Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Biktimak: egia, justizia eta barkamena

Gobernu Kontseiluak onartu du 1960tik 1978ra bitartean Euskal Autonomia Erkidegoan Poliziaren gehiegikerien biktima izan zirenak aitortzeko eta barkatzeko dekretua. 23 Junio 2012 Berria

  • Identifiez-vous pour voir les commentaires

  • Soyez le premier à aimer ceci

Biktimak: egia, justizia eta barkamena

  1. 1. Zuzendaria: MartxeloOtamendi Zuzendariordea: IñakiPetxarroman Edizioarduraduna: AndoniAlvarez Argitaratzailea: EuskalEditoreaSM Publizitatea:Bidera publizitatea Legegordailua: SS-0662/03 Batzordeparekidea: 0712I84059 Egoitzanagusia: MartinUgaldekulturparkea. GudarienEtorbidea,z/g. 20140Andoain. Telefonoa: (0034)943-304030 Faxa:(0034)943-300943 Webgunea: www.berria.info Postaelektronikoa: berria@berria.info Publizitatea: publi@bidera.eu Harpidetzasaila: (0034) 943-304345 Date:23/06/2012 Exemplaire:2.793 Editeur:EuskalEditoreas.l. Directeurdepublication: MartxeloOtamendi Comissionparitaire: 0712I84059 DelegationLabourd: Lisses3,64100-Baiona. Tel.:(0033)559256220. Fax:(0033)559254303. E-mail:lapurdi@berria.info ORDEZKARITZAK Araba:BizentaMogel,6. Postakodea:01008 Gasteiz.Telefonoa: 945-150452. Erredakzioko faxa:945-148307. Postaelektronikoa: araba@berria.info. Bizkaia:Uribitartekalea,18, 3.C.Postakodea:48001 Bilbo.Telefonoa: 94-4352600. Erredakzioko faxa:94-4234975. Postaelektronikoa: bizkaia@berria.info. Lapurdi:Lisses,3.Posta kodea:64100Baiona. Telefonoa:559-256220. Faxa:559-254303. Postaelektronikoa: lapurdi@berria.info. Nafarroa:IratxekoMonaste- rioa,45,13.Postakodea: 31011Iruñea.Telefonoa: 948-366622. Publizitatea:948-366623. Postaelektronikoa: nafarroa@berria.info. berria Biktimak: egia, justizia eta barkamena G obernuKontseiluak onartudu1960tik 1978rabitartean EuskalAutonomia ErkidegoanPolizia- rengehiegikerienbiktimaizanzire- nakaitortzekoetabarkatzekode- kretua. Funtzionario publikoen aldetik giza eskubideen urraketa larriak pairatu zituzten biktimak aitortzea proposatzen du dekretuak, eta horiek aitortzeaz arduratuko den Ebaluazio Batzordea sortzea. Argi- tuzek nazioarteko zuzenbidea ain- tzat hartuta baloratzen ditu beti horrelako neurriak. 2005eko aben- duaren 16an, giza eskubideen urra- keta pairatu duten biktimek helegi- teak jartzeko eta ordaina jasotzeko duten eskubideari buruzko oina- rrizko printzipio eta jarraibide batzuk onartu zituen Nazio Batuen Batzorde Nagusiak. Printzipio horien arabera, oinarrizko eta uka ezineko eskubideak dira egia jaki- tea, justizia egitea eta jasandako kalteen araberako ordaina jaso- tzea. Legearen aurrean denok ber- dinak izatea da beste printzipio unibertsal bat: nolako urraketa, halako eskubidea. Gobernuak aurkeztutako Dekre- tuak badu beste bertute bat ere: eskubideak urratu dizkieten hain- bat eta hainbat pertsonaren aitor- tza egitea, azkenean. Aitortza horrek erabatekoa, egiazkoa eta sinesgarria izan behar du, ordea, eta benetako aitortza eta barkame- na egiteko nahiari erantzun behar dio. Zauriak ixteko izan behar du aitortzak, eta ez ez-egite edo diskri- minazioagatik laido bihurtzeko. Argituzeniritziz,gabeziakditu dekretuak,etaegundagoenbezala idatzita,minimizatuegitenditu hainbateskubide,edobiktimak diskriminatu,etaonartezinadaho- ri. Adibidez,guztizegokiadadekre- tuakkasuakebaluatzekobatzorde batsortzea,bainakezkagarriada batzordehorrekezedukitzeaho- rrelakoedozeinbatzordekbehar duenindependentzia,etaGizaEs- kubideenZuzendaritzakoburua izateahorrengidari.Nazioartean onartutakoohituradabatzordeho- riekbabespolitikozabalaedukitze- azgaineranahikoindependentzia ereedukitzea,eurenlanaeragin- kortasunezetazilegitasunezbete- tzeko,jokopolitikotikkanpo.Eba- luazioBatzordehorrekgaihorre- tanaditudirenpertsonakbehardi- tubatezere,etaIstanbulekoProto- koloabezalakotresnak, tortura-kasuenikerketasinesga- rriaizangobada. «Barkamena»eta«kalte-ordai- na»nahasteakerekezkatzengaitu, etadekretuakalte-ordainezbaino ezarduratzeakerebai,egiajakite- koeskubideerabakigarriagara- tzeaahaztuta,horrelakokasu gehienetanezbaitahalakorik egon,justiziaegitekoateaizan arren. Estatuakhainbathamarkada- tanezkutatu etaukatudituen ekintzakargitaraateratzekoinola- koikerketa-mekanismoaktiborik ezproposatzeakerekezka-iturri dugu,eraberean.Izanere,trabaho- riekdirelamedio,ezinezkoaizango daegiajakitea,EuskoJaurlaritzak ezbadudatuakbilatzeareneta ekintzakargitzearenaldekojarre- raaktiboahartzen. Argituzekosoontzatjotzendu lehenengoidazketetatikpixkana- kaDekretuanaldaketakeginiza- na;besteakbeste,garaiaridagokio- nez1968tik1960raatzeratzea(dena dela,gehiagoatzeratubeharkoli- tzateke,gerrazibileraino),edo «erakundeenahanztura»aipatzea edoaitortzea,gizaeskubideen urraketahorienburuizanbaita. Dekretuakjasotakoindarkeriapo- litikoarendefinizioaosomurriztai- leaetakritikagarriada,ordea,lesio iraunkorrakeskatzenbaititugu- txienez,bestelakohainbateta hainbateskubide-urraketabazter utzita;torturakbatezere,aurreko zirriborroetanaipatzenbaziren ere.EtaArgituzenkezkakareago- tzendituhorrek,halaber;izanere, 1978koKonstituzioarenondorengo aldiajorratzerakoan, litekeenada bigarrendekretuakbeharbezala ezaitortzeaaldihorretakotortu- rak,erregimentotalitariobatenpe- anemanezizanagatik.Ezindira desberdintasunakezarriurraketa horiek—torturak,kasuhonetan— egindituenerregimenpolitikoa- renarabera;Estatuakgizaeskubi- deeninguruannazioartekozuzen- bidearenesparruanonartutakobe- tebeharrakbakarrikdira garran- tzitsuak,eskubide-urraketahoriek jasandituztenbiktimeneskubide- akezartzekoorduan. NekezdatorbatGizaEskubide- ennazioartekodoktrinarekinDe- kretuakproposatzenduenbezala kalte-ordainbatzukezartzeaEsta- tukosegurtasunindarrenbikti- mentzat,etabestebatzukterroris- moarenbiktimentzakodekretuak aplikatukozaizkienantzekoesku- bide-urraketajasandutenbikti- mentzat.Hauda,segunetaurrake- tahorinorkegin,kalte-ordainba- tzuetarakoedobestebatzuetarako eskubideaedukitzea.Etadiskrimi- natuegitendu,eraberean,baliae- zintasunaeragindutenlesioiraun- korrenbiktimenkalte-ordainakez- beharetagaixotasunprofesionale- tarakoerabilitakobaremoaren araberakoakizateaproposatzen duenean.Ezindaezbeharretarako baremoaerabilitorturabezalako delitubatenordainaezartzeko,de- finiziozdolozkoadena,etabatga- tozirizpidehorretanAmnistiaIn- ternazionalabezalakoerakundee- kin.Garaiberekobestebiktimaba- tzueiaitortzenzaizkienhainbat etahainbateskubideereezdituai- tortzen,bestedekretubatzuekba- bestutakoak,laguntzapsikologi- koaetapsikiatrikoa,premiazko osasunlaguntzaetasistemaoroko- rrarenosagarridenosasunlagun- tza,kaltematerialenondoriozko kalte-ordainak,babesofizialeko etxeakeskuratzekolehentasuna, edoikasketetarakolaguntzakedo enplegupublikorakolehentasuna baitute.«Bidegabekosufrimen- dua»mugatzendu,gainera, froga daitezkeenkaltefisikoekedukiko baitutekalte-ordaineskubidea,su- frimendupsikologiabazterutzita. Horrezgainera,pertsonakdufro- garenkarga,etanekezfrogatuko ditutorturak,adibidez,berega- raianikertuezbaziren,Estatuaren etaJustiziarentrabenondorioz. Argituzekbadakiezdelaerraza gaihorietanaurreraegitea,baina egindaiteke:gizaeskubideenurra- ketalatzakpairatudituztenbeste gizartebatzuekbideairekietazau- riakixtekopolitikakezarridituzte. Horregatik,dekretuhoneksuposa- tzenduenlan-oinarriaeginbeha- rrekohurrengourratsetanareago- tzeraanimatunahidituguEusko Jaurlaritzaetaalderdipolitikoak, gizaeskubideeningurukonazioar- tekozuzenbidearenparametroak ardatzhartuta.Dekretuhorrekez duamaieraizanbehar,besteurrats batbaizik,urratstxikiabadaere. Egindaiteke.Biktimakaitortze- ko,duintasunaitzultzekoetazau- riakixtekobideaizanbehardude- kretuak,bainabermeakedukibe- harditubidehorrek,benetan eraginkorraizateanahibadugu. AndresKrakenberger, JonLandaeta SabinoOrmazabal Argituz Mutuak E szenanazaltzendenfiguranteada konpartsa,sartu-irtenaegitendue- na,estrabat.Azalduegitenda,desager- tuegitenda,ezduhitzikegiten.Ezdu inorkkontuanhartzen.Betelanaegiteko dago,ezdaukaahotsik.Mutuada.Elite ekonomikoetapolitikoenibilerakera- kustendizkiotetelebistan,egunka- rietan,aldizkarietan,baitainter- netensartuetapostabegiratzera sartzendeneanere.Iritziaeska- tzendiotelauurteanbehin,za- tozfestara,beharrezkoa zara,ezinbestekoa,eta jendeakbozkaematendu. Poztuegitendiraelitepo- litikoak,normaleanbaita eliteekonomikoakere.DemokraziaBe- rriakirabazizuenGrezian,AlderdiSozia- listakirabazizuenFrantzian,AlderdiPo- pularrakEspainian.Bainaaginduelite ekonomikoekagintzendute,Europan, munduan.Inorksinistenduoraindik erakundeetan? Inorkezdusinistenerakundeetan, inorkezdusinistenalderdipolitikoen ahalmenetan;berdinduegitendirahar- tara:denakberdinakdira.Etahau- teskundekanpainakdatozgero, besteedozeinsalgairenpublizi- tatekanpainenhainantzeko. Jendeaaspertuegitendapoliti- koenkalakamerkeaentzu- ten.Etapoztuegitendira elitepolitikoak,etanor- malean,baitaeliteekono- mikoakere. Ezduguahotsik. Jira XabierGantzarain Zelai galdua N eskato izateak bazterreko egiten ninduela jabetu nintzen 7-8 urtere- kin.Izan ere,ordura arte jolas zutena albora utzi,eta jokatzeari ekin zioten gure gelako mutikoek,futbol partida «serioak» antolatzeari,eta,nonbait, arauen barruan zegoen gu kanpora- tzea.Batetik,neska izate hutsaga- tik «txarrak» ginen —nahiz eta ordu arte gure gelako futbolaririk onena neskato bat izan—,eure- kin jokatzeko «ezgauza».Bes- tetik,jolastokiaren antola- keta berri bat ezarri zuten: jolas nahas-mahasaren ordez,futbola,bihurtu zuten zelaiaren erdigune —eta,ondorioz,mutilak—.Txokora, berriz,brile,goma,soka,kromo,dantza eta losangelesdecharlie-ka jolasten ginenok; hau da,neskak eta futbola gogoko ez zuten mutil bakan batzuk — gogorra haiena,beti susmopean—.Ez genuen irakasle eta gurasoen babesik izan,ume kontu normalak ziren.Hala ere,haserre,eserialdia egin genuen jolastokiaren erdian,eta geure egin genuen zelaia,harik eta mutilek baloi- kadaka eraso ziguten arte.Eutsi genion pixka bat,baina ez ginen martiritarako jaio.Zelaia galdu genuen. Gaur,ñañoa bada ere, zatitxo bat berreskuratu- ko dut,Euskal Herriko selekzioak Anoetan jokatuko duen partidari esker. Bira IdurreEskisabel Harian›Iritzia 4 berria 2012koekainaren23a,larunbata

×