0 mentions J'aime
Statistiques
Remarques
  • Soyez le premier à commenter

  • Be the first to like this

Aucun téléchargement
Vues
Total des vues
885
Sur Slideshare
0
À partir des ajouts
0
Nombre d'ajouts
0
Actions
Partages
0
Téléchargements
16
Commentaires
0
J'aime
0
Ajouts 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Plani i zhvillimit te turizmit kryevidh komuna"

  1. 1. PLANI I ZHVILLIMIT TE TURIZMIT FONDI SHQIPTAR I ZHVILLIMIT EUROPARTNERS DEVELOPMENT K ALBANIAN DEVELOPMENT FUND PLANI I ZHVILLIMIT TE TURIZMIT KOMUNA KRYEVIDH Ky publikim është realizuar në kuadër të projektit FONDI SHQIPTAR I ZHVILLIMIT “Pu “Punët në komunitet III”, financuar nga ALBANIAN DEVELOPMENT FUND Ba Banka e Këshillit të Evropës (CEB) www.albaniandf.orgGrant nga Norway Trust Fund S tudio PATRIGRAF www.xhinapalko@yahoo.com
  2. 2. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 2 K y plan zhvillimi i turizmit per komunen Kryevidh u hartua ne kuader te projektit “Punet me Komunitetin III”, financuar nga Banka per Zhvillim e Keshillit te Europes (CEB) dhe zbatuar nga Fondi Shqiptar i Zhvillimit. Strategjia eshte pergatitur nga Europartner Development, agjensia e kontraktuar per pergatitjen e ketij Plani Zhvillimi te Turizmit nga Fondi Shqiptar i Zhvillimit.
  3. 3. 3Tabela e Përmbajtjes1. HYRJA ..................................................................................................... 5 Hyrje mbi Projektin ............................................................................. 5 Qellimi dhe Objektivat e Projektit ........................................................ 6 Zona e Studiuar ................................................................................. 72. PROÇESI I PLANIFIKIMIT, METODOLOGJIA DHE MJETET ..................... 9 Permbajtja e raportit ......................................................................... 103. STRATEGJITE E ZHVILLIMIT TE TURIZMIT ................................................ 11 Vleresimi i raporteve mbi zhvillimin turistik ne Bregdetin Adriatik ......... 11 Profili i Komunes .............................................................................. 134. TURIZMI NE KOMUNEN KRYEVIDH ....................................................... 20 Zhvillimi aktual i turizmit ..................................................................... 205. PRODUKTI TURISTIK NE KOMUNEN KRYEVIDH ..................................... 25 Joshjet dhe Atraksionet ...................................................................... 25 Vezhgim mbi turizmin nderkombetar .................................................. 26 Perspektiva turistike per Komunen Kryevidh ........................................ 30 Çeshtje Strategjike ............................................................................. 316. QELLIMET, VIZIONI DHE STRATEGJIA .................................................... 34 Qellimet e Zhvillimit te turizmit ............................................................ 34 Vizioni mbi Turizmin ............................................................................ 34 Principet Udheheqese ........................................................................ 35 Implikimet Strategjike te Qellimeve dhe Vizionit .................................. 367. STRATEGJIA E TREGUT “NJE FOKUS ME I MIRE” ................................... 39 Objektivat e Tregut .............................................................................. 39 Pozicionimi i Tregut ............................................................................ 40 Fondi Shqiptar i Zhvillimit Segmentimi i Tregut ........................................................................... 408. STRATEGJIA E ZHVILLIMIT TE PRODUKTIT ............................................... 43 Atraksionet ........................................................................................ 43 “Atraksionet e forta” .......................................................................... 45 “Atraksionet e buta” .......................................................................... 48
  4. 4. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 4 9. SIGURIMI I CILESISE .............................................................................. 54 Mjedisi Fizik – Kujdesi dhe Ruajtja ...................................................... 54 Perdorimi i Tokes dhe Planifikimi ......................................................... 54 Vleresimi mbi Kapacitetet Mbajtese. .................................................... 55 Projektet Pilot dhe Eksperiencat .......................................................... 56 Zhvillimi i Burimeve Njerezore. ............................................................ 60 10. MENAXHIMI DHE ORGANIZIMI .......................................................... 61 Menaxhimi ......................................................................................... 61 Menaxhimi i Tranzicionit ..................................................................... 62 Struktura Organizative. ...................................................................... 63 Mbi Zhvillimin e Bregdetit ne zonen e Komunes Kryevidh .................... 65 11. PERMBLEDHJE E PLANIT TE VEPRIMIT ................................................. 67
  5. 5. 51. HYRJE1.1. Hyrje mbi projektin.Fondi Shqiptar i Zhvillimit (FSHZH) ka mandatuar kompanine EuroPartners Development tepergatise Planin e Zhvillimit te Turizmit per Komunen Kryevidh. Pergatitja e studimit umundesua nga Projekti “Pune me Komunitetin III”, me financim nga Banka e Zhvillimit teKeshillit te Europes. Qellimi i studimit eshte te asistoje drejtuesit e komunes ne projektimin enje plani zhvillues i cili do te udheheqe zhvillimin e turizmit per vitet 2009-2014. Strategjiado te ndertohet per te asistuar ne sensibilizimin e potencialeve te konsiderueshme perzhvillimin e turizmit duke ofruar nje baze per inkurajimin e investimeve te sektorit publik dheprivat permes promovimit te qendrueshem te zhvillimit bregdetar ne partneritet mepopullsine lokale, autoritetet dhe biznesin.Siperfaqja bregdetare e Komunes se Kryevidhit (e njohur gjithashtu si ekosistemi i Spilles)eshte akoma nje nga asetet me te çmueshme te Detit Adriatik, si nga pikpamja e zhvillimitashtu edhe nga ajo e mjedisit. Duke qene se mbipopullimi dhe ndotja jane te perqendruarane zonat e aferta te Golemit dhe Durresit, ka pak siperfaqe bregdetare te virgjera pergjategjithe Detit Adriatik ne kete zone. Per rrjedhoje, planifikimi i zhvillimit integrues perben çelesine zhvillimit te qendrueshem ne sektoret e turizmit dhe agrikultures, dy shtyllat kryesore nezhvillimin e Komunes se Kryevidhit.Konteksti i brishte social dhe ekonomik ne ekosistemin bregdetar te Spilles si dhe zhvillimikaotik ne zonat fqinje tregojne domosdoshmerine qe situata prezente te vleresohet mekujdes dhe te angazhohen autoritetet e administrates publike dhe komunitetet lokale ne njeperpjekje te ndergjegjshme per nje planifikim strategjik te turizmit i cili merr parasysh efektete meposhtme: · Impaktet socio-ekonomike dhe mjedisore te zhvillimeve aktuale; · Balancimin e kerkesave te zhvillimit per te parandaluar shkaterrimin e resurseve turistike dhe potencialeve per zhvillim ne te ardhmen; · Zbatimi efektiv ligjor per perdorimin e tokes dhe rregullave te ndertimit; dhe · Nevoja per mbrojtjen e resurseve bregdetare te komunes, kritike kjo ne Fondi Shqiptar i Zhvillimit mbeshtetjen e zhvillimit te qendrueshem turistik.Komuna e Kryevidhit e gjen veten ne nje situate te privilegjuar mbasi ka nje nga bregdetetme te bukura dhe me te pazhvilluara te Detit Adriatik. Kombinuar me zhvillimin e turizmit,kjo zone duhet te perfitoje nga eksperiencat e keqija ne rajon dhe nga principet e shendoshate zhvillimit. Se bashku me mjetet metodologjike qe pershkruhen me poshte, materializimi i
  6. 6. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 6 principeve te forta strategjike ne masa praktike dhe te pranueshme nga komuniteti, perfaqeson nje vlere shtese per planin e zhvillimit qe i propozohet komunes. Pergatitja e studimit do aftesoje perfaqesuesit e Komunes se Kryevidhit te reagojne mbi potencialin turistik dhe te jene aktiv ne drejtimin e zhvillimeve, ne partneritet me investitore te sektorit privat. Ky studim duhet gjithashtu te ndihmoje agjencite e fondeve shqiptare dhe internacionale t’i japin prioritet investimeve te tyre ne drejtim te zhvillimit te infrastruktures per rajonin ne fjale. Plani strategjik i prodhuar nuk duhet te kufizoj asesi autoritetet e komunes, por te krijoje nje fleksibilitet veprimi ne varesi te ndryshimit te rrethanave. 1.2. Qellimi dhe objektivat e projektit Objektivi i pergjithshem i projektit eshte te pergatise nje plan strategjik per zhvillimin e turizmit ne Komunen e Kryevidhit. Produkti i projektit do te jete pregatitja e nje plani te zhvillimit turistik i cili do te fokusohet ne: Profilin socio-ekonomik te komunes (pershkrimi i tipareve te pergjithshme te zonen nen studim, si per shembull te dhenat demografike te popullates, te dhenat e ekonomise lokale, gjendjen e mjedisit dhe e aktiviteteve te biznesit si dhe te dhena te tjera). Potencialet turistike, duke i vene theksin veçantive qe ofron mjedisi dhe cilesive te tij ne resurset natyrale dhe trashgimise kulturore. Pershkrimin e tipit te turizmit ekzistues duke shpjeguar se cili tip turizmi aplikohet ne zone dhe te tjera te dhena ekzistuese relevante. Analizen e situates: Bazuar mbi te dhenat e mbledhura, nje Analize SEOT lidhur me zhvillimin e turizmit do te drejtohet ne bashkepunim te ngushte me autoritetet lokale, perfaqesues te komunitetit dhe te biznesit. Planin strategjik te zhvillimit turistik i cili do te adresoje zhvillimin e metejshem te turizmit ne zonen bregdetare te Kryevidhit duke perfshire ketu mundesite turistike qe do te zhvillohen, perfshirjen e grupeve lokale, perfitimet ekonomike, produktet e reja turistike te cilat duhet/ dhe mund te zhvillohen, etj. Planet e veprimit dhe aktoret kryesore qe do perfshihen, kohezgjatja dhe kostoja per secilin prej tyre. Te gjitha planet e mesiperme do te detajohen ne bashkepunim te ngushte me grupet lokale dhe me perfaqesuesit e komunes. Kohezgjatja per Planin e Zhvillimit Turistik te Komunes Kryevidh eshte 5 vjet dhe do startoje ne kohen e miratimit nga autoritetet e komunes.
  7. 7. 71.3. Zona e studimitPregatitja e planit do te mbuloje ekosistemin bregdetar te Spilles, te shtrire midis formacionitshkembor te Bardhorit dhe gruke derdhjes se lumit Shkumbin. Kjo zone eshte e gjate 8 kmdhe shoqerohet nga nje rrip shume i dendur pishash dhe formacionesh dunash prej rere.Percaktimi i objektit te studimit eshte nje detyre e rendesishme e cila perfshin zgjedhjen e njezone te mjaftueshme per te perballur te gjitha çeshtjet dhe aktivitetet qe kane nje impakt terendesishem ne zhvillimin e turizmit, por qe jane edhe te nje madhesie te pranueshme pert’u analizuar me detaje te mjaftueshme. Fondi Shqiptar i Zhvillimit Harta Nr. 1 Zona Studimore Legjenda: Plazhi Zone per zhvillim turistik X Pyll natyral X Monument kulture Fshati Spille Dunat Bunkere Laguna Zone agrikulture Plazh rere dhe guricash Keneta Pyll pishash Zbavitje dhe Ekoturizem
  8. 8. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 8 Ne fillim te detyres, u be nje vezhgim i shpejte i zones me qellim analizimin e: · Tipareve fiziografike te fshatrave bregdetare qe do te perfshihen ne planin zhvillues; · Bashkeveprimeve ekonomike/mjedisore, te rendesishme per jetesen e popullates bregdetare; Duke marre parasysh vendet me potencialet me te konsiderueshme turistike dhe kohezgjatjen pese vjeçare te planit, konsulentet sugjerojne qe zona e studimit te perfshije: · Vijen bregdetare te Spillese me fokusim te veçante mbi plazhin e Spillese, i cili eshte 8 km i gjate dhe perafersisht 30-40 m i gjere siç tregohet edhe ne Harten N. 1. · Rripin shoqerues te pishave, i cili eshte pjesa me e rendesishme e ekosistemit. · Keshjellen e Bashtoves, e cila perfaqeson nje vend magnetik te trashegimise kulturore qe mund te perdoret me sukses per qellime turistike.
  9. 9. 92. PROÇESI I PLANIFIKIMIT METODOL ODOLOGJIA DHE METODOLOGJIAEuroPartners Development mori persiper pergatitjen e planit te zhvillimit turistik per komunenduke bere: · Nje njohje te detajuar fillestare te detyres se studimit nga perfaqesuesit e FSHZH-se; · Kerkim te detajuar nga keshilluesit me qellim rishikimin e dokumentave relevant, te dhenave dhe materialeve te publikuara; · Nje kqyrje fillestare ne terren dhe nje survejim i detajuar te terrenit ne menyre qe te evidentohen potencialet e zhvillimit turistik; · Takime me autoritete lokale si Kryetari i Komunes, Zv. kryetari, pergjegjesi i Zyres se Urbanistikes, kryetari i Keshillit te Komunes, dhe gjithashtu perfaqesues nga Ministria e Turizmit, Kultures dhe Sporteve, Ministria e Puneve Publike dhe Planifikimit Territorial, etj; · Konsultime u mbajten gjithashtu me nje perfaqesi te gjere aktoresh, perfshire perfaqesues te komunitetit, te OJF-ve dhe operatoret e biznesit turistik.Qellimi i ketyre takimeve dhe konsultimeve kishte per baze mbledhjen e informacionit sa mete detajuar rreth profilit socio-ekonomik te komunes, sektoreve me potencial ekonomik,zhvillimeve aktuale turistike, planit urban, kerkesave te infrastruktures, etj.Plus ketij informacioni, nje vleresim i ambientit te brendshem dhe te jashtem qe ndikon nezhvillimin e turizmit permes mbledhjes se mendimeve nga faktoret e brendshem dhe tejashtem te Komunes Kryevidh qe kane te bejne me te ardhmen e zhvillimit. Konturiorganizues per udheheqjen e nje vleresimi te tille ishte Analiza SEOT.Konsulenti, i mbeshtetur nga perfaqesuesit e FSHZH-se, kreu nje vleresim te shpejte te zonennen studim me qellim qe te: Fondi Shqiptar i Zhvillimit · hetoje, identifikoje dhe vleresoj aktivitetet turistike ne zone; · rekomandoje motodologjine dhe mjetet per pergatitjen e studimit.
  10. 10. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 10 Nga vleresimi, u vune re keto probleme: · Mungese infrastrukture dhe standarte te varfera sanitare. Rruget kryesore qe lidhin komunen me rrugen nacionale jane ne kushte shume te keqija dhe jo te pershtatshme per qellime turistike. · Mungese planifikimi urban dhe zona funksionale. · Toke e ruajtur relativisht mire, resurse natyrore dhe pamje te çmuara pergjate zones bregdetare te Spillese dhe fshatit Greth. 2.1 Permbajtja e Raportit Raporti fillon me nje vleresim te strategjive te zhvillimit turistik te pergatitur gjate dhjete viteve te fundit per zhvillimin e turizmit ne Shqiperi brenda konteksit nacional. Kapitulli 4 prezanton nje shqyrtim te performances se turizmit ne Komunen e Kryevidhit ne vitet e fundit. Kapitulli 5 vlereson produktin aktual turistik- atraktivitetin e tij, konkurencen, pikat e forta dhe te dobeta. Kapitulli 6 parashtron nje vision per turizmin ne zonen e Kryevidhit pergjate kater viteve te ardhshme. Rekomandon strategjite thelbesore per t’u ndjekut ne menyre qe te arrihen potencialet e sektorit. Kapitulli 7 deri ne 10 parashtrojne rekomandimet per implementimin e strategjive te marketingut, zhvullimit te produktit, mjedisit, resurseve humane dhe organizimit per te aftesuar industrine ne arritjen e potencialit.
  11. 11. 11 STRATEGJITE3. STRATEGJITE E ZHVILLIMIT TE TURIZMIT3.1 Vleresimi i Raporteve mbi zhvillimin e turizmit ne bregdetin AdriatikSi pjese e analizes te pergjithshme te ketij kapitulli, kater raporte zhvillimi turistik u analizuan.Nje permbledhje e shkurter e tyre paraqitet me poshte:3.1.1. Strategjia e Zhvillimit te Turizmit ne Shqiperi per vitet 2002-2012Ky studim i pergatitur nga Ministria e Rregullimit te Territorit dhe Turizmit me mbeshtetjenteknike dhe financiare te GTZ, perfaqeson nje master plan te pergjithshem per zhvillimin eturizmit ne Shqiperi. Strategjia kishte per qellim: · Te ndertonte 50 hotele dhe te krijonte 10000 shtreter te rinj turistik mbi bregdetin Adriatik deri ne fund te 2012-tes. · Te rriste “dhomat private” me 34%, hotelet me 1 dhe 2 yje me 15%, ato me 3 yje 25%, 4 yje 20 % dhe hotelet me 5 yje me 6 %. · Te rriste prurjen e turizmit te huaj ne kohe afatgjate me 50 % per shfrytezimin e diellit dhe te reres, 25% per biznes dhe 25% per turizem konvencional. · 40 % e te huajve do te jene nga vendet e Evropes Perendimore, kryesisht nga Gjermania, Britania, dhe Skandinavia, 30 % nga vendet e Evropes Jugore (Greqia, Maqedonia, Kosova) dhe 20 % nga Polonia dhe Rusia. Orientimet kryesore strategjike lidhen me: · Konkurentet, Kroacia, Mali i Zi, Bullgaria, Greqia, Qipro dhe Turqia. · Fokusi nderkombetar eshte te kapitalizoje mbi “niche market” me fokus tek Fondi Shqiptar i Zhvillimit turizmi i plazhit me diell dhe rere ne kohe afatgjate. · Familjet e orientuar drejt çmimit nga 28 deri ne 45 vjeç me femije dhe çifte te reja. · Pozicionimi: “Shqiperia njihet si nje destinacion i ri interesant turistik ne Detin Mesdhe me vlere persa i perket çmimeve qe ofron”
  12. 12. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 12 Me specifikisht, ne lidhje me zhvillimin e turizmit rajonal dhe akomodimit per turizmin e plazhit dhe te diellit, per zonen e Spillese eshte planifikuar ndertimi i hoteleve te plazhit, ne kategorine me tre dhe kater yje me nje hapesire te gjere midis tyre. 3.1.2. Strategjia Sektoriale e Turizmit per vitet 2007-2013 Ky dokument u pergatit ne perputhje me objektivat e Qeverise Shqiptare per koordinimin e strategjive te sektoreve te ndryshme te ekonomise. Ka gjithashtu per qellim te permirsoje rezultatin e strategjise se siperpermendur dhe koordinimin e saj me Strategjine dhe Planin e Veprimit per zhvillimin e Turizmit Natyror dhe Mjedisor, te pergatitur nga UNDP . Nje nga objektivat kryesore te kesaj strategjie eshte te arrije nje ekuiliber gjeografik ne shperndarjen e aktiviteteve turistike ne te gjithe Shqiperine. Ne lidhje me zhvillimin e turizmit pergjate Detit Adriatik, strategjia tregon qe zhvillimi duhet te kontrollohet rreptesisht, ne perputhje me platformen legale ekzistuese. Meqenese terreni eshte i sheshte rekomandohet ndertimi i risorteve te vogla hotelesh dhe fshatrat turistik do te nderthuren me mjedisin rrethues. Tipe te tjera zhvillimi mund te jene ndertimet e vendeve te kampimit dhe karavanet se bashku me aktivitetet ujore. Strategjia thekson nevojen e balancimit te turizmit lokal me ate nderkombetar dhe kerkon ruajtjen e stilit arkitektonik lokal duke perdorur materiale te vendit. Kapacitetet mbajtese te sugjestionuara per zonen e Bregdetit Adriatik jane 100 turiste/ha. 3.1.3 Plani Menaxhues i Zones Bregdetare – Rajoni Durres – Vlore Ky raport mbulon pjesen qendrore te bregdetit Shqiptar i cili shtrihet midis lumit Ishem dhe Lagunes se Orikumit. Te gjitha propozimet e planit u vleresuan permes kritereve te meposhtme: · Mbrojtja e Mjedisit dhe e Biodiversitetit · Turizmi, Konservimi dhe Trashegimia Kulturore · Ndertimi i Kapaciteteve Institucionale Raporti e klasifikon Plazhin e Spillese si nje nga me atraktivet e bregdetit Shqiptar per zhvillimin e kapaciteteve te akomodimit turistik te tipit te perqendruar (Tipi A). Perfshin stabilizimet turistike, hotelet dhe paisjet e sherbimeve dhe te sporteve. Kjo zone pritet te zhvillohet nga investitore te medhenj te huaj, te cilet do te financojne establishmentet turistike te paijsura keto me infrastrukturen e nevojshme.
  13. 13. 133.1.4. Zhvillimi Potencial i Turizmit ne Shqiperi: Aspekte Mjedisore dhe InstitucionaleKy studim analizon tipet e mundshme te zhvillimit turistik dhe masat specifike te mbrojtjes pervendet pergjate Detit Adriatik dhe atij te Jonit. Persa i perket zones se Spillese, studiminenvizon asetet natyrore dhe kulturore dhe keshillon mos lejimin e asnje infrastruktureturistike ne kete zone.3.2. Profili i Komunes3.2.1. KlimaNe pergjithesi, klima e Shqiperise eshte mesdhetare me disa nentipe rajonale (ultesira, kodrate vogla dhe male te larta). Nga ana klimaterike, rajoni i Kryevidhit i perket ultesirave teShqiperise Perendimore, apo Ultesires Bregdetare. Shirat vjetore mesatare ne rajon arrinnivelet nga 950 deri ne 1,200 mm. Numri i diteve me shira me shume se 1 mm varion nga85 deri ne 100 dite. Muaji me i lagesht eshte Nentori (160 mm), ndersa muajt me te thatejane Korriku dhe Gushti (40-42 mm). Bora eshte nje fenomen i rralle. Perrenjte jane teshkurter dhe shpesh te perkoshem. Derdhja e tyre eshte 15-20 l/sek.Nje pjese e tyre thahenpergjate veres. Banoret e zones i perdorin ato, megjithese nuk i plotesojne ne menyre tekenaqshme nevojat e tyre. Shume nga banoret per kete arsye kane hapur puse aferrezidencave te tyre, thellesia e te cileve eshte 6-10m. Te dhenat mujore dhe vjetore flasin pernje numer te konsiderueshem oresh te diteve me diell te panderprere ne kete zone, qefurnizon gjithe vitin me 2,092 keh per nje meter katror.Temperatura mesatare vjetore varion midis 15.5 dhe 16ÚC, minimumi i temperaturesabsolute varion midis -2 dhe -5ÚC vetem per 15-30 dite ne vit. Temperatura mesatare edimrit eshte 9.1ÚC, kurse ajo e veres eshte 23ÚC. Ne saje te influences se detit, dimrat janete lagesht dhe te ngrohte. Veç kesaj, konformiteti i regjimit termal eshte rezultati ivariacioneve te vogla. Ato krijojne kushte te mira per vegjetacionin higrofil dhe larjes neplazhe ne periudhen Maj-Tetor. Periudha vegjetative fillon ditet e para te Marsit dhe zgjat derine ditet e para te Dhjetorit. Kjo gje lehteson rritjen e nje numri te madh te prodhimevebujqesore te ndryshme.Nuk ekziston ndonje ere e veçante qe rreh fshatrat bregdetare te komunes. Ne dimer, erame frekuente fryn nga juglindja, kurse ne sezonin veror, era me e shpeshte fryn nga drejtimi Fondi Shqiptar i Zhvillimitveri-perendimor. Shpejtesia e eres ne dimer varion midis 1.6 dhe 5.7 m/s, muaji me meshume ere eshte Shkurti.
  14. 14. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 14 3.2.2. Gjeomorfologjia bregdetare Segmenti nga Kepi i Lagjit deri ne Divjake, brenda te cilit eshte shtrire zona e projektit, perfaqeson pjesen me dinamike te Bregdetit Adriatik. Kjo pjese eshte rezultat i transportit sedimentues ne te shkuaren dhe ne te tashmen nga lumi Shkumbin, ekspansionit te ultesires bregdetare drejt detit dhe krijimit te plazheve lymore. Pjeset me dinamike jane sektoret e shtrire ne gojen e lumit ku zonat e erozionit dhe depozitimit jane rrjedhoja e ndryshimit te gojes se lumit. Ne disa zona po formohen laguna te reja, p.sh. Laguna e Kularit ne jug te derdhjes se Shkumbinit, ndersa disa sektore preken nga proçesi i forte i erozionit Nje pjese e Lagji Peninsules eshte nder te vetmit vend me formacion shkembor ne vijen bregdetare Durres-Vlore ku nje recension i lehte eshte ne proçes. 3.2.3. Tokat dhe Bimesia Faktoret gjeologjik, klimaterik dhe bimesia kane percaktuar tipin e tokes ne ekosistemin e Spillese. Impakti human permes bonifikimit ka influencuar gjithashtu ne kete drejtim. Tokat e kafta te hirta lokalizohen ne zonen kodrinore. Kane profil te plote dhe jane te pershtatshme per kultivimin e frutave, perimeve, ullirit dhe vreshtave. Tokat e kafta te hirta te kullotave lokalizohen ne fushat e Spillese dhe Rreth Grethit. Kane profil te plote dhe trashesi te tokes se zeze. Ujerat nentokesore jane te ceketa, keshtu qe kerkojne sistem kanalesh kullues. Tokat lumore lokalizohen pergjate derdhjes se lumit Shkumbin. Ato kane profil te vogel, jane te varfera ne token e zeze dhe kane nevoje per sistemim dhe fertilizues per t’u perdorur per zhvillim agrikulture. Moçalet lokalizohen afer plazhit te Spillese. Nje pjese e tyre jane bonifikuar. Ato kane bimesi te dendur higrofile. Ne afersi te bregdetit te ulet ekzistojne tokat e kripes, te cilat kane 0.2-1 % kripe. Ekosistemi bregdetar i zones ka nje shumellojshmeri te pasur te boteve te egra (flora dhe fauna). Ekzistojne shume biotipe si: shkurre mesdhetare, bimesi higrofile, bimesi bari mbi rere, etj. Me te perhapurat jane keto lloje shkurresh: arbutus unedo, erica aborea, pistacia lentiscus, myrtus communis, spantious janceum. Ekzistojne gjithashtu peme te larta si: fraxinus, quercul ilex, quercus laguinosa, etj. Pyjet e dikurshem jane shkaterruar plotesisht. Ka disa peme pergjate anes se majte te lumit ku me e perhapura eshte marina maritime. Fauna eshte gjithashtu e pasur ne kete zone, megjithese e keqtrajtuar gjate 20 viteve te fundit. Specia me e rendesishme eshte Pelicanus cryptious, i cili gjate dites vjen ne kerkim te ushqimit nga Laguna e Karavastase deri ne derdhje te Shkumbinit. Specie te tjera perfshijne tipe te ndryshem reptilesh, breshkash, zvarranikesh, etj. Shume e pasur eshte gjithashtu bota e shpendeve, per t’u permendur jane: thellezat, laraskat , kukuvajkat e pyllit, qokthat, etj. Megjithate, si rrjedhoje e rritjes se popullates, ndertimit te bunkereve ushtarak dhe rritja e tokes se punuar, biodiversiteti i zones ka pesuar humbje. Disa tipe bimesh rrezikojne zhdukjen. Fauna ne zone eshte gjithashtu nen trysnin e demtimeve te renda. Ka pesuar humbje si pasoje e demtimit te tokave, rritjes se tokes qe punohet, duke perdorur ketu
  15. 15. 15pesticide dhe duke kryer gjueti te jashte ligjshme. Nga speciet me te rrezikuara jane: Melesmeles, Lutra lutra, Mustela Nivalis, Lepus europaeous, Sciurus vulgaris, erinaceus europeus,etc.3.2.4. Struktura dhe dinamika e shtimit te popullsiseTerritori administrativ i Komunes Kryevidh shtrihet ne pjesen e siperme te derdhjes seShkumbinit dhe ze nje siperfaqe te pergjithshme rreth 60 km2. Brenda ketij territori,ushtrojne aktivitetin e tyre 10 fshatra, me nje distance mesatare 2.4 km nga njeri-tjetri.Lartesia mesatare nga niveli i detit varion nga 5 m per fshatrat e Spillese dhe Rreth-Grethit,deri ne 10-40 m per Ballaj dhe deri ne 100 m per fshatrat e Kryevidhit, Stebegut, Spaneshitdhe Domenit. Largesia e ketyre fshatrave nga vija detare varion nga 800 m (Spilleja) deri ne1300 m (Spaneshi) dhe deri ne 6500 m (Kryevidhi).Ne nentor 2008, popullata qe jetonte ne kete zone numeronte 8702 banues, prej te cileve4463 ishin meshkuj dhe 4239 femra. Dendesia mesatare e banoreve numeron 144persona/ha. Kjo popullate kryesisht perbehet nga autokton, me shume pak njerez qe vijnenga zonat kodrinore dhe malore. Ritmi i rritjes mesatare te popullates ne komune ne vitet1989-2008 ka qene rreth 1.003 duke demostruar keshtu influksin mekanik te banuesve nezona te tjera dhe jashte vendit.Kjo popullate eshte e shperndare ne 2233 familje, duke pasur nje mesatare 3.89 banuesper familje. Mbas vitit 1990, ritmi i rritjes natyrore mesatare ka qene rreth 91 persona nevit. Persa i perket prurjes se migracionit, mesatarja e personave qe vijne llogaritet te jete rreth396 ne vit, kurse ajo e atyre qe largohen ehste 340.Karakteristika kryesore aktuale e demografise se komunes eshte popullata ne moshe te re sirezultat i fertilitetit dhe ritmeve natyrore te rritjes. Rritja natyrore e kufizuar dhe ne reniekompensohet nga prurjet e imigracionit qe leviz drejt zonave bregdetare nga pjese te tjera tevendit.Ne total, dinamikat e popullates se komunes per 30 vitet e fundit paraqiten ne tabelen emeposhtme: Vitet 1960 1969 1979 1989 2008 Fshatrat M F M F M F M F M F Kryevidh 715 357 956 475 1315 642 1576 747 780 723 Ballaj 367 179 482 232 617 299 2518 1169 455 441 Fondi Shqiptar i Zhvillimit Rreth Greth 588 284 648 295 1216 582 1011 490 481 481 Patk-Milot 374 176 503 314 - - - - 218 202 Zhabjak 589 277 774 358 992 462 - - 718 689 Spanesh 181 93 244 123 281 144 833 392 330 288 Spille 449 226 589 295 393 187 878 427 413 397 Domen 332 149 404 200 889 429 619 303 262 243 Sterberg 516 237 680 317 1349 682 1167 591 516 497 Shardushk 234 121 316 160 - - - - 290 278 Komuna 4345 2099 5596 2669 7052 3427 8602 4119 4463 4239Burimi: Arkivi Qendror Shqiptar: No. 495. Vitet 1945-1989
  16. 16. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 16 Projeksionet e Shtimit te Popullates Ndryshimet ne sistemin politik, perfundimi i privatizimit te tokes dhe ekonomise dhe zhvillimi i pritshem i aktivitetit te turizmit te lene pas dore, priten levizje me dinamike te popullsise ne te ardhmen. Faktoret dhe proçeset e meposhtme kane te ngjare te prekin balancen e popullates se rajonit ne dhjete vitet e ardhshme: a. Resurset natyrore te rralla dhe baza e dobet ekonomike te pjeseve kodrinore te rajonit mund te shkaktojne migracione te metejshme drejt zones bregdetare te rajonit; b. Zhvillimi i turizmit, agrikultures dhe furnizimi me sherbime me te mira do te ofrojne mundesi me te mira per hapjen e vendeve te reja te punes duke terhequr keshtu popullatat nga zonat dhe rajonet perreth si dhe me tutje; c. Integrimi potencial i Shqiperise ne familjen Europiane mund te ndikojne qe nje pjese e emigranteve ekonomik te kthehen me qellim hapjen e bizneseve ne vendin e tyre. d. Ndersa popullata urbane do te vazhdoje te rritet, ritmi i rritjes natyrore do te pesoje nje renie te lehte. Keto faktore “shtytes” dhe “terheqes” qe ndikojne ne levizjet e popullsise dhe ekuilibri i tyre ne rajon priten te kene rrjedhojat e meposhtme: • Marre ne teresi, popullsia e rajonit do rritet me nje ritem me te larte se ajo e rritjes natyrore si pasoje kjo e migracioneve nga zonat e brendshme te Shqiperise. • Ne nje faze me te vonshme, vendbanime me te vogla pergjate zones bregdetare, dhe veçanerisht afer fshatrave te Spillese dhe Grethit, gjithashtu do te rriten. Fuqia terheqese e Komunes Kryevidh eshte paksa e dobet ne kete moment, por pritet te rritet me zhvillimin e turizmit ne zonen e saj bregdetare. Pritet gjithashtu qe nje pjese e popullsise e cila migron nga pjesa spacioze e brendshme kodrinore e komunes dhe nga rajonet rurale te Lushnjes dhe te Fierit do te levizin ne qendra me atraktive kryesisht ne Durres dhe ne Tirane. 3.2.5. Problemet Ekonomike Agrikultura eshte aktiviteti ekonomik kryesor i komunes. Toka e punuar perben rreth 30% te siperfaqes se zones ne total. Duhet pasur parasysh qe infrastruktura vaditese eshte pothuajse e tera e dale jashte funksionit. Aktualisht, megjithese rreth 90% e tokes per agrikulture eshte privatizuar, prodhimi eshte shume i ulet si pasoje e infrastruktures se rrenuar dhe tendences se fermereve per te prodhuar per nevojat e tyre te mbijeteses. Gjate viteve 1990, rajoni kishte baza te forta ne pothuajse te gjitha nensektoret agrikulturor, si ne produktet bujqesore ashtu edhe ne gjene e gjalle.
  17. 17. 17Peshkimi nuk ka qene nje faktor i rendesishem per Komunen Kryevidh, megjithese uji i kripuri lagunave ne rajonin e Durresit – Vlores eshte i favorshem per peshkimin cilesor te specieveqe jetojne ne to. Çmimi i peshkut te kapur eshte disi i larte ne tregun italian ku edhe shitetme se tepermi. Kjo tregon qe nese nuk vihet kontroll eficient te menyres dhe sasise sepeshkimit, sasia e peshkut ne teresi dhe riprodhimi i specieve te rralla ne veçanti do terrezikohet. Ekziston gjithashtu nje vend akuakulture per karkaleca (Peneus Japonica) brendaterritorit te komunes, pergjate rruges afer Spillese.Aktivitetet e sherbimit perfaqesojne nje sektor te ri te aktiviteteve ekonomike dhe megjithesenje shenje e re rritje eshte tashme konstatuar, eksperienca akoma mungon. Dyqanet e vogla,baret e vogla dhe aktivitetet tregtare perthithin nje porcion te vogel te te papuneve.Permiresimi i rrjetit rrugor primar dhe sekondar, si dhe nje perdorim me intensiv i kapitalit teinfrastruktures do mundesoje zhvillimin e shume sherbimeve te lidhura me agrikulturen,turizmin dhe aktivitetet e transportit.Turizmi do te jete menyra me e lehte dhe me e shpejte e furnizimit me monedhe te huaj perplanet investuese te komunes. Megjithe resurset natyrore dhe kulturore te medha, ne teresi,te ruajtura dhe potencialisht beneficiale, ardhja e turisteve eshte e kufizuar nga mungesa eakomodimit te pershtatshem, mangesite ne infrastrukture si rrjedhoje dhe e mangesive nekapital. Ne kohet e fundit, plazhi i Spillese eshte shnderruar ne nje vend popullor per plazhdhe ekskursion, qe vizitohet me shume gjate fundjavave verore nga mijera njerez, kryesishtbanues te Kavajes, Elbasanit, Beratit dhe Durresit, qytete te cilat nuk jane me shume se 20-40 km nga kjo zone. Gjate dhjete viteve te fundit, disa establishmente turistike, si hotele tevogla, sherbime baresh dhe restorantesh jane ndertuar. Per shkak te vleres se veçantenatyrore dhe potencialeve mjedisore te kesaj zone, sherbime te tjera akomoduese turistikebrenda brezit te pishave nuk duhen lejuar te ndertohen.3.2.6. Rritja ekonomike ne te ardhmenHapja e vendit me boten e jashtme ka krijuar avantazhe, si pozicioni gjeografik i favorshemne kontekstin europian dhe mesdhetar. Me resurset e saj natyrore te çmuara dhe resurset ekrijuara nga njeriu (bregdet i bukur, toke e pasur, rrjete transporti, trashegimi kulturore) kjozone eshte nga te parat per te perfituar nga levizja e lire e kapitalit, mallrave dhe vizitoreve.Rajoni ne teresi posedon nje numer atributesh te cilat mund te stimulojne oportunitetezhvillimi bazuar ne avantazhet e zones krahasuar me pjesen tjeter te vendit. Ka disaavantazhe te dukshme te cilat duhet te luajne nje rol pozitiv ne te ardhmen: Fondi Shqiptar i Zhvillimit1. Vendndodhja e rajonit midis korridorit kryesor te komunikimit i jep atij nje rol potencialekonomik ne stimulimin e zhvillimit te turizmit dhe agrikultures.2. Me rritjen e kerkeses, toka bujqesore e komunes mund te behet nje zone e rendesishme eprodukteve te cilesise se larte (perime dhe fruta) per proçesin ushqimor si dhe perkonsumimin e tyre nga nje numer ne rritje vizitoresh.3. Rajoni ka nje cilesi unike biodiversiteti e forcuar nga derdhja e afert e Shkumbinit,Lagunes se Karavastase, e cila eshte pjese e Konventes Ramsar, si dhe pylli bregdetar dhenje plazh i gjate, i pandotur, qe ofrojne kushte te shkelqyera per zbavitje, çlodhje, turizemfamiljar.
  18. 18. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 18 Te gjitha keto avantazhe e dallojne Komunen e Kryevidhit si te afte per te mbeshtetur rritjen aktive te dy sektoreve me te rendesishem: turizmit dhe agrikultures. Zona megjithate ka probleme mjedisore te rendesishme sikurse edhe shume implikime infrastrukturore, institucionale dhe socio-ekonomike te cilat duhen shqyrtuar perpara se mundesite te behen realitet. 3.2.7. Sistemet e infrastruktures Pajisja me sherbime te pershtatshme, te mjaftueshme, dhe te qendrueshme infrastrukture eshte nje nga komponentet themelor per çdo zhvillim socio-ekonomik. Kjo nevojshmeri paraprake duhet te shihet ne kontekstin e veçante te zones se Kryevidhit, e ardhmja e se ciles eshte kryesisht e lidhur me zhvillimin e turizmit. Analiza e infrastruktures konsiderohet si kerkese e domosdoshme per kete zhvillim. Ka per qellim te jape pergjigje pyetjes se cila infrastrukture nevojitet (ne afate te shkurtra, mesatare dhe te gjata) siç parashikohet nga prespektiva e zhvillimit te turizmit. Komponenti infrastrukturor perfshin 5 sektoret kryesor te meposhtem: 1. Sektori i transportit, 2. Sektori i ujit, 3. Sektori i pastrimit, 4. Elektriciteti dhe 5. Telekomunikacionet Kompomentet e siperpermendur prezantohen shkurtimisht ne Tabelen 1 te meposhtme: Tabela 1: Te dhenat kryesore lidhur me komponentet e infrastruktures Sektori Nensektori Vleresimi Vleresimi i Perspektiva potencialeve Transporti Rruga Aksesi ne Ne kushte te Projekti i lidhur zone veshtira, por ne direkt me zonen proçes rindertimi. turistike Portet Jo aksese ne Ne portin zone egzistius te Durresit Airoporti Asnje aeroport civil dhe jo e nevojshme per zhvillimin turistik
  19. 19. 19 Uji Furnizimi me Nuk ka I kenaqshem dhe Prespektive per te Uje probleme me mund te adresuar çeshtje burimet, por adoptohet per menaxhimi dhe me zhvillimin turistik organizime. menaxhimet dhe ate te pergjithshem socio-ekonomik Uji i Ndotur Ndotja e gjere Situata mund te Sherbime te dhe e keqesohet nga kontrolluara mire pergjithshme nje implementim i qe shkakton fshehte i njesive te probleme trajtimit kolektiv mjedisore Plehrat e Ngurta Plehrat e Hedhje Edukimi dhe vendit kryesisht e kontrolli pakontrolluar Vendi i Pak kosha Ndertimi i tyre Parandalim dhe hedhjes plehrash duhet te kryhet nevoje per qasje se plehrave pergjate sebashku me te rregullt dhe te rruges pa vendet e tjera kontrolluar. degradim te rajonale per madh te shkarkim pamjes mjedisore Elektriciteti I mjaftueshem Mund te kete Disa rreziqe per ne sasine dhe projektime ndertimin dhe cilesine e afatgjate per arritjen e shperndarjes i implementim projekteve. marre nga hidro-centrali i Fierit. Telekomunikacionet Tokesore Nuk ka akses Mundesi teknike Njehere qe te ne zone. per te rritur nise, proçesi i kapacitetet zhvillimit te telekomunikuese infrastruktures ekzistojne nese telekomunikative kerkesa paraqitet. do te shtrihet. Celulare Ka akses te te tre operatoret mobilar Fondi Shqiptar i ZhvillimitBurimi: Vleresimi i Konsulenteve
  20. 20. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 20 KOMUNEN KRYEVIDH 4. TURIZMI NE KOMUNEN KRYEVIDH 4.1 Zhvillimi aktual i turizmit Turizmi ne Komunen e Kryevidhit eshte ne nje faze embrionike, por ka potencialet te planifikohet dhe te formohet per te dhene nje produkt te forte per nevojat turistike ne te ardhmen. Ekzistojne mundesi sinjifikative per zhvillimin e turizmit ne Kryevidh per shkak te resurseve te shkelqyera natyrore dhe kulturore. Ne veçanti zona mund te ndertohet mbi bazen e panoramas bregdetare te pandotur, trashegimise kulturore dhe e banoreve mikprites per te projektuar ne te ardhmen nje imazh kujdesi mjedisor, kulture, eksplorimi dhe aventure si dhe nje imazh mikpritje te ngrohte. 4.1.1. Vizitoret me nete qendrimi dhe nje ditore Fshati i Spillese eshte vendi me i rendesishem turistik i komunes. Pret rreth 95% te te gjithe vizitoreve te komunes. Pergjate vitit 2008, sipas autoriteteve te komunes, Spilleja terhoqi pothuajse 2,200-2,400 vizotor pushues, dhe mbi 50,000 vizitor ditor nga zonat e Kavajes, Elbasanit dhe Durresit. Shifra absolute e llogaritur e vizitoreve qe kalojne naten ne kete zone eshte rritur ne menyre konstante pergjate 4 viteve te fundit, dhe keshtu jane edhe fitimet nga turizmi pushues ne vitet e fundit. Perveç vizitoreve qe kalojne naten, gjate viteve te fundit, fshati i Spillese ka terhequr nje numer te konsiderueshem te vizitoreve ditor – si nga Shqiperia ashtu edhe nga Kosova dhe Maqedonia. Gjiri i Spillese, se bashku me zona te tjera bregdetare kane pasur nje tradite relativisht te gjate si destinacione pushimi per qytetaret e Kavajes, Elbasanit dhe Beratit. Perveç kesaj, vendi i afert i trashegimise boterore, keshtjella e Bashtoves, dhe ajo e Turres mund te kontribojne ne atraksionin e vizitoreve vendas dhe te huaj ne kete zone per nje vizite te shkurter.
  21. 21. 21Tabela 2 – Numri i vizitoreve i grupuar sipas kategorive se turisteve. Kategoria e Numri i vizitoreve turisteve Vendas Te huaj Totali Perqindja Ditor 40,000 10,000 95.4 % 50,000 Pushues 2,250 150 5.6 % 2,400 Totali 42,250 10,150 100.0 % 52,400Burimi: Te dhenat e mbledhura nga Zyra e Taksave te Komunes KryevidhNumri me i madh i turisteve qe pushojne per nje kohe te caktuar perbehet nga grupefamiljare, nje pjese e madhe e te cilave vijne nga Elbasani, Kavaja dhe Berati.Numri mesatar i diteve qe nje vizitor qendron ne Spille eshte 14 dite. Tabela e meposhtmetregon ne detaje kohezgjatjen e qendrimit ne dite te turisteve ne hotele apo establishmenteqe ofrojne fjetje dhe mengjesin (B&Bs).Tabela 3 – Kohezgjatja mesatare (ne dite) Kategoria e Format e akomodimit turisteve Hotele B&Bs Totali Ditor 0 0 0 Pushues 14 14 28 Totali 14 14 28Burimi: Te dhenat e mbledhura nga Zyra e Taksave te Komunes Kryevidh Fondi Shqiptar i ZhvillimitRendesia relative e turizmit ne kete zone, mund te shihet nga fakti se nga 61 biznese qejane funksionale ne zonen turistike te komunes, 51 varen nga turizmi. Keto biznese janete lidhura drejtperdrejt me turizmin - akomodimin, restorantet, dhe baret me 10 biznesete tjera ne sektorin ushqimor te cilat jane gjithashtu shume te varura nga kerkesatturistike.
  22. 22. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 22 4.1.2. Profili dhe motivimi i vizitoreve Karakteristikat kryesore te vizitoreve ne Komune · Shumica e vizitoreve jane turiste vendas qe vijne nga qytetet e Kavajes, Elbasanit, Durresit dhe Tiranes; · Nje frekuence e larte e vizitoreve te rregullt; · Pothuajse 95% e tyre udhetojne me makina, pjesa tjeter me mikrobuze te sektorit publik ose privat; · Kohezgjatja mesatare e ndenjes ne Spille varion nga 10-14 nete; · Vizitore te huaj kryesisht vijne nga Kosova dhe Maqedonia ne formen e turisteve ditor. 4.1.3. Profili i vizitoreve nje-ditore Zona ka nje grup besnik vizitoresh frekuent dhe te vazhdueshem kryesisht nga Elbasani, Berati, Kavaja dhe Durresi. Perveç kasaj kategorie, zona terheq banore te Shqiperise etnike nga Kosova dhe Maqedonia dhe vetem pak te huaj perendimor, te cilet duke mos qendruar ne kete zone, kalojne kohen e tyre ditore ne plazhe. Karakteristikat e spikatura te ketij tregu ne Komunen Kryevidh perfshijne: · Kryesisht aktivitetin e banjove te diellit dhe plazhit ne teresi. Frekuenca e vizitave per interesa specifike si p.sh eksplorimi, peshkimi, lundrimi etj, eshte e ulet, perveç “notimit” i cili ndikon ne rreth 95% te tregut; · Shumica vijne me makinat e tyre (95%) me autobuz / mikrobuz 5% respektivisht; · Gati te gjithe vizitoret ditore kalojne 6 deri ne 12 ore ne zone. 4.1.4. Qellimi i vizites Shumica e vizitoreve te zones jane me pushime. Megjithate, bie ne sy qe edhe vizitat tek familjaret apo te afermit luan nje rol domethenes ne percaktimin e tregut. Takimi me shoke dhe te aferm ka nje influence themelore tek njerezit qe vijne ne Kryevidh, shume prej te cileve kombinojne pushimin me vizitat tek familjaret apo shoket e tyre. Ne pergjithesi, dielli dhe deti eshte arsyeja kryesore per te vizituar Spillene, veçanerisht per vizitore vendas dhe te huaj. Trashegimia kulturore dhe natyrore, megjithese mjaft e forte, nuk perben ende nje ndikim relativisht te forte per vizitoret e huaj. Keto tipe atraksionesh perfaqesojne nje faktor te rendesishem ndikimi per segmente te vogla te tregut.
  23. 23. 234.1.5. Lloji i formes se akomodimit te perdorurTe gjithe vizitoret qe kalojne naten ne Kryevidh perdorin hotele, shpi bujtese dhe B&Bs. Ketotipe sherbimesh turistike jane te perqendruara ne fshatin Spille dhe ne mjedisin rrethues.Sipas Zyres se Taksave te komunes, ne Spille operojne 26 hotele dhe 12 shpi bujtese dheB&Bs.Table 4: Strukturat akomoduese ne komunen Kryevidh Hotele Shpi bujtese dhe Totali Artikulli B&Bs Nr. Nr. i Nr. Nr. i Nr. i Shtreteve Shtreteve Shtreteve Numri i 26 1,500 12 700 2,200 shtreteve per turisteBurimi: Te dhenat e mbledhura nga Zyra e Taksave te Komunes KryevidhKapaciteti mesatar i akomodimit eshte 30 dhoma per hotel. Te gjitha hotelet jane te vogladhe i perkasin investitoreve shqiptar. Ato nuk kalojne nivelin cilesor te hotelit me 2 yje. Ketofakte nuk japin dot potencialin promovues ne tregun nderkombetar. Siç shihet nga tabela emesiperme, ne Spille ka 12 shpi bujtese qe numerojne 700 shtreter. Keto bujtina nuk janete liçensuara dhe ndertohen zakonisht si prona private duke ofruar praktika turistike tepranueshme. Por kerkesa eshte duke u rritur dukshem per keto tipe akomodimi. Pergjatesezonit veror keto hotele punesojne rreth 114 punetore kryesisht si kamariere, guzhinieredhe bariste.Sektori i akomodimit ne Komunen Kryevidh karakterizohet si me poshte: · Nje numer i vogel dhomash per njesi prone, hotelet kane ne pergjithesi me pak se 20-25 dhoma; · Nje apo dy hotele jane cilesuar si 3* me te tjera te cilesuara me nga 2* ose 1*; · Ka pasur pak zhvillime ne sektorin e hoteleve dhe bujtinave, shume pak prej te cilave ofrojne sherbime çlodhese brenda tyre; Fondi Shqiptar i Zhvillimit · Nje perqendrim kapaciteti ne bregdet, sidomos pergjate plazhit te Spillese; · Keto establishmente jane te varura shume nga vizitoret ditor apo me pak kohe qendrimi dhe keshtu qe modeli i kerkeses eshte shume sezonal.Ndermjet periudhes 2000 dhe 2006 establishmentet akomoduese dhe kapacitetetturistike jane rritur ne menyre konstante. Por niveli i mbushjes se tyre eshte pothuajse100% vetem per periudhen 15 Korrik-15 Gusht. Per dy javet e para te korrikut dhe dyjavet e fundit te Gushtit bie ne 60 perqind.
  24. 24. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 24 Çmimet mesatare per dhome variojne nga 2,200 deri ne 2,500 per person duke perfshire ketu sistemimin dhe ushqimin. Figra 1 gu ura : : Tip 1 Tipeete n te ndrysh d me akom odimi ne Spille 4.1.6. Kenaqesia e vizitoreve Sipas autoriteteve te komunes, niveli i pergjithshem i kenaqshmerise midis vizitoreve ne kete zone eshte pozitiv. Vizitoret çmojne mjedisin e paster dhe plazhin e kristalte, mungesen e mbipopullimit nga vizitore ne plazhe dhe ne zonen rurale. Megjithate, nje numer aspektesh ka sjelle komente negative, sidomos kushtet e keqija te rrugeve, higjena publike, menaxhimi i ndotjeve, mungesa e banjove publike, ndotja e mjedisit, mungesa e aktiviteteve te brendshme, etj.
  25. 25. 25 PRODUKTI KOMUNEN KRYEVIDH5. PRODUKTI I TURIZMIT NE KOMUNEN KRYEVIDHNje destinacion turistik perbehet nga pese komponent kryesor:1. Atraksionet – ato aspekte te destinacionit qe ofrojne terheqje dhe motivim per vizitoret;2. Sherbimet – akomodimi dhe furnizimi me ushqime;3. Transporti – si aksesi i zones (arritje ne destinacion) ashtu dhe ai interior (levizja brendadestinacionit);4. Sherbimet - shopingu, mjekimi, informacioni; dhe5. Infrastruktura publike – sistemi mbeshtetes, duke perfshire rruget, parkimin dhe nevojat.Te pese komponentet jane esencial ne operimin e turizmit dhe referohen ne kete raport siprodukte turizmi. Nje deshtim ne secilin prej tyre do rrezikoje cilesine e produktit turistik tepergjithshem dhe do ndikoje ne nje eksperience te pakenaqshme per turistin. Kombinimi idisave ose i te pese komponenteve perdoret per te mbeshtetur aktivitetet turistike.5.1. Joshjet dhe AtraksionetForca e joshjes se nje destinacionit per turistet eshte, me shume se çdo faktor tjeter, e lidhurme cilesine e atraksioneve te tij. Atraksionet jane ato tipare te nje destinacioni, te cilatstimulojne interesin per te vizituar nje zone dhe ofrojne elementet qe i japin nje imazh tecaktuar destinacionit. Atraksionet perbejne shtysen esenciale te vizitorit ne zgjedhjen e njedestinacioni dhe jane gjithashtu njesia matese ne vleresimin e sodisfaksionit qe te jep vizita enje destinacioni. Ne pergjithesi, kerkesat per komponentet e tjere te udhetimit (transporti,akomodimi, ushqimi, sherbimet, dhe infrastruktura) rrjedh nga stimuli origjinal qe vjen ngainteresi per te vizituar atraksionet.Ne kete pjese rendesi te veçante i jepet atraksioneve te destinacionit se komunes Kryevidhnen tre kategori te gjera: Fondi Shqiptar i Zhvillimit · Atraksionet natyrore · Atraksionet kulturore · Atraksionet e krijuara nga dora e njeriut
  26. 26. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 26 Tabela 5 Atraksionet kryesore turistike ne zonen e Kryevidhit 5: Vleresimi : 5 = I shkelqyeshem.... 1 = Shume i varfer Vleresimi Komentet ___________________________________________________________________________ Atraksionet Natyrore Panorama/Bukuria Natyrore 4 Atraksion primar, joshje e larte, Vija bregdetare dhe Plazhet & unike Deti 4 Kenaqesi e madhe vizuale, komoditet i kufizuar Fauna dhe Flora 4 Potencial i mire ne praktikimin e interesit te veçante ______________________________________________________________________________ Atraksionet kulturore Arkeologjia 4 Avantazh konkurues potencial Historia 3 Potencial i pashfrytezuar Muzika/Punimet me dore 1 Momentalisht shume te kufizuara Interpretimi dhe Prezantimi 1 I varfer per konkurence _____________________________________________________________________________ Atraksionet e krijuara nga njeriu Zonat urbane 2 Ne nevoje te modernizimit te metejshem Zbavitja/Çlodhja 1 Furnizim i mire per tregun vendas Agroturizem 3 Ne shkalle te vogel & ne zhvillim e siper ___________________________________________________________________________ Burimi: Vleresimi i Konsulentit Perveç atraksioneve te mesiperme, ka pasur nje zhvillim mikprites te nje sere iniciativash turistike rurale dhe bregdetare per te kapitalizuar interesin ne rritje te aktiviteteve ne natyre dhe te gjurmimeve kulturore. Me mbeshtetjen e remitancave nga emigrantet shqiptar, me shume se 2,000,000 Euro eshte investuar ne 122 biznese gjate dhjete viteve te fundit. 5.2. KONCEPTIMI I TURIZMIT NDERKOMBETAR 5.2.1. Kerkesa e udhetimeve globale Turizmi, me gjithe telekomunikacionet dhe teknologjine e informacionit, eshte nje nga tre “super sherbimet” qe do te nxise rritjen ekonomike ne shekullin 21. Udhetimet dhe turizmi llogariten te kene zene 11.5% te GDP-se globale dhe 11.1% te punesimit global ne vitin. Industria globale e udhetimit dhe e turizmit pritet te vazhdoje rritjen edhe me tej ne shekullin 21, sipas kerkimeve shkencore ne Turizem: 2020 Vision, (Eorld Tourism Organisation, 1997). Megjithese ka perceptime rreziqesh dhe kufizimesh, ekspansioni i perjetuar ne vitet e
  27. 27. 27fundit pritet te vazhdoje, megjithese me nje ritem me te vogel. Parashikohet qe 1.6 miliardturiste do te vizitojne vende te huaj pergjate nje viti ne 2020, duke shpenzuar nje total prej$2trilion US ne vit ose $5 miliard US ne dite. Ne llogaritjet e turizmit internacional, kjoperfaqeson me shume se tre here te 595m te llogaritura per vitin 1996 and ne shpenzimeafersisht pese fishin e $425 miliardeve shpenzuar ate vit.Globalisht pritet qe: · Tendenca per udhetime te gjata do vazhdoje te rritet shume me shpejte se udhetimet ne distanca te vogla/mesatare · Kjo pritet te jete me e dukshme ne tregjet qe origjinojne nga Evropa; dhe, · Nje renie ne ritmin e rritjes me e ulet se +5% p.v. ne udhetimet intra- Europiane te distancave te vogla dhe mesatare eshte parashikuar.5.2.2. Tendencat ne kerkesat per turizmin5.2.2.1. Tendencat e konsumatoreveTurizmi nderkombetar dhe tregjet e tij po perballen me ndryshime te paprecedent teshkaktuara nga levizjet demografike, ndryshimet ne stilin e jetes dhe zhvillimet e shpejta neteknologji. Sjelljet e klienteve jane duke u formuar nga edukimi dhe eksperienca, meimplikime te medha strategjike per destinacionet turistike.Disa karakteristika te klientit te neserm theksojne pritshmerite e tij ne lidhje me turizmin: · Njerezit jane duke bere udhetime me te shpeshta per nje kohe me te shkurter. Pushimet kryesore jane duke u kthyer ne nje koncept te merzitshem per shume kliente, me shtimin e e pushimeve te shkurtra dhe udhetimeve me interes te veçante.; · Klientet jane duke u bere me te sofistikuar, me te ditur dhe me me eksperience udhetimi, dhe ata kerkojne standarte te larta gjithnje e ne rritje; · Ata jane me te pjekur dhe me elokuent, me aktiv fizikisht dhe psikologjikisht, dhe kerkojne nje game me te gjere te eksperiencave te orientuara drejt aktiviteteve te ndryshme. Aktivitetet dhe interesat percaktojne gjithnje e me shume zgjedhjen e tyre te destinacioneve, dhe kultivojne nje klientelizem besnik kundrejt atyre qe ofrojne aktivitetet e tyre te preferuara ne nje menyre Fondi Shqiptar i Zhvillimit konstante, krijuese dhe te nje cilesie te larte; · Ata jane me te vetedijshem ne nje bote gjithnje e me shume stresuese, preferojne mjedise te qeta dhe kerkojne perdorim sa me eficient te kohes se tyre te argetimit. · Ata vleresojne mesimin dhe permiresimin e vlerave individuale. Ata jane te shkolluar me mire, me vezhgues, dhe kerkojne eksperienca plotesuese pertej relaksimit te thjeshte. · Ata duan te marrin pjese ne mjedisin e tyre te pushimeve, te mesojne aftesi te reja dhe te bashkveprojne me komunitetet dhe kulturat e destinacioneve te tyre;
  28. 28. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 28 · Ata kerkojne pushime qe kane nje impakt te ulet si ne mjedisin fizik ashtu edhe ne ate kulturor. Sistemet eko-perfaqsuese, si p.sh. Eorld Travel and Tourism Council’s (ETTC) “Green Globe”, jane duke ndikuar ne zgjedhjen e destinacioneve, dhe programet “eko-te sjellshme” jane joshes per nje segment ne rritje te tregut; dhe · Ato kerkojne gjithnje e me shume per nje perdorim me te mire te monedhes, krijimin e strukturave transparente te kostos dhe bejne ne kete menyre vleresime krahasuese mbi nje baze me globale. Ato kerkojne menu te qarta te opsioneve te pushimeve dhe te çmimeve te tyre, por edhe me sherbimet shoqeruese qe bejne te mundur kete gje. Ato jane perdorues shume te mire te teknologjise se informacionit dhe kerkojne informacion te menjehershem dhe sherbime rezervimi interaktive. Ne shume raste, turistet jane duke kerkuar me shume “permbajtje” tek pushimet e tyre dhe kjo reflektohet me nje numer tendencash. · Aktivitetet kulturore jane duke u shnderruar gjithmone e me shume ne nje atraksion te rendesishem pushimesh, shpesh si nje faktor “shtese”. “Kultura dhe Trashegimia”, te dyja si pjese e nje imazhi te pergjithshem dhe permes produkteve/eventeve specifike, jane duke u promovuar gjithnje e me shume nga te gjitha destinacionet (p.sh., Spanja eshte nje rast i mire studimi). Kjo reflekton theksin ne rritje qe i vihet atraksionit te turisteve te nje klasi te larte. “Kultura dhe Trashegimia” mbulon nje shumellojshmeri produktesh me nivel te konsiderueshem specializimi dhe zhvillimi inovativ. Nje zhvillim i tille perfshin “ngjarje tematike”, veçanerisht ne kohen jo-sezonale, dhe “dinamizem” atraksionesh te cilat evidentojne produktin per te inkurajuar vizita te njepasnjeshme. · Vazhdimi i rritjes ne tregun e aktiviteteve sportive konkuruese. Ndersa tregu i specializuar ne teresi eshte i vogel, kombinimet e aktiviteteve te ndryshme si perzierja e sporteve me evente speciale, gjurmime kulturore dhe ushqime te pasura, jane duke u bere gjithnje e me popullore. 5.2.2.2 Tendencat e produktit turistik Tendencat kryesore te produkteve evidentojne keto modele: · “turizmi i gjelber”: frekuenca ne rritje e atraksioneve natyrore dhe aktiviteteve; · produkte “aventurash te buta” ku sfida dhe aktiviteti kombinohen me komoditetin; · fokusimi ne menaxhimin mjedisor; · interpretimi dhe prezantimi i historise dhe kultures; · zhvillime autentike ne shkalle te ulet qe lejojne bashkeveprimin me popullaten vendase;
  29. 29. 29 · rezorte multi-sherbimi qe perballojne nevojat e ndryshme te segmenteve te tregut dhe ofrojne komoditet dhe eficience per segmentet me “kohe-te paket”; · evente speciale qe perfshine festivale perdoren si motivues udhetimesh; · theksin ne shperndarjen e sherbimit cilesor te vazhdueshem, dhe nje lulezim te produkteve me emer; · rendesia ne rritje e “atraksioneve” apo “motivuesve” ne zgjedhjen e destinacionit nenkupton qe nese nje zone te qendroje konkuruese, duhet te paraqese “arsyet per t’a vizituar” te cilat i pershtaten interesave dhe aktiviteteve te vizitorit potencial; · tregu i pushimeve, si ai i jashtem apo vendas, nuk mund te trajtohet me si nje treg homogjen, por ka nevoje te adresohet ne nje menyre segmentuese; · cilesia dhe vlera per lekun ka nevoje per riforcim te vazhdueshem nga standarte te mira fizike, operacionale dhe sherbimi qe arrihen permes investimit te vazhdueshem ne industri, sherbime dhe personel;Segmentet e lindura me domethenese jane te percaktuara si: · “tregu i çrregullt”, qe reflekton plakjen e popullates ne boten e zhvilluar dhe qe prodhon nje numer dhe porcion ne rritje te popullates qe ka kohe me te madhe dhe resurset e duhura per te udhetuar; · “segmente te tregut me nje interes te veçante” per te cilet zgjedhja e destinacionit eshte e percaktuar gjithnje e me shume nga interesi dhe/ ose aktiviteti qe turistet duan te ndjekin. “arsyeja per te vizituar” eshte duke u bere akoma me e rendesishme si nje faktor motivues per udhetim. Ketu perfshihet pjesmarrja ne aktivitete sportive sebashku me aktivitetet kulturore dhe zbavitese si dhe eventet e veçanta; · “segment udhetimi per plotesim individual” i cili perfaqeson nje numer ne rritje te njerezve te cilet udhetojne per te pasuruar jetet e tyre permes plotesimit intelektual dhe fizik. Udhetimet per arsye edukimi, si permes programeve te edukimit formal ashtu edhe atyre informuese informale se bashku me shendetin fizik evidentohen si motivues te forte per udhetime. · “udhetim aventure”, si te aventurave te buta ashtu edhe ekspeditave me sfiduese, jan duke u kerkuar me shume duke reflektuar ne kete menyre deshiren e njerezve per te perjetuar arritje.Nje aspekt themelor i çdo segmentimi te tregut eshte ndergjegja mjedisore ne rritje tekudhetuesit. Ndersa ka nje segment te tregut qe mund te identifikohet si “i gjelber”, ato jane Fondi Shqiptar i Zhvillimitrelativisht te vogla ne numer dhe kane kerkesa specifike destinacioni dhe udhetimi.Sidoqofte, ne nje shkalle me te gjere shumica e segmenteve, sido te percaktuara, jane dukeshfaqur nje interes ne rritje per mjedisin. Kjo duket ne pozicionimin e tregut, atraksionevedhe mesazheve qe destinacionet, furnizuesit e produkteve, dhe distributoret jane dukeadoptuar ne nje treg te forte konkurues. Ky profil i ndryshem klientelist perfaqeson tre sfidate nje rendesie kritike per industrine e udhetimeve dhe pushimeve:
  30. 30. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 30 · Si te komunikohet efektivisht gama e produkteve, atraksioneve dhe eksperiencave te destinacionit; · Si te zhvillohet nje produkt inovativ, fleksibel i pershtatshem per nevojat e klientit; dhe, · Si te arrihet shperndarja efektive e nje produkti qe duhet te plotesoje nje game te gjere kerkesash individuale. Keto tendenca dhe sfida kerkojne nje pergjigje strategjike qe e kenaq kete model ndryshues kerkesash nga ana e konsumatoreve. Turizmi po ofron gjithnje e me shume akomodime fleksible qe lejojne klientet te organizojne pushimet e tyre. Tipikisht po segmentohet produkti turistik dhe çmimi ne menyre qe te permbushen sa me mire nevojat e nje game te gjere klientesh. Per shembull, hotelet jane duke krijuar evente “tematike”, ku motivimi primar eshte ndjekja e aktivitetit apo interesit. 5.2.3. E ardhmja e turizmit ne komunen Kryevidh Turizmi ne Spille ka perjetuar nje periudhe rritje te konsiderueshme gjate gjashte viteve te fundit. Kjo ka rezultuar ne nje popullarizim ne rritje te destinacionit si shkak i njohjes ne rritje te zones dhe permiresimit te dukshem ne çmimet e aksesit dhe shtrirjes se hoteleve dhe sherbimeve ushqimore. Me tej aksesi ne zone i cili eshte bere me konkurues pritet te vazhdoje shtrirjen ne kontekstin e rrugeve dhe kapaciteteve. Strategjia e tregut e perqendruar drejt nje game te gjere segmentesh te interesave speciale parashikon motivimin e nje numri me te madh vizitoresh ne zone. Llogaritjet me optimiste do tregonin qe trafiku i vizitoreve te huaj do vazhdoje te rritet me nje ritem jo me pak se +5% ne vit pergjate pese viteve te ardhshme. Brenda totalit disa tregje burimesh dhe segmentesh priten te performojne me mire dhe te rriten me shpejtesi me te madhe se ritmi ne total. Ne afate te shkurtra dhe te mesme prespektivat me te mira te tregut priten te vine nga: · Britania e Madhe: kryesisht per pushime te shkurtra dhe udhetime te interesit te veçante; · Evropa Qendrore: pritet rikthimi i rritjes se turisteve nga Gjermania dhe Franca ndersa vendet Nordike perfaqesojne oportunitete te mira ne te ardhmen. Niveli i vizitoreve ne te ardhmen do te varet nga respekti dhe mbrojtja e mjedisit si dhe nga numri i pergjithshem i vizitoreve ne tere zonen e Durresit ashtu edhe ne te gjithe Shqiperine. Problemi i vetem mbetet aksesibiliteti i mjaftueshem dhe i pershtatshem i akomodimit te vizitoreve dhe sherbimeve te tjera turistike.
  31. 31. 315.3. Faktoret qe ndikojne ne te ardhmen e turizmit ne komunePerformanca e turizmit brenda komunes do te percaktohet gjeresisht nga nje numerfaktoresh te jashtem dhe te brendshem. Faktoret e jashtem do te kene impakt neperformance, dhe jane pothuajse jashte kontrollit te Keshillit te Komunes dhe industria nezone perfshin: · Nje nivel te rritur popullariteti dhe kerkese jashte zones se Kryevidhit; · Kerkesen per pushime apo vizita ditore brenda gjirit te Durresit qe reflektojne kushtet ekonomike te lidhura ngushte me modelet socio-demografike dhe stilin e jeteses.Faktoret e brendshem, sidoqofte, jane ato mbi te cilat autoritetet lokale kane kontroll.Faktoret me te mundshem per te pasur nje impakt ne zhvillimin e turizmit do te jene: · Aftesia e zones te joshe segmente te ndryshme tregu duke ofruar atraksione te pershtatshme, akomodime dhe sherbime ne menyre qe te konkuroje efektivisht me destinacione te tjera; · Aftesia konkuruese e zones ne term te cilesise dhe te çmimit te produkteve qe i ofrohet vizitorit; · Efektiviteti i marketingut ne terheqjen e vizitoreve ne zone; dhe · Konceptimi i drejte i nevojave te veçanta ne gjetjen e prespektivave me te mira per rritjen ne teresi.5.4. Çeshtjet strategjike5.4.1 Pikat e forta, Pikat e dobeta, Rreziqet dhe Mundesite e Spillese si nje destinacion turistik.Te mbeshtetur nga perfaqsues te FSHZH-se dhe te kryetarit te Komunes Kryevidh konsulentetkryen nje analize te fuqive, dobesive, mundesive, dhe rreziqeve (Analize SEOT) te turizmitekzistues dhe potencial te zones. Nje analize e tille ka krijuar nje kornize per produktin qeduhet te zhvillohet dhe veprimet qe do te ndermerren. Kjo analize tregohet ne Shtojcen 1.Ne permbledhje analiza SEOT demostron qe: Fondi Shqiptar i Zhvillimit · Komuna Kryevidh, veçanerisht zona e Spillese ka nje liste domethenese pikash te forta ne vijen bregdetare te saj, panoramen, trashegimine kulturore, njerez mikprites dhe karakter relativisht te paster; · Ekzistojne, sidoqofte, shume pika te dobeta si gjendja e mjere e infrastruktures, mungesa e standarteve sanitare, mungesa e trajnimit te fuqise punetore dhe sherbime te varfra turistike qe mund te frenojne zhvillimin e nje industrie te sofistikuar turizmi per shume vite me rradhe.
  32. 32. Plani i Zhvillimit Lokal - Komuna Kryevidh 32 · Megjithate, mundesite per zhvillimin e tipeve te caktuara te produkteve turistike ne kete zone, pa anashkaluar rreziqet me te cilat perballet zhvillimi i turizmit ne Spille, jane te konsiderueshme. Duke u nisur nga niveli i ulet i bazes turistike ne kete moment, ritmi fillestar i rritjes mund te mos jete substancial por fitimet potenciale mund te jene te medha ne kohe afatgjate. 5.5. Oportunitetet e tregut dhe sfidat Forca e tanishme pozicionale ne treg e kesaj zone eshte kryesisht brenda tregut vendas, ku tradicionalisht ka terhequr kryesisht pushues dhe vizitore ditor. Megjithate, mbipopullimi i establishmenteve turistike ne zonen e afert te Golemit nenkupton qe ka nje nevoje te madhe per resorte dhe resurse plazhi te pandotura, ndersa konkurenca per atraktimin e vizitoreve eshte duke u rritur me perhapjen e mundesive te opsioneve pushuese pertej vizitave ditore. Zona tashme terheq, por ne numer te kufizuar, pushues dhjete deri ne dy javor, ose pushime te shkurtra çlodhese ne formen e vizitoreve ditor. Ka gjithashtu dhe nje numer shume te vogel te vizitoreve me interesa te veçanta, si p.sh. adhurimi i natyres, aktivitetet e ecjes dhe te gjuetise. Keto segmente te tregut jane secili ne rritje dhe ofrojne nje mundesi per destinacionet, te cilat mund te sherbejne si atraksione me nje cilesi dhe çmim qe i pershtatet pritshmerise se tregut. Tabela 6: Segmentet kryesore te tregut ne Komunen Kryevidh Segmentimi i Tregut Situata aktuale Potenciali Pushime tradicionale Te rendesishme Ne ulje Pushime te shkurtra Te kufizuara Ne rritje Eskursione Te kufizuara Ne rritje Interesa speciale Te kufizuara Ne rritje Udhetime ditore Te rendesishme Statik Burimi: Vleresimi i konsulenteve bazuar ne kerkimet, konsultimet dhe observimet e tyre Ndryshimi i rrethanave, per shembull, prosperitet i rritur ekonomik, stili i jeteses dhe potenciali ne rritje per te terhequr vizitore te huaj ofron nje oportunitet te rendesishem per kete destinacion. Mundesite e tregut per turizem ne Spille permblidhen ne tabelen 7, duke reflektuar nje model segmentimi per terheqjen e vizitoreve bazuar ne motivimin per eksperiencen qe ofron udhetimi.
  33. 33. 33Tabela 7: Kerkesa e Projektuar per Komunen Kryevidh Segmenti i tregut Pushime te gjata Pushime te shkurtra Rekreacion Deti dhe Vendi Eskursione - Interesa speciale Shendeti/Fitnesi/Pjesmarrja Udhetime ditoreBurimi: Vleresimi i konsulenteve bazuar ne kerkimet dhe konsultimet e tyreÇelesi i tabeles: •= mbi rritjen mesatare; “= rritje mesatare; - = pak ndryshim apo rritjePas pushimeve turistike tradicionale, prospektet me te mira per turizmin ne zone bazohen neturizmin rural, dhe te pushimeve me interesa te veçanta, qe perfshijne eksplorimetindividuale dhe aktivitetet e trashegimise kulturore.Aktoret e zones jane me konfident ne parashikimin e rritjes nga jashte komunes sesa nebrendesi te saj. Shumica e atyre me biznese parashikojne qe ritmi i rritjes ne kerkesen ejashtme do te tejkaloje dukshem rritjen e kerkeses nga tregu i brendshem. Prospektet me temira per rritje ka shume te ngjare te jene tregjet e Kosoves dhe Maqedonise, dhe me voneato te Gjermanise, Austrise dhe vendeve Skandinave. Fondi Shqiptar i Zhvillimit
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×