Dr. Musli VërbaniPLANPROGRAMI I MUSLIMANIT        TË VOGËL          Kaçanik, 2007
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËLAutori:Dr. Musli VËRBANIPLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËLRadhit...
MELAQET E ZOTIT                                 2                     Dr. Musli Vërbani                  BESIMI NË ZOTIN  ...
DR. MUSLI VËRBANI:   PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL       “Lutju Zotit dhe thuaj: “O Zoti im shtoma diturinë”         ...
MELAQET E ZOTIT                                                 2                 DUA QË MUSLIMANI TË JETË:1.  Atëdhetarë ...
DR. MUSLI VËRBANI:    PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL      “Allahu dëshmoi dhe vërtetoi se nuk ka zot tjetër përveç Tij...
MELAQET E ZOTIT                                                                   2                                       ...
DR. MUSLI VËRBANI:   PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL8
MELAQET E ZOTIT                                                              2                      PARIMET E SHEHADETIT  ...
DR. MUSLI VËRBANI:       PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                                 SHARTI I PARË               ME...
MELAQET E ZOTIT                                                              2                              SHARTI I KATËR...
DR. MUSLI VËRBANI:         PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                        BESIMI NË ALLAHUN xh.sh.      Besimi ...
MELAQET E ZOTIT                                                                 2                       TEVHIDË ULUHIJE   ...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                        TEVHIDË SIFAT                   NJËHSIMI...
MELAQET E ZOTIT                                                                  2               CILËSITË VETANAKE TË ALLA...
DR. MUSLI VËRBANI:       PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                             BEKA                   “I PËRHERSH...
MELAQET E ZOTIT                                                             2                      KIJAMUN BINEFSIHI      ...
DR. MUSLI VËRBANI:        PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL            CILËSITË KUPTIMORE TË ALLAHUT xh.sh.              ...
MELAQET E ZOTIT                                                                 2                     HAJAT    “ALLAHU ËSH...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                          SEM‟Ë (DËGJON)       Çdo fjalë e cila ...
MELAQET E ZOTIT                                                                  2                  IRADE (I VULLNETSHËM) ...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                     KELAM        “FLET ME TË FOLURIT E TIJ HYJN...
MELAQET E ZOTIT                                                           2                    TEVHID ESMA              “N...
DR. MUSLI VËRBANI:   PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËLEL-VEHHAB              Ai ju jep të gjitha të mirat robërve të Tij....
MELAQET E ZOTIT                                                        2ERR-RREKIBË -         Ai vigjilon çdo gjë dhe nuk ...
DR. MUSLI VËRBANI:    PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËLEL-BATIN          -                 Ai është i padukshëm.EL-VALIJ ...
MELAQET E ZOTIT                          2           AI ËSHTË ALLAHU           I CILI NUK KA SHOK AS RIVAL           NUK Ë...
DR. MUSLI VËRBANI:       PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                  EBU HANIFJA DHE ATEISTI       Një ditë prej d...
MELAQET E ZOTIT                                                               2                          MËSUESI PA MEND  ...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                           BIJA E MENÇUR        Halifja i muslim...
MELAQET E ZOTIT                                                                2                  IMANI – BESIMI NË ZOTINM...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL50. Besimi në ditën e Gjykimit          63. Pastrimi truporë dhe...
MELAQET E ZOTIT                                                             2                          SURETUL - IHLAS    ...
DR. MUSLI VËRBANI:    PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                        AJETUL KURSIJA                 BISMIL-LAHI...
MELAQET E ZOTIT                                        2                         Dr. Musli Vërbani              MELAQET E ...
DR. MUSLI VËRBANI:   PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL36
MELAQET E ZOTIT                                                              2             BESIMI NË MELAQET E ZOTIT   Mus...
DR. MUSLI VËRBANI:         PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                       CILËSITË E MELAQEVE     Melaqet kanë c...
MELAQET E ZOTIT                                                             2                     PUNËT E MELAQEVE   Ka sh...
DR. MUSLI VËRBANI:       PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                    MELAQET E DALLUARA    Zoti i Madhëruar ka v...
MELAQET E ZOTIT                                                                 2                        ERR-RUHUL EMINË  ...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL               MELAQJA E RISKUT (Furnizimit)       Secili njeri ...
MELAQET E ZOTIT                                                               2                                   ISRAFILI...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL     MELAQJA E AUTORIZUAR PËR MARRJEN E                SHPIRTËRA...
MELAQET E ZOTIT                                                              2           MBIKËQYRËSI I XHENETIT DHE I     ...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL      Thotë Zoti i Madhëruar:      “Mbi të (Xhehenem) mbikëqyrin...
MELAQET E ZOTIT                                                                  2     MELAQET E AUTORIZUARA PËR ME NA    ...
DR. MUSLI VËRBANI:         PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL      I vjen një person me fytyrë të keqe, rroba të këqia, er...
MELAQET E ZOTIT                                                             2MELAQET E AUTORIZUARA PËR MBAJTJEN E         ...
DR. MUSLI VËRBANI:       PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL           MELAQJA E AUTORIZUAR PËR SHI       Zoti i Madhëruar ...
MELAQET E ZOTIT                                                               2        MELAQJA E AUTORIZUAR PËR KODRA    M...
DR. MUSLI VËRBANI:        PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL     MELAQET E AUTORIZUARA ME BË LUTJE              PËR BESIMT...
MELAQET E ZOTIT                                                                   2    MELAQET E AUTORIZUARA PËR ME I SHËN...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                 MELAQJA E AUTORIZUAR                PËR MBROJTJ...
MELAQET E ZOTIT                                                                  2        MELAQET E AUTORIZUARA PËR TA    ...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL      Njëra nga melaqet thotë: Në mesin e tyre është një njeri i...
MELAQET E ZOTIT                                                             2               MELAQET E AUTORIZUARA         ...
DR. MUSLI VËRBANI:       PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL     MELAQET IU NDIHMOJNË BESIMTARËVE       Melaqet kryejnë pun...
MELAQET E ZOTIT                                                               2    ALLAHU DËRGON MELAQE ME I SPROVU       ...
DR. MUSLI VËRBANI:      PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL       Kaluan shumë vite ata u forcuan dhe u pasuruan pasiqë All...
MELAQET E ZOTIT                                   2                      Dr. Musli Vërbani      BESIMI NË LIBRAT E ZOTIT  ...
“Njerëzit ishin një popull (të fesë së natyrshme, islame), e (kur upërçanë) Allahu dërgoi pejgamberët përgëzues dhe qortue...
DR. MUSLI VËRBANI:          PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL                            TEVRATI I SOTËM      Tevrati i s...
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I
Prochain SlideShare
Chargement dans... 5
×

Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I

1,630

Published on

0 commentaires
0 mentions J'aime
Statistiques
Remarques
  • Soyez le premier à commenter

  • Be the first to like this

Aucun téléchargement
Vues
Total des vues
1,630
Sur Slideshare
0
À partir des ajouts
0
Nombre d'ajouts
2
Actions
Partages
0
Téléchargements
16
Commentaires
0
J'aime
0
Ajouts 0
No embeds

No notes for slide

Dr. Musli Vërbani - Planprogrami i muslimanit të vogël I

  1. 1. Dr. Musli VërbaniPLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Kaçanik, 2007
  2. 2. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËLAutori:Dr. Musli VËRBANIPLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËLRadhitja kompjetirike,kopertina dhe dizajni grafikMumin ShehuShtypiPrishtinë2007Të drejtën e ribotimit e rezervon botuesi2
  3. 3. MELAQET E ZOTIT 2 Dr. Musli Vërbani BESIMI NË ZOTIN 1 Planprogrami i muslimanit të vogël 3
  4. 4. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL “Lutju Zotit dhe thuaj: “O Zoti im shtoma diturinë” Kuran “O Zoti im më pajis me dituri të dobishme, më jep furnizim të begatshëm, mi prano veprat e mia”. Hadith4
  5. 5. MELAQET E ZOTIT 2 DUA QË MUSLIMANI TË JETË:1. Atëdhetarë 19. Ndihmëtarë i të varfërve2. Besimtarë i sinqert 20. Njerëzorëdhe Humanitarë3. Cilësorë 21. Objektiv4. Çlirimtarë 22. i Pa thyeshëm si shkëmb5. i Dashur për të gjithë 23. Qëndresë si Feniksi6. i Dhimbshëm për çdo 24. Revolucionarë kend7. Edukues i shoqërisë 25. Rregullues i marrëdhënieve shoqërore8. i Ëmbël në biseda 26. Simbol dhe sypatrembur9. Falenderues i Allahut 27. Shembulltyrë për të tjerët10. i Gëzuar dhe i lumtur 1. 28. Tejpamës i problemeve11. Gjeneratorë i të mirave 29. i Thjesht dhe modest12. Hero në beteja 30. Udhërrëfyes për në rrugën e drejtë13. Ideatorë i zgjedhjes së 31. Vullnetmirë i shoqërisë problemeve14. 2. Jetik i veprave të mira 32. Xixëllonjë i shpresave15. Kreatorë 33. Xhevahir16. i Lumtur 34. Yll17. Llogaritarë i veprave të 35. Zemërbutë dhe18. tij 36. Zhdukës i të keqes dhe Menjanues i të këqijave zhvillues i të mirës Dr. Musli VËRBANI 5
  6. 6. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL “Allahu dëshmoi dhe vërtetoi se nuk ka zot tjetër përveç Tij, edëshmuan edhe engjëjt e dijetarët, dhe se Ai është zbatues i drejtësisë. Nukka zot përveç Tij Fuqiplotit e të Urtit”. (Ali Imran, 18)“Juve ju erdhi i dërguar nga lloji juaj, atij i vie rëndë për vuajtjet tuaja,sepse është lakmues i rrugës së drejtë për ju, është i ndijshëm dhe imëshirshëm për besimtarët”. (Et-Tevbe, 128)6
  7. 7. MELAQET E ZOTIT 2 Hyrje Nga Umeri radijallahu anhu, transmetohet se ka thënë:“Një ditë ishim duke ndenjur te i Dërguari i Allahut, s.a.v.s. kur u duk një njeri merroba shumë të bardha dhe flokë shumë të zeza. Në të nuk hetoheshin shenjat eudhëtimit dhe askush prej nesh nuk e njohëm. U ul pranë të Dërguarit, s.a.v.s. duke imbështetur gjunjët e vet mbi gjunjët e tij, i vendosi duart e veta mbi mbi kofshën etij dhe pyeti: “O Muhamed, më trego ç‟është Islami? Muhamedi a.s. iu përgjigj. Islami është: - të dëshmosh se nuk ka zot tjetër përveç Allahut dhe se Muhamedi është i dërguar i Zotit, - të falësh namazin, - ta japësh zekatin, - ta agjërosh ramazanin, - ta kryesh haxhin në Kabe, nëse ke mundësi. Ai pohoi “Të vërtetën e the”. Ne u çuditëm! Po e pyet dhe po ia vërteton. Pastaj pyeti: Më trego çka është Imani? Muhamedi a.s. iu përgjigj: - “Imani është të besosh Zotin, - Melekët e Tij, - Librat e Tij, - Të dërguarit e Tij, - Ditën e fundit, - Të besosh në të caktuarit e Tij, të mirës dhe të keqes. Ai pastaj tha: “Të vërtetën e the”. - Më trego ç‟është Ihsani-Mirësia? - Muhamedi a.s. iu përgjigj: “Ta adhurosh Zotin sikur e sheh Atë, sepse, edhepse ti nuk e sheh Atë, Ai vërtetë të sheh ty”. Pastaj pyeti: Ç‟është çasti i Kijametit? Muhamedi a.s. iu përgjigj: “Për këtë i pyeturi nuk di më shumë se ai i cili pyet”. - Më trego mbi shenjat e tij. Muhamedi a.s. iu përgjigj: - “Kur robëresha t‟i lind vetes zonjushë - kur të shihen barinjtë këmbëzbathur, të zhveshur e të mjerë se si garojnë në ndërtimin e godinave të mëdha. Pastaj shkoi kurse unë mbeta i habitur, e Muhamedi a.s. tha: “O Umer a e njohe atë që më pyeti”. - Allahu dhe i Dërguari i Tij e din më së miri iu përgjigja. Muhamedi a.s. tha: “Vërtet ky ishte Xhibrili, erdhi tua mësojë fenë tuaj”. ( MUSLIMI ) 7
  8. 8. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL8
  9. 9. MELAQET E ZOTIT 2 PARIMET E SHEHADETIT Parimet kryesore të shehadetit janë: 1. Vërtetimi i Ekzistimit të Allahut xh.sh. 2. Vërtetimi i cilësive të Allahut xh.sh. 3. Vërtetimi i veprave të Allahut xh.sh. 4. Vërtetimi i çdo gjëje me të cilat na lajmëroi ose me të cilat u dërgua Muhamedi a.s. prej anës së Allahut xh.sh. SHARTET E FJALËS “ LA ILAHE IL - LALLAH “ Fjala LA ILAHE IL-LALLAH i ka shartet që d.m.th. se nëse kjo fjalë nuki plotëson këto sharte, atëherë nuk e ka vlerën e saj të plotë, e ato janë: 1. Me ditë domethënien e kësaj fjale 2. Me qenë i bindur në këtë fjalë 3. Me i kry të gjitha urdhrat dhe me pranuar çdo gjë që ka ardhur prej Allahut nëpërmjet kur‟anit dhe hadithit 4. Sinqeriteti i kësaj fjale 5. Me e dashtë këtë fjalëPyetje:1. Cilat janë parimet kryesore të shehadetit?2. Cilat janë shartet e fjalës LA ILAHE IL-LALLAH? 9
  10. 10. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL SHARTI I PARË ME DITË DOMETHËNIEN E FJALËS “LA ILAHE IL - LALLAH” Ai që e thotë dëshminë LA ILAHE IL-LALLAH duhet ta dijëdomethënjen e saj, e domethënia e saj është se çdo adhurim (ibadet) të bëhetvetëm për Allahun i Cili nuk ka shok as rival. p.sh. - Kur të falemi me u falur vetëm për Allah, - Kur të agjërojmë, me agjëru vetëm për Allah, - Kur të japim zekatë, me dhënë zekatë vetëm për Allah, - Kur të kërkojmë mbështetje, mbështetje me pasë vetëm në Allahun, e në askënd tjetër, - Kur të kërkojmë ndihmë dhe mbrojtje me kërku vetëm prej Allahut dhe me ju frikësu vetëm Allahut dhe askujt tjetër. SHARTI I DYTË ME QENË I BINDUR NË FJALËN “LA ILAHE IL-LALLAH” Muslimani i vërtetë duhet të jetë i bindur në fenë e tij, ai nuk duhet të ketëasnjë njollë dyshimi në zemrën e tij. Muslimani e di se Allahu është Një. Ai nukka lind askënd, nuk ka lind prej askujt, Ai nuk ka shok as rival, Ai nuk i gjasonasnjë sendi dhe askujt. Ai sundon gjithçka dhe çdo gjë, qoftë prej gjithësije; prejgjallesave, prej sendeve të gazta, të lëngëta, të ngurta. Të gjitha i nënshtrohenvetëm Atij. SHARTI I TRETË ME I KRY TË GJITHA URDHËRAT DHE ME PRANU ÇDO GJË QË KA ARDHUR PREJ ALLAHUT NËPËRMJET KUR‟ANIT DHE HADITHIT Besimtari e don Allahun dhe të dërguarin e Tij, ai nuk i kundërshtonurdhërat e Allahut dhe të dërguarit të Tij. Ai në çdo moment, në çdo kohë është igatshëm me i ndëgju dhe me i kry urdhërat e Allahut.10
  11. 11. MELAQET E ZOTIT 2 SHARTI I KATËRT SINQERITETI I FJALËS “LA ILAHE IL-LALLAH” Fjalën LA ILAHE IL-LALLAH besimtari e thotë me sinqeritet të plotë;me thellësi të zemrës dhe të shpirtit, me fuqi të mendjes dhe të trupit, kështuqëçdo vepër të mirë që e bën ai, e pret shpërblimin vetëm prej Zotit dhe prej askujttjetër. SHARTI I PESTË VËRTETËSIA E FJALËS “LA ILAHE IL-LALLAH” Muslimani gjithmonë duhet ta ketë bindjen e fortë në Allahun eLartëmadhëruar dhe duhet të jetë i fortë në fenë e tij, kështuqë duron prej çfardofatkeqësie që i ndodhë pse e di se ajo fatkeqësi e ka ndodhë si sprovë prejAllahut për me e vërtetu a është besimtarë i vërtetë apo jo i vërtetë. Nëse ështëbesimtarë i vërtetë dhe duron për hirë të Allahut të Lartëmadhëruar do tashpërblejë me xhenet në botën tjetër. SHARTI I GJASHTË ME E DASHTË FJALËN “LA ILAHE IL-LALLAH” Muslimani i vërtetë e don fjalën “LA ILAHE IL-LALLAH”, ai këtë fjalë ethotë vazhdimisht dhe pandërprerë. Ai vazhdimisht thërret në këtë fjalë,ipërmbahet kësaj fjale dhe gjithmonë angazhohet që kjo fjalë të triumfojë dhe tëjetë me e larta dhe superiore. Muslimani e don atë i cili e thotë këtë fjalë. Çdo fjalë të cilën e themi prej gjuhës të jetë për Allahun; çdo rrahje ezemrës të jetë për Allahun dhe çdo vepër të cilën e bëjmë me trup e bëjmë vetëmpër Allahun e Lartëmadhëruar. 11
  12. 12. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL BESIMI NË ALLAHUN xh.sh. Besimi në Allahun xh.sh. nënkupton të bindurit e plotë se vetëm Allahuështë Zot, Krijues i çdo gjëje, Sundues i pakufishëm, se vetëm Ai meriton me uadhuru, se Ai posedon të gjitha cilësitë e përsosshmërisë dhe nuk ka asnjë tëmetë. Besimi në Allahun xh.sh. përfshinë tri qështje themelore: 1. TEVHIDË ULUHIJE 2. TEVHIDË RUBUBIJE 3. TEVHIDË ESMAI VE SIFAT1. TEVHIDË ULUHIJE d.m.th. se çdo nënshtrim, çdo adhurim dhe çdo ibadet i bëhet vetëm Allahut Një.2. TEVHIDË RUBUBIJE d.m.th. se Allahu është krijues i të gjitha botrave, njëherit sundues, planifikues, udhëheqës dhe dirigjues i të gjitha botrave dhe çdo çështje që është në ta.3. TEVHIDI ESMAI VE SIFAT d.m.th. se vetëm Allahut i takojnë emrat dhe cilësitë e përsosurisë.Pyetje: 1. Çka nënkuptojmë me besimin në Allahun? 2. Çka përfshinë besimi në Allahun? 3. Çka d.m.th. TEVHIDË ULUHIJE? 4. Çka d.m.th. TEVHIDË RUBUBIJE? 5. Çka d.m.th. TEVHIDË ESMAI VE SIFAT?12
  13. 13. MELAQET E ZOTIT 2 TEVHIDË ULUHIJE NJËHSIMI I ZOTIT NË VEPRA TEVHIDI ULUHIJE nënkupton se të gjitha veprat tona të mira me i bëvetëm për hirë të Allahut i Cili nuk ka shok as rival.Nga kjo që thamë kuptojmë se: - Kur të falemi falemi vetëm për Allahun xh.sh. i Cili nuk ka shok as rival, - Kur të agjërojmë, agjërojmë vetëm për Allahun xh.sh. i Cili nuk ka shok as rival, - Kur të japim zekatë, japim vetëm për Allahun xh.sh. i Cili nuk ka shok as rival, - Kur ta kryejmë haxhin, e kryejmë vetëm për Allahun xh.sh. i Cili nuk ka shok as rival, - Kur të lutemi, i lutemi vetëm Allahut xh.sh. - Kur të kërkojmë mbështetje, kërkojmë vetëm nga Allahu xh.sh Pra çdo vepër qoftë me fjalë, qoftë me zemër, qoftë me trup duhet të jetëvetëm për Allahun e Lartëmadhëruar, e për askë tjetër. Njëhsimi i Zotit në vepra quhet TEVHID ULUHIJE.Pyetje: 1. Çka nënkuptojmë me Tevhid Uluhije? TEVHIDË RUBUBIJE NJËHSIMI I ZOTIT NË ADHURIM TEVHIDI RUBUBIJE nënkupton se Allahu xh.sh. krijon, mban, furnizondhe mbikëqyrë çdo gjë. Pra me këtë kuptojmë se: 1. Allahu i Lartëmadhëruar ka krujuar çdo gjë në qiellëra dhe në tokë, ka kriju njerëzit, kafshët, shpendët, insektet, kodrat, ujërat, diellin dhe hënën. 2. Allahu i lartëmadhëruar furnizon të gjitha gjallesat. Ai i lëvizë dhe i shpërndanë retë që bie shiu në tokë që të mbijnë dhe të rriten pemët e perimet që të ushqehen njerëzit dhe kafshët. 3. Allahu i Lartëmadhëruar ndërron natën dhe ditën. Ai jep vdekje, i bënë që të vdesin gjallesat. Ai përkujdeset dhe mbikëqyrë të gjitha krijesat.Pyetje: 1. Çka nënkuptojmë me Tevhid Rububije? 13
  14. 14. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL TEVHIDË SIFAT NJËHSIMI I ZOTIT NË CILËSI Allahu xh.sh. në Kur‟anin fisnik dhe nëpërmjet Muhamedit a.s. e ka cilësuveten e Tij me cilësi të shumta. Njohja e cilësive të Allahut xh.sh. për mendjen e njeriut është shumë evështirë sepse mendja nuk mund t‟i kuptojë shumë gjëra të fshehta të kësaj bote.E si mund t‟i kuptojë gjërat e fshehta të botës shpirtërore?Cilësitë e Allahut xh.sh. ndahen në dy lloje: - Cilësi vetanake të Allahut xh.sh. (Sifati Dhatije) - Cilësitë kuptimore të Allahut xh.sh. (Sifati Meanevije)Cilësitë vetanake të Allahut xh.sh. (Sifati Dhatije) janë: 1. Vuxhud (EKZISTON) 2. Kidem (I PËRHERSHËM PA FILLIM) 3. Beka (I PËRHERSHËM PA MBARIM) 4. Vahdanijet (AI ËSHTË NJË) 5. Kijamun binefsihi (EKZISTON NGA VETVETIU) dhe 6. Muhtelifetun lil havadithi (NUK I GJASON ASKUJT)Cilësitë Kuptimore të Allahut xh.sh. (Sifati meanevije) janë: 1. Hajat (JETON) 2. Ilm (DI GJITHÇKA) 3. Semi‟ë (NDËGJON GJITHÇKA) 4. Besar (SHEH GJITHÇKA) 5. Irade (I VULLNETSHËM) 6. Kudret (I PLOTFUQISHËM) 7. Kelam (FLET ME TË FOLURIT E TIJ HYJNOR) 8. TekvinPyetje: 1. Si ndahen cilësitë e Allahut xh.sh.? 2. Cilat janë cilësitë vetanake të Allahut xh.sh? 3. Cilat janë cilësitë kuptimore të Allahut xh.sh.?14
  15. 15. MELAQET E ZOTIT 2 CILËSITË VETANAKE TË ALLAHUT (SIFATI DHATIJE)Cilësitë vetanake të Allahut xh.sh. (Sifati Dhatije) janë: 1. Vuxhud (EKZISTON) 2. Kidem (I PËRHERSHËM PA FILLIM) 3. Beka (I PËRHERSHËM PA MBARIM) 4. Vahdanijet (AI ËSHTË NJË) 5. Kijamun binefsihi (EKZISTON NGA VETVETIU) dhe 6. Muhtelifetun lil havadithi (NUK I GJASON ASKUJT) VUXHUD (EKZISTON) E tërë gjithësia dhe çka ka në të si: Qiellërat, toka, kodrat, lumenjët, bimët,lisat, njeriu, gjallesat dhe të gjitha sendet e ngurta dëshmojnë se EKZISTON(VUXHUD) krijuesi i tyre.Për këtë dëshmon Zoti i Lartëmadhëruar në Kur‟an: “Allahu është krujues i çdo sendi, Ai është i Vetmi Sundues dhe Triumfues absolut”. (Err-Rread:16)Pyetje: 1. Trego ajetin Kur’anorë për krijimin e çdo sendi nga Zoti i Madhëruar që Ai është krijues absolut? KIDEM “I PËRHERSHËM PA FILLIM”“Allahu ka ekzistu para çdo sendi dhe para çdo krijese”. Kur kanë shkuar dhe ekanë pyetur Muhamedin a.s. për zanafillën e Allahut xh.sh. ka zbritur sureja“IHLAS” e cila ka këtë domethënie: Thuaj: “Ai, Allahu është Një! Allahu është Ai që çdo krijesë i drejtohet për çdo gjë. As s‟ka lindur kë, As nuk është i lindur. Dhe Atij askush nuk i është i barabartë”. Poashtu është edhe një ajet tjetër i cili tregon se Zoti është i përhershëm pafillim, se Ai është “EZELIJ”.“Ai është i Pari (para Tij ska pasur kurr fillim)”. (El Hadid:3) 15
  16. 16. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL BEKA “I PËRHERSHËM PA MBARIM” Zoti i Lartëmadhëruar sikurse nuk ka fillim poashtu nuk ka as mbarim. Përkëtë Zoti xh.sh. në Kur‟anin fisnik thotë: “Ai është i pari që s‟ka fillim dhe i fundit që s‟ka mbarim, i dukshmi dhe i padukshmi”. (El Hadid:3)Pyetje: 1. Trego argumentin për cilësinë e Zotit i përhershëm pa fillim? 2. Trego argumentin për cilësinë e Zotit i përhershëm pa mbarim? VAHDENIJET “ALLAHU ËSHTË NJË”Zoti i Lartëmadhëruar në Kur‟an thotë: Thuaj: “Ai, Allahu është Një!Është domosdoshmëri Njëshmëria e Krijuesit. Ai ekiston vetvetiu, dhe çdo gjë itakon Atij. Ai udhëheq çdo send dhe në sundimin e Tij nuk ka shok as rival.Pyetje: 1. Trego argumentin për cilësinë “Vahdenijet” të Zotit?16
  17. 17. MELAQET E ZOTIT 2 KIJAMUN BINEFSIHI “EKZISTON NGA VETVETIU” Allahu xh.sh. nuk ka nevojë për askënd, ndërsa krijesat kanë nevojë përAtë. Këtë e dëshmon edhe sureja e shkurtë e Kur‟anit: “ALLAHU SAMED” “Allahu është Ai që çdo krijesë i drejtohet, i mbështetet për çdonevojë. As s‟ka lindur kë, As nuk është i lindur. Dhe Atij askush nuk i ështëi ngjashëm as i barabartë”.Pyetje: 1. Trego argumentin për cilësinë e Zotit Kijamun bi nefsihi? MUHALEFETUN LIL HAVADITHI “NUK I PËRNGJAN ASKUJT DHE ASGJËHIT”Zoti i Lartëmadhëruar në Kur‟an thotë: “Askush nuk është si Ai”. Besimtari beson në Krijuesin, ndërsa është e pamundur që krijuesi me ipërngja krijesave. Për këtë arsye është e ndaluar rreptësisht që Allahu xh.sh. tëpersonifikohet me çfarëdo krijese, apo me çfarëdo sendi qoftë – material apojomaterial.Pyetje: 1. Trego argumentin për cilësinë e Zotit Muhalefetun lil havadithi? 17
  18. 18. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL CILËSITË KUPTIMORE TË ALLAHUT xh.sh. (SIFATI MEANEVIJE)Cilësitë kuptimore të Allahut xh.sh. janë: 1. Hajat (JETON) 2. Ilm (DI GJITHÇKA) 3. Semi‟ë (NDËGJON GJITHÇKA) 4. Besar (SHEH GJITHÇKA) 5. Irade (I VULLNETSHËM) 6. Kudret (I PLOTFUQISHËM) 7. Kelam (FLET ME TË FOLURIT E TIJ HYJNOR) 8. TekvinPyetje: 1. Cilat janë cilësitë kuptimore të Allahut xh.sh.?18
  19. 19. MELAQET E ZOTIT 2 HAJAT “ALLAHU ËSHTË I GJALLË DHE I PËRJETSHËM”Zoti i Lartëmadhëruar në Kur‟anin fisnik thotë: “Allahu la ilahe il-la huvel Hajjul Kajjum”.“Allahu është Një, nuk ka zot tjetër përveç Atij. Ai është mbikëqyrës ipërhershëm, i gjallë dhe i përjetshëm”. El-Bekare:255 Nga ky ajet kuptojmë se gjallëria e Allahut është cilësi esenciale dhetregon përsosurinë absolute të Tij, e cila dallon nga jeta dhe gjallëria e krijesave.Pyetje: 1. Trego argumentin e ajetit Kur’anorë të cilësisë së Zotit EL HAJAT? ILM - “DIN GJITHÇKA” Dituria e Allahut xh.sh. është e pakufishme. Ai din gjithçka, dituria e Tijpërfshinë çdo send në esencë. Dituria e Allahut xh.sh. përfshinë jo vetëm të kaluarën dhe të tashmën, poredhe të ardhmen. Ai i din gjërat nga jashtë dhe nga mbrenda. Ai i din qështjet tëcilat shprehen haptazi por edhe ata qështje që mbahen sekrete dhe janë të fshehta.Për këtë Zoti i Lartëmadhëruar në Kur‟anin fisnik thotë: “Nuk ka dyshim dhe është e vërtetë se Allahu është i dijshëm për çdosend”. El Muxhadele:7Poashtu Zoti i Lartëmadhëruar në Kur‟anin thotë: “Ai i ka qelësat e të gjitha fshehtësive, ato i di vetëm Ai. E di se çka kanë tokë dhe çka ka në det. Asnjë fletë nuk bie e Ai të mos di për ate. Dhenuk ka kokërr në mbendësi të tokës, çfardo që të jetë e njomë që binëmenjëherë ose e thatë e që ajo të mos jetë në librin e qartë”. El En‟amë:59Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anorë për cilësinë e Zotit se Ai din gjithçka ? 19
  20. 20. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL SEM‟Ë (DËGJON) Çdo fjalë e cila flitet nuk mund ta ndëgjojë askush tjetër para Zotit xh.sh.Allahu ndëgjon çdo lëvizje, e çdo qetësi. Te Allahu xh.sh. nuk vjen në pyetje largësia apo afërsia e ndëgjimit, lindjee perendim, veri a jug. Ngase zëri edhe pse e ka shpejtësin për të kaluar një kohëprej një vendi në vend tjetër, Zoti i Lartëmadhëruar e ndëgjon në çdo moment. Zoti i Madhëruar këtë e tregon në Kur‟an: “Vërtetë, Allahu dëgjoi fjalët e asaj e cila bisedoi me ty lidhur meburrin e vet, që u ankua te Allahu; prandaj Allahu e dëgjon bisedën tuaj,Allahu dëgjon çdo bisedë dhe e sheh çdo punë”. (El Muxhadele:1)Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anor të cilësisë së Zotit SEM’Ë (Dëgjon)? BESAR (SHIKON) Sikurse Zoti i Lartëmadhëruar dëgjon gjithçka ai sheh gjithçka. Zoti iLartëmadhëruar sheh edhe në errësirat më të thella ku nuk mund të sheh askush.Zotit të Lartëmadhëruar nuk i nevojitet drita për të parë, apo teleskop osemikroskop për të vërejtur gjërat e imta apo të largëta. Kur shkoi Musa a.s. me vëllaun e tij Harunin te Firauni, ata u frikësuan sendoshta do t‟ju ndodhë ndonjë e keqe, por Zoti i Madhëruar u tha:“Mos u frikësoni, Unë jam me ju gjithashtu: Ndëgjoj dhe shoh”. (TaHa:46) Nëse të gjithë njerëzit dhe të gjitha gjallesat, organizohen që së bashku tëshohin tërësinë e tokës nuk munden me përfshi.Për këtë arsye mirësi (IHSAN) quhet me adhuru Allahun sikur që e sheh Atë, psenëse ti nuk e sheh, Ai (Allahu) të sheh ty. Fëmijë të dashur kështu na ka mësuar mësuesi i njerëzimit Muhamedi a.s.Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anor për cilësinë e Zotit El-Besar (Shikon)?20
  21. 21. MELAQET E ZOTIT 2 IRADE (I VULLNETSHËM) Të gjitha pemët dhe perimet rriten, zhvillohen dhe japin fryte prejelementeve të njejta. Të gjitha kanë: një ajër, një tokë një ujë dhe të gjitha thithinelementet e njëjta të tokës si Karbonin, oksigjenin, hidrogjenin, azotin, fosforin,qibritin, magneziumin, hekurin. Mirëpo kur të shohim molla e ëmbël, limoni ethartë, ndërsa barishta e idhët. Në anën tjetër therra të therron, ndërsa pambuku ibutë. Gruri sjell miellin ndërsa lulja e diellit tlynin (yndyrën). Të gjitha këto dëshmojnë për dëshirën dhe vullnetin (IRADE) të Allahut;se Ai cakton ligjet, rregullon çështjet, frymëzon si don dhe kur të dëshiron. Kjocilësi apsolute nuk i takon askujt tjetër përpos Allahut xh.sh. E nëse Ai dëshirontë gjitha mund t‟i ndryshon.“Zoti yt vërtetë vepron si dëshiron dhe çka dëshiron”. El Hudë:107“Zoti yt krijon çka dëshiron dhe zgjedhë. Ju dhe çdo kush tjetër nuk kazgjedhje”. El Kasas:68Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anorë për cilësinë e Zotit se EL-IRADE? KUDRET (I PLOTFUQISHËM) E tërë gjithësia dhe çdo send që lëvizë, qarkullon ose nuk lëvizë është mefuqinë (KUDRETIN) e Allahut xh.sh. Fara e grurit e dobët e cila prej tokeshpërthen dhe rritet, rritet me plotfuqinë (KUDRETIN) e Allahut xh.sh. Erërat të cilat puhitin, dhe retë të cilat lëvizin, lëvizin me plotfuqinë eAllahut xh.sh. Lumenjtë të cilët qarkullojnë dhe valët e detit të cilat valojnë, tëgjitha janë prej plotfuqisë (KUDRETIT) të Allahut xh.sh. Edhe planetet e yjet nëqiell të cilat lundrojnë në horizont dhe në gjithësi, lundrojnë me plotfuqinë(KUDRETIN) E Allahut xh.sh. Sepse Ai ka mundësi-plotfuqi mbi çdo send. Për këtë Zoti i Lartëmadhëruar në Kur‟an na ka mësuar t‟i themi Atij: “Ti (O Zot) vërtetë ke mundësi dhe plotfuqi (KADIRË) mbi çdosend”. Et Tahrimë:8Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anorë për cilësinë e Zotit EL-KUDRET? 21
  22. 22. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL KELAM “FLET ME TË FOLURIT E TIJ HYJNOR” Të folurit është mjet i sqarimit të qështjeve.Të folurit e Krijuesit nuk i gjason të folurit të krijesave të cilat burojnë prejbuzëve, gjuhës,fytit dhe dhëmbëve. Por të folurit e Zotit është cilësi e posaqmeme të cilën Zoti i Lartëmadhëruar u ka folur melaqeve, krijesave e gjithçka ka nëqiellëra e në tokë.Për këtë Zoti i Lartëmadhëruar thotë: “Thuaj: Sikur deti të jetë ngjyrë për t‟i shkruar fjalët e Zotit tim do tëshpenzohej ngjyra e nuk do të shpenzoheshin fjalët e Zotit tim edhe nëseprap sjellim ngjyrë sa ka deti”. El Kehf:109Në një ajet tjetër thotë Zoti i Lartëmadhëruar: “Sikurse çka ka në tokë prej lisave të ishin lapsa dhe detit mejabashkangjitë edhe shtat detëra të tjerë, prapseprap fjalët e Allahut nukshpenzohen. Vërtet Ai është i Fuqishëm dhe i Urtë”.Lukman:27 Zoti i Lartëmadhëruar ka folur me Musa a.s., ka folur me Xhibrilin, e do tëflas edhe me besimtarët në ditën e Kijametit. Ndërsa në këtë botë të folurit eZotit me robërit e Tij e ka plotësu në Kur‟anin Fisnik ku thotë: “Dhe u plotësua fjala e Zotit tënd e vërtetë dhe e drejtë, nuk mundaskush t‟i ndryshojë fjalët e Tij, se Ai Dëgjon dhe është i Dijshëm”.Pyetje: 1. Trego argumentin Kur’anorë për cilësinë e Zotit EL-KELAM?22
  23. 23. MELAQET E ZOTIT 2 TEVHID ESMA “NJËSIMI I ZOTIT NË EMRA”Zoti i Lartëmadhëruar në Kur‟an thotë: “Allahu i ka emrat më të bukur, Thirreni me ato emra”.Poashtu edhe Muhamedi a.s. thotë: “Allahu i ka 99 emra. Kush i mëson dhe është i bindur, do të hyjë në xhenet”. (Mutefikun alejhi)Emrat e bukur të Allahut janë:ALLAH Emër i përveçëm i Zotit xh.sh.ERR-RRAHMAN Veçori e posaqme e Allahut i cili mëshiron në këtë botë në përgjithësi - besimtarët dhe pabesimtarëtERR-RRAHIMË Veçori e posaqme e Allahut i Cili mëshiron posaqërisht vetëm besimtarët në këtë botë dhe në botën tjetër.EL-MELIK Ai sundon me pozitën e Tij si dëshiron.EL-KUDDUS Ai është i pastërt dhe larg ndaj çdo të mete apo mangësie.ES-SELAM Ai është që jep paqë për krjesat.EL-MUËMIN Ai është besnik në premtimet e Tija për shpërblimin e besimtarëve dhe dënimin e pabesimtarëve.EL-MUHEJMIN Ai mbizotëron në mënyrë absolute çdo gjë.EL-„AZIZË Ai është i plotfuqishëm , gjithmonë Triumfues dhe çdo gjë i nënshtrohet vetëm Atij.EL-XHEBBAR Ai është i gjithëfuqishëm dhe me përpikëri i ekzekuton dhe i realizon qështjet e Tij.EL-MUTEKEBBIR Ai është i Madhërishmi.EL-HALIK Ai është që ka krijuar të gjitha krijesat.EL-BARI Ai është që ka krijuar çdo gjë prej asgjëje, dhe çdo send e ka zanafillën te Ai.EL-MUSAVVIR Ai është që secilit ia ka dhënë formën, figurën dhe veçoritë me u dalluar prej të tjerëve. Ai ka formësu me dëshirën eTij të gjitha krijesat.EL-GAFFAR Ai është që falë vazhdimisht dhe pandërprerë.EL-KAHHAR Me fuqinë e Tij, Ai mbizotron dhe mposhtë çdo send dhe sundon në mënyrë absolute. 23
  24. 24. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËLEL-VEHHAB Ai ju jep të gjitha të mirat robërve të Tij. Ai është bujarë, Ai dhuron çdo begati për të cilën kanë nevojë robërit e Tij.ERR-RREZAK Ai furnizon të gjitha krijesat me çdo gjë çka u nevojitet atyre.EL-FETTAH Ai qliron çdo gjë, Ai zgjedhë çdo qështje dhe Ai sundon gjithçka.EL-„ALIMË Ai është i gjithëditur.EL-KABID Ai është që furnizimin e ka në dorëne Tij dhe ia ngushton kujt dëshiron.EL-BASIT Ai është që furnizimin e ka në dorëne Tij dhe ia zgjeron kujt dëshiron.EL-HAFID Ai është që kriminelët dhe të padrejtit i përul dhe i nënshtron.ERR-RRAFI‟Ë Ai është që i ngritë në pozita të merituara besimtarët dhe të drejtët.EL-MU‟IZ Ai është i robërve të Tij, u jep nderë dhe krenari.EL-MUDHIL Ai është që kë të don e përul dhe e degradonES-SEMI‟Ë - Ai është që ndëgjon pakufi.EL-BASIRË Ai është që sheh gjithçka.EL-HAKEM Ai gjykon me drejtësi në mes të robërve.EL-„ADL Ai është i drejti absolut.EL-LETIFË Ai është i butë ndaj robërve të Tij.EL-HABIRË Ai është i informuar në përpikëri për të gjitha qështjet.EL-HALIMË Ai nuk shpejton në denim, por denon në kohën qe e cakton Ai vet.EL-ADHIMË Ai është më Madhështori.EL-GAFURË Ai i cili falë robërit e Tij për gabimet e bëra.ESH-SHEKURË Ai është Mirënjohës dhe i shpërblen besimtarët kur e falënderojnë.EL-„ALIJJ - Ai është më i Larti.EL-KEBIRË - Ai është më i Madh sa që mendja e njeriut nuk mund ta paramendojë sa është i Madh.EL-HAFIDHË - Ai është Ruajtës absolut sa që Atij asgjë nuk mund t‟i shpëtojë kurrë.EL-MUKITË - Ai di gjithçka për krijesat.EL-HASIBË - Ai llogaritë çka kanë nevojë robërit e Tij dhe ujep çka kanë nevojë.EL-XHELILË - Ai është më Fisniku dhe më i Nderuari.EL-KERIMË - Ai është më Bujari dhe më Fisniku24
  25. 25. MELAQET E ZOTIT 2ERR-RREKIBË - Ai vigjilon çdo gjë dhe nuk mund t‟i mungojë asgjë.EL-MUXHIBË - Ai i pranon lutjet e robërve të Tij.EL-VASI‟Ë - Ai është Gjithëpërfshirës dhe i zgjeron me furnizimin e Tij të gjitha krijesat.EL-HAKIMË - Ai është i Urtë i Ditur dhe Qeverisë me urtësi.EL-VEDUDË - Ai ju do të mirën robërve të Tij dhe ju sjellë të mira.EL-MEXHIDË - Ai i cili meriton kulminacionin e çdo Lavdërimi dhe Madhërimi.EL-BA‟ITH - Ai i cili i ringjallë krijesat pas vdekjes së tyre.ESH-SHEHIDË - Dituria e Tij është e pakufishme dhe Ai është Dëshmitarë i çdo çështje.EL-HAKK - Ai është i Vërteti dhe i Pamohueshmi.EL-VEKILË - Ai përkujdeset për furnizimin e robërve të Tij dhe të gjitha krijesave.EL-KAVIJJ - Ai ka fortësi dhe fuqi absolute.EL-METINË - Ai është i fortë dhe i pathyeshëm.EL-VELIJJ - Ai ka në brojtjen e Tij gjithçka.EL-HAMIDË - Ai meriton Lavdërim e Falenderim gjithmonë.EL-MUHSI - Ai është njohës i përpiktë i çdo çështjeje.EL-MUBDI - Ai ka krijuar gjithçka prej asgjëje dhe zanafilla e gjithçkaje është prej Tij.EL-MU‟IDË - Ai i rikrijon gjërat pasi të humbin dhe të zhduken.EL-MUHJI - Ai ju ka dhënë jetë çdo gjallese.EL-MUMITË - Ai ua merr jetën çdo gjallese.EL-HAJJ - Ai ka gjallërinë dhe jetë absolute.EL-KAJJUMË - Ai është i përjetshmi dhe i përgjithmonshmiEL-VAXHID - Ai është i pavarur dhe çdo gjë varet prej Tij.EL-MAXHID - Ai është i vetmi që meriton lavdata.EL-VAHID - Ai është i vetmi, nuk ka zot tjetër pos Tij.ES-SAMED - Vetëm Atij i mbështetet gjithçka, dhe vetëm Ai mbron dhe ka në kompetencën e Tij gjithçka.EL-KADIR - Ai ka mundësi dhe fuqi absolute.EL-MUKTEDIR - Ai është i fuqishëm mbi gjithçka.EL-MUKADDIM - Ai gradon cilin të dojë.EL-MUEHHIR - Ai degradon cilin të dojë.EL-EVVEL - Ai është i pari pa fillim.EL-AHIR - Ai është i fundit pa mbarim.EDH-DHAHIR - Ai është i dukshëm me veprat e Tij. 25
  26. 26. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËLEL-BATIN - Ai është i padukshëm.EL-VALIJ - Ai është Sundimtarë dhe Udhëheqës absolut.EL-MUTE‟ALI - Ai është i Gjithëlartësuari.EL-BERR - Ai bën dobi të pandërprerë dhe jep të mira të shumta dhe të panumërta.ET-TEVVAB - Ai i pranon tevbet dhe fal gabimet.EL-MUNTEKIM - Ai me meritë ndëshkon ndëshkimtarët.EL-AFUVV - Ai falë gabimet dhe nuk dënon atë i cili nuk meriton dënimin.ERR-RREUFË - Ai është i butë dhe i mëshirshëm ndaj robërve të Tij. Ai është i dhimbshëm ndaj robërve të Tij.MALIKUL MULK- Ai është Sundimtarë absolut.DHUL XHELALI VEL Ai është specifik me cilësitë e Tij madhështore dheIKRAM - është i përsosur . Vetëm Atij i takojnë nderimet.EL-MUKSIT - Ai është i drejtë në gjykim.EL-XHAMI‟Ë - Ai është që i tubon krijesat në ditën e Kijametit.EL-GANIJ - Ai është i pavarur dhe çdo gjë varet prej Tij.EL-MUGNI - Ai i jep pasuri kujt të dojë.EL-MANI‟Ë - Ai pengon kur të dojë dhe çka të dojë.ED-DARRË - Ai i dëmton të padrejtit dhe të padëgjueshmit.EN-NAFI‟Ë - Ai i bën dobi të drejtëve dhe të dëgjueshmëve.EN-NURË - Ai udhëzon në dritë të vërtetë.EL-HADI - Ai udhëzon në rrugë të drejtë dhe të dobishmeEL-BEDI‟Ë - Ai i ka shpikur krijesat dhe i ka krijuar.EL-BAKI - Ai është i përhershëm pambarim.EL-VARITH - Pasi të shkatërrohen dhe të zhduken krijesat Ai trashëgon gjithçka.ERR-RRESHIDË - Ai shpie në rrugë të dobishme.ES-SABURË - Ai është durimtarë dhe të padëgjueshmit i dënon në kohë të caktuar.Pyetje: 1. Trego numrin e emrave të Allahut sipas hadithit të Muhamedit a.s.? 2. Përmendi 20 emra prej emrave të Zotit?26
  27. 27. MELAQET E ZOTIT 2 AI ËSHTË ALLAHU I CILI NUK KA SHOK AS RIVAL NUK ËSHTË I LINDUR DHE NUK KA LINDË NUK I NGJASON ASGJË ATIJ KRIJUESI I ÇDO SENDI KA MUNDËSI PËR GJITHÇKA ÇOFTË I LARTËSUAR NA SHEH E NE NUK E SHOHIM TË TIJ JANË GJITHÇKA KA NË QIEJ DHE NË TOKË FALË GABIMET PRANON TEVBEN POR EDHE DËNON ASHPËR AI NA KA KRIJUAR NA FURNIZON NA KA DHËNË JETËN NA BËNË TË VDESIM CILINDO E FURNIZON PAKUFI NUK ADHUROJ ASKËND POS TIJ. 27
  28. 28. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL EBU HANIFJA DHE ATEISTI Një ditë prej ditëve një ateist shkon te Halifja i muslimanëve dhe i thotëme guxim se ai është ateist dhe ai dëshiron të bisedojë me dijetarë për ta bindur,sepse ai mendonte se nuk ka Zot. Halifja heshti pak kohë dhe mendoi në vehte: Nëse e mbytë do të thonënjerëzit – ja nuk kanë qenë në gjendje me diskutu për ta bindur dhe për atë e kambytur. Kështu e thirri ministrin e i tha: Shko thirre Ebu Hanifen. Pas një kohe arriti Ebu Hanifja. Halifja i tregoi për ateistin dhe i tha që tëbisedojë me të dhe ta bindë atë për ekzistimin e Zotit. Ebu Hanifja i tha Hlifes : Unë do t‟i sjelli ateistit argumente për ekzistimine Zotit por nëse më lejoni pak kohë që të shkoj në një vend se e kam një punë përta kryer pa tjetër dhe shumë shpejtë do të kthehem.Halifja e lejoi dhe shkoi. Koha kaloi, Ebu Hnifja u vonua shumë ndërsa ateisti me kryelartësi i thaHalifes: Më lejoni edhe mua të shkoj pse Ebu Hanifja iku dhe nuk do të kthehet,sepse ai nuk ka argument për të më bindur. Dhe posa u nis ateisti në drejtim të derës për të shuar kur hyri Ebu Hanifjadhe kërkoi falje për vonesën dhe u tregoi atyre se gjat rrugës kishte për ta kaluarnjë lum, mirëpo nuk kishte anije dhe është ulur buz lumit për të pritur mos pokalon ndonjë anije dhe kishte pritur shumë derisa befasisht e kishte parë EbuHanifja një çështje të quditshme. Kishte parë dërrasat se si vetvetiu bashkoheshinnë mes veti në lum, ndërsa gozhdat fluturonin dhe i gozhdonin dhe i përforconindërrasat dhe çekiçi vetvetiu shkonte dhe i mëshonte secilës gozhdë. Kështuderisa barka u ndërtu dhe pa askend mu afura buz lumit ku isha unë për të hypur. Qeshi me të madhe ateisti dhe tha: Kjo është e pamundur, kjo është epavërtetë, ti je i çmendur nuk të beson askush. Po si është e mundur që gozhdattë fluturojnë në ajër dhe dërrasat me u bashkuar në ujë vetvetiu dhe me u ndërtubarka.Ebu Hanifja buzëqeshi dhe i tha: Pasi që një barkë e vogël nuk mund të ndërtohetpa ndërtuesin e saj dhe nuk beson askush, atëherë, si mund të besohet që kjogjithësi me gjithëçka ka si : toka, qielli, dielli, hëna, planetettë gjitha janë krijuarvetvetiu dhe nuk i ka kriuar askush!? Ateisti uli kokën pastaj tha: Ke thënë të vërtetën. Kjo gjithsesi, patjetër kaka krijuesin i cili e ka kriuar dhe e ka programuar, e ai është Zoti xh.sh.28
  29. 29. MELAQET E ZOTIT 2 MËSUESI PA MEND Na ishte në një shkollë një musues. Ai nuk besonte në ekzistimin e Zotit.Një ditë prej ditëve mësuesi hyri në klasë dhe i pyeti nxënësit: - A më shihni? - Po, të shohim – i thanë nxënësit. - Pra unë ekzistoj. Pastaj pyeti. - A e shihni dërrasën e zezë? - Po iu përgjigjën nxënësit. - Pra edhe dërrasa e zezë ekziston. - A i shihni bankat? - Po i shohim bankat. - Pra edhe bankat ekzistojnë.Pastaj i pyeti: - A e shihni Zotin? - Jo i përgjigjën nxënësit. - Atëherë, ku është Zoti pasi ne nuk e shohim?Njëri prej nxënësve i cili i shte i zgjuar ungrit në këmbë dhe i pyeti nxënësit: - A e shihni mendjen e mësuesit? - Jo iu përgjigjën nxënësat. - Atëherë mësuesi nuk paska mend! MËSUESI I MENQUR Mësuesi i mençur i mori katër molla dhe i shpërndau në katër nxënës dheu tha: Merrini mollët dhe shkoni në ndonjë vend ku nuk ju sheh askush. - I pari shkoi dhe e ngrëri mollën nën shtrat. - I dyti shkoi dhe e ngrëri mollën pas dollapit. - I treti shkoi në dhomë dhe e mbyll derën me qelës dhe e ngrëri i vetmuar në dhomë. - I katërti u kthye me mollë në dorë dhe i tha mësuesit: “Nuk munda të gjej vend ku nuk më sheh askush, pse më sheh Allahu. - Mësuesi e falenderoi nxënësin dhe e shpërbleu për provimin e dhënë dhe u tha nxënësëve tjerë: - Ju kam thënë që ta hani mollën ku nuk ju sheh askush. Po pse nuk e ditët se Allahu ju sheh juve gjithmonë në çdo kohë dhe në çdo vend? 29
  30. 30. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL BIJA E MENÇUR Halifja i muslimanëve Omeri r.a. një natë prej netëve ecte nëpër rrugë përt‟i shiku nevojat e muslimanëve. Kur papritmas e ndëgjon zërin e një nëne duke ithënë bijes së saj: Shko sjell ujë që ta përziejmë me qumësht, që të kemi sasi mëtë madhe të qumështit për ta shitur në treg. Mirëpo e bija nuk e dëgjoi. Nëna i tha bijës: Po Halifja nuk na sheh në këtë natë.Bija ju përgjigj: Nëse Omeri nuk na sheh, atëherë Allahu ëahtë Ai i cili na sheh. Omeri u gëzua me këtë përgjigjeje të vajzës besimtare e sinqert dhe emartoi me birin e tij. BILALLI r.a. Shoku i Muhamedit a.s. Bilalli r.a. ishte rob i Umeje bin Halefit kur e kapranu islamin. Kur dëgjoi idhujtari Umej bin Halef se robi i tij është bërë musliman katentuar me e larguar prej besimit por nuk ia ka arritur qëllimit. Për këtë arsye e merr Bilallin r.a. dhe e dërgon në shkretëtirë në mes tëditës, kur dielli përcëllonte. Aty e zdesh lakuriq dhe i vendosë gurë të mëdhenjënë trupin e tij dhe e torturon pa mëshirë. Mirëpo imani i Bilallit vetëm sa shtohejdhe me guxim të madh pandërprerë thonte: Allahu është Një, Allahu është Një, Allahu është Një. Dhe kështu në mes të shkretëtirës, në mes të ditës nuk dorëzohej derisa ebleu shoku i Muhamedit a.s. – Ebu Bekri Sidiki dhe e liroi. Pastaj Bilalli është bërë Muezini i parë në islam.30
  31. 31. MELAQET E ZOTIT 2 IMANI – BESIMI NË ZOTINMuhamedi a.s. ka thënë: “Kush thotë LA ILAHE IL-LALLAH do të hyjë në xhenet”. Kjo fjalë është fjala më madhështore që ekziston.Shahadeti, i cili tregon njësimin e Zotit, është shkalla më e larta e imanit dhe degamë specifike.Muhamedi a.s. ka thënë: “Imani i ka gjashtëdhjetë e disa degë më e larta është fjala LA ILAHE IL-LALLAH”.Me këtë fjalë hynë në islam. Shahadeti është shart i islamit dhe rukn i tij. Tani do t‟i përmendim edhe degët tjera të imanit:1. Maturia në shpenzim 25. Kërkimi i diturisë2. Mbrojtja e pasurisë 26. Përhapja e diturisë3. Ndalimi i vetëvetes nga vrasja 27. Drejtësia4. Ndalimi i vetëvetes nga harami 28. Bëmirësia ndaj prindërve.5. Dashuria në emër të Allahut 29. Edukata e mirë.6. Urrejtja në emër të Allahut 30. Ndërlidhshmëria farefisnor7. Devotshmëria 31. Pajtimi mes njerëzve.8. Largimi i gjërave të dëmshme 32. Edukimi i fëmijëve.9. Largimi nga kufri 33. Me fitu ushqimin hallall.10. Falja e namazeve farze 34. Me shpenzu pasurinë në vende të lejuara.11. Zekati 35. Gëzimi për të mira.12. Haxhi 36. Ndalimi nga e keqja13. Agjinimi 37. Me iu përmbajtë ehli xhematit.14. I‟ëtikafi 38. Bashkimi në të mirë.15. Afrimi me besimtarë 39. Ndëgjimi i udhëheqësave.16. Largimi i ndyrësirave 40. Plotësimi i premtimit. nga rruga 41. Kefareti.17. Kënaqësia me caktimin e Zotit 42. Kryerja e akteve.18. Durimi 43. Dorëzimi i emaneteve.19. Mëshira 44. Xhihadi.20. Lutja 45. Ndërlidhshmëria.21. Turpërimi 46. Besimi në të dërguarit.22. Dashuria ndaj të dërguarit 47. Besimi në librat e Zotit.23. Rrespekti i të dërguarit a.s. 48. Besimi në melaqet e Zotit24. Liximi i Kur‟anit. 49. Besimi në caktimin e Zotit. 31
  32. 32. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL50. Besimi në ditën e Gjykimit 63. Pastrimi truporë dhe shpirtërorë51. Modestia. 64. Ekzekutimi i ligjeve.52. Xhelozia 65. Rrespektimi i fqiut.53. Fisnikëria. 66. Kthyerja e selamit.54. Rrespektimi i të madhit. 67. Vizita e të sëmuarit.55. Me dëshirue për tjetrin çka 68. Rrespektimi i mikut. dëshiron për veten. 69. Përshëndetja e të teshurit.56. Me e dashur Allahun. 70. Me i largu të këqijat të cilati57. Frika ndaj Zotit. pengojnë njerëzit58. Shpresa në Zotin. 71.Sjellja e mirë ndaj fëmijëve59. Mbështetja në Zotin. 72. Fshehja e gabimeve.60. Falënderimi për të mirat e Zotit. 73. Lutja për të vdekurit.61. Përkujtimi i Zotit.62. Ruajtja e gjuhës..32
  33. 33. MELAQET E ZOTIT 2 SURETUL - IHLAS BISMIL-LAHIRR-RRAHMANIRR-RRAHIM KUL HUVALLAHU EHAD ALLAHU SAMED LEM JELID VE LEM JULED VELEM JEKUN LEHU KUFUVEN EHAD “Thuaj: Ai, All-llahu është Një! All-llahu është Ai të Cilit çdo krijesë idrejtohet (i mbështetet) për çdo nevojë. As s‟ka lindur kë, as nuk është ilindur. Dhe me Atë askush nuk i është e barabartë”. (Suretul – Ihlas:1-4) 33
  34. 34. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL AJETUL KURSIJA BISMIL-LAHIRR-RRAHMANIRR-RRAHIM ALLAHU LA ILAHE IL-LA HUVE EL HAJJUL KAJJUME LA TEËHUDHUHU SINETUN VE LA NEVM LEHU MA FIS-SEMAVATI VE MA FIL ERD MEN DHEL-LEDHI JESHFEU INDEHU IL-LA BI IDHNIHI JEA‟LEMU MA BEJNE EJDIHIM VE MA HALFEHUM VE LA JUHITUNE BISHEJ IN MIN ILMIHI IL-LA BIMA SHAE VESIA KURSIJJUHUS SEMAVATI VEL ERD VE LA JEUDUHU HIFDHUHUMA VE HUVEL ALIJJUL ADHIMË. “Allahu është një, nuk ka zot tjetër përveç Atij. Ai është mbikëqyrës ipërhershëm dhe i përjetshëm. Atë nuk e kap as kotje as gjumë, gjithçka kanë qiej dhe në tokë është vetëm e Tij. Kush mund të ndërmjetësojë tek Ai,pos me lejën e Tij, e di të tashmen që është pranë tyre dhe të ardhmen, ngaajo që Ai di, tjerët dinë vetëm aq sa Ai ka dëshiruar, Kursija e Tij (dija-sundimi) përfshinë qiejt dhe tokën, kujdesi i Tij ndaj të dyjave, nuk i vjenrëndë, Ai është më i larti, më i madhi”. (Suretul – Bekare:255)34
  35. 35. MELAQET E ZOTIT 2 Dr. Musli Vërbani MELAQET E ZOTIT 2 Planprogrami i muslimanit të vogël 35
  36. 36. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL36
  37. 37. MELAQET E ZOTIT 2 BESIMI NË MELAQET E ZOTIT Muslimani i ndëgjon, i beson dhe i vërteton fjalët e Zotit tëMadhëruar. Zoti i Madhëruar në Kur‟an thotë: “Ka besuar i dërguari ç‟ka i ka zbritur prej Zotit të tij. Të gjithë(pejgamberët edhe besimtarët) kanë besuar Allahun dhe në melaqet e Tij”. Besimi në melaqet e Zotit nënkupton: Se melaqet ekzistojnë, janë të krijuaraprej drite, nuk hanë, nuk pinë, nuk martohen, pra besimtari vërteton ekzistencëne tyre si krijesa të Allahut, siç tregon Kur‟ani vlerën, qëllimin dhe rëndësinë etyre. E kanë pyetur Muhamedin a.s.: Çka është Imani? Muhamedi a.s. është përgjigjur: Me besu në Allahun në melaqet e Tij librat e Tij në pejgamberët e Tij.Pyetje:1. Çka nënkupton besimi në melaqet e Zotit?2. Si është përgjigjur Muhamedi a.s. kur e kanë pyetur për Imanin? 37
  38. 38. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL CILËSITË E MELAQEVE Melaqet kanë cilësi të posaqme me të cilat dallohen prej krijesave tjera. Cilësitë e tyre janë: - Trupi i tyre është i krijuar prej drite, - Nuk hanë, e as nuk pinë, - Nuk flejnë, - Nuk martohen, - Nuk i kundërshtojnë kurrë urdhërat e Allahut, - Kanë krahë nga dy, nga tre apo nga katër, - E lavdërojnë dhe e përkujtojnë Allahun deri në Ditën e Kijametit, - Na shohin neve ndërsa ne nuk i shohim, - Janë të shpërndara në qiell dhe në tokë, - Të gjithë besojnë dhe nuk tregojnë kryelartësi, - Mund të paraqiten në forma të ndryshme. Pyetje: 1. Cilat janë cilësitë e melaqeve? 2. A na shohin melaqet? 3. Ku janë të shpërndara melaqet? 4. Si paraqiten melaqet? 5. A kanë melaqet forma të njejta?38
  39. 39. MELAQET E ZOTIT 2 PUNËT E MELAQEVE Ka shumë lloje të melaqeve dhe numri tyre është shumë i madh.Zoti i Madhëruar për secilin lloj të melaqeve ka parapa (ka caktuar) punë tëveçantë. - Disa prej tyre i shenojnë dhe i regjistrojnë veprat e njerëzve, - Disa i ka autorizuar për rojtarë të Xhenetit dhe Xhehenemit, - Disa e mbajnë “Arshin” e madhë, - Disa sillen rrethe përqarkë “Arshit” të madhë, - Disa i mbrojnë njerëzit nga e keqja e shejtanëve dhe e xhinëve, - Ndonjëri e zbret “Vahjin” Librat prej Zotit të Madhëruar te pejgamberët, - Ndonjëri është i autorizuar me zbritë furnizimin (rizkun) prej qiellit, - Disa e lavdërojnë Allahun pa ndërpre ditë e natë, - Ndonjëri prej tyre do t‟i fryejë “Surit” në Ditën e Gjykimit, - Disa prej tyre janë të autorizuara për erërat dhe mjegullat, - Disa janë të autorizuara për marrjen e shpirtërave, - Disa janë të autorizuara me bë dua, dhe me kërku falje për besimtarët, - Disa janë të autorizuara për mbikqyrjen e kodrave. Secili e kryen detyrën ashtu siç ia ka caktuar Zoti i Madhëruar, i kryejnëdetyrat me përpikëri dhe nuk kundërshtojnë.Pyetje: 1. A është i njohur numri i melaqeve? 2. Cilat janë punët e melaqeve? 3. Si i kryejnë detyrat melaqet? 39
  40. 40. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQET E DALLUARA Zoti i Madhëruar ka vlerësu disa melaqe më shumë se melaqet e tjera ashtusiç i ka vlerësu disa pejgamber më shumë se pejgamberët e tjerë.Allahu e vlerëson kë të donë Ai.Pra prej të gjitha melaqeve Zoti i ka dalluar katër melaqe, e ato janë: 1. Xhibrili 2. Mikaili 3. Melekul mevt 4. Israfili Zoti i Madhëruar në Kur‟anin fisnik thotë: “Kush mundet me qenë armik i Xhibrilit deri sa ai ta ka zbriturKur‟anin në zemrën tënde që ishte dëshmues dhe vërtetues i asaj çka kazbritur më parë dhe udhëzues e gjithashtu edhe përgëzues i besimtarëve.Kush është armik i Allahut, i melaqeve të Tij, i Xhibrilit i Mikailit (ai ështëpabesim) dhe pa kurrëfarë dyshimi Allahu është armik i mosbesimtarëve”. El – Bekare 97, 98. Pastaj prej këtyre katër melaqeve të rëndësishme Zoti e ka vlerësu më sëshumti Xhibrilin. Pyetje: 1. Cilat melaqe i ka dalluar Zoti i Madhëruar nga melaqet tjera? 2. Çka thotë Zoti i Madhëruar për Xhebrailin? 3. Çka thotë Zoti i Madhëruar për ata të cilët janë armiq të melaqeve?40
  41. 41. MELAQET E ZOTIT 2 ERR-RUHUL EMINË Ruhul Eminë apo “Shpirti Besnik” është emër i melaqes Xhibril. Xhibrili është imam i melaqeve. Xhibrili i ka zbritur të gjitha librat qiellor tepejgamberët, pra Xhibrili ia ka zbritur Vahjin secilit në kohën e tij, për popullin etij për t‟i plotësuar nevojat e secilit popull. Muhamedi a.s. Xhibrilin e ka parë në forma të ndryshme. Nuk është për tu habitur pse melaqet paraqiten në forma të ndryshme. Njëherë i Dërguari a.s. ka kërkuar për ta parë në formën e tij të vërtetëhyjnore! Me lejën e Allahut, Muhamedi a.s. e ka parë: se si krahët e Xhibrilit të shtrirëgjerë e gjatë në horizontin e gjërë gati sa i ka përfshirë lindje e perendim. Herën tjetër e ka parë në Natën e Miraxhit në Sidretul Munteha. Thotë Zoti i Madhëruar në Kur‟anin Fisnik: “E ka parë edhe herën tjetër. Në Sidretul Munteha”. Pra Xhibrili pasi që ia ka zbritur Kur‟anin Muhamedit a.s. si dhe çdo shpalljepejgamberëve tjerë e meriton të quhet “RUHUL EMINË” apo Shpirti Besnik. Të mësojmë edhe ne prej Xhibrilit besnikërinë dhe të gjitha detyrat tona t‟ikryejmë me përpikëri dhe me besnikëri.Pyetje: 1. Kush është Ruhul Eminë? 2. Kush është Xhibrili? 3. Çka ka zbritur nga qielli Xhibrili? 4. A e ka parë Muhamedi a.s. Xhibrilin? 5. Çka duhet të mësojmë nga Xhibrili? 41
  42. 42. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQJA E RISKUT (Furnizimit) Secili njeri e ka të caktuar sa i nevojitet furnizimi gjatë jetës së tij.Këtë “risk” apo furnizim e ka regjistruar dhe e ka shënuar Mikaili në momentine lindjes së secilit njeri, pse për këtë e ka autorizuar Zoti i Madhëruar. Na tregon shoku i Muhamedit a.s. Ibni Mes‟udi se Muhamedi a.s. kathënë: “Secilit prej juve formimi i embrionit në barkun e nënës vjen me fazën eparë për katërdhjetë ditë bëhet farë embrioni, pastaj për katërdhjetë ditë tjerabëhet gjak, pastaj katërdhjetë ditë tjera bëhet mish, pastaj dërgohet një melek iajep Shpirtin dhe urdhërohet për katër çështje: - për regjistrimin, shënimin e riskut apo furnizimit, - për caktimin e exhelit, jetës së tij, - për caktimin e veprimtarisë së tij dhe - për caktimin se a do të jetë besimtarë apo pabesimtarë (fatkeqë) Pyetje: 1. Kush e ka të regjistruar “Rizkun” apo furnizimin? 2. Kur meleku ia jep shpirtin (fëmiut në barkun e nënës) çka është i urdhëruar që të regjistrojë?42
  43. 43. MELAQET E ZOTIT 2 ISRAFILI Meleku fisnik Israfili është melaqja e cila do t‟i fryejë “SURIT” kur tëndodhë Dita e Kijametit pastaj do t‟i fryejë herën tjetër dhe njerëzit ngriten ngavarret për të dhënë llogari për veprat e tyre. Thotë Zoti i Madhëruar: “Pastaj i fryhet “SURIT” herën tjetër dhe menjëherë të gjithë ata(njerëzit) në këmbë presin (urdhërin e Zotit për tu gjykuar për veprat e tyre). (El-Zumer 68) Muhamedi a.s. ua përkujtonte shokëve të tij këtë melaqe fisnike dhe utregonte për qështjen e tij dhe pë detyrën e tij. Një ditë derisa ishte ulur u tha shokëve të tij: “Si do të jetë puna me ju atë ditë derisa melaqja e ka pregaditur “SURIN”i ka hapur krahët dhe është pregaditur me e ndëgju urdhërin e Zotit dhe pret me ifry SURIT”. Shokët thanë: “Na mjafton Allahu. Ai është mbrojtësi më i mirë. VetëmAllahut i mbështetemi”. Vazhdimisht të themi: “HASBUNALLAHU VE NIË‟MEL VEKIL dhe„ALALL-LLAHI TEVEKKELNA” që në gjuhën shqipe dmth.: “Na mjaftonAllahu, Ai është mbrojtësi më i mirë, vetëm Allahut i mbështetemi. Këto dy fjali janë armët më të forta për tu siguruar nga trishtimi i fryerjessë “SURIT” në Ditën e Kijametit.Pyetje: 6. Kush është meleku Israfil? 7. Çka i thanë shokët Muhamedit a.s. kur i tregoi për “SURIN”? 8. Cilat fjalë janë armët më të forta për t’u siguruar nga trishtimi i SURIT? 43
  44. 44. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQJA E AUTORIZUAR PËR MARRJEN E SHPIRTËRAVE Melaqja e autorizuar për marrjen e shpirtërave quhet “MELEKULMEVT” për këtë arsye kjo melaqe ka rëndësi të madhe dhe është melaqe fisnike. Thotë Zoti i Madhëruar: “Thuaj u bënë që të vdisni Melaqja e marrjes së shpirtërave i ciliështë i autorizuar për ju (që tua marrë shpirtin)”. Es-Sexhde 11 MELKUL MEVTI i ka ndihmëtarët e vet të cilët i ndihmojnë në kryerjen edetyrës, këtë na e tregon Zoti i Madhëruar në Kur‟anin fisnik: “Dhe, Ai (Allahu) është i fuqishëm mbi robërit e Tij dhe gjithashtu udërgon mbrojtës deri në momentin kur ndonjërit prej juve i vjen vdekja, iamarrin shpirtin të dërguarit Tanë e ata nuk bëjnë kurrëfarë lëshimi”. El-En‟am 61 Besimtarit Melekul Mevti i vjenë në formë tëmirë, me erë të mirë, merroba të bardha dhe e përgëzon me kënaqësinë e Allahut dhe i tregon se edhe aido të jetë i kënaqur me Allahun. Pabesimtarit Melekul Mevti i vjen në formë të trishtueshme dhe elajmëron për moskënaqësinë e Allahut dhe denimin të cilin do ta përjetojë. Melekul Mevti ka fuqi të madhe, për këtë arsye i merr shpirtërat nëmomentin e caktuar ashtu siq është i autorizuar. Kur është pyetur Ibni Abasi: “Nëse një njeri vdes në lindje e tjetri nëperendim në të njejtën kohë, atëherë si është e mundur që Melekul Mevti me jamarrë shpirtërat menjëherë”? Ibni Abasi thotë: “Fuqia e Melekul Mevtit për lindje a perendim dritë eerrësirë, tokë e detë është sikur njeriu i cili ka tavolinën (tryezën) përpara dheçka dëshiron, si dëshiron dhe kur të dojë merrë”. Melekul Mevti është melaqe fisnike, ai ka autorizim prej Zotit, ai nuk kagabim pse i merr shpirtërat. Ne duhet ta rrespektojmë emrin e tij sepse MelekulMevti nuk na shkurton jetën, nuk na e pengon furnizimin por vetëm i kryenurdhërat.Pyetje: 2. Cila është melaqja e cila i merr shpirtërat? 3. Si i vjen Melekul Mevti besimtarit? 4. Si i vjen Melekul Mevti pabesimtarit?44
  45. 45. MELAQET E ZOTIT 2 MBIKËQYRËSI I XHENETIT DHE I XHEHENEMIT Secili nga ne e dëshiron Xhenetin, shpresojmë në Allahun që të na bëjëprej banorëve të Xhenetit. Secili nga ne frikësohet nga Xhehenemi, prandaj e lusim Allahun që të nalargojë prej atij denimi. Zoti i Madhëruar ka autorizuar për Xhenet dhe për Xhehenem poashtumbikëqyrës. Melaqja e autorizuar për Xhenet është “RIDVANI” e ai i ka edhendihmësit e tij, ata i përgëzojnë dhe i urojnë besimtarët dhe besimtaret,muslimanët dhe muslimanet kur të hynë në Xhenet. Thotë Zoti i Madhëruar: “Nuk i pikëllon ata (besimtarët) trishtimi i madh por i takojnëmelaqet e u thonë: Kjo është dita e cila iu është premtuar juve”. Thotë Zoti i Madhëruar: “Melaqet u hynë atyre nga secila derë, e u thonë: ”Selamun alejkum”për atë që keni duruar. Nuk ka finalizim më të mirë se kjo, aty kavendbanime të mrekullueshme”. Rojtari i Xhenetit quhet RIDVAN.I pari i cili do ta hapë derën e Xhenetit është Muhamedi a.s. Thotë Enes bin Maliku se Muhamedi a.s. ka thënë: “Do t‟i afrohem derës së Xhenetit, do ta hapë, ndërsa rojtari thotë: Kushështë? Do të them: Muhamedi. Thotë rojtari: Për ty jam urdhëruar me të lejuarpër ta hapur këtë derë, e nuk mund që ta hapë askush para teje”. Zoti i Madhëruar rojtarin e Xhenetit e ka quajtur RIDVAN sepse ai është ikënaqur me banorët e xhenetit. Prandaj RIDVAN d.mth. i kënaqur. Ndihmësit e tij qëndrojnë para dyerve të Xhenetit dhe i thërrasinbesimtarët dhe besimtaret, muslimanët dhe muslimanet që të hynë në Xhenetmvarësisht prej veprave të tyre: Kush falë namaz thirret nga dera e namazit. Kush ka bërë xhihad thirret nga dera e xhihadit. Kush ka agjëruar thirret nga dera e agjërimit (Rejan). Kush ka dhënë sadak thirret nga dera e sadakës. Disa thirren nga të gjitha dyert e lartëpërmendura. Melaqja e autorizuar për mbikqyrjen e Xhehenemit quhet “MALIK”.Quhet kështu sepse kjo dmth. e ka përmbajtjen e të “fuqishmit (të fortit)”. Zoti iMadhëruar për t‟i ndëshkuar banorët e Xhehenemit Malikun e ka bërë të fortëdhe të fuqishëm. Ai i ka edhe ndihmësit dhe bashkëpunëtorët për t‟i denuarpabesimtarët. 45
  46. 46. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Thotë Zoti i Madhëruar: “Mbi të (Xhehenem) mbikëqyrin nëntëmbëdhjetë. Ne mbikëqyrës tëzjarrit të Xhehenemit nuk kemi përcaktuar tjetër përpos melaqet. Dhenumrin e përcaktuar të tyre nuk e kemi bërë për asgjë tjetër vetëm se për t‟isprovuar (ndëshkuar) ata të cilët nuk besojnë”. Thotë Zoti i Madhëruar: “Mbi të (Xhehenem) janë melaqet e ashpra dhe të forta” Të këqinjët ndëshkohe me zjarr së bashku me pabesimtarët, pasndëshkimit të rreptë ata dëshirojnë t‟i shpëtojnë zjarrit dhe e thërrasinmbikëqyrësin e xhehenemit për t‟i shpëtuar por ai nuk iu përgjigjet lutjes së tyre. Thotë Zoti i Madhëruar: “Ata që janë në zjarr u thonë rojeve të tyre në Xhehenem, luteni Zotine juaj që të na lehtësojë neve një ditë prej denimit. Melaqet e Xhehenemitthonë : A nuk iu kanë ardhur të dërguar prej mesit të juve me argumente tëqarta. Banorët e Xhehenemit përgjigjen: Po gjithsesi, atëherë melaqet eXhehenemit u thonë pra thirrni ata. Por lutja e pabesimtarëve është vetëmhumbje e asgjë tjetër”. Mlaqet e xhehenemit quhen Zebanije. Thotë Zoti i Madhëruar: “Do t‟i thërrasim Zebanijet (për t‟i ndëshkuar banorët e Xhehenemit)”.Pyetje: 1. Kush mbikëqyrë Xhenetin dhe Xhehenemin? 2. Si quhet melaqja e Xhenetit? 3. Kush është i pari i cili e hapë derën e Xhenetit? 4. Pse quhet melaqja e Xhenetit “RIDVAN”? 5. Nga cilat dyer hyjnë besimtarët në Xhenet? 6. Si quhet melaqja e Xhehenemit? 7. A ka ndihmëtarë melaqja e Xhehenemit? 8. Pse ka ndihmëtarë melaqja e Xhehenemit? 9. Sa mbikëqyrës ka Xhehenemi? 10. A janë të ashpra melaqet e Xhehenemit? 11. A i pranohet lutja pabesimtarit për të shpëtuar nga denimi i Xhehenemit?46
  47. 47. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQET E AUTORIZUARA PËR ME NA PYETUR NË VARRZoti i Madhëruar i ka autorizuar dy melaqe për të na pyetur neve në varr përveprat tona dhe fenë tonë. Posa të varroset i vdekuri i kthehet shpirti në trupin e tij, i vijnë dy melaqedhe e pyetin: - Kush është Zoti yt?Besimtari thotë: Allahu është Zoti im. - Cila është feja jote?Feja ime është Islami. - Cili pejgamber është dërguar te ju?I Dërguari i Allahut- Muhamedi a.s. - Cila është dituria (libri) juaj?Kam lexuar Kur‟anin librin e Allahut, i kam besuar, vërtetuar dhe praktikuar nëvepër. Pastaj e pyesin cili është Zoti yt, feja jote dhe i dërguari yt.Zoti i Madhëruar ia përforcon fjalët besimtarit dhe ai pa hamendje thotë: Allahuështë Zoti im, feja ime është Islami, pejgamberi im është Muhamedi a.s. Nga qielli vjen një thirrje: “E ka thënë të vërtetën robi im, shtroni shtrat të Xhenetit, visheni me rrobatë Xhenetit, hapjani dyert e Xhenetit. Nga brendia e shpirtit i vjen era e mirë, i zgjerohet gjendja dhe i zgjatetshikimi. I vjen një person me pamje të bukur, rroba të mira, erë të mirë e i thotë:Të përgëzoj me diçka të mirë, të përgëzojë me kënaqësinë e Allahut, Xhenetinme të mira të shumta dhe të përgjithshme dhe kjo është dita e premtuar. Besimtari pyet: Ti që më përgëzon për të mira, kush je ti? Thotë: Unë jam vepra jote. Pastaj i hapet dera e Xhenetit dhe e sheh vendin e tij në Xhenet.Pabesimtari pasi të varroset i kthehet shpirti në trup, i vijnë dy melaqe dhe epyesin: - Kush është Zoti yt?Jo, nuk e di!? - Cila është feja jote?Nuk e di!? - Cili pejgamber është i dërguar te ju?Nuk e di !? Pastaj i thuhet: Nuk e dite, nuk ke njohuri për këto gjëra, për këtë arsyevjen një zë nga qielli e thotë: “Shtroni shtrat të Xhehenemit dhe hapjani derën eXhehenemit”. I vjen nxehtësi e fortë, i shtrëngohet gjendja aq shumë sa që ipëlcasin edhe eshtrat. 47
  48. 48. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL I vjen një person me fytyrë të keqe, rroba të këqia, erë të keqe dhe i thotë:Kjo është dita e premtuar, dita e ndëshkimit. Pabesimtari i thotë: Kush je ti? Unë jamë vepra e jote e keqe. Pastaj verbërohet dhe shurdhohet. Pra melaqet e autorizuara për në varr janë Munkeri dhe Nekiri.Pyetje: 1. Sa melaqe i ka autorizuar Zoti i Madhëruar për me na pyet në varr? 2. Çka ndodhë me të vdekurin kur të varroset? 3. A ia forcon fjalët Zoti i Madhëruar besimtarit në varr? 4. Çka ndodhë me besimtarin në varr? 5. Çka ndodhë me pabesimtarin në varr?48
  49. 49. MELAQET E ZOTIT 2MELAQET E AUTORIZUARA PËR MBAJTJEN E ARSHIT Arshi është qështje më e lartë dhe më e madhe e krijesave. Thotë Muhamedi a.s.: “Nëse luteni, kërkoni prej Zoti të MadhëruarXhenetin Firdevs, pse Firdevsi është mesi i Xhenetit dhe prej Xheneteve më tëlarta dhe mbi të është “Arshi” i të Gjithëmëshirshmit dhe prej aty burojnë lumejte Xhenetit”. Këtë Arsh madhështorë e mbajnë melaqet fisnike. Ata gjithashtu elavdërojnë, e falenderojnë dhe e besojnë Zotin e tyre, dhe nuk tregojnëkryelartësi por kërkojnë falje për besimtarët. Thotë Zoti i Madhëruar: “Ata (melaqet) të cilët e mbajnë Arshin dhe çka ka rreth tij elavdërojnë dhe e falenderojnë Zotin e tyre dhe besojnë në Të dhe kërkojnëfalje për ata të cilët besojnë: O Zoti ynë Ti ke përfshi çdo gjë me mëshirëndhe diturinë Tënde. Fali ata të cilët pendohen dhe pasojnë rrugën Tënde.Ruaj ata nga denimi i Xhehenemit”. Numri i atyre melaqeve të cilat e mbajnë Arshin janë tetë. Thotë Zoti iMadhëruar: “E mbajnë arshin e Zotit tënd, mbi ta (arsh)atëherë do të jenë tetë”. Thotë Harunë bin Raiabi se bartësit e arshit janë tetë. Katër prej tyrethonë: “SUBHANEKE VE BI HAMDIKE” për butësinë pas diturisë Tënde.“SUBHANEKE VE BI HAMDIKE” për falje pas fuqisë Tënde. Për fuqinë dhe mundësinë e melaqeve të cilat e mbajnë Arshin nuk diaskush përpos Zotit të Madhëruar.Pyetje: 1. Çka është Arshi? 2. Çka është Firdevsi? 3. Kush e mbanë Arshin? 4. Çka thonë melaqet të cilat e mbajnë Arshin? 5. Sa është numri i melaqeve të cilat e mbajnë Arshin? 6. Si luten melaqet të cilat e mbajnë Arshin? 49
  50. 50. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQJA E AUTORIZUAR PËR SHI Zoti i Madhëruar ka caktuar melaqe për të zbritur shiun nga qielli që tëngjallë tokën pasi të thahet dhe të teret, që toka të lulëzojë dhe të ringjallet pasvdekjes së saj. Na tregon shoku i Muhamedit a.s. Ebu Hurejre se Muhamedi a.s. ka thënë: “Derisa një njeri shkonte në një pjesë të shkretëtirës e ndëgjon një zë lartmbi mjegulla: “Ujite bashqen (arën) e Abdullahut”. Kur mjegullat u larguan dheshkuan në drejtim të një are dhe e lëshuan shiun në të, pastaj u formua njëpërrockë nga ai ujë. Aty në arë qëndronte një njeri i cili me shatë e pëcillte ujinka dëshironte. E pyeti njeriu pronarin e arës: “Si e ke emrin”? Kur ai u përgjigj me tënjejtin emër të cilin e kishte ndëgjuar lartë mbi mjegulla atëherë i tha: Pse po mëpyet për këtë? Ai tha: Kam ndëgjuar një zë mbi mjegulla i cili thonte të zbresinmjegullat shi mbi arën tënde. E pse kështu nuk e di! I tha: Pasi po më pyet po tëtregoj: Unë pasi t‟i mbledhi të lashtat, një pjesë e jap sadakë, një pjesë e shpenzojpër veten dhe familjen time dhe një pjesë e shpenzoj për tokën”. Pra me sadakë fitohet mëshira e Allahut, dhe Allahu na furnizon me tëgjitha begatitë e natyrës dhe të tokës.Pyetje: 1. Çka ka caktuar Zoti i Madhëruar për shi? 2. Çka fitohet me sadakë?50
  51. 51. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQJA E AUTORIZUAR PËR KODRA Melaqja fisnike e autorizuar për kodrat, kujdeset dhe i mbanë ato. Për këtë na tregon Aishja r.a.: “I kam thënë të dërguarit të Allahut se kur kaqenë dita më e vështirë për ty se sa dita e luftës në Uhud. E Muhamedi a.s. kathënë: “Kam përjetuar prej popullit tënd çka nuk kam përjetuar ditën më tëvështirë deri në ditë n e Kijametit.I kam paraqitur ftesë për besim fisit ABDU LEJL dhe nuk më është përgjigjur. Ulargova nga aty i pikëlluar deri sa arrita në një vend, kur e ngrita kokën e pashëse më kishin mbuluar mjegullat. Shikova, kur aty pashë Xhebrailin i cili më tha:Zoti i Madhëruar ka ndëgjuar për fjalët e këtij populli, dhe se nuk të ështëpërgjigjur në ftesë. Unë jamë Melaqja e kodrave. Më ka dërguar Zoti yt që tëveproj çka do që ti më urdhëron, nëse dëshiron i bashkoj këto kodra dhepërmbyti këtë fis”. Muhamedi a.s. çka i ka thënë: “Shpresoj se prej tyre do të dalin (pasardhës) tëcilët do ta adhurojnë vetëm Allahun dhe që nuk i bëjnë shokë Atij”.Nga ky hadith kuptojmë: 1. Pejgamberët në rrugën e Allahut sprovohen në të gjitha mënyrat. 2. Zoti i Madhëruar ka autorizuar melaqe për kodra. 3. Zoti i Madhëruar iu përgjigjet nevojave të pejgamberëve. 4. Butësia e Muhamedit a.s. ndaj popullit të tij.Pyetja: 1. Çka ka autorizuar Zoti i Madhëruar për kodra? 2. Çka i ka thënë Melaqja e kodrave Muhamedit a.s. kur nuk e ka pranuar ftesën fisi ABDU LEJL? 3. Çka i ka thënë Muhamedi a.s. Melaqes së kodrave? 51
  52. 52. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQET E AUTORIZUARA ME BË LUTJE PËR BESIMTARËT Zoti i Madhëruar ka krijuar melaqe për me bë dua për besimtarët. Thotë Zoti i Madhëruar: “E lavdërojnë dhe e falenderojnë Zotin e tyre dhe besojnë në Të dhekërkojnë falje për ata që besojnë. O Zoti ynë i cili ke përfshi me mëshirë dhedituri çdo gjë, fali ata të cilët janë penduar dhe pasojnë rrugën Tënde. Mbroj atanga dënimi i Xhehenemit, o Zoti ynë shtini në Xhenetin “ADN” të cilin u kepremtuar atyre dhe kush bënë vepra të mira prej prindëve të tyre, bashkëshortëve(bashkëshorteve) të tyre dhe trashigimtarët e tyre. Vërtetë Ti je i Fuqishëm.Pastroj nga të këqijat, kënd e pastron nga të këqiat vërtetë atë (atëherë) e kemëshiruar. Kjo vërtetë për të është fitore e madhe”. Nga ky lloj i melaqeve ka caktuar Zoti i Madhëruar me bë dua për njeriuni cili bën dua për vëllaun e tij kur ai është larg. Thotë Ebu Dardai: “Duaja e besimtarit për vëllaun e tij kur ai nuk është në prezencën e tijështë e pranuar. Mbi kokën e tij qëndron një melaqe, beson dhe e ndëgjon duanpër të mirë e thotë: “AMIN” edhe ty gjithashtu njësoj. Të bëjmë dua për vëllezërit tanë e në të njejtën kohë të fitojmë duanë emeleqëve mbi ne.Pyetje: 1. Çka ka autorizuar Zoti i Madhëruar për besimtarët? 2. Si luten melaqet për besimtarët? 3. A duhet të bëjmë dua për vëllezërit tanë? 4. Pse duhet të bëjmë dua për vëllezërit tanë?52
  53. 53. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQET E AUTORIZUARA PËR ME I SHËNUAR DHE REGJISTRUAR VEPRAT TONA Zoti i Madhëruar ka autorizuar melaqet “Shkrues Fisnik” me i regjistruarveprat tona. Thotë Zoti i Madhëruar: “Jo, jo kurrsesi jo! Po si po e mohoni Ditën e Kijametit. Ndërsa ështëe vërtetë se për ju (janë caktuar) rojtarët Shkrues Fisnik (ata) dinë çdo gjëçka veproni” Shkruesit fisnik i regjistrojnë veprat e mira e të këqia të njeriut, i shkruajnëedhe fjalët e njeriut pa marrë parasyshë se çfarë fjale është ajo. Ato i shkruajnënë librin (ditarin) e njeriut në të cilin njeriu do të shohë çdo vepër të tij, të vogëlapo të madhe në Ditën e Kijametit. Zoti i Madhëruar ka caktuar njërën melaqe në anën e djathtë për t‟iregjistruar veprat e mira. Ndërsa tjetrën në anën e majtë pë t‟i regjistruar veprat ekëqia. Mirëpo këto janë në pajtim ashtu që melaqja në anën e djathtë veprën emirë e regjistron menjëherë, ndërsa melaqja në anën e majtë nuk e regjistronmenjëherë por në prezencë të melaqes në anën e djathtë. Këto dy melaqe nuk ndahen nga njeriu as ditën as natën dhe e shënojnëçdo fjalë që e flet njeriu. Thotë Zoti i Madhëruar:“Nuk flet (njeriu) asnjëherë e të mos jetë në prezencën e tij “Rekibi”, “Atidi”. “Rekibi” në anën e djathtë, “Atidi” në anën e majtë. Këto shenojnë fjalët e mira apo të këqija ashtu që i shënojnë edhe fjalët sip.sh. hëngra, pita, shkova, erdha, shiqova etj. Nëse vepron keq, flet keq e pastaj pendohesh sinqerisht atëherë melaqja nëanën e majtë nuk e shenon.Pyetje: 1. Kush i regjistron veprat tona? 2. A i shkruajnë” Shkruesit Fisnik” edhe fjalët tona? 3. Ku shkruhen veprat tona? 4. A do t’i shoh njeriu veprat e tij? 5. Çka shkruan melaqja në krahun e djathtë? 6. Çka shkruan melaqja në krahun e majtë? 7. A ndahen ndonjëherë melaqet të cilat i shkruajnë veprat nga njeriu? 8. Si quhet melaqja në anën e djathtë? 9. Si quhet melaqja në anën e majtë? 10.Nëse vepron keq dhe pendohesh a e shenon veprën melaqja në anën e majtë? 53
  54. 54. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQJA E AUTORIZUAR PËR MBROJTJEN E NJERIUT Zoti i Madhëruar ka krijuar melaqe për ta mbrojtur njeriun nga çdo e keqe.Thotë Zoti i Madhëruar: “Ai (njeriu) ka përcjellës (të cilët ndërrohen për çdo ditë) para dhembas e ruajnë atë me urdhërin e Allahut”. Këto melaqe e ruajnë njeriun prej xhinëve dhe shejtanëve.Pra njeriu vazhdimisht ka përcjellës natën apo ditën. Kur të përfundojë ditamelaqet e ditës ngriten lart në qielldhe vijnë melaqet e natës dhe e ruajnë qëtëmos i ndodhë diç çka nuk i është shenuar atij. Nëse do me i ndodhë ndonjëfatkeqësi çka nuk i është shenuar atherë ato e mbrojnë prej asaj fatkeqësie. Thotë Ebu Hurejre: Ka thënë Muhamedi a.s.: “Ndërrohen melaqet e natës dhe të ditës në namazin e sabahut dhe tëikindisë. Kur të ngriten melaqet në qiell (Zoti e di) por i pyet ato melaqe të cilatkanë qenë në mbrojtjen e njeriut: “Si i keni lënë robërit e Mi”? Melaqet thonë: Kur kemi shkuar i kemi gjetur në namaz dhe kur kemiardhur i kemi lënë në namaz”.Pyetje: 1. A ka melaqe të cilat e ruajnë njeriun nga fatkeqësia? 2. Prej kujt na ruajnë melaqet? 3. A ndërrohen melaqet të cilat e ruajnë njeriun? 4. Kur të ngriten melaqet në qiell për çka pyeten?54
  55. 55. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQET E AUTORIZUARA PËR TA VIZITUAR DHE KONROLLUAR TOKËN Zoti i Madhëruar ka krijuar melaqe për ta vizituar tokën dhe për t‟i kërkuarvendtubimet në të cilat përkujtohet Allahu. Vendtubimet e përkujtimit të Allahut janë: Vendtubimet e këndimit të Kur‟anit dhe mësimit të tij, e mësimit tëhaditheve të Muhamedit a.s., vendtubimet e mësimit të hallallit dhe haramit,vendtubimet e tesbihut dhe istigfarit, vendtubimet e diturisë së dobishme. Ebu Hurejra thotë: Ka thënë Muhamedi a.s.: “Vërtetë Zoti i Madhëruar dërgon melaqe në tokë për të kontrolluar rrugëtdhe për t‟i kërkuar ata të cilët e përkujtojnë Allahun. Kur të takojnë popullin i cilie përkujton Allahun. (U thuhet): “Kërkoni çka ju nevojitet”, dhe i mbulojnë mekrahët e tyre në qiell. Zoti i Madhëruar e di por prap i pyet melaqet: - Çka thonë robërit e mi? Subhanallah, Elhamdulilah, Allahu ekber. - A më kanë parë? Jo për Zotin nuk të kanë parë. - Po si do të vepronin nëse më shohin? Sikur të të shohin do të të adhuronin më shumë, do të të falenderonin më shumë dhe do të të lavdëronin më shumë. Pastaj Zoti iMadhëruar i pyet melaqet: - Çka kërkojnë prej Meje? Kërkojnë Xhenetin. - A e kanë parë atë? Jo, për Zotin nuk e kanë parë. - Po sikur ta shihnin? Sikur ta kishin parë do ta lakmonin më shumë, do ta dëshironin më shumë dhe do ta kërkonin më shumë. Pastaj Zoti i Madhëruar prap pyet melaqet: - Prej çka kërkojnë mbrojtje? Nga zjarrit (Xhehenemit). - A e kan parë atë? Jo pë Zotin nuk e kanë parë. - Po sikur ta shihnin. Sikur ta kishin parë do të frigoheshin më shumë prej tij dhe do të largoheshin nga rruga e cila të shpie atje. Zoti në fund thotë: “Dëshmoj para juve se ia kam falur atyre gabimin”. 55
  56. 56. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Njëra nga melaqet thotë: Në mesin e tyre është një njeri i cili ka ardhur për nevojë tjetër. Zoti i Madhëruar thotë: “Ata janë një popull dhe të gjithë janë për njëkuvendim”. Nga ky hadith kuptojmë se Zoti i Madhëruar i do ata të cilët e përkujtojnëAtë, njëherit ata kanë vlerë të madhe te Zoti i Madhëruar. Pashtu ata të cilët e përkujtojnë Zotin i dojnë edhe melaqet.Pyetje: 1. Cilat janë vendtubimet e përkujtimit të Allahut? 2. Kush i viziton vendtubimet e përkujtimit të Allahut? 3. Çka thonë melaqet kur ta takojnë popullin i cili e përkujton Alahun? 4. Çka kuptojmë nga hadithi i cili tregon për popullin i cili e përkujton Allahun? MELAQET E AUTORIZUARA ME PREZENTU NË NAMAZIN E XHUMASË Namazi i xhumasë është namaz javorë. Çdo musliman duhet të shkojë në xhami ku tubohen dhe bashkohen tëgjithë muslimanët për ta falur këtë namaz. Në namazin e xhumasë shkojnë edhe melaqet për t‟i shkruar emrat e atyretë cilët shkojnë me e falë këtë namaz dhe për ta ndëgjuar ligjeratën e xhumasë. Ebu Hurejra r.a. tha se Muhamedi a.s. ka thënë: “Kur të vjen dita e xhumasë, në derën e secilës xhami qëndrojnë melaqettë cilat i shkruajnë ata të cilët hynë për ta falur namazin e xhumasë. Ai i cilishkonë më herët ka vleftë më të madhe.Kur imami fillon ligjeratën (melaqet) i mbyllin regjistrat dhe e ndëgjojnëligjeratën”. Pra sa më herët të shkojmë në xhami për ta falur namazin e xhumasë, kemishpërblim më të madh e sa më vonë të shkojmë kemi shpërblim më të vogël.Duhet që gjithmonë të shkojmë sa më herët në namazin e xhumasë që emrat tanëtë jenë të shkruara në rreshtat e para të regjistrave të melaqeve.Pyetje: 1. Çka duhet të bëjë muslimani në ditën e xhuma? 2. Çka shënojnë melaqet te dyert e xhamive në ditëne xhuma? 3. Çfarë shpërblimi kanë ata të cilët shkojnë më herët në xhami në ditën e xhuma?56
  57. 57. MELAQET E ZOTIT 2 MELAQET E AUTORIZUARA VETËM PËR NAMAZ Zoti i Madhëruar ka autorizuar melaqet të cilat përcjellin muslimanin kurtë falet me xhematë dhe bëjnë dua me ju pranu lutja e tij. Thotë Muhamedi a.s.:”Kur të thotë imami “Gajril magdubi alejhim veled-dalijnë” thuani amin. Pse amin thojnë edhe melaqet, e kush thotë amin sëbashku me melaqet i falen gabimet e më parme të tij”. Pra naga ky hadith kuptojmë se duhet shkuar në xhami me u falë me imampër ta arritur shpërblimin e melaqeve sepse edhe ato së bashku me neve thonëamin. Poashtu edhe kur të ngritet imami nga rukuja dhe thotë “Semi‟all-llahulimen hamideh” thuani: “Rabbena lekel hamd” pse edhe melaqet thonë:“Rabbena lekel hamd” e kush thotë së bashku me melaqet i falen gabimet emëparshme të tij. Për këtë arsye namazi me xhematë ka vleftë të madhe. Vlefta e namazit mexhematë është njëzetë e shtatë herë më e madhe se me u falë vetëm.Pyetje: 1. Kush i përcjellë muslimanët kur të falen me xhematë? 2. Çka duhet thënë kur të thotë imami në namaz, “Gajril magdubi alejhim veled-dal-lijnë? 3. Çka fitojmë kur të falemi në xhami me xhematë? 4. Çka duhet të themi kur në namaz imami thotë: “Semi’all-llahu limen hamideh”? 5. Sa është vlefta e namazit me xhematë më e madhe se me e falë vetë? 57
  58. 58. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL MELAQET IU NDIHMOJNË BESIMTARËVE Melaqet kryejnë punë të shumta. Disa mbajnë Arshin, disa janë rojtarë tëXhenetit, disa rojtarë të Xhehenemit, disa kujdesen për erërat, disa përfurnizimine gjallesave, disa janë mbikëqyrës të kodrave. Mirëpo prej punëvekryesore janë ato punë që kanë të bëjnë me besimtarët të cilët e adhurojnë vetëmAllahun, falin namazin, japin Zekatin, agjërojnë Ramazanin dhe e kryejnëHaxhin. Pra melaqet iu dalin në ndihmë besimtarëve në momente të vështira.Sikurse ka ndodhur në luftën e Bedrit kur melaqet kanë luftuar së bashku mebesimtarët kundër pabesimtarëve. Në luftën e Bedrit besimtarët ishin pak, të sdathur , të pambrojtur, ndërsapabesimtarët ishin shumë, ishin të pregaditur mirë dhe të mbrojtur mirë, mirëpoZoti i Madhëruar dërgoi melaqe me iu ndihmuar për të korrur fitore. Vërtetë ashtu ka ndodhur. Fitorja e Bedrit ishte fitore e besimtarëve ku iukanë dalur në ndihmë melaqet. Thotë Zoti i Madhëruar: “Allahu ju ka ndihmu në Bedër, kur ju keni qenë të dobët dhe tëpafuqishëm. Pra frigojuni vetëm Allahut që të jeni falenderues. Përkujto (oMuhamed) kur u thoshe besimtarëve: A nuk ju mjafton ndihma e Zotit tuaj metremijë melaqe të zbritura (në mesin e juaj për ndihmë). Po! Po! (Ju mjaftojnë). Nëse ata ju sulmojnë bëhuni të durueshëm dhe tëdëgjueshëm dhe Zoti juaj menjëherë do të ju dërgojë në ndihmë pesëmijë melaqetë shënuar me shenjë të dalluar, Allahu e ka bërë kështu që t‟ju përgëzojë juvedhe t‟ju qetësojë zemrat e juve se fitorja është vetëm nga Allahu i Plotëfuqishëmdhe i Gjithëdijshëm. Që grupet pabesimtare t‟i shkatërrojë apo t‟i turpërojë e tëkthehen ata të humbur e të nënqmuar”.Pyetje: 1. Kush i del në ndihmë besimtarëve në momente të vështira? 2. Kush iu ka dalur në ndihmë besimtarëve në luftën e Bedrit?58
  59. 59. MELAQET E ZOTIT 2 ALLAHU DËRGON MELAQE ME I SPROVU NJERËZIT Kush duron në vështërsi dhe në probleme të cilat i paraqiten Zoti ishpërblen me të mira. Kush e falenderon për të mirat që ia jep Zoti, iashumfishon ato të mira. Kur dëshiron Allahu që të dënojë ndokënd i cili punon punë të këqijadërgon melaqe me i denu, ose një popull vepron me padrejtësi Zoti dëgonmelaqet për ta shkatërruar atë popull. Kështu ka ndodhur me popullin e Lutit a.s.Ai i këshillonte , i udhëzonte në punë të mira. Mirëpo populli i tij nuk e dëgjoi,për këtë arsye Zoti i Madhëruar dërgoi melaqet të cilat shkatërruan këtë popull.Po me të njejtën mënyrë nëse dikush punon punë të mira Zoti dërgon melaqe mei dhënë atij të të miratë shumta. Të shohim se si ka ndodhur me tre persona të një vendi ku njëri e kishtezgjebën i dyti ishte pa flokë (qel) dhe i treti i verbër.Që të tre kishin të meta , që të tre ishin të vetmuar, nuk u ndihmonte askush porvetëm largoheshin prej tyre për shkak të sëmundjeve neveritëse të tyre, dhe përshkak të papastërtisë së tyre. Allahu dërgoi një melaqe te ata për t‟i sprovuar duke u dhënë atyre pasuridhe duke ua larguar sëmundjet. Melaqja shkoi te njeriu i parë:- Çka dëshiron i tha? Nuk dua asgjë pos të më shërojë Zoti nga kjo sëmundje dhe të kem pasuri sa për eksistencë. Melaqja e preki dhe ai u shërua nga zgjebja, pastaj i tha se Allahu të jep këto dy dele dhe ti prej tyre do të pasurohesh. Pastaj melaqja shkoi te njeriu i dytë dhe i tha:- Çka dëshiron? Njeriu pa flokë qeli i tha: Nuk dua asgjë tjetër pos të më shërojë Zoti nga kjo sëmundje dhe të kem pasuri sa për eksistencë. Melaqja e preki dhe ai u shërua nga sëmundja, pastaj i tha se Allahu të jep këto dy dele dhe ti prej tyre do të pasurohesh. Në fund melaqja shkoi te njeriu i tretë dhe i tha:- Çka dëshiron? I verbëri tha: Nuk dua asgjë tjetër pos të më kthejë shikimin Zoti dhe të kem pasuri sa për eksistencë. Melaqja e preki dhe i erdhi shikimi, pastaj i tha se Allahu të jep këto dy dele dhe ti prej tyre do të pasurohesh. 59
  60. 60. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL Kaluan shumë vite ata u forcuan dhe u pasuruan pasiqë Allahu iMadhëruar i kishte frymëzu delet të shumohen. Pas atyre viteve të shumta Allahue dërgoi melaqen dhe e urdhëroi që të shëndrohet në formën e një njeriu tëvarfër, me rroba të vjetra që t‟i sprovojë ata, a janë bëmirësa, a e falenderojnëZotin dhe a u ndihmojnë nevojtarëve. Në atë formë si i varfër melaqja kërkoi ndihmë prej njeriut të parë i cilikishte pasur zgjebën e i tha: “Jamë udhëtarë kam nevojë për ndihmë, më jep diçprej asaj që të ka dhënë Allahu”!! Ai e refuzoi dhe filloi t‟i bërtas duke e qortuar. Në atë moment befasishtëprej formës së njeriut të varfër u shëndrue në formën e melaqes së vërtetë dhe itha: “Pasi ti nuk i njeh të mirat e Allahut dhe njerëzit nuk kanë dobi prej tejekthehu zgjeban siç ishe më parë. Dhe menjëherë u kthye në sëmundjen emëparme. Melaqja vazhdoi dhe shkoi te njeriu i dytë si i varfër dhe kërkoi ndihmëprej tij. Ai u tregua më koprac. Filloi t‟i bërtas, ta ofendojë dhe ta largojë meforcë. Melaqja me shpejtësi u shëndrua në formën e vërtetë dhe i tha: “Kthehu nësëmundjen e mëparme pa flokë (qel) dhe me urdhërin e Allahut u sëmu. Ai filloitë qajë dhe u pendu por pendimi i tij nuk pati efekt. Vazhdoi melaqja me e provu njeriun e tretë. Kur shkoi te ai kërkoi ndihmëu paraqit si i varfër, i gjorë dhe me rroba të vjetra dhe i tha: “A keni diçka të mëushqeni se jamë i uritur. Ai me zemërgjërësi i tha: “O vëlla ti je i varfër dhe nevojtarë. Por tërë kjopasuri është begati prej Allahut, merr sa të duash dhe sa të kesh nevojë vetëm sepër këtë falenderoje Alahun e jo mua”. Melaqja prej të varfërit u shëndrua nëformën e vërtetë e tha: “Ti je bëmirës falenderues dhe i dobishëm për shoqërinë, për këtë arsyeAllahu do ta shtojë pasurinë dhe do të japë shëndet të fortë përgjithmonë.60
  61. 61. MELAQET E ZOTIT 2 Dr. Musli Vërbani BESIMI NË LIBRAT E ZOTIT 3 Planprogrami i muslimanit të vogël 61
  62. 62. “Njerëzit ishin një popull (të fesë së natyrshme, islame), e (kur upërçanë) Allahu dërgoi pejgamberët përgëzues dhe qortues, dhe atyre Ai uzbriti edhe librin me fakte të sakta për të gjykuar në atë që u kundërshtuanndërmjet veti.” (EL-BEKARE, 213) TEVRATITEVRATI është Libër i Zotit i cili i ka zbritur Musait a.s.Zoti i Lartmadhëruar në Kur‟anin fisnik thotë: “Vërtet Ne e kemi zbritur Tevratin, në të cilin ka udhëzim e dritë”. (EL-MAIDE, 44) Pasi Musai a.s. e shpëtoi popullin e vet prej firaunit, u premtoi atyre t‟usillte një libër prej Zotit të Lartmadhëruar. Musai a.s. shkoi në kodrën Turi Sina,aty agjëroi katërdhjetë ditë, pastaj bisedoi me Zotin xh.sh. dhe i zbriti Tevrati.Këtë ngjarje Zoti i Lartmadhëruar e tregon në Kur‟an: “Dhe Ne i caktuam Musait tridhjetë netë (afatin për shpallje), e ato i plotësuam edhe me dhjetë (netë të tjera) dhe kështu u mbush afati për takim me Zotin e tij në katërdhjetë netë ...”. (EL-EARAF, 142) Kur ua solli Tevratin beni-israilëve ata thanë se urdhërat e Zotit në Tevratqenkëshin të rënda dhe se nuk do t‟i zbatonin, mirëpo Zoti xh.sh. e ngriti kodrën“Tur” mbi ta dhe u tregoi se nëse nuk i përmbaheshin ligjeve të Tevratit kodra“Tur” kishte për tu shembur e për të rënë mbi ta.Këtë e tregon Kur‟ani: “(Përkujtoni) Kur Ne patëm marrë prej jush besën tuaj, ngritëm mbi ju (kodrën) Turin (e ju thamë): veproni sipas atij (Tevratit) që jua dhamë me seriozitet, e mësoni atë që është në të, ashtuqë të ruheni. E pas asaj (besës) ju më vonë ia kthyet shpinën e po të mos ishte mirësia dhe mëshira e Allahut ndaj jush, ju do të ishit prej të dëshpruarve (në të dy jetërat)”. (EL-BEKARE, 63-64) Jehudët i ka mallkuar Zoti pse e kanë thyer betimin, i kanë ndryshuar fjalëte Zotit dhe e kanë deformuar Tevratin.Poashtu edhe këtë e tregon Zoti i Lartmadhëruar në Kur‟an: “Për shkak se ata thyen zotimin e tyre, Ne i mallkuam ata, dhe zemrat e tyre i bëmë të forta (të shtangura). Ata i shtrembërojnë fjalët (në Tevrat) nga domethënia e tyre dhe braktisën një pjesë me të cilën ishin urdhëruar. Ti vazhdimisht do ta vëresh tradhtinë e një pjese të tyre, përpos një pakice nga ata ...”. (EL-MAIDE, 13)Pyetje:1. Cilit pejgamber i ka zbritur Tevrati dhe trego ajetin Kur’anor që shpjegon këtë?2. Si e pritën beni Israilët zbritjen e Tevratit?3. Pse i ka mallkuar Zoti xh.sh. Jehudët?
  63. 63. DR. MUSLI VËRBANI: PLANPROGRAMI I MUSLIMANIT TË VOGËL TEVRATI I SOTËM Tevrati i sotëm apo siç quhet “TORA” (Testamenti i vjetër) është dhjata(epoka) e vjetër e Biblës.“TORA” ka pesë kapituj, e ata janë: 1. Librat e Krijimit (TEKVIN) 2. Eksodi (HURUÇ) 3. Levistika (LEVILIER) 4. Numrat (SAJILAR) 5. Ligji i përsëritur (TESNIJE) Komentimi i Tevratit apo libri i cili përmban informacione dhe shpjegimepër Tevratin e Musait a.s. quhet TALMUD.Sot gjenden dy TALMUDA, e ata janë: TALMUDI i Jerusalemit TALMUDI i Babilonit.Përsëritja e Tevratit (Torës) quhet Mishna.Mësimi, Komentimi i Tevratit (TORËS) quhet TALMUD.Pyetje: 1. Çka është “TORA”? 2. Sa kapituj ka “Tora”? 3. Si quhet komentimi i Tevratit? 4. Sa Telmuda kemi sot? 5. Si quhet përsëritja e Tevratit?64

×