Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Piramidat e egjptit/ Keopsit

5 657 vues

Publié le

  • Soyez le premier à commenter

Piramidat e egjptit/ Keopsit

  1. 1. PUNE ME PROJEKTTEMA: QYTETRIMIEGJIPTJANPIRAMIDA E KEOPSITLENDA: HISTORI
  2. 2.  Egjipti i lashtë ishte një qytetërim i lashtë në Afrikën Veriorelindore, i përqendruar në rrjedhat e lumit Nil, në atë që është sotshteti modern i Egjiptit. Qytetërimi egjiptian filloi të ngrihej rreth 3150 p.e.r (sipaskronologjisë konvencionale egjiptiane) kur u krye bashkimipolitik i Egjiptit të Sipërm e të Poshtëm nën faraonin e parë.Historia e Egjiptit të lashtë ndodhi në një seri Mbretërish tëqëndrueshme, të ndara nga periudha paqëndrueshmërie tënjohura si Periudhat e Mesme. Mbretëria e Vjetër i përket Epokëssë Hershme të Bronzit, Mbretëria e Mesme dhe Mbretëria e ReEpokës së Vonë të Bronzit. Egjipti arriti pikun e fuqisë së tij gjatëMbretërisë së Re, në periudhën e Ramsesit, pas së cilës filloi tëbinte ngadalësisht. Egjipti u pushtua radhë pas radhe nga fuqi tëhuaja gjatë kësaj periudhe të vone. Pas vdekjes së Aleksandrit tëMadh, një nga gjeneralët e tij, Ptoleme Soteri, shpalli veten sisundues të ri të Egjiptit. Kjo Dinasti Ptolemaike sundoi Egjiptinderi në vitin 30 p.e.r, kur u pushtua nga Perandoria Romake dheu bë një provincë romake.
  3. 3. SUKSESI I KETIJ QYTETERIMI Suksesi i qytetërimit të lashtë egjiptianerdhi pjesërisht nga aftësia e tij për tupërshtatur me kushtet e Luginës sëNilit. Parashikimi i përmbytjeve dhevaditja e vazhdueshme dhe ekontrolluar e luginës pjellore çoi nëprodhimin në tepricë të të korrave, qëçoi në zhvillimin kulturor e shoqëror.Me burimet rezervë, administrata nxitishfrytëzimin e mineraleve që mund tënxirreshin nga lugina dhe zonat eshkretëtirës përreth, u zhvillua shkrimiegjiptian me hieroglife,u organizuanprojekte bujqësore dhe ndërtimore, uzhvillua tregti me rajonet rrethuese dheu krijua një force ushtarake për tëmundur armiqtë e huaj dhe për tëvendosur pushtetin dhe dominimin eegjiptit.
  4. 4. ARRITJET E EGJIPTJANEVE Disa nga arritjet eegjiptianëve të lashtëpërfshijnë nxjerrjen e gurëve,ndërtimin e piramidave,tempujve dhe obeliskëve; uzhvillua matematika,mjekësia, vaditja dhe teknikatë reja bujqësore përprodhimtari, anijet para,qeramika dhe teknologjia eqelqit, forma të reja tëletërsisë dhe traktati i parë ipaqes që njihet nëhistori.Egjipti la njëtrashëgimi të qëndrueshme etë pavdekshme.
  5. 5. NDERTIME TE EGJIPTJANEVE TE LASHTE
  6. 6.  Nga fundi i periudhës Paleolitikeklima e thatë e Afrikës Veriore u bëedhe më e nxehtë dhe thatë, dukebërë që popullsia që jetonte aty tëmblidhej përgjatë luginës së Nilitdhe qysh kur njerëzit modernëgjahtarë-mbledhës filluan tëbanonin në këtë rajon në fund tëPleistocenit të Mesëm rreth120 mijë vjet më parë, Nili ka qenëburimi i jetës për Egjiptin.Tokapjellore e përmbytshme e Nilit udha njerëzve mundësinë përvendosjen dhe krijimin e njëekonomie bujqësore dhe njëshoqërie më të centralizuar e tësofistikuar, gjë që u bë gur themelipër qytetërimin njerëzor.
  7. 7. VENDI KU U ZHVILLUAQYTETERIMI EGJIPTJAN (LUMINIL)
  8. 8. MENYRAT E JETESES SE EGJIPTJANEVE Në kohërat Paradinastike dhe tëDinastisë së Hershme, klima eEgjiptit ishte më shumë herë mëpak e thatë se sot. Rajone tëmëdhaja të Egjiptit ishin tëmbuluara me savana me pemëdhe të mbushura me thundrakëqë kullotnin. Gjethnaja dhe faunaishin të gjendura në të tërëmjediset dhe rajoni i Nilit kishtenjë popullatë të madhe tëshpendëve të ujit. Gjuetia duhettë ketë qenë e zakonshme përegjiptianët dhe kjo ështëperiudha kur shumë kafshë uzbutën për herë të parë.
  9. 9.  Përparime të mahnitshme nëarkitekturë, art dheteknologji u bënë gjatëMbretërisë së Vjetër, tënxitura nga prodhimtariabujqësore në rritje e bërë emundur nga një administratëqendrore e mirë-organizuar.Nën drejtimin e vezirit,zyrtarët e shtetit mblidhnintaksat, koordinonin projektetvaditëse për të përmirësuarprodhimin e të korrave,zgjidhnin fshatarët për tëpunuar në projekte ndërtimidhe vunë në funksionim njësistem drejtësie për tëmbajtur në vend paqen dherendin.
  10. 10. NDARJA E SHOQERISEEGJIPTJANE.FARONETPRIFTERINJT,FISNIKET,LUFTETARETPOPULLISKLLEVRIT
  11. 11. FORAONI Faraoni ishte monarku absolut i venditdhe, të paktën në teori, zotëronte kontrolltë plotë mbi tokat dhe burimet e tij. Mbretiishte komandanti ushtarak suprem dhekryetar i qeverisë, e cila mbështetej në njëburokraci zyrtarësh për të drejtuar punët.Në krye të administratës ishte i dyti nëkomandë, veziri, i cili vepronte sipërfaqësues i mbretit dhe koordinontestudimin e tokave, thesarin, projektetndërtuese, sistemin ligjor dhe arkivat.Nënjë nivel rajonal, vendi ishte i ndarë në 42rajone administrative të quajtura nomesecila të qeverisura nga një nomark, i ciliishte përgjegjës ndaj vezirit për aq pushtetsa kishte. Tempujt egjiptianë ishin shtyllakurrizore e ekonomisë. Jo vetëm që ishinvende lutjeje por ishin të përgjegjshmeedhe për mbledhjen dhe ruajtjen epasurisë së vendit në një sistemhambaresh dhe thesaresh të administruaranga mbikqyrës, që rishpërndanin grurindhe mallrat
  12. 12. TE DREJTAT E BANOREVE TEEGJIPTIT Egjiptianët e lashtë i shihnin burrat dhegratë, nga të gjitha klasat shoqërorepërjashtuar skllevërit, si të barabartë meligjin, madje edhe fshatari më i ulëtkishte të drejtën e peticionit ndaj veziritdhe gjykatës së tij për korrigjim tëvendimit. Si burrat, si gratë kishin tëdrejtë të kishin prona e ti shisnin ato,kishin të drejtë të martoheshin edivorcoheshin, të merrnin trashëgimidhe të ndiqnin një çështje ligjore në gjyq.Çiftet e martuara mund të zotëroninprona sëbashku dhe të mbronin vetennga divorci nëpërmjet kontratavemartesore, të cilat përcaktonin detyrimetfinanciare të burrit ndaj gruas dhefëmijëve të tij nëse martesës do ti vintefundi.
  13. 13. BUJQESIA Një përzierje e tipareve tëfavorshme gjeografikendihmoi në suksesin ekulturës së lashtë egjiptiane,ku më i rëndësishmi tiparishte toka pjellore që vinte sipasojë e përmbytjeve tëlumit Nil. Egjiptianët e lashtëqenë pra të aftë të prodhoninnjë tepri ushqimi, duke lejuarpopullsinë t’i kushtonte mëshumë kohë dhe burimengritjes së kulturës,teknologjisë dhe artit.Administrimi i tokës ishtejetësor në Egjiptin e lashtësepse taksat caktoheshin nëvarësi të sasisë së tokës qënjë person zotëronte.
  14. 14. KAFSHET Egjiptianët besonin se një marrëdhënie eshëndoshë mes njerëzve dhe kafshëve ishtenjë element thelbësor i rendit kozmik;prandaj njerëzit, kafshët dhe bimëtbesoheshin se ishin njësh sëbashku.Kafshët,si të zbuturat, si të egrat, ishin kësisoj njëburim jetësor shpirtëror, shoqëror dhesigurisht ushqimor për egjiptianët e lashtë.Gjedhët ishin bagëtia më e rëndësishme;administrata mblidhte taksa për bagëtinëgjatë regjistrimeve të shpeshta të popullsisëdhe sasia e kopesë përcaktonte prestigjindhe rëndësinë e pronës apo tempullit që izotëronte ato. Përveç gjedhëve, egjiptianët elashtë mbanin edhe dele, dhi dhe derra.Shpendë si rosat, patat dhe pëllumbatkapeshin në rrjeta dhe shumoheshin nëferma, ku ato ushqeheshin me forcë për t’imajmur.Nili ofronte një burim plot me peshq.Bletët gjithashtu janë zbutur të paktën qënga Mbretëria e Vjetër dhe siguronin mjaltdhe dyllë.
  15. 15. EGJIPTI I MEVONSHEM Egjipti u bë një provincë eperandorisë romake në 30 p.e.r,pas mundjes së Mark Antonit dhembretëreshës PtolemaikeKleopatra VII nga Oktaviani (mëvonë perandori romak Augustus)në betejën e Akciumit. Romakëtmbështeteshin shumë nëimportet e grurit nga Egjipti dheushtria romake, nën kontrollin enjë prefekti të emëruar ngaperandori, shtypën rebelimet,zbatuan rreptësisht mbledhjen etaksave të rënda dheparandaluan sulmet ngabanditët, që ishin bërë problemmadhor gjatëperiudhës.Aleksandria u bëgjithnjë e më shumë një qendër erëndësishme e rrugës tregtareme orientin, duke qenë se luksetekzotike kërkoheshin shumë nëRomë.
  16. 16. PIRAMIDA E KEOPSIT
  17. 17. PIRAMIDA E KEOPSIT Piramida e Keopsit ështëmë e madhja ngatre piramidat kryesore nëGiza dhe piramida më e lartënë botë. Ajo u ndërtua ngafaraoni Keops gjatë viteve3100 p.e.s - 2700 p.e.s. Kanjë lartësi prej 137 m dhegjatësinë e çdo brinje tëbazës e ka 227 m. Përbehetnga 2 500 000 blloqe memasë prej 2 - 5 tona secila.Kështu masa e piramidës iafrohet 6 000 000 tonelatave.Blloqet formojnë 203 shkallëme lartësi mesatare prej1 metri .
  18. 18. LIBRI SHKENCOR I SHKRUAJTUR NEGURE Piramida e Keopsit është quajtur nga shkencëtarët"Libër shkencor i shkruajtur në gurë" pasi : Meridiani që kalon nga maja e piramidës, e ndante nëdy pjesë të barabarta deltën e lumitNil dhe përputhejme drejtimin veri-jug Lëvizjet e hijes së piramidës shënonin orët e ditës dhejepnin dhe datat e sakta të ekuinokseve dhe solsticeve. Duke e shumëzuar me një miliard lartësinë që do tëkishte piramida, nëse faqet e saj do të ishin zgjaturderi në majën e saj, do të kemi 148 208 000 km, numërqë është afërsisht i barabartë me largësinë në kmnga Toka deri në Diell . Per ndertimin e kesaj piramidepunuan rreth 100000 skllever per 30 vjet. Ky bllokgjigand prej guri(pra guret e medhenj nga te ciletperbehet)mjaftojne per te bere nje mur 3 metra te lartedhe 0.3 metra te gjere qe te rrethoje te gjithe francen.Per te transportuar te gjitha materialet qe duhe perndertimin e kesaj piramide duhen rreth 9000 trena,me50 vagone secili. Sot kjo piramide vizitohet nga shumeturiste,qe vijne nga e gjithe bota.
  19. 19. E FSHEHTA E PIRAMIDES SEKEOPSIT Çdo njeri është në gjendje që në njënatë të errët të gjejë drejtimin eBejrut, me anë të Yllit Polar.Gjithashtu, është në dijeni që, përshkak të dukurisë së precesionit,boshti i rrotullimit të Tokëszhvendoset duke përshkuar njësipërfaqe konike një herë në 25800vjet. D.m.th se ky bosht e ndryshonorientimin e vet në hapësirë. Kjo dotë thotë se poli qiellor, pra pika kushënjon boshti i Tokës përshkuan nësfondin e qiellit yjor një rreth tëmadh. Në qoftë se poli bie pikërishtafër ndonjë ylli të ndritshëm, atëherëky yll luan rolin e Yllit Polar. Sot këtërol e luan ylli alfa i Arushës së Vogël(Ursae Minoris). Por katërmijë epesëqind vjet më parë Poli Verior iqiellit ndodhej afër një tjetër ylli tëndritshëm dhe pikërisht afër yllit alfaDraconis. Me këtë lidhet historiazbavitëse e njërës prej hipotezavetë fshehta të ndërtimit të piramidëssë Keopsit.
  20. 20. RASTESI APO… Korridori i brendshëm më i gjatë, osethënë ndryshe hyrja e tunelit të kësajpiramide, është e drejtuar për nga Veriu.Sikur pjerrësia e tij të ishte 30 gradë aq saështë gjerësia gjeografike e vendit, kundodhet piramida, atëherë vrojtuesi indodhur në qendër të saj do ta shikontePolin Verior të qiellit në drejtim tëvrimës së tunelit. Pjerrësia e tunelit ështëvetëm 26,5 gradë. Kjo do të thotë setuneli shënjon në drejtim të pikës qëndodhet 3,5 gradë poshtë polit. Në fillimtë shekullit XIX astronomi i dëgjuar,Herchel, në lidhje me këtë problemformuloi hipotezën, sipas së cilës, del senë kohën kur u ndërtua piramida, yllialfa Draconis ishte pikërisht në po këtëlargësi nga poli e për rrjedhojë gjatë njëditë-nate, ai ndodhej një herë nëkulmimin e poshtëm të tij dhe saktësishtposhtë polit, atje ku shënjonte tuneli ipiramidës
  21. 21. NJE HIPOTEZE E HEDHURPOSHTE Ja dhe një tjetër histori rrethkësaj piramide, që ka lidhje meciklin "Dijet e panjohura tëkapllanëve të Egjiptit". Po jovetëm vendosja se kur kandodhur kjo mund të ndihmojënë përcaktimin e saktë të datëssë ndërtimit të piramidës. Siç del,alfa Draconis ndodhej larg Politme 3,5 gradë dy herë: në vitin2100 dhe 3300 vjet para erëssonë. Fatkeqësisht, asnjë nga këtodata nuk përputhen me ato çfarëdihen nga studimet egjiptologjike:Piramida e Keopsit u ngrit rrethvitit 2800 para erës sonë, prakemi një shmangie, njëdigresion.

×