Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Biktimen aitorpen zuzena eta plurala

24 vues

Publié le

Eusko Legebiltzarrak 2009ko abenduaren 22an emandako aginduaren indarrez, joan den ekainaren amaiera aldera aurkeztua beharko zukeen Politika arrazoiengatiko indarkeria dela bitarteko giza eskubideak urratu dizkieten biktimei buruzko txostenaizenekoari dagokion jarraipena. 3 Julio 2010 Berria

Publié dans : Actualités & Politique
  • Soyez le premier à commenter

  • Soyez le premier à aimer ceci

Biktimen aitorpen zuzena eta plurala

  1. 1. Zuzendaria: MartxeloOtamendi Zuzendariordea: XabinMakazaga Edizioarduraduna: LurdesHuizi Argitaratzailea: EuskalEditoreaSM Publizitatea:IragarriSM Legegordailua: SS-0662/03 Batzordeparekidea: 0712I84059 Egoitzanagusia: MartinUgaldekulturparkea. GudarienEtorbidea,z/g. 20140Andoain. Telefonoa: (0034)943-304030 Faxa:(0034)943-300943 Webgunea: www.berria.info Postaelektronikoa: berria@berria.info Publizitatea: publi@iragarri.net Harpidetzasaila: (0034) 943-304345 Date:03/07/2010 Exemplaire:2.183 Editeur:EuskalEditoreas.l. Directeurdepublication: MartxeloOtamendi Comissionparitaire: 0712I84059 DelegationLabourd: Lisses3,64100-Baiona. Tel.:(0033)559256220. Fax:(0033)559254303. E-mail:lapurdi@berria.info ORDEZKARITZAK Araba:BizentaMogel,6. Postakodea:01008 Gasteiz.Telefonoa: 945-150452. Erredakzioko faxa:945-148307. Postaelektronikoa: araba@berria.info. Bizkaia:Uribitartekalea,18, 3.C.Postakodea:48001 Bilbo.Telefonoa: 94-4352600. Erredakzioko faxa:94-4234975. Postaelektronikoa: bizkaia@berria.info. Lapurdi:Lisses,3.Posta kodea:64100Baiona. Telefonoa:559-256220. Faxa:559-254303. Postaelektronikoa: lapurdi@berria.info. Nafarroa:IratxekoMonaste- rioa,45,13.Postakodea: 31011Iruñea.Telefonoa: 948-366622. Publizitatea:948-366623. Postaelektronikoa: nafarroa@berria.info. berria Biktimen aitorpen zuzena eta plurala E uskoLegebiltzarrak 2009koabenduaren 22anemandakoagin- duarenindarrez,joan denekainarenamaiera alderaaurkeztuabeharkozukeen Politikaarrazoiengatikoindarke- riadelabitartekogizaeskubideak urratudizkietenbiktimeiburuzko txostenaizenekoaridagokionja- rraipena.Txostenhori2008koekai- neanlanduzuten,etalehenbiziko saiozintzoaizanzenaintzathartu ahalizatekopoliziaagenteek,talde parapolizialek,ultrek,kontrolpe- tikkanpokoek,etaabarrekeginda- koatentatuetan,bahiketetan,na- gusikeriazbaliatuta,edosexubor- txaketak,torturakzirelabitarteko erailedolarrizaurituzituztenper- tsonahaiekguztiak.Errealitate erabatezezagunadaguretzat—po- litikaneragindituenika-mikezha- ragodagoena—,erregistroofizialik gabekoa,etazenbaitzuekurteetan ukatuereegindakoa;halakoegin- tzenbiktimakahanzturanatzendu dituzteerakundeek,inolakoaitor- penagerikorikegingabeedotapo- litikamanipulazioeneskuutzita. Biktimahoriekurteaketaurte- akitxarondituzte,esperoan,paira- razizizkietengizaeskubideen urraketaknoizaintzathartuko.Bi- tartehonetanguztian,larrutikor- daindubeharizandutegizarteak inolazereezaitortuizanaezegin- tzahaiek,ezEstatuarenerantzuki- zuna,ezetaharenhurrengozigor- gabetasunaere. Aitorpenofizialikezizateazgai- nera,egintzahoriekezzutenizan ikerketajudizialik,zegokienlarri- tasunakeskatukozukeenbezala. Ustezkohipotesigehienetan,Justi- ziaAdministrazioakezzueninola- kojardunbiderikhasi;edo,hasiba- zuen,alderdikoiaetazeharoeska- saizanzen.Gauregunarte,kasu horietakoaskotanezdaeginbeste- lakoikerketaindependenterik. Denaeginkizundagooraindikere: zergertatuzenargitzea,erantzuki- zunakzehazteaetaordainaksus- tatzea.Horretarako,ezinbestekoa dadiskurtsopublikobat,batetik, beregainhartukoduena,lehenik etabehin,Estatuarenerantzukizu- na;etabestetik,sinesgarriaeta eraginkorraizangodenabiktimen- tzat,diskurtsosinbolikoarietahe- darazibeharrekopolitikapubliko- eidagokienez.Badugubertatik bertarakoadibidebat,Britainia Handiakoraindikorainemandako ebazpena,IparIrlandanBloody Sundayizenekoangertaturikoza- palkuntzariburuzkoa,etahorrek argiutziduezinagoosasuntsua delademokraziarentzathalakoai- torpenbat.Aitorpenaegiteak,or- dea,ezduesannahiparekatuegin behardirenikpertsonabatbikti- mabihurtuarterainokobideaeta pertsonahoribiktimabihurtudu- teneragileak;aregutxiago,edo- zeinegintzabortitzzuritubehar denikere. Orainarte,Euskadin,biktimen ingurukopolitikekezdutezuzen- tasunirizpidebathartuoinarri- tzat:mailaberekourraketarimai- laberekoordainaedoaitorpena dagokio.ETArenbiktimekbadute legeesparrubat,Estatuannahiz AutonomiaErkidegoan,etahordi- tuztejasotabereneskubideak,eta zeraitorpenetaordaindagozkien. ETArenazbestelako«terrorismo batenbiktima»direnek,ordea,ez dutetratuberaizan.Kasuasko- tan,interpretaziomurriztaileak egindituzteepaitegiek,biktima izaeradutenikereukatzeraino, edoauziborrokaamaigabebaten osteanbakarrikonartutahalako- tzat:esatebaterako,NormiMen- txakasanturtziarrarenkasuan —tirokaerailzutenmanifestazio batean,1976an—;horrekbidegabe areagotuzuenharenbereizkeria etasufrimendua.Bestehainbatek etahainbatekezduteizanezho- rretarakoindarnahikorik,ezbeste inorenlaguntzarik,bainaegoera berbereandaude.Diskurtsopubli- koak,gainera,baztertueginditu memoriatik,aitorpenekitaldieta- tiketaomenaldiofizialetatik. Gizaeskubideenurraketakze- haztekoerabiltzendituztenkon- tzeptuakberakeremurriztaileak etaaitorpenikgabekoakizanohi dira.Halanolakasuaskotanhain- batezaugarrirenmendedagote- rrorismoarenbiktimaizaera:terro- rismoareneragileekmoduklan- destinoanedouniformejantzian jardunzuten,horrenarabera.Ha- lakokategorienarazoaezda,hain zuzen,nornahikedonolakoazter- ketabateginahalizatea,edoideo- logiabakoitzekoekberenepaihis- torikoaematea,baiziketaondorio kaltegarriaketabereizleakdakarz- kietelabiktimaaskori.Biktimeies- kubidebatzukzorzaizkie,gizaes- kubideennazioartekozuzenbideak ezarritakoarenarabera,bainagaur egungolegeetanezdutebeharbe- zalakoislarik;aitzitik,bahetuta daude,kategoriaonaketatxarrak bereizteraino,ordainezkozerbitzu etadiskurtsoetaguzti—egintzak aitortuordez,kategoriahorietan sailkatzeaberadutehelburu—. Biktimazuzenentzatetahaiense- nitartekoentzat,bidegabeadaasi- metriahalakoa;taldean,berriz, hainbatondorioeragitenditu,beti- kotuegitenbaitituzauriak,etaho- rrekezdiguuztenguregizarteegi- turaberregiten. Politikapublikobatek,etabikti- makaintzathartzendituenak, erantzuneginbehardiobiktima batzuenaitorpeneskabideari—be- tieregerokogerokotanatzeratua- ri—,behingozutzdiezaioten«bes- tebiktimahoriek»izateari;horrez gainera,ordea,ekarpenbategin behardugizaeskubideakerrespe- taraztearietagizarteaberregiteari dagokionez. Biktimenbazterkeriaegoerabe- rrituegingoluke,besteakbeste, atzerabereizkeriarajoetaaitor- pengabeziaraitzultzeak,eskema baztertzailebatzueiatxikitzeak, edoebazpenjudizialbatdutenka- suetarabakarrikmugatzeak.Iker- ketajudizialeraginkorbatizandu- tenedobanakoenerantzukizunak zehaztealortudutentorturakasu bakanetangertatuizandenbeza- la,zirkulazioistripueidagozkien baremoakbaliatuohidituzteor- dainakezartzeko,etaezgizaesku- bideeidagozkienestandarrak.Ez dezagunbaliatuhalakobidegabe- keriarikgurehistoriaondareaosa- tzeko.Esperoandauzkagugizaes- kubideakurratuzizkietenehunka biktima,etaerantzunduinaema- teamerezidute,biktimakberak izandaitezenardatznagusi—an- drezeingizon—,etaezedozeinal- derdipolitikorenkezkapolitikoja- kinbatzuk. ArgituzGizaEskubideenAldeko Elkartekokidehauekereizenpe- tuduteartikuluhau:PedroLa- rraia,IñakiLekuona,CarlosMar- tin,BenitoMorentinetaSabino Ormazabal. (Erredakzioanitzulia) JoanaAbrisketa Andres Krakenberger JonLanda Argituz Giza Eskubideen Aldeko Elkarteko kideak Rita M inbiziadutenenlekukotasunaen- tzuteageroetaarruntagoada.En- tzunagoadelaesannahidut,ezbeste- rik.Tabuazenaezagunadugu,hemen dago.Hor.Gutxitanhan.Gertuegigehie- netan.Gaindidaitekeengaixotasuna. Askotangainditzendena,baina gailentzendenaerebai. NirelagunonbatekRitagal- dudu,emaztea.Minbiziakahi- tudu.Irentsi.Eraman.Alda- rriajozuen.Agertuzen.Ha- rro.Harroputz.Atzapar luzez.Erasokor.Joaneta etorri.Bainabetihor.Zela- tan.Gerraematen.Alda- rriajotzetikgailenduko zelaesanzuen,ziurtatuzuen.Etahitza betedu.Ritaahitudu.Ritagaztea.Bes- teaskobezala.Etahitzabetetajoanda. Bestebatenbila. Oraingoanezduerrazaizan.Luzejo du.Urteak.Etahorriesker,etxeanasko hitzegindutenirudipenadut.Ezdakit. Bainairudipenadut.Nikinoizbikoteki- dearekinizanezditudanhitzetanirudi- katzenditutRitaetaJon.Ritaetaala- bak.MaialenetaAinhoa,etaJon.Eta minasentitzendut.Ezdakizuenola- koa.Badakizue,lagunenlaguna. EzdutJonikustekogogobere- zirik.Doilorranaiz.Bainaikustea egokitukozait.Betibezala bostekoaemanetaeskua estutukodit,indartsu. Minegiteraino.Etamin egiteanahidut.Minez arindadin. Jira XabierLekuona Txertoak T xirindularitzarensustengatzaileak badirahemenetaTourrahastean Pirineoetakomendategorenetanuhin larranjakhedatukodira,ikurrinaketa presoakaskatudakarzkitenoihalzu- riak.AurtengoaRotterdametikabiatuko dasarri.Berriakbozkariatubeharko gintuzkebainaharajadanikegunka- riekgogoakiluntzendizkigutela. MundukoAntidopatzeAgentziak DopatzearenKontrakoFrantses Agentziariagertzeaetakontrol gehigarrienegiteadebe- katudio. IraganurtekoTourrean ezzenkargatubakarbaten izenikplazaratu,dakigula- rikaltadrogatzeegituraksekulabezain indartsuetasofistikatuakdirela.Floyd Landisamerikarrakmeaculpaeginzuen apirilean,odoltrafikatuarenzeinekaiki- mikoensaltsanLanceArmstrongeta bereentrenatzailesaldoaksartuz.Gaia- rekikoomertaantzekoabatbada,inte- resekonomikoerraldoiakjokoandaude- lako,diotenbezala.Ezinukatuzkoargu- mentua.Kirolarienosasunarenkaltetan dopatzeahitzerdikaonartzeraera- mangaitzakeena. Frantsesagentziaksalatu zuen2009koitzuliannazioar- tekokontrolatzaileekAstana taldeafaboreanitzekintratatu zutela.Arazoarenmina. Beudehalazmedikuak ipularretanetagurpil orratzekingaitezenairos- kitxerta,ai,ai,ai... Bira ItxaroBorda Harian›Iritzia 4 berria 2010ekouztailaren3a,larunbata

×