Araling Panlipunan K12 4th Quarter Grade 7 Module 4
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Araling Panlipunan K12 4th Quarter Grade 7 Module 4

on

  • 18,270 vues

Araling Panlipunan K12 4th Quarter Grade 7 Module 4

Araling Panlipunan K12 4th Quarter Grade 7 Module 4

Statistics

Vues

Total Views
18,270
Views on SlideShare
18,264
Embed Views
6

Actions

Likes
28
Downloads
2,379
Comments
7

3 Ajouts 6

http://pickpdf.com 4
http://www.youtube-mp3.org 1
https://twitter.com 1

Accessibilité

Catégories

Détails de l'import

Uploaded via as Adobe PDF

Droits d'utilisation

© Tous droits réservés

Report content

Signalé comme inapproprié Signaler comme inapproprié
Signaler comme inapproprié

Indiquez la raison pour laquelle vous avez signalé cette présentation comme n'étant pas appropriée.

Annuler
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Votre message apparaîtra ici
    Processing...
Poster un commentaire
Modifier votre commentaire

Araling Panlipunan K12 4th Quarter Grade 7 Module 4 Araling Panlipunan K12 4th Quarter Grade 7 Module 4 Document Transcript

  • Ang Republika mula noong 1945Markahan: IkaapatModyul 4: Batas Militar: Banta sa DemokrasyaMga Paksa: 1. Deklarasyon ng Batas Militar 2. Kawalan ng Karapatang Pantao 3. Pagtutol sa Batas MilitarMga Kakayahan: 1. Naipaliliwanag ang ibat ibang pananaw ukol sa dahilan at layunin ng pagdeklara ng batas militar 2. Natataya ng kabisaan ng mga pananaw ukol sa dahilan at layunin ng paghayag ng batas militar 3. Nailalarawan ang pagbabago sa pamamalakad at patakaran ng gobyerno sa ilalim ng batas militar 4. Natutukoy ang epekto ng mga pagbabagong ito sa kalayaan ng bayan 5. Natataya sa paraan ng paggamit ng kapangyarihan ng gobyerno noong batas militar 6. Naipaliliwanag ang kalagayan ng karapatang pantao sa panahon ng batas militar sa pamamagitan ng pagsulat ng sanaysay 7. Naiuugnay ng karapatang pantao sa kalayaan at demokrasya 8. Naipaliliwanag ang pagtutol sa batas militar tungo sa malaya at demokratikong pamamalakad 9. Nakakukuha at nakahihinuha ng impormasyon mula sa ibat ibang primaryang sanggunian 10. Nakabubuo ng paglalahat tungkol sa tungkulin ng gobyerno at ng bawat isa na ipatupad ang karapatang pantao Oras: Anim (6) Panimula Sa pagwawakas ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ganap na nakamit ng Pilipinas ang kalayaan nito noong Hulyo 4, 1946. Pinamunuan ng mga Pilipino ang pamahalaang matagal na nilang inaasam. Hinarap ng mga Pangulong sina Manuel A. Roxas, Elpidio R.Quirino, Ramon F. Magsaysay, Carlos P. Garcia, Diosadado P. Macapagal, at Ferdinand E. Marcos ang mga balakid sa pamamahala ng isang malayang republika. Ito ay higit mong naunawaan sa nakaraang modyul na iyong pinag-aralan.Sa modyul na ito na iyong pag-aaralan, tatalakayin ang pangyayari sa bansa. sa kasaysayan na itinuturing ng ilan na balakid din sa pagtatamasa ng malayang republika, ito ay ang panahon Batas Militar. Maraming naniniwala na hindi makatwiran at makatarungan ang pagpapairal ni Pangulong Marcos ng Batas Militar. Ito ay naging sanhi ng paglawig ng panahon ng pamamahala ng pangulo na itinuturing na pinakamatagal sa kasaysayan. Sa panahong umiiiral ang Batas Militar sa bansa tumaas ang bilang ng mga mamamayang naabuso ang karapatang pantao. Naging mapagmalabis din ang Hukbong Sandatahan ng Pilipinas sa paggamit ng kanilang kapangyarihan.Suriin mo ang flowchart sa ibaba upang maunawaan ang mga naganap tungo sa pagpapairal ng Batas Militar 1
  • Basahin ang batayang aklat Pilipinas, Isang Sulyap at Pagyakap mga pahina 239-243.Ang Pilipinas sa Panahon ng Batas MilitarFlow Chart ng mga KaganapanTungo sa Pagpapairal ng Batas Militar March 29, 1969. Jose Sison formally organizes the military arm of the Communist Party. November 7, 1969. Ferdinand Marcos re-elected President of the Republic of the Philippines August 21, 1971. Plaza Miranda bombed during the election campaign of the Liberal Party August 22, 1971. President Marcos suspends the Writ of Habeas Corpus 1972 .Suspicious bombing incidents increase all over the country. The MNLF launches its campaign for the independence of the Muslim provinces. September 21, 1972. President Marcos signs the Martial Law Edict (at that time not publicly announced). September 22, 1972. Marcos places the entire country under martial law September 23, 1972. Senator Benigno Aquino, Jr. is arrested September 26, 1972. The whole country is proclaimed a land reform area and an Agrarian Reform Program is decreed February 27, 1974. Presidential appointments to local elective positions declared legal by virtue of another referendum October 16, 1976. Martial Law allowed to extend by virtue of a Plebiscite January 4, 1976.New Peoples Army Spokesman Satur Ocampo arrested November 10, 1977. The CPP head Jose Maria Sison arrested January 20, 1977. The Armed Forces of the Philippines enters into a ceasefire agreement with the MNLF. December 16, 1977. A referendum is held, the result of which again empowers the President to continue in office, and to become Prime Minister as well.Naniniwala ang dating pangulo na ang batas militar ang pinaka mabisang pamamaraan upang mulingmaibalik ang kapayapaan at kaayusan ng bansa. Sa panahong umiiral ang batas militar, ipinagpatuloy ngpangulo ang mga programang naglalayong matugunan ang pangangailangan ng taong bayan nakinakatawan ng acronym na PLEDGES ( Peace and Order, Economic Reforms, Development of MoralValues, Government Reforms, Education Reforms, at Social Services). Sa kabila ng mga pagbabagongisinagawa sa panahon ng batas militar, nagpatuloy ang pagtutol ng mga rebeldeng grupo at kilalang mgalider na bumabatikos sa awtoritaryang pamumuno ni Pangulong Marcos. Sa kanilang pananaw ay hindinagkaroon ng kapayapaan sa bansa, ang katahimikang tinamasa nito ay resulta ng labis na pagkatakotsa mga militar na kaagapay ng pamahalaan sa pamumuno. Tanging ang mga “crony” o mga taong tapatat kaalyado ng pangulo ang labis na nasiyahan at nakinabang sa mga panahong umiiral ang batasmilitary sa bansa.Noong Enero 17,1981 ay nilagdaan ni Pangulong Marcos ang Proclamation No.2045 nanagpapawalang bisa sa batas militar na tumagal ng walong taon at walong buwan. Hindi ito labis naikinatuwa ng sambayanan sapagkat nanatili pa rin na makapangyarihan ang pamahalaan at military kungkaya’t pabala’t bunga lamang ang tingin nila dito.Batas Militar: Banta sa DemokrasyaDeklarasyon ng Batas Militar A. Kung ikaw ang pangulo ng bansa, ano ang iyong gagawin kung laganap ang kaguluhan sa iyong nasasakupan bunsod ng mga malawakang kilos protesta ng iba’t ibang sektor ng lipunan at mga rebeldeng grupo? Magbigay ka ng limang mungkahing solusyon ukol dito gayundin ang maaaring epekto nito. Ilahad mo ang iyong sagot sa pamamagitan ng chart. 2
  • B. Sumali sa grupo at ibahagi ang inyong mga nabuong kasagutan. Bumuo ng kaisahan mula sa inyong mga naging kasagutan. Ibahagi sa harap ng klase ang inyong mga napagkasunduang sagot. Suliranin Mungkahing Positibong Negatibong Solusyon Epekto Epekto 1. Malawakang kilos protesta ng ibat ibang sektor ng lipunan 2. Rebeldeng grupo Batas Militar: Banta sa Demokrasya Sanggunian 1 Upang higit mong maunawaan ang dahilan kung bakit ito ipinahayag ni Pang.Marcos, basahin mo ang ilang bahagi ng sipi sa ibaba ng aktuwal na nilalaman ng Proklamasyon 1081na binasa ng Pangulo sa harap ng telebisyon. Proklamasyon 1081 ….WHEREAS, the Supreme Court in its said decision concluded that the unlawful activities of the aforesaid lawless elements actually pose a clear, present and grave danger to public safety and the security of the nation and in support of that conclusion found that: " x x x the Executive had information and reports-subsequently confirmed, in many respects, by the above-mentioned Report of the Senate Ad Hoc Committee of Seven to the effect that the Communist Party of the Philippines does not merely adhere to Lenins idea of a swift armed uprising; that it has, also, adopted Ho Chi Minhs terrorist tactics and resorted to the assassination of uncooperative local officials ; that, in line with this policy, the insurgents have killed 5 mayors, 20 barrio captains and 3 chiefs of police; that there were fourteen (14) meaningful bombing incidents in the Greater Manila area in 1970; that the Constitutional Convention Hall was bombed onPinagkunan: wikipilipinas.org June 12, 1971; that, soon after the Plaza Miranda incident, the NAWASA main pipe at the Quezon City San Juan boundary, was bombed; that this was followed closely by the bombing of the Manila City Hall, 3
  • the COMELEC Building, the Congress Building and the MERALCO substation at Cubao, QuezonCity; and that the respective residences of Senator Jose J. Roy and Congressman EduardoCojuangco were, likewise, bombed, as were the MERALCO main office premises, along OrtigasAvenue, and the Doctors Pharmaceuticals, Inc. Building, in Caloocan City." x x x the reorganized Communist Party of the Philippines has, moreover, adopted Maos conceptof protracted peoples war, aimed at the paralyzation of the will to resist of the government, of thepolitical, economic and intellectual leadership, and of the people themselves; that conformably tosuch concept, the Party has placed special emphasis upon a most extensive and intensive programof subversion by the I establishment of front organizations in urban centers, the organization ofarmed city partisans and the infiltration in student groups, labor unions, interests, that, as of August,1971, the KM had two hundred forty-five (245) operational chapters through out the Philippines, ofwhich seventy-three (73) were in the Greater Manila Area, sixty (60) in Northern Luzon, forty nine(49) in Central Luzon, forty-two (42) in the Visayas and twenty-one (21) in and farmer andprofessional groups; that the CPP has managed to infiltrate or establish and control nine (9) majorlabor organizations; that it has exploited the youth movement and succeeded in making Communistfronts of eleven (11) major student or youth organizations;. that there are, accordingly, about thirty( 30) mass organizations actively advancing the CPP interests, that, as of August, 1971, the KM hadtwo hundred forty-five (245) operational chapters through out the Philippines, of which seventy-three (73) were in the Greater Manila Area, sixty (60) in Northern Luzon, forty nine (49) in CentralLuzon, forty-two (42) in the Visayas and twenty-one (21) in Mindanao and Sulu; that in 1970, theParty had recorded two hundred fifty-eight (258) major demonstrations, of which about thirty-three(33) ended in violence, resulting in fifteen (15) killed and over five hundred (500) injured; thatmost of these actions were organized, coordinated or led by the aforementioned front organizations;that the violent demonstration were generally instigated by a small, but well-trained group of armedagitators; that the number of demonstrators heretofore staged in 1971 has already exceeded those of1970: and that twenty-four (24) of these demonstrations were violent and resulted in the death offifteen (15) persons and the injury of many more."Subsequent events xxx have also proven xxx the threat to public safety posed by the New PeoplesArmy. Indeed, it appears that, since August 21, 1971, it had in Northern Luzon six (6) encountersand staged one (1) raid, in consequences OJ which seven (7) soldiers lost their lives and two (2)other: were wounded, whereas the insurgents suffered five (5) casualties; that on August 26, 1971,a well-armed group of NPA trained by defector Lt. Victor Corpus, attacked the very command postof TF LAWIN in Isabela, destroying two (2) helicopters and one (1) plane, and wounding one (1)soldier that the, NPA had in Central Luzon a total of four (4) encounters, with two (2) killed andthree .(3) wounded on the side of the Government, one (1) BSDU killed and three (3 KM-SDKleaders, an unidentified dissident, and Commander Panchito, leader of the dissident group werekilled; that on August 26, 1971, there was an encounter in the barrio of San Pedro, Iriga City,Camarines Sur, between the PC and the NPA, in which a PC and two (2) KM members were killed,that the current disturbances in Cotabato and the Lanao provinces have been rendered morecomplex by the involvement of the CPP /NPA, for, in mid 1971, a KM group, headed by JovencioEsparagoza, contacted the Higa-onan tribes, in their settlement in Magsaysay, Misamis Oriental,and offered them books, pamphlets and brochures of Mao Tse Tung, as well as conducted teach-insin the reservation; that Esparagoza was reportedly killed on September 22, 1971, in an operation ofthe PC in said reservation; and that there are now two (2) NPA cadres in Mindanao.…WHEREAS, the violent disorder in Mindanao and Sulu has to date resulted in the killing of over1,000 civilians and about 2,000 armed Muslims and Christians, not to mention the more than fivehundred thousand of injured, displaced and homeless persons as well as the great number ofcasualties among our government troops, and the paralyzation of the economy of Mindanao andSulu. 4
  • …WHEREAS, I have already utilized the first two courses of action, first, by calling upon the armed forces to suppress the aforesaid lawless violence, committing to that specific job almost 50% of the entire armed forces of the country and creating several task forces for that purpose such as Task Force Saranay, Task Force Palanan, Task Force Isarog, Task Force Pagkakaisa and Task Force Lancaf, and, 4 second, by suspending the privilege of the writ of habeas corpus on August 21, 1971 up to January 11, 1972, but inspite of all that, both courses of action were found inadequate and ineffective to contain, much less solve …NOW, THEREFORE, I, FERDINAND E. MARCOS, President of the Philippines, by virtue of the powers vested upon me by Article VII, Section 10, Paragraph (2) of the Constitution (=1935 Constitution), do hereby place the entire Philippines as defined in Article I, Section 1 of the Constitution under martial law and, in my capacity as their commander-in-chief, do hereby command the armed forces of the Philippines, to maintain law and order throughout the Philippines, prevent or suppress all forms of lawless violence as well as any act of insurrection or rebellion and to enforce obedience to all the laws and decrees, orders and regulations promulgated by me personally or upon my direction. In addition, I do hereby order that all persons presently detained, as well as all others who may hereafter be similarly detained for the crimes of insurrection or rebellion, and all other crimes and offenses committed in furtherance or on the occasion thereof, or incident thereto, or in connection therewith, for crimes against national security and the law of nations, crimes against public order, crimes involving usurpation of authority, rank, title and improper use of names, uniforms and insignia, crimes committed by public officers, and for such other crimes as will be enumerated in Orders that I shall subsequently promulgate, as well as crimes as a consequence of any violation of any decree, order or regulation promulgated by me personally or promulgated upon my direction shall be kept under detention until otherwise ordered released by me or by my duly designated representative. IN WITNESS WHEREOF, I have hereunto set my hand and caused the seal of the Republic of the Philippines to be affixed. Done in the City of Manila, this 21st day of September, in the year of Our Lord, nineteen hundred and seventy two.(Sgd.) FERDINAND E. MARCOS President Republic of the Philippines By the President: (Sgd.) ROBERTO V. REYES Acting Executive SecretaryPinagkunan: (http://www.filipiniana.net/publication/proclamation-no-1081/ 5
  • Glosari Lawless Elements- mga elementong laban sa batas Assassination- pataksil na pagpatay Greater Manila- sa kalakhang Maynila Protracted- pinahaba Demonstrators-mga taong nagsasagawa ng kilos protesta Subsequent- kasunod Insurgents- naghihimagsik Insurrection- himagsikan Promulgated- magproklama Furtherance- pagsulong Unsurpation of Authority- pangangamkam ng kapangyarihan Insignia- sagisag Gawain 1: Kuha Mo? Gamit ang 3-2-1 tsart. Gumawa ng pagbubuod sa iyong binasang sipi, punan ang tsart batay sa iyong mga naunawaan. Itala ang mga ito ayon sa mga hinihingi sa bawat bilang. 3 Mga Bagay na iyong Natuklasan 2 Mga Bagay na Pumukaw ng iyong pansin 1 M ga Katanungang Nanatili sa iyong isipan Humandang maibahagi ito sa klase ang iyong natapos na gawain. Pamprosesong Tanong1. Ano-ano ang dahilan bakit idineklara ni Pangulong Marcos ang batas militar?2. Legal ba ang ginawang pagpapairal ni Pangulong Marcos ng batas militar? Patunayan.3. Bakit mahalaga ang papel na ginampanan ng Armed Forces of the Philippines (AFP) sa panahong pinairal ang batas militar? Ipaliwanag ang sagot.4. Sumasang-ayon ka ba sa ginawang pasya ni Pangulong Marcos na pairalin ang batas militar matapos mong basahin ang sipi? Ipaliwanag. 6
  • Gawain 2: Alam Ko at Dama Ko. Sa tulong ng Thinking at the Right Angle Chart buuin ng inyong grupo ito, pumili ng sampung mahalagang datos (Facts) na makikita mula sa siping binasa. Itala din ang kaugnay na saloobin ng inyong pangkat sa mga datos na inyong napili. Mga Datos: Paksa: Batas Militar 1.________________________________ 2.________________________________ 3.________________________________ 4.________________________________ 5. ________________________________ 6._________________________________ 7._________________________________ 8._________________________________ 9_________________________________ 10.________________________________Mga Saloobin:1.________________________________2.________________________________3.________________________________4.________________________________5. ________________________________6._________________________________7._________________________________8._________________________________9_________________________________10.________________________________ Pamprosesong Tanong 1. Bakit iyon ang mga napili mong datos mula sa sipi? 2. Bakit ganun ang iyong naging damdamin para sa nasabing datos? 3. Ano ang kahalagahan sa iyo bilang mag-aaral at kabataan ng sipi ukol sa Proklamasyon 1081 ni Pang.Marcos? 7
  • Sanggunian 2 Halaw sa Diary ni Pangulong Marcos “In his own words: Marcos on martial law” Sept. 18, 1972 12:50 pm Monday The Concon and the sala of Judge Lustre of Quezon City trying the subversives were bombed by unidentified persons this afternoon at 3:40 pm. It caused exterior damage and injured about twenty people.Two of the subversives were almost able to escape.This is apparently the answer of the subversives to the raids on their headquarters in Manila, Quezon and Pasay last Sunday morning at 4:30 where about 48 were arrested including Calardo a former PMA cadet who is tagged as the Visayan NPA head.Ex Sec Piding Montelibano, after bringing the problems of the PNB and the sugar industry, pledged that he and his family (one Pinagkunan: abs-cbnnews.com/-depth//09/21/12/ governor and one congressman) were behind me and Imelda even if I proclaimed martial law.One thing about this man, he has a good nose for survival.We finalized the plans for the proclamation of martial law at 6:00 pm to 10:00 pm with the SND, the Chief of Staff, major service commanders, J-2, Gen. Paz, 1st PC Zone Commander, Gen. Diaz and Metrocom commander, Co. Montoya, with Gen. Ver in attendance.They all agreed the earlier we do it the better because the media is waging a propaganda campaign that distorts and twists the facts.So after the bombing of the Concon, we agreed on the 21st without any postponement.We finalized the target personalities, the assignments, and the procedures. 8
  • Sept. 19, 1972, Tuesday Sept. 22, 1972, Friday, 9:55 p.m.Released the report of Sec. Ponce Enrile of Sept. 8, Sec. Juan Ponce Enrile was ambushed near1972 where he reported that Sen. Aquino had met Wack-Wack at about 8:000 pm tonight. Itwith Jose Maria Sison of the Communist Party and was a good thing he was riding in his securityhad talked about a link-up of the Liberal Party and car as a protective measure.the Communist Party.So since I invited Sen. Pres. This makes the martial law proclamation aPuyat, Speaker Villareal I explained to the media necessity.which was covering us that when I invited theleaders of the Liberal Party I had wanted a privateconference where we could, as Filipinos and for the Sept. 23, 1972, Saturday, 12:20 pmwelfare of our people, agree that neither party(Nacionalista or Liberal) would “link-up” with the Things moved according to plan although outCommunist Party but their refusal to attend of the total 200 target personalities in theindicated that the Liberals were in on the deal to plan only 52 have been arrested, including“link-up”• with the Communists through Sen. the three senators, Aquino, Diokno and MitraAquino. and Chino Roces and Teddy Locsin. At 7:15 pm I finally appeared on aSept. 20, 1972, 10:40 pm nationwide TV and Radio broadcast to announce the proclamation of martial law, the general orders and instruction.This afternoon General Staff with the SND and the I was supposed to broadcast at 12:00 p.m. butChiefs of the major services came to see us to technical difficulties prevented it. We hadsubmit the Assessment of Public Order wherein they closed all TV stations. We have to clear KBSrecommend the use of “other forms of countering which broadcast it live. VOP and PBSsubversion/insurgency should be considered.” This broadcast it by radio nationwide.means they recommend the use of EmergencyPowers including Martial Law, formally.Sept. 21, 1972, Thursday (Sept. 22nd at 1:45 am)Delayed by the hurried visit of Joe Aspiras andNating Barbers who came from the Northern bloc ofcongressmen and senators who want to know ifthere is going to be Martial Law in 48 hours aspredicted by Ninoy Aquino.Of course Imelda and Idenied it.But Johnny Ponce Enrile, Gen. Paz, Gen.Nanadiego, Kits Tatad and I with Piciong Tagmanidoing the typing finished all the papers (theproclamation and the orders) today at 8:00pm.[U.S.] Amb. Byroade came to see me at 11:15pm and was apparently interested to know whetherthere would be Martial Law. He seemed to favor itwhen I explained it is intended to primarily reformour society and eliminate the communist threat. Buthe suggested that a proclamation before theAmerican elections may be used by MacGovern, theDemocratic presidential candidate, as proof of thefailure of the foreign policy of the present president. 9
  • Gawain 3: Pag isipan Natin. Gamit ang Tri –Dimensional Question pag usapan ng bawat pangkat ang kanilang mga sagot sa sumusunod na tanong. 1. Ano-ano ang mga pangyayari sa bansa ang naging batayan ni Pangulong Marcos sa pagpapairal ng Batas Militar? Sapat ba ang mga ito para sa kanyang isinagawa? ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 2. Anong katauhan ni Senador Benigno “Ninoy” Aquino Jr. ang inilahad sa diary ni Pangulong Marcos? Sumasang-ayon ka ba dito? Bakit? ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 3. Ano ang kalakasan at kahinaan ng pasyang ginawa ni Pangulong Marcos? ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ Basahin ang batayang aklat Pilipinas, Isang Sulyap at Pagyakap, sa mga pahina 241-242. Ang pagtataguyod ng Saligang Batas 1973 ay isa sa pinakamahalagang naganap sa bansa sailalim ng Batas Militar . Suriin sa ibaba ang mga bahagi at ilang mahalagang probisyon ng Saligang Batas1973 sa pamamagitan sa paghahambing nito sa Saligang Batas 1987 na kasalukuyang gamit ng bansa. 10
  • Sanggunian 3 Mga Bahagi ng Saligang Batas Saligang Batas 1973 Saligang Batas 1987 Panimula nimula Artikulo I Ang Pambansang Teritoryo Artikulo I: Ang Pambansang Teritoryo Artikulo II Pagpapahayag ng mga Simulain at Artikulo II: Pahayag ng mga Simulain at Patakaran ng Estado mga Patakaran ng Estado Artikulo III Pagkamamamayan Artikulo III: Katipunan ng mga Artikulo IV Katipunan ng mga Karapatan Karapatan Artikulo V Mga Tungkulin at Pananagutan ng Artikulo IV: Pagkamamamayanmga Mamamayan Artikulo V: Karapatan sa Halal Artikulo VI Karapatan sa Halal Artikulo VI: Ang Kagawarang Artikulo VII Ang Pangulo Tagapagbatas Artikulo VIII Ang Pambansang Asamblea Artikulo VII: Ang Kagawarang Artikulo IX Ang at ang Gabinete Tagapagpaganap Artikulo X Ang mga Hukuman Artikulo VIII: Ang Kagawarang Artikulo XI Pamahalaang Pampook Panghukuman Artikulo XII Ang mga Komisyong Likha ng Artikulo IX: Ang mga KomisyongSaligang-Batas KonstitusyonalA. Mga Karaniwang Tadhana A. Mga Karaniwang TadhanaB. Ang Komisyon ng Serbisyo Sibil B. Ang Komisyon sa Serbisyo SibilK. Ang Komisyon sa Halalan K. Ang Komisyon sa HalalanD. Ang Komisyon sa Audit D. Ang Komisyon sa Awdit Artikulo XIII Kapanagutan ng mga Pinunong Artikulo X: Pamahalaang LokalPambayan Mga Rehyong Awtonomus Artikulo XIV Ang Pambansang Kabuhayan at Artikulo XI: Kapanagutan ng mgaang Kayamanang Mana ng Bansa Pinunong Bayan Artikulo XV Mga Tadhanang Pangkalahatan Artikulo XII: Pambansang Ekonomiya at Artikulo XVI Mga Susog Patrimonya Artikulo XVII Mga Tadhanang Lilipas Artikulo XIII: Katarungang Panlipunan at mga Karapatang Pantao Paggawa Repormang Pansakahan at Panlikas na Kayamanan Reporma sa Lupang Urban at sa Pabahay Kalusugan Kababaihan Mga Karapatang Pantao Artikulo XIV: Edukasyon, Syensya at Teknolohya, mga Sining, Kultura, at Isports Wika Syensya at Teknolohya Mga Sining at Kultura Isports Artikulo XV: Ang Pamilya Artikulo XVI: Mga Tadhanang Pangkalahatan Artikulo XVII: Mga Susog o mga Pagbabago Artikulo XVIII: Mga Tadhanang Lilipas Pinagkunan: (http://www.filipiniana.net/publication/ang-konstitusyon-ng-republika-ng-pilipinas-1987/12791881597682) 11
  • Ilang Mahalagang Probisyon ng Salig Batas ng Pilipinas Saligang Batas 1973 Saligang Batas 1987Artikulo VII Ang Pangulo Artikulo VII Ang Kagawarang TagapagpaganapBuod: Ipinahahayag ng Artikulo VII na ang Pangulo Buod: Itinatakda sa Artikulo VII ang mga katangian,ang simbolikong puno ng Estado, na maihahalal mula tungkulin, at kapangyarihan ng Pangulo at Pangalawangsa mga kagawad ng Pambansang Asamblea. Nakatala Pangulo. Isinasaad dito na ang pangulo ng Pilipinas angrin dito ang mga katangian, kapangyarihan, tungkulin, nagtataglay ng kapangyarihang tagapagpaganaptaning ng panunungkulan, mga pagbabawal, at (executive power). Ang dalawang pinuno ay kapwaimmunity ng pangulo ng Pilipinas. tuwirang inihahalal ng mga kwalipikadong botante at manunungkulan sa loob ng anim na taon. Gayunpaman,Artikulo IX Ang at ang Gabinete ang pangulo ay hindi na muling maihahalal matapos angBuod: Itinatakda ng Artikulo IX ang komposisyon, panunungkulan nito samantalang ang pangalawangtungkulin, at kapangyarihan ng sangay ng pangulo ay maaaring maihalal muli ng isa pangTagapagpaganap. Ang prime minister, bilang pinuno pagkakataon. Tinataglay ng pangulo ang ibat ibangng pamahalaan, ang mayroong kapangyarihang kapangyarihan bilang pinuno ng estado (head of state),tagapagpaganap sa tulong ng Gabinete. Ang prime pinunong tagapagpaganap (chief executive), atminister din ang commander-in-chief ng lahat ng commander-in-chief ng sandatahang lakas. Kabilangsandatahang lakas ng Pilipinas. Ilan sa kanyang naman sa mga itinatakdang limitasyon sa kapangyarihankapangyarihan ay ang pagkakaroon ng kontrol sa lahat ng pangulo ang hindi pagganap sa iba pang propesyonng ministry; hirangin ang pinuno ng mga kawanihan at habang nanunungkulan, pagbabawal sa paghirang sa mgasandatahang lakas; suspindihin ang pribilehiyo ng writ kamag-anak bilang mga pinuno sa pamahaalan, at angof habeas corpus; ipailalim sa martial law ang pagkakaroon ng limitasyon sa pagdeklara ng batas militarPilipinas; magkaloob ng amnesty sa pagsang-ayon ng at suspensyon ng pribilehiyo ng writ of habeas corpus.Pambansang Asamblea; at, lahat ng mgakapangyarihang itinalaga sa Pangulo ng Pilipinas sa Artikulo VI Ang Kagawarang Tagapagbatasilalim ng Saligang-Batas ng 1935. Buod: Itinatakda sa Artikulo VI ang komposisyon, tungkulin, at kapangyarihan ng Sangay na TagapagbatasArtikulo VIII Ang Pambansang Asamblea na kinakatawan ng Kongresong nagtataglay ng dalawangBuod: Nakapaloob sa Artikulo VIII ang pagkakatatag kapulungan: ang Senado at ang Kapulungan ng mgang isang Pambansang Asamblea, kabilang ang Kinatawan. Nagtataglay ang Kongreso ngkomposisyon, tungkulin, at kapangyarihang kapangyarihang tagapagbatas bagamat itinatakda din ngitinatalaga dito ng Saligang-Batas. Nakasaad din dito Artikulo na may kapangyarihang tagapagbatas ang mgaang mga katangian, taning ng panunungkulan, mamamayan sa pamamagitan ng pagpapatiuna (peoplespribilehiyo, mga pagbabawal, kapangyarihan, at initiative) at reperendum. Magsisilbi ang bawat Senadortungkulin ng mga Kagawad nito. Ilan sa mga sa loob ng anim na taon samantalang tatlong taon namankapangyarihan ng Pambansang Asamblea ay ang ang ipagsisilbi ng tinatayang 250 kasapi ng Kapulunganpaggawa ng batas, pagbubuwis, pagpasa ng laang- ng Kinatawan. Kaugnay nito, may dalawang uri nggugulin, pagbawi ng kompiyansa sa Prime Minister, at kinatawan sa Mababang Kapulungan: aqng kagawadmagpahayag ng pagkakaroon ng kalagayang digma. mula sa purok pangkapulungan (congressional district) at kagawad ng kinatawang party-list. Kabilang sa mga kapangyarihan ng Kongreso ang paggawa ng batas, pagbubuwis, paglalaan ng gugugulin ng pamahalaan, pagpapahayag ng pag-iral ng kalagayang digma (declaration of a state of war), at ang pagtiyak, sa pamamagitan ng Komisyon sa Paghirang, sa lahat ng paghirang ng Pangulo. 12
  • Artikulo XIII Kapanagutan ng mga Pinunong Artikulo XI: Kapanagutan ng mga Pinunong BayanPambayanBuod: Isinasaad sa Artikulo XIII na ang pagtitiwala ng Buod: Isinasaad sa Artikulo XI na ang mga pinuno ngbayan ay angkin ng katungkulang pambayan kayat ang pamahalaan ay mamamalaging may pananagutan samga pinuno ng pamahalaan ay dapat mamalaging may mga mamamayan. Kaugnay nito, itinatakda sa Artikulopananagutan sa mga taong-bayan. Ang mga opisyal na ang mga opisyal na maaaring maalis sa katungkulan,maaaring sampahan ng kasong impeachment ay ang mga dahilan ng impeachment, at ang paraan sapangulo, mga mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman, paghahahain nito. Kabilang sa mga opisyal naat mga kagawad ng mga komisyon na likha ng pamahalaan na maaaring sampahan ng kasongSaligang-Batas. Ang Pambansang Asamblea ang may impeachment ay Pangulo, Pangalawang Pangulo, mgatanging kapangyarihang magpasimula, maglitis, at Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman, mgamagpasya sa lahat ng kaso ng impeachment. Inaatasan Kagawad ng mga komisyong konstitusyonal, at angdin ang Pambansang Asamblea na lumikha ng isang Ombudsman. Itinatakda rin na ang Kapulungan ng mganatatanging hukuman na tatawaging Sandiganbayan, at Kinatawan ang tanging maykapangyarihangng tanggapan ng Ombudsman na kikilalanin bilang magpasimula ng lahat ng mga kaso ng impeachment.Tanodbayan. Ang Senado naman ang tanging maykapangyarihang maglitis sa lahat ng mga kasong ito. Bahagi rin sa itinatakda sa Artikulo ang paglikha sa Tanggapan ng Ombudsman, Tanggapan ng Tanging Taga-usig (Office of the Special Prosecutor), at Sandiganbayan, ang hukumang lilitis sa mga kaso ng katiwalian sa pamahalaan. Gawain 4. Kayang-Kaya Ko Ito! Gamit ang Compare and Contrast Diagram. Gumawa ng paghahambing kaugnay sa mga bahagi at ilang mahalagang probisyon ng dalawang Saligang Batas na tinalakay sa sipi sa itaas. Itala ang mga detalye sa diagram Paksa 1: Saligang Batas 1973 Paksa 2: Saligang Batas 1987 Paano nagkakatulad? 13
  • Paksa 1: Saligang Batas 1973 Paksa 2: Saligang Batas 1987 Paano nagkakaiba? Kaugnay sa: Mga Bahagi Sangay Tagapagpaganap (Paraan ng Paghalal) (Bumubuo) (Katangian) (Kapangyarihan) Sangay Tagapagbatas (Paraan ng Paghalal) (Bumubuo) (Katangian) (Kapangyarihan)4. Pamprosesong Tanong 1. Aling artikulo ng dalawang saligang batas makikita ang pinakamalaking pagkakaiba nito? 2. Paano nakatulong sa pamahalaan ni Pangulong Marcos ang pagpapairal ng Saligang Batas 1973? 3. Alin sa dalawang saligang batas ang para sa iyo ay mas mainam? Bakit? 14
  • Basahin ang batayang aklat Pilipinas, Isang Sulyap at Pagyakap, sa mga pahina 278-285.Kawalan ng Karapatang PantaoAng panahon ng Batas Militar ay itinuturing ng ilan na panahon ng karimlan sa bansa. Ito ay bunsod ngmalawakang paglabag sa karapatang pantao. Masasalamin sa mga larawan ang ilan sa mga halimbawanito.Sanggunian 4 Mga Imahe ng Batas Militar Larawan A Larawan B www.google.com.images (lifestyle.inquirer.net/64316/better-dead-than-read-the-years-of-writing-dangerously) Larawan C Larawan D (www.tumbler.com/tagged/martial-law?before=1296184516) (philrights.org/?.p=212) 15
  • Gawain 5. Picture Talk : Gamit ang mga larawan, magbigay ng iyong sariling interpretasyon at saloobinukol sa mensahe na ipinahihiwatig nito.Larawan A: __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Larawan B: __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Larawan C: __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Larawan D: __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ Pamprosesong Tanong 1. Ano ang maaaring naging saloobin ng mga mamamayan sa panahong iyon nang ipahayag ang Batas Militar? o mabasa ang balita ukol dito? 2. Bakit kinailangang dakpin ang mga mamamahayag? Sang-ayon ka ba rito? Bakit? 3. Dapat bang pigilan ng pamahalaan ang mga nagsasagawa ng kilos protesta? Bakit? 4. Ano ang iyong mabubuong konklusyon sa sitwasyon ng mga mamamayan sa panahon ng Batas Militar? 5. Nagaganap pa rin ba sa kasalukuyang panahon ang mga pangyayaring nasa mga larawan? Ang pagkakaroon ng karapatang pantao ay isa sa mahalagang itinatadhana ng isang SaligangBatas. Dito masasalamin ang uri ng pamahalaang umiiral sa isang bansa. Sa Saligang Batas 1973matatagpuan sa Artikulo IV ang Katipunan ng mga Karapatan (Bill of Rights). Sa panahon na umiral angBatas Militar sa bansa at maging sa ito ganap na alisin, maraming mga paglabag sa karapatang pantaoang naganap, isa sa mga patunay nito ay ang mga tinatawag na “Desaparecidos”. Ito ay salitangEspanyol na ang ibig sabihin ay "mga nawawala". Sa Pilipinas, ang DESAPARECIDOS ay bukluran ng mgapamilya ng mga biktima ng sapilitang pagkawala. Ito ay isang kolektibong ekspresyon ng pagnanais ngmga kaanak na hanapin at matagpuan ang kanilang mga mahal sa buhay sa pamamagitan ng pagbibigayat pagtangan ng lakas mula sa isat isa.Narito ang sipi na isang halimbawa ng kaso ng desapericidos na naganap sa bansa.Humandang masuriito sa pamamagitan ng pagsagot ng mga katanungan sa ibaba. 16
  • Sanggunian 5 “Desaparecidos” Kin of ‘desaparecidos’ keep up fight By Tonette Orejas Philippine Daily InquirerTHIS PHOTO of police brutality on protesters is among those displayed in the exhibit, “Himagsik at Protesta,” put up by Karapatan at theUniversity of the Philippines Library until Sept. 21 for the 40th anniversary of the declaration of martial rule. PHOTO REPRO DUCTION BYTONETTE OREJAS CITY OF SAN FERNANDO—At 92, Cecilia Castelar-Lagman died on Aug. 13 without findingher son, Hermon, a labor and human rights lawyer during martial rule.Must be because she was a public school teacher or a devoted mother, Lagman showed exceptionaltenacity during the 35 years she had looked for Hermon, says her daughter, Nilda Lagman-Sevilla. Shenever surrendered Hermon, then 32, to oblivion ever since a group of men, believed to be soldiers,abducted him and labor leader Victor Reyes on May 11, 1977, on the heels of successful strikes wagedby his clients, the 10 labor unions that openly defied the strike ban during martial rule imposed bystrongman Ferdinand Marcos, Sevilla says.In the depth of her grief, she drew courage from the Tayag, Crismo, Yap, Ontong, Del Rosario, Pardalis,Reyes and Romero families whose relatives were “desaparecidos” (involuntarily disappeared) likeHermon. The Task Force Detainees of the Philippines (TFDP) was their beacon of hope, guiding themin their search. Sevilla says that although Marcos lifted martial law in 1981 to put up a humane frontahead of the visit of Pope John Paul II, the nine families founded the Families of Victims of InvoluntaryDisappearance (FIND) in 1985 as repression heightened and the ranks of the missing swelled. “Theybegan with personal crusades and embarked on a collective crusade that continued even after martialrule of Marcos,” says Sevilla. Weeks before her death, Lagman consented to make a film on the life ofHermon to make the younger generation remember martial rule and gain lessons from it.She looked forward to watching it and she said, „I will watch it and I‟m ready to cry over and over andover again. I have not run out of tears for Hermon,‟” Sevilla says. Lagman‟s son, Felimon, more knownas “Ka Popoy” in the revolutionary socialist movement, was murdered in 2001. Failure of martial rule.Sevilla, now FIND cochair, says efforts of Lagman and the eight families to pursue the causes of thedesaparecidos and their kin speak of what martial rule failed to do: Silence everyone into fear andinaction. “It‟s an uphill battle,” Sevilla says of finding political activists. Aside from looking for thevictims and recovering their remains, the FIND has lobbied in the last 16 years for the passage of a lawto classify involuntary disappearance as a criminal offense. 17
  • The lobby reached a positive turn in March when Congress passed House Bill No. 98 on third andfinal reading. The principal author is Albay Rep. Edcel Lagman, Hermon‟s younger brother. Sevilla saysthe Philippines has yet to sign the International Convention for the Protection of All Persons from EnforcedDisappearances (Icpaped). HB 98 adopted Icpaped‟s definition of involuntary disappearance: “The arrest,detention, abduction or any other form of deprivation of liberty by agents of the State or by persons orgroup of persons acting with the authorization, support or acquiescence of the State followed by a refusal toacknowledge the deprivation of liberty or by concealment of the fate or whereabouts of the disappearedperson which place such a person outside the protection of the law.”Without letup Martial rule or not, enforced disappearances continue without letup, FIND data show. UnderMarcos, the number of documented victims reached 878, beginning with the first victim, Charlie delRosario, one of the founding members of the Kabataang Makabayan. were farmers, workers and youths. Regions with high incidence of documented cases are Western Visayas,Western Mindanao, Southern Mindanao, Northern Mindanao, Metro Manila and Central Luzon. But justiceis hard to come by even to those who have been able to identify their captors and torturers in the military orpolice, Sevilla says. Several of these officers had been promoted, case studies showed. The FIND counted 614 victims during the administration of President Corazon Aquino from 1986to 1992; 94 during the term of President Fidel Ramos from 1992 to 1998; 58 in the time of President JosephEstrada from 1998 to 2001; 182 during the nine-year reign of President Gloria Macapagal-Arroyo; and 12under President Aquino. At least 435 victims have surfaced alive while 256 others were found dead, providing closure totheir families. Most of the victims were men, with women making up 9 percent. Many of thevictimsFollowing the path of the founders, the FIND has organized the families, drawing 1,100 membersfrom among them. The families helped each other as some undergo trauma reduction or start livelihoodprograms. “Many mothers and children are resilient and they serve as pillars of strength,” Sevilla says.Corazon Estojero and Grace Topacio have not given up on their husbands, Edgardo and Renato,respectively, pursuing their quest for justice by working as FIND volunteers. “The desaparecidos are martyrs because they have stood up against regimes that violated thesocioeconomic and political rights of Filipinos. You cannot expect an end to desaparecidos or extrajudicialkillings because the conditions to quell the protest of the people are still around,” Sevilla says. Pinagkunan: http://newsinfo.inquirer.net/273142/kin-of-desaparecidos-keep-up-fight) Glosari Oblivion pagkamalimutin Devoted matapat Pillar of strength- haligi ng lakas Abducted- dinukot Deprivation of liberty - pag-agaw ng kalayaan 18
  • Gawain 6: Usap Tayo. Sa pamamagitan ng pangkatang talakayan pag-usapan sa grupo anginyong magiging kasagutan sa sumusunod na katanungan kaugnay sa siping binasa. Tanong Sagot 1. Paano hinarap ni Cecilia Castelar-Lagman ang pagkawala ng kanyang anak na si Hermon? 2. Paano nakatulong ang FIND sa mga tulad ni Cecilia Castelar-Lagman? 3. Ano ang pinatutunayan ng mga datos ng FIND ukol sa bilang ng kaso ng Desaparecidos sa bansa mula sa administrasyon ni Pangulong Marcos hanggang sa kasalukuyang pamunuan ng pamahalaan? 4. Maituturing bang martir ang mga Desaparecidos ? Patunayan ang iyong sagot. 5. Nakamit ba nang mga pamilya ng Desaparecidos ang hustisya na kanilang hinahangad? Patunayan ang iyong sagot. Iulat sa harap ng klase ang nabuong kasagutan ng inyong pangkat sa gawain.Gawain 7: Maaalala Mo Pa Kaya? Pagyamanin mo pa ang iyong kaalaman ukol sa paksangtinalakay sa pamamagitan ng pakikipanayam. 1. Mag interbyu sa inyong komunidad ng mga taong nabuhay at nakaranas o nakasaksi ng pang-aabuso ng karapatang pantao noong panahon ng Batas Militar. 2. Pasagutan ang mga sumusunod na katanungan sa iyong kakapanayamin:  Ano ang iyong pangalan? ( optional)  Ilang taon ka ng panahong umiiral ang Batas Militar sa bansa?  Saang lugar ka naninirahan noong panahon ng Batas MIlitar?  Ano ang iyong karanasan o nasaksihan kaugnay sa pang-aabuso ng karapatang pantao noong panahon ng Batas Militar?  Paano mo ilalarawan sa iyong sariling pananaw at karanasan ang panahon ng Batas Militar sa bansa?  Anong aral ng batas militar ang nais mong ituro sa mga kabataan ng kasalukuyang henerasyon? 3. Ibahagi sa harap ng klase ang ginawang panayam. 19
  • Rubric para sa Pagmamarka ng PakikipanayamKRAYTIRYA NAPAKAHUSAY MAHUSAY NALILINANG NAGSISIMULA 4 3 2 1 Nilalaman Kumpleto at kumprehensibo Kumpleto ang nilalaman May ilang Maraming kulangang ang nilalaman ng panayam. ng panayam. Wasto ang kakulangan sa nabuong dokyumentaryo. Wasto ang lahat ng lahat ng impormasyon. nilalaman ng Gumamit lamang isang impormasyon. Gumamit ng Gumamit ng tatlo panayam. May sanggunian at maraming mga primarya at hanggang limang ilang maling mali sa mga impormasyon sekondaryang sanggunian sanggunian upang mabuo impormasyon na na nakapaloob sa upang mabuo ang nilalaman. ang nilalaman ng nabanggit. panayam. May mga karagdagang panayam. Gumamit ng isa kaalaman na matututunan hanggang mula sa kinapanayam dalawang sanggunian upang mabuo ang panayam.Paglalahad ng Masusing sinuri at tinimbang Pantay at batay sa Maayos na Hindi maayos ang Pananaw ang mga pananaw na inilhad. katotohanan ang nailahad ang paglalahad ng pananaw. Nakabatay sa moralidad, paglalahad ng pananaw. pananaw subalit Ginamit ang sariling ebidensiya at sariling Ibinatay sa ebidensiya at hindi nagawang damdamin at opinyon sa pagsusuri ang paglalahad ng hindi sa sariling damdamin maisantabi ang paglalahad ng pananaw. pananaw. Hindi nagpakita ng ang pananaw. Hindi sariling damdamin. pagpanig sa sino mang nagpakita ng pagpanig sa Bagama’t may personalidad o pangkat. sino mang personalidad o pinagbatayang pangkat. ebidensiya, nagpakita ng pagpanig sa isang tao o personalidad. Mensahe Malinaw na naipabatid ang Maayos na naipabatid ang Hindi gaanong Hindi naipabatid ang mensahe ng mensahe ng panayam.Nai mayo na mensahe ng panaya. panayam..Naimulat ang mga tama ng mga manonood naipabatid ang Walang karagdagang manonood sa mga ang kanilang mga maling mensahe ng kaalaman na nadagdag sa katotohanan at maling pananaw ukol sa paksa. panayam. mga manonood. pananaw ukol sa paksa ng Nadagdagan ang panayam.Nakabatay ang kaalaman ng mga mensahe sa mga nilalaman ng manonood ukol sa sangguniang ginamit. paksa. Nahikayat ang mga manonood na kumilos ayon sa mensahe ng panayam. 20
  • Presentasyon Organisado, malinaw, simple Malinaw at maayos ang Maayos ang Hindi maayos ang at may tamang presentasyon ng mga presentasyon ng presentasyon ng mga pagkakasunod-sunod ang pangyayari at ideya sa mga pangyayari at pangayyari at ideya. presentasyon ng mga panayam.Malinaw ang ideya. May mga Maraming bahagi ang pangyayari at ideya sa daloy ng istorya at bahagi na hindi hindi gaanong malinaw panayam. Malinaw ang daloy organisado ang paglalahad gaanong malinaw ang paglalahad ng ng istorya at organisado ang ng argumento at kaisipan. at organisado ang argumento at kaisipan. paglalahad ng mga argumento paglalahad ng at kaisipan. argumento at kaisipan.Pagkamalikhain Malikhain, malinis at Malikhain at malinis ang Hindi gaanong Hindi malikhain at malinis kumprehensibo ang nabuong nabuong panayam. malikhain at ang pagkakabuo ng do panayam. Gumamit ng iba Ginamit ang midya o malinis ang panayam. pang midya o teknolohiya teknolohiya na hinihingi ng pagkakabuo ng bukod sa hinihingi ng gawain gawain. panayam. Ginamit upang mas maging kaaya- ang midya o ayang panoorin ang nagging teknolohiya na panayam. Nakatulong ang hinihingi ng mga ginamit na midya o gawain. teknolohiya upang makakauha ng karagdagang impormasyon na nagpayaman sa panayam. Pagtutol sa Batas Militar Umani ng malawakang pagtutol sa ibat-ibang sektor ng lipunan ang Proklamasyon Blg 1081 ni Pang. Marcos na nagpapailalaim sa bansa sa Batas Militar. Patuloy lumakas ang mga grupong tulad ng Communist Party of the Philippines (CPP), New People’s Army (NPA), Moro National Liberation Front (MNLF), Bangsa Moro Army (BMA) at di naglaon ang Moro Islamic Liberation Front (MILF). Ang mga grupong ito ay naglalayong wakasan ang awtoritaryang pamumuno ni Pang. Marcos. Isa sa mga pinaka nakilalang lider na tumutol sa paraan ng pamumuno ni Pang. Marcos ay ang dating Senador na si Jovito Salonga. Basahin ang sipi sa ibaba kaugnay sa kanyang talambuhay. 21
  • Sen. Jovito R. Salonga addressing a forum in Filipino Community in the US during Martial Law Sanggunian 6 Talambuhay ni Senador Jovito Salonga Martial Law YearsDuring martial law, Sen. Salonga strongly and openly opposed the dictatorship of Pres. Marcos, the massivecorruption of Marcos and his cronies, the rampant violation of human rights, the suppression of press freedomand curtailment of free speech, and the total disregard for the due process of law.In the early part of the Martial Law years, Sen. Salonga, along with his friends in the democratic opposition,would meet in various residences to discuss and exchange views on the latest developments on the country’spolitical situation and ways to challenge martial law. Eventually, Sen. Salonga along with Protestant MinisterDr. Cirilo A. Rigos and several priests from the Philippine Independent Church (PIC), organized theWednesday Forum at Cosmopolitan Church in Manila where key opposition leaders and officials from theMarcos government were invited to speak and ask questions through an open forum by ministers and layleaders. Sen. Salonga served as Ninoy Aquino’s counsel in various cases filed against Aquino. He would alsolawyer for many political detainees who were unjustly arrested by the government.On the third year of martial law, Sen. Salonga, again with the help of Pastor Rigos, organized the PaglingapMinistry to Political Detainees. 20 22
  • The Paglingap Ministry assisted political prisoners by interceding for their release and extending financial helpto their families. With the help of Marcos Defense Minister Juan Ponce Enrile, a fraternity brother of Sen.Salonga, more than 90 political detainees were released through the efforts of the Paglingap Ministry. He waseventually released partly because of this pressure put on Malacañang and after the arrest of the realmastermind of the bombing who admitted to the crime. After his imprisonment, Sen. Salonga went into self-exile in the United States.. While in the United States, Sen. Salonga continued to speak in different Universities and Churches on thepolitical situation in the Philippines. In 1981, Sen. Salonga drafted the Liberal Party’s “Vision and Program ofGovernment” and he continuously worked to united the Liberal Party which was divided on some issues at thattime. In 1985, Sen. Salonga returned to the Philippines to help fortify the Liberal Party and unite thedemocratic opposition. He would later be elected as President of the Liberal Party and finally end the divisionbetween members of the party. He would continue to explicitly resist and criticize the dictatorship of Pres.Marcos when he invited to speak before different groups. Post EDSA After the EDSA Revolution which ended the long dictatorship of Pres. Marcos, Sen. Salonga wasappointed by Pres. Corazon C. Aquino as the first Chairman of the Presidential Commission on GoodGovernment (PCGG). The PCGG was tasked to recover the ill-gotten wealth of the First Family, theirsubordinates and associates. It was during Sen. Salonga’s term that the PCGG filed abroad the Republic’sclaim on the properties and assets of the Marcoses, Romualdezes and their cronies situated in the United Statesand Switzerland. The Commission also sequestered many companies and obtained separately from a U.S. courtand the Swiss government a “freeze” on all the assets of the Marcoses and their cronies in these countries.In 1987, after one year as chairman of the PCGG, Sen. Salonga ran again for Senator and for the third timewas elected No. 1 Senator. Sen. Salonga was elected Senate President by his colleagues and authoredsignificant legislative measures, namely: the Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials andEmployees (R.A. 6713), the Anti-Coup d’etat Act (R.A. 6968) and the Anti-Plunder Law (R.A. 7080). Thepost-EDSA Senate, under the leadership of Sen. Salonga, passed numerous laws of national importance whichstarted the restoration of our country’s democratic processes, economic recovery and social transformation. 23
  • It was also under the leadership of Sen. Pres. Salonga that the Senate rejected a treaty which put an end to 470 years of foreign military presence in the Philippines. During the September 16, 1991 session of the Senate, Sen. President Salonga demonstrated to the people his nationalism, courage and love for country and freedom when the Philippine Senate under his leadership voted 11 “NO” votes out of 22 members even though only 8 votes were needed to reject the Treaty. He voted “no” to the extension and ratification of the RP-US bases treaty, recording an 11-11 vote in the Senate. Because of his vote on the treaty, Sen. Pres. Salonga lost the financial backing of some of his friends and supporters from the business community for the 1992 Presidential elections, which he eventually lost despite the support of the youth from various colleges and universities. With his election as the No. 1 Senator in the 1987 elections, Sen. Pres. Salonga won and topped three consecutive Senatorial elections under three different administrations, an achievement which has no precedence up to this date. After Retirement After his retirement from Government Service in 1992, Sen. Salonga continued to serve his country and the Filipino People through the Kilosbayan Foundation, the Bantay Katarungan and the Bantayog ng mga Bayani Foundation. His retirement also gave him time to publish his memoirs and other books which inspire and share with the people stories, experiences and lessons which he attained throughout his long and illustrious life. Kilosbayan is an independent, non-partisan, ethics oriented organization committed to the cause of truth, justice, and national renewal. It publishes a monthly magazinePinagkunan: images.yahoo.com and organizes forums held in different universities in Metro Manila where Government officials and civil society leaders are invited to speak on matters of national interest. Bantay Katarungan (Sentinel of Justice) seeks to improve the administration of justice in the Philippines. Law students from, different universities serve as the organization’s watchdog or monitors. They systematically monitor and evaluate the performance of courts and quasi-judicial agencies. The Bantayog ng mga Bayani Foundation was organized to honor the nation’s martyrs and heroes for their sacrifices during Martial Law years. Sen. Salonga also chairs the editorial board of the fortnightly paper for high school students and teachers in public schools called “Living News and Good Education” (LNGE). It aims to address the serious crisis confronting secondary education in the Philippines and help raise the literacy level of high school students towards Better English, Better Values, Better Learning in Math and Science. Sen. Salonga lived his life genuinely dedicated to his country and the Filipino People. The stories which he tells serve as an inspiration to many people who have known and had been a part of Sen. Salonga’s life. The lessons which he imparts reflect his deep sense of nationalism and dedication to public service. Pinagkukunan: farm2.staticflickr.com/1206/1294008801_5a71147593_m.jpg 24
  • Glosari Restoration- pagpapanumbalik Fortify- magpalakas Curtailment-pagbawas Gawain 8 Siya ang Bida! Buuin ang sumusunod na pahayag batay sa sipi ukol sa Talambuhay ni Senador Jovito R. Salonga. Bumuo ng limang pangungusap gabay ang mga nakasaad sa bawat titik. Si Senador Jovito R. Salonga noong… A. panahong umiiral ang Batas Militar sa bansa ay…_________________________. B. matapos maganap ang Edsa Revolution ay…_____________________________. C. matapos magretiro sa paglilingkod sa pamahalaan ay…____________________. Gawain 9 Tuklasin Mo: Pagsasaliksik Sa pamamagitan ng pagsasaliksik ay dagdagan mo pa ang iyong kaalaman kaugnay sa paksa na tinalakay. 1. Magsaliksik sa mga aklatan magasin, internet websites ng mga kilalang personalidad o organisasyon na nagpahayag ng pagtutol sa Batas Militar na pinairal ni Pangulong Marcos 2. Gumawa ng pagbubuod gamit ang mga graphic organizer ukol sa kanilang pamamaraang ginamit upang tutulan ang Batas Militar at ang kinahinatnan ng kanilang pinaglaban. 3. Humandang ibahagi ang resulta ng ginawang pagsasaliksik. Rubric para sa Pagmamarka ng PagsasaliksikKRAYTIRYA NAPAKAHUSAY MAHUSAY NALILINANG NAGSISIMULA 4 3 2 1Nilalaman Kumpleto at kumprehensibo Kumpleto ang nilalaman May ilang Maraming kulangang ang nilalaman ng ng pagsasaliksik. Wasto kakulangan sa nabuong pagsasaliksik. pagsasaliksik. Wasto ang ang lahat ng impormasyon. nilalaman ng Gumamit lamang isang lahat ng impormasyon. Gumamit ng tatlo pagsasaliksik. May sanggunian at maraming Gumamit ng mga primarya at hanggang limang ilang maling mali sa mga impormasyon 25
  • sekondaryang sanggunian sanggunian upang mabuo impormasyon na na nakapaloob sa upang mabuo ang nilalaman. ang nilalaman ng nabanggit. pagsasaliksik. May mga karagdagang pagsasaliksik. . Gumamit ng isa kaalaman na matututunan hanggang mula sa pagsasaliksik. dalawang sanggunian upang mabuo ang pagsasaliksik.Paglalahad ng Masusing sinuri at tinimbang Pantay at batay sa Maayos na Hindi maayos ang Pananaw ang mga pananaw na inilhad. katotohanan ang nailahad ang paglalahad ng pananaw. Nakabatay sa moralidad, paglalahad ng pananaw. pananaw subalit Ginamit ang sariling ebidensiya at sariling Ibinatay sa ebidensiya at hindi nagawang damdamin at opinyon sa pagsusuri ang paglalahad ng hindi sa sariling damdamin maisantabi ang paglalahad ng pananaw. pananaw. Hindi nagpakita ng ang pananaw. Hindi sariling damdamin. pagpanig sa sino mang nagpakita ng pagpanig sa Bagama’t may personalidad o pangkat. sino mang personalidad o pinagbatayang pangkat. ebidensiya, nagpakita ng pagpanig sa isang tao o personalidad. Mensahe Malinaw na naipabatid ang Maayos na naipabatid ang Hindi gaanong Hindi naipabatid ang mensahe ng pagsasaliksik. mensahe ng pagsasaliksik. mayo na mensahe ng pagsasaliksik. Naimulat ang mga manonood Naitama ng mga naipabatid ang Walang karagdagang sa mga katotohanan at maling manonood ang kanilang mensahe ng kaalaman na nadagdag sa pananaw ukol sa paksa ng mga maling pananaw ukol pagsasaliksik. mga manonood. pagsasaliksik. Nakabatay ang sa paksa. Nadagdagan ang mensahe sa mga nilalaman ng kaalaman ng mga sangguniang ginamit. manonood ukol sa Nahikayat ang mga manonood paksa. na kumilos ayon sa mensahe ng pagsasaliksik.Presentasyon Organisado, malinaw, simple Malinaw at maayos ang Maayos ang Hindi maayos ang at may tamang presentasyon ng mga presentasyon ng presentasyon ng mga pagkakasunod-sunod ang pangyayari at ideya sa mga pangyayari at pangayayari at ideya. presentasyon ng mga pagsasaliksik. Malinaw ang ideya. May mga Maraming bahagi ang pangyayari at ideya sa daloy ng istorya at bahagi na hindi hindi gaanong malinaw pagsasaliksik. Malinaw ang organisado ang paglalahad gaanong malinaw ang paglalahad ng daloy ng istorya at organisado ng argumento at kaisipan. at organisado ang argumento at kaisipan. ang paglalahad ng mga paglalahad ng argumento at kaisipan. argumento at kaisipan.Pagkamalikhain Malikhain, malinis at Malikhain at malinis ang Hindi gaanong Hindi malikhain at malinis kumprehensibo ang nabuong nabuong pagsasaliksik. malikhain at ang pagkakabuo ng 26
  • pagsasaliksik. Gumamit ng Ginamit ang midya o malinis ang pagsasaliksik. iba pang midya o teknolohiya teknolohiya na hinihingi ng pagkakabuo ng bukod sa hinihingi ng gawain gawain. pagsasaliksik. upang mas maging kaaya- Ginamit ang midya ayang panoorin ang ginawang o teknolohiya na pagsasaliksik. Nakatulong ang hinihingi ng mga ginamit na midya o gawain. teknolohiya upang makakauha ng karagdagang impormasyon na nagpayaman sa pagsasaliksik.Gawain 10 Quotable Quotes Bigyan ng sariling pagpapaliwanag ang sumusunod nawinika ng mga kilalang personalidad noong panahon ng Batas Militar. “The Filipino is worth dying for. ” Benigno “Ninoy” Aquino Jr. Asia’s Society in New York, August 4, 1980 “All those years of struggle against Marcos, and most especially during those fourhistoric days in February, everyone found out that in the Philippines, the line of fire is the place of honor.” Lean Alejandro From an interview in 1986 reprinted in Progress Notes, October 1987 27
  • “Ngayon ay panahon na ng paglilimi at pag-iisip. Sapat na ang mga hirap na ating dinaranas. Kaya’t panahon na para magkaroon ng pagbabago sa ating lipunan! Ang kailangan nang mangibabaw ay ang KATOTOHANAN, KATARUNGAN AT KALAYAAN. Ang mga mapag-api at mapagsamantala ay walang puwang sa lipunang pangarap para sa atin ng Dakilang Lumikha!” Aurelio D. Magpantay (1952-1984) Sanggunian 7 Halaw sa Talumpati ng Kagalang-galang Benigno S. Aquino III Pangulo ng Pilipinas Ukol sa ika-40 Anibersaryo ng Deklarasyon ng Batas Militar…Ang mga Pilipinong dati ang bukambibig ay, “sige pagbigyan na natin si Marcos, baka gumana,”ay naging mga kritikong nagtatanong na, “kung nagawa nila ito sa isang dating Senador, paano pakaya sa mga karaniwang mamamayan na tulad namin?” Lalo pa siyang naibaon sa hukay ng agam-agam nang nasaksihan ng buong mundo ang pagwalk-out ng dalawampu’t siyam na computertechnician bilang protesta sa sapilitang pagmamanipula ng boto para palitawin na si Marcos angpanalo noong 1986. Milyun-milyong katao ang nagtipon sa EDSA upang ipaalam kay Marcos nasawa na sila sa Batas Militar. Sinalubong ng mga nagdarasal na madre ang mga dambuhalangtangke; nagkapit-bisig ang mga sundalo at ordinaryong tao sa gitna ng rally. Mapayapa natingpinabagsak ang diktadurya; tinapos natin ang Martial Law gamit ang pananampalataya at tiwala saisa’t isa. Nais ko lang pong linawin: Nabawi natin ang demokrasya, hindi dahil sa asasinasyon ngaking ama. Nabawi natin ito dahil may daan-daang bayani pa tayong tumaya para ipaglaban angkarapatan ng mga inaaapi; dahil may iba pang pilit na pumalag upang pabagsakin ang naghahari-harian; dahil may iba pang hindi nagpaalipin sa mga kagustuhan ng diktador, at nanindigan para sakarapatan ng kanilang kapwa; dahil may iba pang martir na bumaklas sa tanikala ng rehimengMarcos, kahit pa alam nilang buhay nila ang nakataya. 28
  • Hindi ko alam kung minsan kung matatawa ako, o iiling na lang sa tuwing may mga ipinagduduldulanang ideyang mas maganda raw ang buhay noong Martial Law. Maraming nagtatagisang pananaw samga panahong iyon, at hindi ko masisisi kung may mga kababayan tayong kampi talaga sa kanya, atsinasabing kung natuloy daw ang Martial Law, tiyak na mas maunlad at matiwasay tayo ngayon. Nakinakandili na daw dapat tayo ngayon ng isang bagong lipunan. Karapatan po nilang ihayag angkanilang opinyon at iginagalang natin ito. Pero habang pinipilit nating maging patas at makatwiran sakanila, sana’y masagot din nila tayo nang mata sa mata kung tanungin natin sila ng: May ibinungabang maganda itong Martial Law? Paumanhin po, pero hindi ko hahayaang may maligaw na kaisipandahil sa baluktot na persepsyon ng ilan.Magderetsahan po tayo. Kung Batas Militar ang sagot parabumaba ang krimen, bakit tadtad tayo sa balita tungkol sa pagkawala, salvage, at summary executionnoong Martial Law? Kung Batas Militar ang sagot para mapatid ang pag-usbong ng komunismo, ehbakit ayon sa librong Dictatorship and Revolution: Roots of People’s Power, mula sa halos 1,250kasapi noong 1972, tumaas sa tinatayang 40,000 ang bilang ng NPA pagdating ng 1983? Kung BatasMilitar ang tugon para gumanda ang ekonomiya, bakit noong pag-upo niya, four is to one ang dollar,pero sa pagbagsak ng kanyang rehimen, 25 is to one na ito? Ito ba ang ipinapangako nilang bagonglipunan? Kayo na po ang humusga.Upang matiyak na ang mga ipinapasa nating mga impormasyon sa mga kabataan ay nakabatay satunay na nangyari sa kasaysayan, inatasan ko ang National Historical Commission of the Philippinesna bumuo ng isang komite. Ang layon: ang masusing paglikom sa mga karanasan at kuwento ng mgaindibidwal na talagang nabuhay noong panahon ng martial law. Nais nating tiyakin na katotohananlamang ang bukal ng mga impormasyong nakalimbag sa mga aklat ng mga estudyante—hindi sapinagtagpi-tagping kasinungalingan ng mga propagandista; hindi sa mga retaso ng panlilinlang ng mgarebisyonista.May kasabihang “ang mga nakakalimot sa mga kamalian ng nakaraan ay laging nasabingit na ulitin ito.” Huwag na nating pahintulutan na maulit pang mailagay sa alanganin ang atingkarapatan at kalayaan. Hindi ako makakapayag na maipasang muli sa susunod na henerasyon ang mgapagkakamali ng kasaysayan. Pahalagahan natin ang pamana’t aral ng Batas Militar. Tungkulin ngbawat isa sa ating alagaan ito, gamit ang tiwala sa isa’t isa, pagmamahal sa katotohanan, at higit salahat, sa pagkilala’t pagbibigay-halaga sa sakripisyo ng ating mga bayani. Huwag nating sayangin angkanilang ipinaglaban. Ayokong maranasan ninyo ang pinagdaanang hirap at sakripisyo ng aking ama,at ng iba pang naging biktima ng Martial Law. Itinatama natin ang mga baluktot na prinsipyo’tkaisipan upang higit na ipaalala ang halaga ng demokrasya at kalayaan, gayundin ang tunay nakabayanihan ng mga Pilipinong lumaban sa diktadurya. Katapatan at katotohanan lamang ang tanginating lalakaran sa tuwid na daan. Hindi na tayo kailanman maliligaw, at ang tanging ipapamananamin sa inyo—sa ating mga kabataan—ay isang maliwanag, malaya, at makatarungang bayan.Pinagkunan: http://www.gov.ph/2012/09/21/speech-of-president-aquino-at-the-40th-anniversary-of-the-declaration-of-martial-law-september-21-2012/ 29
  • Gawain 11: Three-Minute Pause: Gawin ang mga hinihingi sa bawat bilang batay sa siping binasa.1. Ibuod ang mahahalagang 2. Idagda ang iyong sariling 3. Magtala ng mga tanong puntos/ kaisipan mga saloobin na nangangailangan ng pagpapaliwanag Pamprosesong Tanong 1. Ano ang mensaheng nais iparating ni Pangulong Aquino III sa kanyang talumpati sa mga tagapakinig nito? 2. Sumasang-ayon ka ba sa talumpati ng pangulo? Bakit? 30
  • Produkto/Pagganap. Pagsulat ng Sanaysay. Bumuo ng sanaysay tungkol sa Batas Militar at Karapatang Pantao. Isulat ang nagawang sanaysay sa isang buong papel. Rubric sa Pagsulat ng SanaysayPuntos Lebel Pamantayan: Katangian ng Isinulat na Komposisyon 10 Napakahusay  Buo ang kaisipan, konsistent, kumpleto ang detalye ng kaganapan sa kasaysayan na tinalakay  Malinaw ( hindi na manghuhula pa ang babasa kung ano ang layunin ng sumulat) at nakabatay sa tunay na pangyayari  Gumamit ng wastong bantas. 8 Mahusay  May kaisahan at may sapat na detalye ng kaganapan sa kasaysayan na tinalakay na nakabatay sa tunay na pangyayari  May malinaw na intensyon na makapagbihay ng mensahe na nakabatay sa kasaysayan  Gumamit ng wasong bantas 5 Katamtaman  Konsistent, may kaisahan, kulang sa detalye ng kaganapan sa kasaysayan,  Di-gaanong malinaw ang intensyon  Gumamit ng wastong bantas 4 Mahina  Hindi ganap ang paglalahad ng detalye ng kaganapan sa kasaysayan  Di-malinaw ang intensyon  Hindi wasto ang bantas na ginamit 2 Napakahina  Hindi buo at konsistent, walang sapat na detalye ng kaganapan sa kasaysayan  Malabo ang intensyon  Di-wasto ang bantas 31
  • Transisyon sa susunod na modyul Sa modyul na ito ay naunawaan mo ang dahilan, batayan at epektongidinulot ng Batas Militar na pinairal ni dating Pangulong Marcos sa ating bansa. Nagingmaliwanag din sa iyong kaisipan kung paano nakaapekto sa tinatamasang karapatang pantaoang nasabing proklamasyon ng pangulo, gayundin ang pagtutol ng nakararami. Sa susunod na modyul ay tatalakayin ang isa pang itinuturing namahalagang epektong hatid ng Batas Militar na nagbigay wakas sa rehimeng Marcos, ito ay ang“People Power Revolution”. 32