Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Presentation1

1 999 vues

Publié le

BIOLOGJI

Publié dans : Santé
  • Soyez le premier à commenter

Presentation1

  1. 1.    
  2. 2. Procesi i largimit nga trupi i mbeturinave të azotuara, ujit dhe kripërave është quajtur ekskretim.  Ekskretimi ka për funksion të eliminojnë molekulat që kanë rezultuar nga reaksionet metabolike dhe që nuk përzjehen me defekacionin.  Defekacioni është akti i nxjerrjes jashtë i materialeve të patretura, qelizave të vdekura dhe baktereve nga zorra e trashë.  Sistemi i tretjes dhe sistemi respirator te njeriu bëjnë të mundur që molekulat të hyjnë dhe të dalin nga mjedisi i brëndëshëm.
  3. 3. JASHTEQITJA DHE EKUILIBRI I ORGANIZMIT  APARATI I JASHTËQITJES  Aparati i jashtëqitjes te njeriu përbëhet nga disa organe. Organet kryesore që formojnë aparatin e jashtëqitjes janë: veshkat, ureteret, fshika e urinës dhe uretra.  Nga shndërrimi kimik i lëndëve në qelizat e trupit të njeriut formohen disa mbeturina.  Në këto mbeturina bëjnë pjesë uji i tepërt, disa kripëra minerale dhe disa lëndë të helmura, të cilat organizmi i nxjerr jashtë.  Përveç ujit të tepërt dhe të disa kripërave minerale, dy tipat kryesore të mbeturinave që nxirren jashtë nga organizmi i njeriut janë: dyoksidi i karbonit dhe lëndët e helmura me azot (urea, acidi urik dhe amoniaku).  Jashtëqitja e dyoksidit të karbonit te njeriu kryhet gjatë procesit të frymënxjerrjes me anë të mushkërive.
  4. 4.  Urea dhe mbeturinat e tjera të helmura me azot dalin nga qelizat ku prodhohen dhe futen në gjak. Duke qarkulluar në të gjitha indet e trupit, gjaku bëhet përherë e më i ndotur me ure dhe me mbeturina të tjera. Kur gjaku me përmbajtje të lartë ureje futet në veshka, ato e veçojnë urenë nga gjaku. Ureja e veçuar nga gjaku në veshka, përcillet për në fshika e urinës në formë urine, e cila nxirret jashtë trupit të njeriut. Veshkat, fshikëza e urinës dhe organe të tjera të trupit të njeriut që së bashku kryejnë jashtëqitjen e lëndëve të helmura me azot formojnë aparatin e jashtëqitjes ose aparatin e ekskretimit. Një pjesë tjetër e lëndëve me azot te njeriu jashtëqiten përmes djersës, e cila prodhohet nga lëkura.
  5. 5. Veshkat  Organet kryesore të aparatit të jashtëqitjes janë veshkat.  Veshkat janë dy organe të vendosura në pjesën e pasme të zgavrës së barkut në dy anët e shtyllës kurrizore. Secila nga veshkat ka formën e një fasuleje të madhe me anën e lugët të kthyer nga shtylla kurrizore. Masa e një veshke arrin rreth 130 gram  Veshkat ruajnë baraspeshën e ujit dhe të kripërave minerale në organizëm.
  6. 6. Pamje e ndërtimit të veshkës
  7. 7. Funksionet e veshkës  FUNKSIONI themelor i veshkës ka të bëjë me pastrimin e plazmës së gjakut nga një varg lëndësh të panevojshme, që nxirren jashtë në përbërje të urinës.  Duke jashtëqitur këto lëndë mbeturina metabolike me rrezik toksiksifikues për trupin, veshka ndihmon në ruajtjen e balancës hidrominerale të organizmit si dhe të ekuilibrit acido-bazik.  Përveç mbeturinve, në urinë ka edhe lëndë fiziologjikisht të domosdoshme, siç janë uji, jonet Na+, Ca2+, fosfate etj.  Veshka prodhon hormone ndër të cilat edhe reninën që merr pjesë në rregullimin e presionit të gjakut.  Kur veshka ka sasi të mjaftueshme oksigjeni, atëherë ajo prodhon një hormon tjetër i cili vepron si një enzimë për të prodhuar eritropojetinë.  Eritropojetina nxit palcën e kuqe të kockave për të prodhuar qeliza të kuqe të gjakut dhe kështu parandalohet anemia.
  8. 8. Në raport me planin sagital të trupit ato qëndrojnë nën një kënd 35-45°. Veshka e djathtë qëndron 1-2 cm më poshtë se e majta. Më shpesh ato vendosen në nivelin e vertebrës së XII torakale --- nivelin e vertebrës së III lumbale. Brinja e XII zakonisht e pret veshkën në nivele të ndryshme dhe në lidhje me këtë dallohen tre variante të vendosjes së veshkës: -Pozicioni i sipërm, kur veshka mbulohet nga brinja e XI dhe XII. -Pozicioni i mesëm, kur veshka e majtë pritet në mes nga brinja e XII dhe e djathta pritet nga kjo brinjë në 1/3 e gjatësisë së saj. -Pozicioni i ulët, kur veshka qëndron nën buzën e poshtme të brinjës së XII. Në një prerje tërthore të një veshke dallohen këto zona: pjesa e jashtme e veshkës me ngjyrë të kuqe të errët që quhet pjesa e kores; pjesa e brendshme e veshkës me ngjyrë më të çelur që quhet pjesa palcore; pjesa e lugët e veshkës që quhet legeni i veshkës.
  9. 9.  
  10. 10. Fshikëza e urinës Fshikëza e urinës shërben si një rezervuar i përkohshëm i urinës, ashtu si fshikëza e tëmblit që është një qeskë e rezervimit të lëngut të tëmblit. Muri i fshikëzës së urinës përbëhet nga indi mbulues, nga indi lidhor dhe nga disa shtresa muskulore. Fshikëza e urinës nxë rreth 500 ml urinë.
  11. 11. Funksioni kryesor i ’sistemit të qarkullimit të gjakut‘ është furnizimi me gjak i të gjithë organizmit. Zemra, e cila është organi qëndror në këtë sistem, funksionon si një pompë e cila rreh pandërprerë për të shpërndarë gjakun në të gjithë skajet e organizmit. Enët e gjakut formojnë një qark të mbyllur që fillon dhe përfundon në zemër. Ky qark funksion si një rrjet transporti që me udhet e tij furnizon me gjak të gjitha organet dhe indet e organizmit. Pjesët e jashtme të zemrës Zemra është e vendosur brenda në anën e majtë të brinjëve. Ajo e ka për detyrë të pompoj gjakun tonë nëpër trup. Numri i rrahjeve për një vit është 36.000.000 kurse për 70 vjet është 3.000.000.000.
  12. 12. Presioni i gjakut  Presioni i gjakut matet nga lartësia, në milimetra, në të cilën ai ngre një shtyllë mërkuri. Presionet më të vogla dhe më të mëdha që shkaktohen nga rrahja dhe nga lëshimi i zemrës janë quajtur shtypje sistolike dhe shtypje diastolike. Këto ndryshojnë në individë të ndryshëm si rrjedhojë e moshës, gjinisë, stresit mendor e fizik dhe lodhjes. Presioni i gjakut ka prirjen të jetë më i ulët te gratë sesa te burrat, më i ulët te fëmijët dhe më i lartë te të moshuarit. Ndonëse opinionet ka të ngjarë të jenë paksa të ndryshme, një i ri i shëndetshëm mund ta ketë shtypjen sistolike 140 milimetra shtyllë mërkuri dhe atë diastolike 60 deri në 90 milimetra.
  13. 13. Pjesët e brendshme të zemrës
  14. 14. ENET E GJAKUT
  15. 15.  Arteriet janë enë gjaku të cilat furnizojnë me gjak të pasur me oksigjen dhe lëndë ushqyese të gjitha indet e organizmit. Arteriet ndahen në tre kategori: arterie elastike, arterie muskulare dhe arteriolat. Arteriet elastike janë enët e gjakut që ndodhen më pranë zemrës. Këto enë kanë aftësinë të përshtasin diametrin e tyre në varësi të sasisë së gjakut që zemra pompon në to. Arteria e parë e cila pret prurjet e gjakut është aorta. Aorta dhe degëzimet e saj përbëjnë enët më të mëdha të gjakut në organizëm. Diametri i tyre varion nga 1 deri në 2,5 centimetra.
  16. 16. Qelizë epiteliale me cilie (qerpikë) nga zgavra e hundës .
  17. 17.  Mushkëritë janë të vendosura në zgavrën e kraharorit. Mushkëritë kanë një strukturë kon-ngjashme dhe shtrihen nga çifti i parë i brinjëve e deri mbi diafragmë. Diafragmaështë muskuli më i madh i frymëmarrjes dhe është i pozicionuar në fundin e zgavrës së (kafazit të) kraharorit.  Mushkëria e djathtë është e ndarë në një lob të sipërm, një lob të mesëm dhe një lob të poshtëm. Mushkëria e majtë është e ndarë në dy lobe, një të sipërm dhe një të poshtëm. Të gjithë lobet, e të dyja mushkërive janë më tej të ndarë në lobtha.  
  18. 18. Zgavra e hundës është e veshur me qime dhe me cilie (qerpikë). Nga rrugët e hundës ajri kalon në faring dhe nga aty në laring. Nga laringu ajri lëviz drejt trakesë. Trakeja është një tub i gjatë membranoz me unaza indi kërcor për të parandaluar kolapsin (rënien, prishjes e strukturës tubulare) gjatë frymëthithjes. Trakeja çon në bronke, të cilët ndahen në bronkiole.Shkëmbimi i gazeve, për të qenë më të saktë, ndodh në trasta të vogla ajri – hojëzat. Hojëzat janë të grupuara në degë përreth skajeve (fundeve) të bronkiolave më të vogla. Çdo hojëz është rreth 1 ose 2 mm e gjerë dhe është e rrethuar nga kapilarë gjaku. Muret e kapilarëve të gjakut dhe të hojëzave përbëhen nga një shtresë e vetme qelizash epiteliale të sheshta të ndara vetëm nga një cipë (membranë) e hollë. Barriera mes ajrit në hojëza dhe gjakut në kapilarë është 0.3 mm. Bronkiole

×