Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Projektimi i Shtresave Rigjide ne Porte

1 790 vues

Publié le

relacion diplome

Publié dans : Ingénierie
  • Soyez le premier à commenter

Projektimi i Shtresave Rigjide ne Porte

  1. 1. Projekt Diplome Diplomanti: ERISELA OZUNI ProjektDiplome PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE
  2. 2. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 2 REPUBLIKA E SHQIPERISE UNIVERSITETI POLITEKNIK I TIRANES FAKULTETI INXHINIERISE SE NDERTIMIT Departamenti i Konstruksioneve dhe Infrastruktures se Transporteve PROJEKT DIPLOME “PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE” Dekani: Prof. As. Andrea MALIQARI Pergjegjesi i Departamentit: Dr. NeritanSHKODRANI Udheheqesi: Dr. Neritan SHKODRANI Diplomanti: Erisela OZUNI TIRANE, Korrik 2009
  3. 3. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 3 REPUBLIKA E SHQIPERISE UNIVERSITETI POLITEKNIK FAKULTETI INXHINIERISE SE NDERTIMIT DEPARTAMENTI I KONSTRUKSIONEVE TE NDERTIMIT DHE INFRASTRUKTURES SE TRANSPORTIT DEKANI Prof. As. Andrea MALIQARI DETYRE PER HARTIMIN E PROJEKTIT TE DIPLOMES Studenti diplomant Erisela Murat Ozuni, Dega Ndertim Profili I Pergjithshem Nr. Regj_______. Ngarkohet te hartoje Projekt Diplomen me teme: “PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE” DETYRAT E PROJEKTIMIT PJESA TEORIKE 1. Metoda e projektimit te shtresave rigjide ne industrite e renda 2. Materialet qe perdoren per shtresat rigjide, Specifikime 3. Ngarkimi i shtresave rigjide ne porte 4. Projektimi i shtresave rigjide ne porte 5. Rehabilitimi i shtresave rigjide PJESA APLIKATIVE 1. Shembull i projektimit te shtresave rigjide sipas metodes se perdorur ne manualin e projektimit 2. Shembull per vleresimin e gjendjes se shtresave 3. Shembull per rehabilitimin e shtresave 4. Projektimi i shtresave ne portin e Durresit dhe kalates se portit 5. Menyra analitike per llogaritjen e shtresave sipas standartit ROM 4.1-94 TE DHENAT BAZE MBESHTETESE PER PROJEKT DIPLOMEN 1. Heavy Duty Pavements -The Structural Design of Heavy duty pavements for Ports and other industries, Edition 4 i publikuar nga The precast concrete paving and Kerb Association
  4. 4. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 4 2. ROM 4.1-94 – Guidelines for the design and construction of Port Pavement 3. Principle of Pavement Design- John WILEY Detyren e mori per te kryer diplomanti ERISELA OZUNI. Data e dorezimit te projekt diplomes ______________. Udheheqesi: Dr. Neritan SHKODRANI Firma ________ Diplomanti: ERISELA OZUNI Firma ________ Kontrolli i pare date ____________ Kontrolloi Pergj. Seksionit: Ervin PAÇO Udheheqesi: Dr. Neritan SHKODRANI Kontrolli i dyte date Kontrolloi Pergj. Seksionit: Ervin PAÇO Udheheqesi: Dr. Neritan SHKODRANI PERGJEGJES I DEPARTAMENTIT Dr. Neritan SHKODRANI
  5. 5. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 5 Shenim: Kjo flete plotesohet ne dy kopje. Njera i bashkengjitet relacionit te projekt diplomes dhe tjetra ruhet ne department. PERMBAJTJA E DIPLOMES  METODA DHE KRITERETE PROJEKTIMIT TE SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE  SHEMBULL KONKRET I LLOGARITJES SE SHTRESAVE NE PORTE  KRITERET DHE TEKNIKAT E REHABILITIMITTE SHTRESAVE NE PORTE TEMAT: 1. HYRJA 2. PARATHENIE 3. PERSHKRIMI I MANUALIT 3.1 –PROJEKTIMI I SHTRESAVE NE SIPERFAQET ME TRAFIK 3.2 –PROJEKTIMI I SHTRESAVE TE DEPERTUESHME NE SIPERFAQET ME TRAFIK 3.3 –PRINCIPET E PROJEKTIMIT 4. TEKNIKA E PERDORUR NE ANALIZA 4.1 –METODA E ELEMENTEVE TE FUNDEM 4.2 –SIPERFAQJA E SHTRESAVE STRUKTURA DHE THEMELI
  6. 6. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 6 5. KALIBRIMI I METODESSE PROJEKTIMIT 5.1 –KALIBRIMI 5.2 –PARMIET BAZE TE KALIBRIMIT 5.3 –PERPILIMI I GRAFIKEVE DHE TABELAVE TE PROJEKTIMIT 6. DETAJE TE MODELIT TE ELEMENTEVE TE FUNDEM 6.1 –ELEMENTET E FUNDEM AKSI-SIMETRIK 6.2 –PERMASAT DHE DETAJET E ELEMENTIT FUNDOR 6.3 –KONTRIBUTI I STRUKTURES SE PLLAKAVE TE BETONIT NE SIPERFAQEN E SHTRESAVE 7. MATERIALETE SHTRESAVE 7.1 –MATERIALET STANDARTE PER SIPERFAQEN DHE SHTRESEN E BAZES 7.2 –MATERIALI I STANDARTIT TE PROJEKTIMIT,SPECIFIKIME 7.3 –MATERIALET PER SHTRESEN E BAZES DHE NENBAZES 7.4 –MATERIALET PER SIPERFAQEN 7.5 –SPECIFIKIME PER MATERIALET E SHTRESAVE 7.6 –FAKTORET E EKUIVALENTIMIT TE MATERIALEVE 7.7 –TABELA E FAKTOREVE TE EKUIVALENTIMIT TE MATERIALEVE 7.8 –KARAKTERISTIKAT KRYESORE TE SHTRESAVE 7.9 –KRITERET E ZGJEDHJES SE SHTRIMIT ME BLLOK BETONI 8. NGARKIMI I SHTRESAVE 8.1 –NGARKESA NJESORE EKUIVALENTE (SEWL) 8.2 –NGARKESA E APLIKUAR NGA PAJISJET LEVIZESE 8.3 –PERCAKTIMI I NGARKESES KRITIKE 8.4 –SHPERNDARJA E PESHES SE KONTENIEREVE 8.5 –PESHA KRITIKE E KONTENIEREVE 8.6 –EFEKTET E GOMAVE TE MAKINERIVE 8.7 –FAKTORET DINAMIKE 8.8 –NGARKESA E SHKAKTUAR NGA VENDOSJA E KONTENIEREVE 8.9 –MEKANIZMAT(RROTAT) E TRAILERAVE 8.10 –FAKTORET E EKUIVALENTIMIT TE NDIKIMIT TE RROTAVE 8.11 –LLOGARITJA E NGARKESES SE MAKINERIVE
  7. 7. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 7 8.11.1-FRONT LIFT TRUCKS AND REACH STACKERS 8.11.2-STRADDLE CARRIERS 8.11.3-SIDE LIFT TRUCKS 8.11.4- VINÇ URE 8.11.5-TRACTOR DHE TRAILERA 8.11.6-VINÇ I LEVIZSHEM 9. PROJEKTIMI I SHTRESAVE 9.1 –SHTRESA E NENBAZES DHE THEMELIT 9.2 –INVESTIGIMI I SIPERFAQES SE NDERTIMIT 9.3 –MATERIALET ALTERNATIVE PER NENBAZAT 10. ZGJIDHJAE FUGAVE NE SIPERFAQET RIGJIDE 10.1 – FUGAT NE SHTRESEN E SIPERFAQES PREJ BETONI TE PAPERFORCUAR 10.1.1 - FUGAT NE SIPERFAQET RIGJIDE 10.1.2 - NYJET NDARESE DHE IZOLUESE 10.1.3 - LIDHJE KONSRUKTIVE 10.1.4 - SHPERNDARJA E NGARKESES 10.2 – FUGAT NE SHTRESEN E SIPERFAQES PREJ BETONI TE PERFORCUAR 10.3 – FUGAT NE SHTRESEN E SIPERFAQES PREJ BETONI VAZHDUESHMERISHT TE PERFORCUAR 11. REHABILITIMI I SHTRESAVERIGJIDE 11.1 – PARATHENIA 11.2 – REHABILITIMI I SHTRESAVE ME BETON TE PARAPERGATITUR 11.3 – REHABILITIMI I SHTRESAVE ELESTIKE 11.4 – PERMBLEDHJE E PROCEDURAVE TE REHABILITIMIT TE SHTRESAVE 11.5 – TEKNIKA E PERDORUR PER PROJEKTIMIN E REHABILITIMIT TE SHTRESAVE 11.6 – PROÇEDURA E TRANSFORMIMIT TE SHTRESAVE
  8. 8. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 8 12. PJESA APLIKATIVE E METODES SE PROJEKTIMIT 12.1 –PROJEKTIMI I SHTRESAVE –SHEMBULL 1 12.2 –PROJEKTIMI I SHTRESAVE –SHEMBULL 2 12.3 –APLIKIMI I FAKTOREVE TE EKUIVALENTIMIT TE MATERIALEVE 12.4 –VLERESIMI I GJENDJES SE SHTRESAVE 12.5 –REHABILITIMI I SHTRESAVE 12.6 –RELACION I PROJEKTIMIT TE SHTRESAVE NE PORTIN E DURRESIT 12.7 –METODA ANALITIKE NE PROJEKTIMIN E SHTRESAVE RIGJIDE SIPAS HIPOTEZES SE WESTERGARD 13.KUSHTET E PROJEKTIMIT(DESIGN CHARTS) 1.HYRJA Qëllimi i procesit te projektimit te shtresave ne porte dhe ne industri te renda te ngjashme eshte sigurimi i funksionalitetit te tyre per një periudhë të paracaktuar kohe. Ekzistojnë kater kategoritë dështimit të detyres se projektimit te shtresave per keto industri,te cilat jane: - Dështimi ne lidhje me mjedisin - Dështimi i Struktures - Dështimi i sipërfaqes se shtresave - Dështim operacional Secila prej këtyre kategorive mund të shkaktoje defekte në një nga tre kategorite e tjera,per kete arsye eshte e nevojshme qe ne projektimin e shtresave ne porte te studiohen te gjitha kategorite e elementeve te perfshire ne permbushjen e qellimit te projektit. Për te arritur ne nje studim te plote projekti duhet te permbaje elementet vijuese:  Projektimi i sistemeve te qendrueshme te kullimit te ujrave  Projektimi strukturor  Projektimi i sistemit te drenazhimit te siperfaqes  Karakteristikat e sipërfaqes
  9. 9. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 9  Parashikimi i shërbimeve te mundshme nëntokësore  Menaxhimi i trafikut dhe magazinimi i materialeve te kantierit  Ndikimi ne objektet tjera dhe strukturat ekzistuese  Zgjedhja e teknikave të përshtatshme të ndërtimit  Ndikimi ne mjedis  Ana estetikë e vepres Ky manual është i perqndruar veçanërisht ne projektimin strukturore te shtresave te shërbimit ne porte e industri të tjera. I rekomandohet projektuesit të marrë në shqyrtim të gjitha çështjet e permendura më lart, duke patur parasysh se ne projekte të veçantë lind nevoja te studiohen edhe elemente te tjera specifike të cilat nuk janë të dhëna, por që mund të jenë të rëndësishme në projektimin e sakte te vepres. Neglizhimi i një ose më shumë komponenteve të procesit të projektimit mund të çojë në pakësim progresiv te punës se vepres se projektuar, derisa te arrihet ne nje ose më shumë prej tre kategorive të dështimit. 2.PARATHENIE Ne manualin mbi te cilin bazohet ky relacion per projektimin e shtresave rigjide ne Porte dhe industri te renda për herë të parë, përfshihet në metodën e projektimit një mënyrë e re radikale për të analizuar shtresat rigjide. Studimet kërkimore mbi të cilat ishin bazuar specialistet ne Edicionet e mepareshme te tij u bene në vitet 1970 dhe per analizimin e tyre u perdoren programe kalkuluese kompjuterike. Kjo do të thotë se sforcimet dhe deformimet relative mund të llogariten saktësisht vetëm ne një ose dy pika të veçanta të strukturës se shtresave. Kjo ka bërë që procesi i projektimit te bazohet në konceptin e NGARKESES NJESORE EKUIVALENTE TE MEKANIZMIT(RROTES) duke marre ne konsiderate trafikun qe do te pesojne shtresat. Ky koncept beri qe studimet e kryera, ne te cilat bazohet edhe ky edicion i manualit, të tregojnë se procesi i projektimit të shtresave rigjide mund të ndahet në tre faza:  Zgjedhja e siperfaqes  Projketimi i shtreses se bazës  Projketimi i pershtatshem per shtresen e mbeshtetjes(nenbaza,themeli) Duke bëre këtë ndarje, saktesia e projektimit eshte me e madhe dhe procesi i projektimit eshte me i thjeshtuar aq sa per kete eshte e nevojshme ti referohemi vetem nje grafiku dhe tabele. Keto do te përdoren për te zgjedhur ne proporcionin e duhur zhvillimin e shtreses se bazes te nje pakete me shtresa rigjide. Gjate 25 viteve te fundit jane perdorur me sukses ne projektimin e shtresave rigjide
  10. 10. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 10 FAKTORET E KONVERTIMIT TE MATERIALEVE apoFAKTORET E EKUIVALENTIMIT TE MATERIALEVE në mënyrë që ketofaktore tani mund të përdoren si një mjet për të shkëmbyer në mënyrë efektive një material për një tjetër gjatë procesit të projektimit dhe gjithashtu në projektimin e shtreses se mbulimit ne rikonstruksionin e shtresave ekzistuese. Kjo do të thotë se kur një projekt eshtë prodhuar duke përdorur keto grafik projektimi(Design Chart), projektuesit mund të gjenerojnë zgjidhje te shumta alternative duke përdorur materiale te ndryshme dhe të hetojë në mënyrë të plotë një sërë zgjidhjesh. 3.PERSHKRIMI I MANUALIT Ky Manual mund të përdoret për të projektuar shtresa rigjide qe i nenshtrohen veprimit te ngarkesave nga ato me vlera me te ulta ne rruge e autostrada deri ne ngarkesa shume te medha si ato qe hasen në porte dhe industri te tjera te rënda. 3.1–PROJEKTIMI I SHTRESAVE NE SIPERFAQET ME TRAFIK Megjithëse manuali mund të përdoret për një gamë të gjerë kombinimesh te materialeve, në vijim janë dhene paketat e shtresave me te përdorura dhe te provuara të suksesshme:  Shtrim me blloqe betoni me bazë te çimentos te lidhur përfshin komponentët e mëposhtëm: 80mm trashesi per blloqet e betonit 30mm trashesiper materialet e shtreses lidhese Baza me material cimento te lidhur Nen-baza me mateterial shkemb te grimcuar ose me cimento te lidhur Material I fraksionuar per shtresen e tokes(Subgrade) nqs CBR eshte me e vogel se 5%.  Shtrim me beton te parapergatitur përfshin komponentët e mëposhtëm: Pllaka te plota betoni te parapergatitur ose te perforcuara Nen baza me Shkemb te grimcuar ose me cimento te lidhur Cakell I fraksionuar per shtresen Subgrade nqs CBR eshte me e vogel se 5%.
  11. 11. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 11 3.2–PROJEKTIMI I SHTRESAVE TE DEPERTUESHME NE SIPERFAQET ME TRAFIK Ka tre sisteme kryesore të përshtatshme për projektimin e shtresave te depërtueshme duke përdorur si veshje te siperfaqes blloqe betoni. SISTEMI A = DEPERTUESHMERI TOTALE Ky sistem lejon te gjithe ujin qe bie mbi trotuar të depërtoje poshtë nëpërmjet fugave midis blloqeve te betonit, duke kaluar nëpër strukturen e shtresave më poshtë dhe përfundimisht arrin ne token natyrale subgrade. Do te kemi nje grumbullim te përkohëshem te ujit ne shtresen e nen bazes i cili lejon nje depozitimin fillestar te ujit përpara se të kaloje me poshte. Ky sistem eshte i njohur si sistem me zero shkarkim meqenese asnje pjese e ujit qe deperton nuk shkarkohet ne sistemet konvencionale te kullimit. Paketa e shtresave përfshin komponentët e mëposhtëm: 80mm trashesi per blloqet e depertueshme te betonit 30mm trashesiper materialet e shtreses lidhese Baza betoni me cimento te lidhur Shtrese materiali gjeotekstili SISTEMI B = DEPERTUESHMERI PJESORE Ky sistem lejon nje pjese te ujit të depërtoje nëpër shtresa por, ndryshe nga Sistemi A, një serie tubash jane futur në nivelin e shtreses se nenbazes ne menyre qe ujrat e mbetura të shkarkohen ne sistemet e ndryshme te drenazhimit të tilla si kanalet, vijat e ujit etj. Sistemi B mund të përdoret në situata ku toka natyrale ekzistuese mund të mos jetë e aftë të përthithë të gjithe ujin. Ky sistem, mund te parandaloje humbjen e stabilitetit te tokes ekzistuese. SISTEMI C = PA DEPERTUESHMERI Ky sistem lejon kapjen e plotë te ujit duke përdorur një membrane te padepertueshme, fleksibël e cila vendoset në krye të nivelit te formacionit dhe siper anëve te zhvillimit te shtresave në mënyrë qe të formohet një rrjet kullimi efektiv. Ky system eshtë përdorur në situatat kur toka natyrale ekzistuese ka depërtueshmërishume te ulet ose nje fortesi të vogel dhe do të dëmtohej nga futja e nje mase uji shtesë. Ai mund të përdoret gjithashtu për të mbrojtur zona të ndjeshme ndaj permbytjeve. Një sërë tubash jane
  12. 12. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 12 vendosur në krye të membranes te padepertueshme për të transmetuar ujin ne kanalet, linjat e tubave,vijat e ujit apo sistemet e tjera te trajtimit te ujit. Paketa e shtresave përfshin komponentët e mëposhtëm: 80mm trashesi per blloqet e depertueshme te betonit 30mm trashesiper materialet e shtreses lidhese Baza betoni me cimento te lidhur Shtrese prej 2000njesi materiali polythene rezistent ndaj ujit ne siperfaqe te perimetrit. Nen baza me material shkemb te copezuar ose cimento te stabilizuar Cakell I fraksionuar nqs toka natyrale ka CBR me te vogel se 5%. Per te treja tipet e sistemeve te pershkruara me siper baza no-fines e betonit do te zgjidhet e tille qe kubiket 1x1 gjate 28 diteve te arrijne nje rezistence kompresive prej 10N/mm2 ne menyre qe te jene ekuivalente te C8/10 Mix Granulare me baze Cimento, I cili eshte edhe materiali standart I perdorur gjate procesit te projektimit. Ne tabelen me poshte jepet shperndarja permasave te grimcave no-fines te betonit: Permasat e Sites (mm) % e materialit qe kalon 40 100 20 90-99 10 25-75 4 0-15 1 0 Vlerat limit te permasave te grimcave te materialeve te shtreses poshte siperfaqes duhet te jene sipas tabeles me poshte. Permasat e sites (mm) % e materialit qe kalon 14 100 10 99-100 6.3 80-99 2 0-20 1 0.5
  13. 13. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 13 3.3-PRINCIPET E PROJEKTIMIT Principet e projektimit ne kete manual bazohen ne kriterin qe shtresat rigjide duhet te projektohen ne menyre te tille qe te qendrojne ne sherbim gjate gjithe jetes se projektimit. Nga ana strukturore prishja e performances se sherbimit ne shtresat rigjide ndodh per 2 arsye kryesore; per shkak te lindjes se sforcimeve teper te medha horizontale ne shtresen e bazes ose per shkak sforcimeve kompresive vertikale gjithashtu teper te medha ne shtresen e tokes natyrale sub-grade. Per shtresat me baze te lidhur nderjet terheqese ne shtresen e bazes jane ato qe perdoren per projektim ndersa per shtresat ku baza eshte prej materiali granular per llogaritje gjate procesit te projektimit merren sforcimet terheqese ne toke(Sub-grade). Nqs deformimi I siperfaqes se trotuarit arrin ne vlerat 50mm-75mm atehere kemi prishjen e struktures se shtresave. 4.TEKNIKA E PERDORUR NE ANALIZA 4.1- METODA E ELEMENTEVE TE FUNDEM Per të arritur ne grafiket dhe tabelat perfundimtare ne baze te te cilave do te zhvillohet procesi i projektimit, shtresat janë analizuar duke përdorur metodën e elementeve te fundit,metode ne te cilen është studiuar një model qe të përfaqësojë të gjitha elementet e paketes se shtresave. Karaketristikat elastike dhe vlerat e koficientit te Puasonit janë zgjedhur për të përshkruar sjelljen e çdo elemnti te platformës. Lodhja e shtresave eshte marrë parasysh duke percaktuar nderjet limit ndaj te cilave mund te eksopozohet platforma gjate kalimit vetem një here te nje ngarkese të lëvizshme dhe pastaj të zvogëlojë vleren e ketyre nderjevepër llogari lodhjes se platformes gjate kalimeve të shumëfishta te ngarkesave. 4.2- SIPERFAQJA E SHTRESAVE, STRUKTURA DHE THEMELI Studiuesit ne kete manual kane perdorur një metodë te re projektimi e cila lejon një procedure më të thjeshtë te zhvillimit te ketij procesi. Sipas kesajmetode ndahet projektimi i shtresave ne tre pjese, ne studimin e shtresave te mbeshtetjes(nenbaza,themeli) , ne studimin e struktures dhe ne studimin e siperfaqes
  14. 14. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 14 ne mënyrë që trashesia e struktures(bazës) mund të zgjidhet ne proporcionin e duhur qe të perballoje ngarkesen e aplikuar dhe ajo e mbeshtetjes te zhvillohet ne menyren e duhur per ti ofruar suportin e nevojshem shtresave ne pjesën e sipërme, duke marrë parasysh kushtet e terrenit. Ne procesin e projektimit te shtresave per autostradat jepen edhe udhezimet ne lidhje me shtresen e themelit te rruges te cilat bejne lidhjen e specifikimeve te nen-bazes dhe materialit per shtresen e mbeshtetjes me aftesine mbajtese te tokes natyrale aq sa ne Sub-grade gjithmone nderjet jane ne nivel te krahesueshem me aftesine mbajtese te tij. E njejta teknike eshte huazuar ne kete manual per shtresen e mbeshtetjes, eshte rritur trashesia ne menyre qe te mund te perballoje ngarkesa shume me te medha se atyre qe i nenshtrohet nje autostrade. Në thelb, zhvillimet e fundit në metodat e projektimit te shtresave rigjide ne industrite e renda e kanë ndara procesin e projektimit ne: projektimin e themelit te platformes i cili bazohet në aftesine mbajtese te tokes (subgrade), projektimin e bazes e cila është e bazuar në regjimin e ngarkimit dhe projektimin e siperfaqes e cila bazohet ne nevojat operacionale te saj(megjithate sipas disa metodave merren parasysh ne kete faze edhe dobite e karakteristikave te materialeve te perdorura per siperfaqen sidomos ne rastet e shtresave bituminoze, materialet e perdorura per siperfaqen kane karakteristika te ndryshme nga ato te perdorura per per shtresen e bazes). 5.KALIBRIMI I METODËS SE PROJEKTIMIT 5.1 –KALIBRIMI Të gjitha procedurat e projektimit te bazuara në analiza mekanike, perfshire ketu edhe analizat e elementeve te fundem, kërkojnë kritere te provuara për nivelet e sforcimeve apo deformimeve te cilat jane ne vlera limit,pra nuk mund te kalohen. Zakonisht ,këto kritere perbehen nga sforcime terheqese qe njihen qe ekzistojnë në dizejnime te suksesshme te produkteve nepermjet metodave empirike te projektimit. Kjo do të thotë se modeli mekanik kalibrohet ne menyre efektive dhe rezultatet qe jep procesi I projektimit I bazuar ne kete model do të ketë të njëjtin nivel të integritetit si ato të prodhuara duke përdorur metodën empirike te projektimit. Meqenese regjimi I ngarkimit ne trotuaret rigjide eshtë shume kompleks, procesi I projektimit nuk mund të bazohet në vlerësimin e aftesise mbajtese te materialeve nga teste të thjeshta mbi elasticitetin ose flexibilitetin e tyre sepse duhen marre parasysh edhe ndërveprimet komplekse të deformimeve te vete materialit. Çdo material i dhene nuk ka elasticitet, flexibilitet dhe aftesi ngjeshese te njejte gjithmone. Këto vlera janë të varur nga forma, madhësia e objekteve në të cilat janë
  15. 15. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 15 formuar materialet dhe nderjet ekzistuese në plane të tjera. Fakti që një fraksion kubik apo cilindrike i materialit jep nje aftesi mbajtese te caktuar nuk do të thotë se pikërisht i njëjti material si pjese e paketes se shtresave te nje trotuari do të ketë të njëjten aftesi mbajtese(edhe në rastin e kur materiali eshte njelloj i kompaktesuar). Tabela E3 (Shtojcën E të TRL615) tregon se per një klasë te dhënë te materialit me baze çimento te lidhura (CBM3), me rezistence ne terheqje 0.99 N/mm2 ka rezistence ne perkulje 1.65N/mm2 5.2 - PARMIET BAZE TE KALIBRIMIT Në këtë manual vlera e sforcimeve te lejuara mbi të cilat jane formuluar tabelat dhe grafiket e projektimit jane percaktuar si vijon: Një metodë e provuar projektimi gjysmë-empirike u përdor për të vlerësuar nivelet e nderjeve në pika kritike sipas menyres se meposhtme. BS 75336 (standartet e projektimit britanike) është përdorur për të prodhuar një seri shembujsh që mbulojnë një gamë të gjerë te situatave ne te cilat mund te ndodhet paketa e shtresave dhe me pas ketojane analizuar duke përdorur të njëjtën metode te elementeve lineare elastik fundor per te përcaktuar ne këtë menyre nderjet e lejueshme. Nderjet te cilat jane vertetuar nga metoda me siper se ekzistojne ne paketen e shtresave sipas BS 7533 janë përdorur në këtë manual si sforcimet kritike te projektimit. Me fjalë të tjera, tabelat dhe grafiket e projektimit janë prodhuar duke përdorur të njëjtin model te elementeve fundor, model i cili u përdor për të analizuar një sërë situatash ne te cilen mud te ndodhet trotuari te nxjerra nga BS 7533. Duke u nisur nga përvoja dhe metodologjia e BS7533 eshte bere i mundur projektimi i te gjithe atyre trotuareve qe hasen ne rastet e projektimit te shtresave rigjide. Shtresat ne tabelen 1 jane llogaritur sipas metodes se elementeve te fundit per nje ngarkese vetem 70kN. Kjo ngarkese eshte eshte nje nga ngarkesat qe shtresat e paketes mund te mbajne duke marre parasysh edhe dinamiken e mjeteve. Tabela 1: Te dhenat e marra nga analiza e elementeve te fundem sipas BS 75336 (standartet e projektimit britanike) Millions of Standart Axles Trashesiae bazes (mm) Sforcimet ne Modelin e Elementeve te fundem (N/mm2 ) Sforcimet e lejuara (N/mm2 ) 0.25-1.5 105 1.766 1.178 1.5-4 145 1.404 0.936
  16. 16. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 16 4 to 8 195 1.046 0.697 8 to 12 245 0.791 0.527 Grafiket dhe tabelat ne te cilat referohet projektimi i shtresave rigjide jane formuluar duke dhene trashesite bazes te tille qe te jape sforcime ne vlera te ngjashme me ato te paraqitura ne tabelen me siper. Vlerat e mara nga 56 analizat e bera per 56 kombinime te ngarkeses njesore ekuivalente te mekanizmit (SEWL) me trashesi te ndryshme te bazes jepen ne tabelat me poshte. Tabela 2: Te dhenat e analizes se elementeve te fundem per trashesi te bazes 700mm. Ngarkesa(kN) Rezistenca (N/mm2 ) Shmangia (mm) 750 1.262 0.406 700 1.192 0.383 650 1.117 0.358 600 1.041 0.333 550 0.962 0.308 500 0.886 0.285 450 0.804 0.26 400 0.72 0.236 350 300 250 200 150 100 50 Tabela 3: Te dhenat e analizes se elementeve te fundem per trashesi te bazes 650mm. Ngarkesa(kN) Rezistenca(N/mm2) Shmangia (mm) 750 1.452 0.474 700 1.370 0.446 650 1.286 0.418 600 1.199 0.389 550 1.110 0.36 500 1.020 0.332 450 0.925 0.302 400 0.830 0.272 350 0.739 0.244
  17. 17. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 17 300 250 200 150 100 50 Tabela 4: Te dhenat e analizes se elementeve te fundem per trashesi te bazes 600mm. Ngarkesa(kN) Rezistenca(N/mm2) Shmangia (mm) 750 1.686 0.552 700 1.592 0.519 650 1.496 0.486 600 1.396 0.452 550 1.292 0.418 500 1.189 0.384 450 1.081 0.35 400 0.971 0.314 350 0.865 0.282 300 0.751 0.246 250 200 150 100 50 Tabeal 5: Te dhenat e analizes se elementeve te fundem per trashesi te bazes 500mm. Ngarkesa(kN) Rezistenca(N/mm2) Shmangia (mm) 750 2.320 0.802 700 2.193 0.753 650 2.062 0.704 600 1.927 0.654 550 1.784 0.623 500 1.647 0.554 450 1.496 0.500 400 1.346 0.450 350 1.200 0.415 300 1.043 0.350 250 0.882 0.297
  18. 18. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 18 200 0.715 0.243 150 100 50 Tabela 6: Te dhenat e analizes se elementeve te fundem per trashesi te bazes 400mm. Ngarkesa(kN) Rezistenca(N/mm2) Shmangia (mm) 750 700 650 600 550 500 2.398 0.813 450 2.184 0.735 400 1.970 0.659 350 1.757 0.585 300 1.530 0.507 250 1.296 0.428 200 1.053 0.347 150 0.804 0.267 100 50 Tabela 7: Te dhenat e analizes se elementeve te fundem per trashesi te bazes 300mm. Ngarkesa(kN) Rezistenca(N/mm2) Shmangia (mm) 750 700 650 600 550 500 450 400 350 3.023 0.806 300 2.420 0.761 250 2.051 0.639 200 1.678 0.518 150 1.286 0.394
  19. 19. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 19 100 0.882 0.267 50 Tabela 8: Te dhenat e analizes se elementeve te fundem per trashesi te bazes 200mm. Ngarkesa(kN) Rezistenca(N/mm2) Shmangia (mm) 750 700 650 600 550 500 450 400 350 300 250 200 3.023 0.806 150 2.330 0.612 100 1.605 0.415 50 0.835 0.211 5.3-PERPILIMI I GRAFIKEVE DHE TABELAVE TE PROJEKTIMIT Grafiket e projektimit (Design chart) jane perpiluar duke analizuar rezultatet e marra nga analizat e paraqitura ne tabelat me siper. Nga ketorezultate arrihet ne perfundimin qe vlerat maximale te sforcimeve ne materialin standart te perdorur qe eshte C8/10Mix Granulor me baze cimento jane si me poshte: Ngarkesa ekuivalente Njesi REZISTENCA(N/mm2 ) >250000 1.3 250000 deri 1.5*106 1.1 1.4*106 deri 4*106 0.9 4*106 deri 8*106 0.7 8*106 deri 12*106 0.5
  20. 20. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 20 6.DETAJE TE MODELIT TE ELEMENTEVE TE FUNDEM 6.1- ELEMENTET E FUNDEM AKSI-SIMETRIK Modeli i Elementeve fundor të përdorur në zhvillimin e tabeles dhe grafikeve te projektimit(Design Chart) dhe në ushtrimin e kalibrimit përbehet nga nje model ideal axi-simetrik me forme cilindrike me diametër 12 metra dhe thellësi 6metra. Ky model eshte modeluar nga 480 elemente te fundem tre-dimensional aksi-simetrik. Ne diagramen e mëposhtme ilustrohet menyra se si elementet fundor tre aksial jane kombinuar per te formuar një pakete shtresash. Sipas metodes se Elementeve fundor, secila nga të dy format rrethore si dhe ajo qendrore përbëjnë një Element fundor aksi-simetrik ndersa forma rrethore e fundit jep nje pakete shtresash te ndertuar nga keto 3 elemente te fundem. Diagrama 3- dimensionale tregon modelin e përdorur.
  21. 21. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 21 6.2- PERMASAT DHE DETAJET E ELEMENTIT FUNDOR Siç tregohet ne modelin me shtresa rigjide, Figura 1 përbëhet nga 24 Elemente fundor koncentrik ku çdonjeri prej tyre formon shtresa me diametër 12 metra. Sipërfaqja(blloku I betonit plus materialin e shtreses lidhese) përbëhet nga një shtresë prej 24 Elementesh axi-simetrik fundor. Baza përfshin tetë shtresa prej24 Elementesh axi-simetrik fundor, e nën-baza përfshin dy shtresa të prej 24 Elementesh axi-simetrik fundor dhe terreninatyral është modeluar nga shtatë shtresa prej 24 Elementesh axi- simetrik fundor me një thellësi prej 6 metra. Edhe pse nuk përdoren në zhvillimin e Design Chart, modeli lejon simulimin e shtresave te terrenit natyral me karakteristika te ndryshme inxhinierike. Për shembull, mund të parashikohet ne model ndikimi i një shtresë torfë qe permban depozita aluviale.  DETAJE TE ELEMENTIT TE FUNDEM
  22. 22. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 22 Cdo pike nyjë ne perimetrin e modelit është përmbajtur horizontalisht dhe në nivelin më të ulët është i kufizuar si horizontalisht dhe vertikalisht. Një ngarkesë është aplikuar në krye qendër të modelit duke aplikuar presion për dy Elementet fundor më te thellë dhe duke bere rregullimin e gjeometrisë për të siguruar që rrezja e jashtme e unazes se dytë te përputhet me siperfaqen e kontaktit të gomave te mekanizmave ose siperfaqja e kontaktit gjate vendosjes se kontenierit. Rrjezja e veprimit te ngarkesës percaktohet nga marrja e ngarkesës si nje presion që aplikohet ne vleren 1.0N/mm2 per rastin e mekanizmave me goma pneumatike. 6.3 –KONTRIBUTI I STRUKTURES SE PLLAKAVE TE BETONIT NE SIPERFAQEN E SHTRESAVE Zhvillimi i studimeve ka treguar se variacione të mëdha ne shtangësine e sipërfaqes kane pak ndikim mbi punën e shtresave. Për të ilustruar këtë, një seri analizash Elementesh fundor jane kryer duke përdorur katër vlerat e shtangësise se sipërfaqes te treguara në Tabelën 9. Tabela 9: Ndryshimi i sforcimeve terheqese ne shtresen e bazes sipas ndryshimir te shtangesise se siperfaqes. Secila prej katër vlerave qe japin shtangesi siperfaqes u përdoren per te krijuar nje model Elementesh fundor, modeli i cili duhet te përballoj një ngarkesë 300kN mbi token natyrale(subgrade) me një CBR prej 3%. Tabela 9 tregon se një ndryshim në shtangesine e sipërfaqes nga 1000N/mm2 në 8000N/mm2 të çon në një ndryshim vetëm prej4% në nderjet maksimale ne shtresen e bazes. Pjesa me e madhe e autoriteteve konsiderojnë se blloqet e betonit per shtrim kane një ngurtësi midis 1000N/mm2 dhe 5000N/mm2 e cila do të çojë në një ndryshim të nderjeve ne shtresen e bazes me vlere më pak se 2%. Kjo sugjeron se çdo permiresim I struktures me Shtangesia e siperfaqes (N/mm2) Sforcimet max ne Baze (N/mm2) 1000 1.18 2000 1.16 4000 1.15 8000 1.13
  23. 23. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 23 elemente te ndryshme, te cilat mund të aplikohen ne bllokun e betonit me menyra te ndryshme inxhinierike do te jepte pak ose aspak pasoja ne permiresimin e punes se shtresave rigjide. Në thelb, blloqet e betonit duhet të zgjidhen mbi bazën qe sipërfaqja mbetet e qëndrueshme nën regjimin e ngarkesave. Pllaka e betonit qe duhet te perdoret per te plotesuar kriteret e mesiperme ka ne plan forme drejtkendore me dimensione 200mm x 100mm dhe trashesi 80mm. Shume blloqe betony me forme jo drejtkendore gjithashtu mund te arrijne nje nivel te kenaqeshem stabiliteti. Arsyetimii mësipërme nuk do të thotë se performanca strukturore e blloqeve te betonit ka kontribut dhe rendesi te vogel. Dobite kryesore qe jep struktura e betonit per shtrim eshte në ngritjen e ngarkesës nëpër lartesine e bllokut dhe neper kursin e materialit (110mm). Nëse blloqet dhe materiale nga te cilat perbehet janë lënë jashtë nga modeli i Elementeve fundor,atehere nderjet ne shtresen e bazës do te rriten ndjeshëm. Nga kjo analizë tregohet se është siguruar qe blloqet janë instaluar dhe do te mbeten te qëndrueshem, nuk ka asnjë përfitim në konsiderimin e llojeve të ndryshme te blloqeve. Rritja e trashesise se pllakave, psh ne 100mm ose 120 mm, do të ndihmonte por zakonisht nuk eshte e nevojshme dhe ka disavantazhe ne kosto. 7.MATERIALET E SHTRESAVE 7.1-MATERIALET STANDARTE PER SIPERFAQEN DHE SHTRESEN E BAZES Me futjen e teknologjive me te fundit ne fushen e makinerive, sot ne industri te renda operojne pajisje te afta te vendosin një kontejner te rende siper nje grumbulli prej kater kontenierësh, struktura kryesore per te ndertuar siperfaqet rigjide ne industri te renda jane bere materialet e blloqet e betonit, Materiale te tjera si; materialet me baze hidrologjike (HBM), mix granular me baze cimento(CBGM), Mix materiale skorje(SBM) and Mix materiale hiri(FABM) eshte vertetuar se jane material me kosto te larte dhe qe kerkojne mirembajtje te vazhdueshme ndonjëherë janë të përfshira edhe materiale me baze bituminoze. Prandaj, në metodën e projektimit të paraqitur në këtë Manual, HBM sherben si nje mbështetje per blloqet e betonit te perdorura per ndertim. Sipas ketij manuali projektuesit i lejohet qe te marrë në shqyrtim edhe material te tjera, por rekomandohet që ato perdoren vetem ne ato raste kur specifika e projektit kerkon shmangie nga ajo qe eshte eksperienca 30 vjecare ne kete fushe.
  24. 24. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 24 7.2-MATERIALI I STANDARTIT TE PROJEKTIMIT,SPECIFIKIME Ne tabelat 10 dhe 11 eshtë përcaktuar equivalenca dhe karakteristikat strukturore te materialeve me baze hidrologjike(HBM). Në këtë Manual, procesi i projektimit përfshin zgjedhjen shtresave te një pakete duke përdorur kategorinë e CBGM referuar si C8/10 (shih më poshtë), dhe me pas zevendesimin me material alternative nepermjet Faktorit te Ekuivalentimit te Materialeve (MEF). C8/10 është ekuivalente me CBM3 e cila ishte materiali standart i përdorur ne edicinin e tretë te ketijManuali, i cili u botua në vitin 1996. Pranimi i një materiali standart bazë në zhvillimin e analizave dhe me pas zevendesimi i tij me materiale të tjera mbi bazën e Faktoreve te Ekuivalentimit te Materialeve (MEF) e thjeshtëson se tepermiprocesin e projektimit dhe në të njëjtën kohë lejon gjenerimin e menjëherëshem te shume zgjidhjeve alternative dhe si rrjedhim edhe krahesimin e ketyre zgjidhjeve alternative. Kjo është një metodologji projektimi e perqafuar nga shume projektues te kesaj fushe dhe kjo per arsye te pervojes se autorit te kesoj metode behet e mundur qe kjo qasje te jete e shpejtë dhe më rigoroze se sa metodat e perdorura me hershem.  SPECIFIKIME TE MATERIALI STANDARD C8/10 MIX GRANULOR ME BAZE ÇEMENTO Tabela dhe grafiket e projektimit (Design Chart) te dhena ne kete Manual bejne qe perocesi i projektimit te zhvillohet për paketa shtresash ne te cilat baza eshte e perbere prej Mix Granular me baze Çimento(CBGM) në përputhje me normat e projektimit ne vendet e perendimit. Ne ketonorma përfshihen dy sisteme klasifikimi për CBGM. Sistemi i pare ben klasifikimin e CGBM ne funksion te karakteristikave te aftesise mbajtese sic tregohet ne tabelen 11 ndersa Sistemi i dyte e ben klasifikimin ne funksion te nderjeve dhe modulit te elasticitetit ne diten e 28 te mostres cilindrike. Ne kete manual perdoret vetem sistemi i pare. Rezistenca aksiale ne terheqje = 0.3 (Rezistenca karakteristike cilindrike)2 /3 (pranojme H/D = 2 raportin e dimensioneve te cilindrit)
  25. 25. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 25 7.3- MATERIALET PER SHTRESEN E BAZES DHE NENBAZES Me poshte jepet nje diskutim i shkurter per karakteristikat e materialeve te ndryshme qe mund te perdoren si nenbaza(shtrihet direkt mbi subgrade ne rastin kur kualiteti I ketij te fundit eshte jo I mire) dhe bazave (shtrihen poshte siperfaqes. Diskutimi kerkon te permbledhe te gjitha mundesite e mundshme, por vetem disa prej tyre jane mare direkt ne konsiderate ne katalogun e projektimit te shtresave. 7.3.1 Nenbaze(subbase) kokrrizore. Kjo pjese e vendosur midis shtreses se bazes dhe shtreses se fundit te tokes, nuk eshte gjithmone prezente. Ne shtresat e porteve nenbaza zakonisht eshte nje shtrese e vazhduar e perbere me materiale te cilat jane mare nga gropa zhavorore, te cilat jane perdorur ashtu sic jane ose te modifikuara duke eliminuar kokrrizat e ashpra ose ate shume te imta. 7.3.2 Baza(base) kokrrizore. Baza eshte vendi ku qendron pjesa e siperfaqes e cila eshte e vendosur mbi subgrade.Ka dy lloj bazash te cilat varen nga lloji i materialit te perdorur: Baze kokrrizore dhe baze e trajtuar me binder bituminoz, pucolanik ose hidraulik. Bazat granulare jane te perbera totalisht ose pjeserisht prej kokrrizash te coptuara te cilat mund te kene kategori te vazhduar ose uniforme. Sot mix macadam ne te lagesht jane me shume te perdorura megjithse kjo nuk do te thote qe teknika e kufirit te macadamit ne te thate nuk duhet konsideruar. Duhet te merret ne konsidrate perdorimi i skorjeve dhe i materialeve te tjera te panevojshme por mbas coptimit te materialit. 7.3.3 Toke e qendrueshme me cimento Ky material eshte nje perzierje e tokave te zgjedhura, cimentos, ujit dhe ne disa raste dhe i aditiveve. Ndryshe nga materialet e diskutuara me siper te cilat perdoren me shume ne bazat, ky lloj materiali mund te perdoret dhe ne shtresat e bazes dhe te nenbazes. 7.3.4 Material granular me baze cimento. Ky material eshte perzierje e agregateve me cilesi te mire te cimentos, ujit dhe ne disa raste dhe i aditiveve. Agregatet jane plotesisht ose pjeserisht te coptuara. Permasat max te agregateve nuk duhet te jene me shume se 25mm per te penguar ndarjen dhe perqindja e grimcave te imta jo plastike te cilat kalojne siten 0.08mm duhet te jete e vogel. Forma kokrrizore e ketij materiali eshte nje perzierje macadam ne te lagesht.
  26. 26. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 26 Permbajtja e cimentos zakonisht vijon midis 3.5 dhe 5% te peshes se agregatit, ndersa permbajtja e ujit varion nga 4.5 dhe 6.5%. 7.3.5 Perzierja zhavor-skorrje. Kjo perzierje eshte e bazuar ne te njejta principe si materali granular me baze cimento. Binderi eshte prej pjesesh granulare te skorrjeve te furnaltave me perberje nga 10 deri 20% te peshes se agregatit. Meqenese binderi eshte pucolane, mund te shtohet nje agjent veprues sic eshte gelqerja normale me 1% te peshes se agregatit. Gjendet nje perzierje e vecante zhavor-skorrje e perbere prejagregatesh te kristalizuara te skorrjeve te furnaltave. Gjithashtu ky material ka perparesi ne krahasim me materialin granular me baze cimento, eshte me e gjate koha e shfrytezimit, eshte e afte te shperndahet ne trashesi te ndryshme dhe ka nje lidhje te ngushte midis forces se elasticitetit dhe modulit te ngurtesimit.Gjithashtu mund te perdoret si alternative brenda distances prej 100 km nga uzina qe prodhon skorrje. 7.3.6 Perzierja zhavor-asfalt. Ne kete rast perdoret nje emulsion bitumi i ngadalshem, zakonisht me perberje nen 3% binder asfalti. Emulsionet katonike dhe anionike perdoren ne varesite llojit te agregatit. Gjithashtu fortesia e saj eshte me e vogel se materialet granulare me baze cimento. Ajo ka perparesinga disa materiale si psh ajo nuk cahet nga tkurrja dhe mund te shperndahet ne nje rrjesht te gjere ne trashesi. 7.3.7 Beton I varfer. Ka 2 teknika ne lidhje me kete material, te cilat ndryshojne nga procedurat e vendosjes dhe permbajtja e ujit qe kerkojne. Teknika e pare merr ne konsiderate nje permbajtje me te larte te materialit granular me baze cimento dhe si rrjedhim vendoset me rulim ne vend. Teknika e dyte mer ne konsiderate qe betoni te kete permbajtje me te vogel te cimentos se normalja (rreth 150 kg/m3 sesa normalja 300 kg/m3 ) dhe vendoset ne kantier me vibrim. 7.4- MATERIALET PER SIPERFAQEN Materialet per siperfaqet ndryshojne gjeresisht me qellimin e perdorimit ne port. Disa prej tyre si psh betoni i vibruar mund te konsiderohen me rendesi te madhe ne shtresat e portit kurse te tjera sic jane shtresat e kullimit mund te perdoren ne rrethana te
  27. 27. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 27 caktuara. Megjithese te gjitha mundesite e mundshme jane perfshire, vetem disa prej tyre jane mare ne konsiderate ne standartet e projektimit te shtresave. 7.4.1 Betoni i vibruar. Keto shtresa jane te formuar nga pllaka me trashesi te ndryshme qe mund te variojne me perafersinga 0.15-0.40m. Siperfaqja e tyre eshte rreth (5x5)m2 dhe trashesia mund te ndertohet deri diku me e madhe, siperfaqja nuk duhet te jete me shume se 25 here te trashesise. Eshte menduar se pllakat me trashesi me pak se 0.20m nuk duhet te perdoren sepse trashesite e vogla rezultojne shume kritike per peshat e renda. Betoni i perbere me agregate te pershtatshme, min 300 kg/m3 cimento, raporti uje/cimento nen 0.5. dhe aditivet ne baze te kerkesave perzihen, shperndahen, vibrohen derisa te arrijne homogjenitetin, forcen elastike dhe rezistencen e veshjes se materialit. Forca elastike eshte karakteristika kryesore e trotuareve me beton ne krahasim me forcen ngjeshese, gjithashtu mund te vendosen dhe lidhje midis te dyjave. Projektuesit duhet te vendosin beton HP40 me karakteristika 28 ditore te forces elastike prej 4MPa. Kur perdoret beton HP35 renia e fortesise duhet te kompesohet duke rritur trashesine me 0.03m. Pervec kesajduhet te jete e qarte qe nuk ka rendesi vetem garancia per forcen elastike te pllakes por gjithashtu karakteristika te larta per forcen e betonit eshte e vetmja garanci kunder prishjes se betonit nga goditja (psh sip mbajtese te gjirit te detit) dhe sip ndarese(tek sip ne trafikun e automjeteve). Atje ku forca elastike nuk mund te vendoset dhe duke u nisur nga pikpamja e informacionit qe na jepet, betoni HP40 mund te zevendesohet me beton H300 (me force shtypese 28 ditore prej 30MPa) dhe beton HP35 me beton H250 (force shtypese 28 ditore prej 25MPa). Ne rruget e medha dhe te ngushta qe kane volum te madh dhe trafik te ngjeshur, pllakat prej betoni duhet te vendosen ne nje bazament qe nuk ka erozion. Ne siperfaqet e portit mbeshtetja duhet te jete ne shtresa granulare ose edhe nen toke nqs ajo ka standarte cilesore. Vendosja mund te kryhet duke perdorur procedura te ndryshme, duke shperndare betonin midis derrasave ose formave te tjera te punes, duke e kompaktesuar fillimisht me vibratore te brendshem dhe pastaj me trare vibrues. Mbas disa oresh nga vendosja (6-18ore), atje ku betoni eshte vendosur me copa, jane vene re lidhje te terthorta (dhe bashkime gjatesore atje ku copat e betonit jane mbi 5m te gjata) Perparesite me te medha te ketyre shtresave jane: -Atoju qendrojne vendosjes se presioneve te medha. -Atojapin nje siperfaqe shume te mire per trafikun e mjeteve ne port. -Atojane rezistente nga rreshqitja.
  28. 28. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 28 -Atozakonisht nuk japin deformacione duke i bere shume te pershtatshme per mjetet e renda ne trafik. -Siperfaqja nuk dobesohet nga derdhja e vajit, gazit apo produkteve te tjera te ngjashme dhe as nga temperaturat e larta. 7.4.2 Beton i kompaktesuar me rul. Keto jane shtresa te rrafshta betoni qe kane permbajtje te vogel te ujit (raporti uje/cimento eshte 0.35-0.40) te cilat ashtu si materialet granulare me permbajtje betoni, duhet te kompaktesohen me vibrim dhe me makina rul. Permbajtja e cimentos eshte te pakten 300 kg/m3 dhe me tip cimento V me pembajtje te larte te hirit. Rendesia me e madhe per te ardhmen e kesaj shtrese eshte se per konstruksion nuk eshte nevoja per makineri speciale dhe kryesisht per strukturen e saj qe eshte mjaft rezistente e cila ben te mundur qe ajo te funksionoje menjehere ne trafik duke evituar periudhen e zakonshme qe kerkohet per betonin e vibruar. Ne rastin kur ekziston frika se trafiku mund te shkaktoje shperberje siperfaqesore, betoni i kompaktesuar me rul mund te mbrohet nga disa veshje siperfaqesore. Gjithsesi ketoshtresa kerkojne nje mbeshtetje me kapacitet te mjaftueshem mbajtes keshtu qe betoni duhet te jete kompakt. 7.4.3 Betoni i perforcuar. Qellimi i perforcimit te pjeseve ne shtresa eshte te lidhe copat qe tkurren bashke. Nje rast i vecante eshte fortesimi i rende i betonit qe mund te shfrytezohet per gjiret mbajtese te kontenierit ku duhet nje garanci e plote. 7.4.4 Shtresat e perforcuara me beton. Qellimi i perforcimit te pjeseve ne ketoshtresa eshte te lidhe pjeset e cara terthor qe shfaqen ne menyre te pa shmangshme ne gjatesi te pllakes (8-30m). Kjo siguron tansmetimin e ngarkesave ne te cara, zvogelon permbajtjen e ujit dhe kullimit dhe pengon zgjerimin e te carave poshte trafikut. Mund te konsiderohet si nje teknike e vjeter qe ka me shume te meta sesa perparesi e cila nuk ka rruge per te kompesuar koston e larte te perfshire ne te. 7.4.5 Perforcim i vazhdueshem i shtresave prej betoni.
  29. 29. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 29 Bashkime te terthorta jane eleminuar ne ketoshtresa fale rritjes se vleres me 0.7% te hekurit ne komplet seksionin qe nga pjeset e gjata te perforcura. Shfaqen shume te cara me gjeresi me pak se 0.5mm, zakonisht ne intervale nga 1-3m te cilat praktikisht jane te pa konceptueshme. Ne shtresat e porteve kjolloj shtrese mund te jete me interes per trafikun e rende sepse perforcimi i sigurte kerkon mirembajtje. Vec kesaj trashesia pllakes mund te jete e vogel deri (4-5cm), gjithashtu kjo nuk e shton koston e perforcimit te pjeseve. 7.4.6 Beton i perforcuar me shufra. Porcione te pershtatshme te shufrave te hekurit jane shtuar ne beton per ti dhene veti fizike dhe mekanike te shtresave tradicionale prej betoni. Pjesa me efektive e ketyre llojeve te shufrave eshte e perbere prej tel hekuri te terhequr mbarimet e te cilave jane ne forme kanxhe, forma e te cilave garanton me mire ankorimin ne beton. Shufrat duhet te lidhen ne formen e nje kreheriper te penguar krijimin e xhungave ne betonin mix. Puna e fiber - beton peson renie me raportin gjatesi/diameter. Kur fibrat jane te vendosura ne forme kreheri, diametri ekuivalent eshte me i madh dhe si rrjedhim puna rritet. Forca e tendosjes se shufrave duhet te jete afersisht 1200 MPa dhe doza nuk duhet te jete poshte 30-40 kg/m3 Avantazhet me te medha te ketyre shtresave jane: -Forca me e madhe sidomos forca perkulese dhe rezistenca me e madhe dinamike lidhese, keshtu trashesia e pllakes mund te pakesohet. -Rezistence me e madhe lidhje per siperfaqen. -Tensioni tkurres absorbohet dhe shperndahet me mire,keshtu hapesirat bashkuese mund te rriten me 50%. -Rritje qendrueshmerise fale grades se vogel te carjeve. 7.4.7 Pllaka betoni te parapergatitura. Keto pllaka rrethore ose drejtkendore kane force shtypese te madhe (rreth40MPa). Ato zakonisht perforcohen dhe mund te pajisen perreth me qoshe mbajtese. Masat e tyre variojne nga 1.5-3m per anet dhe 0.16-0.l8m te trasha. Ne pergjithesi rezultatet e marra jane te keqija sepse rrethimet kane synim te humbasin duke shkaktuar deme ne automjete. Nje bllok betoni i rrafshet 0.25m i gjere me sip prej 2m2 ka treguer performanca me te mira. Tiparet me te mira te ketij materiali jane si ne vazhdim : -Ajo adopton shume zgjidhje te mundshme. -Arrihen sherbime edhe ne nen toke. -Lehtesi per rregullime dhe rehabilitime .
  30. 30. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 30 -Elementet lehtesisht mund te riperdoren megjithse ne praktike kjo nuk eshte dicka e thjeshte. 7.4.8 Shtrimi me bllok betoni. Blloqet e betonit jane elemente te parapregatitura dhe permasat e tyre pengojne shtrimin me dore. Ato ndryshojne ne varesite formes por zakonisht jane drejtkendore. Transmetimi I ngarkesave vertikale drejt bllokut eshte kryesore per te garantuar sjelljen e tyre dhe eshte arritur nepermjet reres qe mbush vendet ne fuga. Per te garantuar reagimin ndaj terheqjes horizontale,shtresa e rruges duhet te jete e perbere prejelementesh rigjide. Rera ne bashkime dhe tek shtrimi i rruges ka efekt ne kete reagim. Per sa i perket seksionit ne kryqezime, rruget ne ketozakonisht shtrohen ne bazament granular me permbajtje te vogel te grimcave te imta. Keto lloj shtresash kane shume karakteristika te njejta si te siperfaqes se betonit, me perjashtimin e rezistences nga deformimi e cila eshte me e madhe ne blloqet e betonit. Ajo ka karakteristika te tjera si: -Siperfaqe drenazhuese -Hyrje direkte ne sherbimet ekzistuese. -Aftesia per te mbajtur ngarkesa dinamike goditese dhe statike me qendrese goditese dhe pika ngarkimi shume te renda pa deformime shume te medha. -Aftesia per te pershtatur zgjidhje per rregullim atje ku duhet. Disavantazhi i ketyre shtresave duke u nisur nga fakti qe ato kane fuga te mbyllura, eshte siperfaqja e tyre e madhe duke e bere ate shume te zhurmshme ne trafik me shpejtesi te larte. Ne siperfaqet e porteve kjo ka rendesi te vogel duke qene se trafiku eshte mjaft i vogel. E meta e mundshme ne siperfaqet e shtruara me bllok betoni eshte se uji nentokesor mund te gerryeje mbeshtetjen duke shkaktuar rreshqitje lokale. Nje zgjidhje e mundshme mund te jete zevendesimi i pllakes se betonit me beton (psh H - 175) me min e trashesise se mundshme qe eshte 15cm per shtresa te bazes granulare ose shtresa te trajtuara me cimento. Duke u nisur nga mundesia e grumbullimit te pisllekut ne pjeset e fugave, disa shtresa nuk jane te rekomandueshme ne hapesira te medha per magazinim. Kostoja e larte e shtresave eshte e meta me e madhe e tyre. 7.4.9 Shtrimi me gure Shtresat me gure jane paraardheset e shtresave prejbetoni. Sot ato zevendesojne nje shtrim shume te kushtueshem duke ofruar avantazhe teknike shume te pakta. Per nje
  31. 31. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 31 kualitet te mire duhet te perdoren gure te prere, perndryshe edhe hapsirat e medha jane te parehatshme per kembesoret. 7.4.10 Shtrimi me asfalt Tipet themelore te ketyre rrugeve jane si ne vazhdim: Veshja siperfaqesore konsiston ne cakell te shperndare ose llac (gjithmone me emulsion bitumi). -Materiale mix ne te ftohte(te bere me bitum) me trashesi relativisht te vogel 4-8cm. Perdoren gjithashtu ne rruge provizore ose ne rruge te qendrueshme -Materiale te perziera ne te nxehte(te bere me bitum) sic eshte asfalto-betoni. Ne rruget qe kerkojne trafik te rende duhet qe trashesia te jete me pak se 15cm dhe ne disa raste mund te jete 35-40cm. Ne disa siperfaqe te caktuara te porteve perdorimi i asfaltit per shtrimin e siperfaqes eshte i limituar per keto arsye: -Mund te shfaqen deformime plastike kur kalojne ngarkesa te renda me shpejtesi te vogel. -Rezistence e vogel, me presion te kontaktit e madh. -Atje ku vaji, gazi, ose produkte te tjera te ngjashme jane shperndare, materialet lidhese bituminoze treten ngadale dhe rruga mund te shkaterrohet. 7.4.11 Shtresat kulluese Keto shtresa pembajne nje shtrese kompakte te vibruar ne forme cilindrike afersisht 40cm te trashe e mbuluar me makadam pa permbajtje te imtash. Zakonisht u shtohet cimento me rreshire dhe me pas vibrime cilindrike. Mbas perzierjes lihet derisa te arrije forcen e kerkuar. Shtresat kulluese perdoren atje ku kerkohet qe shtresat te jene me shume fleksibel se betoni, rezistente ndaj ndryshimit te temperaturave, derdhjes se vajit dhe shpimeve. Ato jane gjithashtu te ndjeshme ndaj tensioneve tendosese qe mund te shfaqen brenda shtreses. Shtresat e ketij lloji per shkak te cilesive te tyre antiabsorbuese dhe rezistences shkarrese mund te perdoren ne peshkim. 7.4.12 Shtreter zhavorri Keto shtresa jane te kufizura nga nje hendek betoni dhe pajisjet do te kalojne ne ane te shtratit. Nga brenda, shtreterit jane te perbere nga copa zhavori te cilat kane vetem nje permase me gjeresi 0.35-0.4m, te shtrira ne nje shtrese mbeshtetese , te niveluara dhe te
  32. 32. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 32 kompaktesuara ashtu sic duhet. Permasa max e agregatit nuk duhet te jete me shume se 50mm dhe me koeficent Los Angels jo me te madhe se 30. Forca e ketyre shtresave shtrihet ne qoshe dhe ne rezistencen abrazive te agregatit te perdorur si dhe ne permbajtjen anesore e imponuar nga hendeku i betonit. Keto siperfaqe kane nje drenazhim te shkeqyer dhe ne saje te ketij fakti, arrihet nje shperndarje e shkelqyer e ngarkesave te aplikuara. E meta e madhe eshte se ato jane jo shume fleksible nga pikpamja e veprimeve prandaj ate jane te paperdorshme. Duhen mare masa per te garantuar qe grimcat e imta ne thellesi te trotuarit ose anash siperfaqes te mos prishin shtratin e zhavorit. Si rjedhim ato duhen zgjedhur duke filtruar ato te nevojshmet. Kur toka nuk eshte e depertueshme mjaftueshem, eshte i domsdoshem qe sistemi i drenazhit te drenazhoje ujin duke filtruar permes shtratit te zhavorit. Gjeja kryesore qe kerkohet eshte rilevimipas disa muajsh perdorimi. Ato duhen bere ne kohen e duhur per te shmangur pengesat e veprimeve ne port. 7.5-SPECIFIKIME PER MATERIALET E SHTRESAVE  Specifikime per mbushjet e shtresave mbuluese. Nga njera ane mbushjet e shtresave mbuluese mund te behen prej materialesh te vecanta por nga ana tjeter mund te perdoren te njejtat materiale si ato qe perdoren per mbulimin e shtresave tek rruget e gjera me kalldrem. Tokat qe perdoren duke i klasifikuar nga kategoria me e ulet te ajo me e larte jane: toke e pershtatshme,toke e zgjedhur,ose toke e zgjedhur me CBR>20.  Specifikime per materialet e shtresave. Ne pergjithesi tipi i shtresave varet kryesisht nga cilesia e materialeve te perdorura ne shtresa te ndryshme, keshtu qe difeketet e materialeve mund te kompesohen pjeserisht ose plotesisht nga trashesia e shtreses e projektuar. Megjithese portet jane te vetme ne llojin e tyre, vecantia qe vjen pas konstruksioneve ne rruget e gjera duhet te konsiderohet si pikenisja me e mire. Megithate kufizimet e mundshme ne procedurat e konstruksionit ne porte duhet vezhguar dhe duhet kushtuar kujdes ne zgjedhjen e materialeve sa me shume te jete e mundur.  Materiale kokrrizore te palidhura. Materialet e perdorura jane agregate natyrale te pacoptuara nga gropat me zhavor ose grumbuj natyrale. Mund te perdoren psh me skorje pa rrezik nga veprimi kimik apo fizik i ujit apo substancave te tjera. Keto materiale duhet te kene CBR te pakten 20, duke qene se percakton nje lageshti te mostres kompakte me 97% te max te densitetit te thate. Materiali gjithashtu duhet te kete limitet e rrjedhshmerise poshte 5 dhe plasticitet
  33. 33. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 33 poshte 6. Duhet te shtrohet nje shtrese e vetme agregatiatehere kur shtresa eshte nen 300mm e trashe dhe dy shtresa me trashesiafersisht te njejte atehere kur trashesia eshte me e madhe se 300mm. Materiali duhet te kompaktesohet dhe kjo duhet te vazhdoje derisa densiteti nuk duhet te jete me pak se 95% e max te testit Proctor qe eshte kerkuar. Kompaktesimi mund te monitorohet me tekniken e izotropeve. Vlera e modulit E2 te perftuar nuk duhet te jete me e vogel se 55MPa. Raporti E2 /El nuk duhet te jete mbi 2. Siperfaqja e mbaruar nuk duhet te ndryshoje nga siperfaqja e projektur ne asnje menyre me shume se 30mm.  Mix makadam i lagesht. Mund te perdoren gure te copetuar, gjithashtu gurore ose depozita natyrale te pakten 50% e copezave te perftuara nga sita 5 µm duhet te kene te pakten dy faqe. Vlera gerryese e LoS Angels duhet te jete poshte 35 dhe ekuivalenti i reres mbi 30. Mix makadam i lagesht duhet te shtrihet ne shtrese te vetme me nje makine niveluese. Materialet duhet te kompaktesohen dhe kjo duhet te vazhdoje derisa te arrije densitetin jo me pak se 97 te max te testit Proctor. Kompaktesimi mund te monitorohet duke perdorur tekniken e izotopeve. Vlera e arritur e E2 me anen e testit te mbajtjes se pjates nuk duhet te jete nen 80MPa. Raporti E2 /El nuk duhet te jete mbi 2. Siperfaqja e perfunduar nuk duhet te ndryshoje nga siperfaqja e projektuar ne asnje pike me shume se 20mm.  Kufiri I thate I makadam. Perdoren agregate me te njejten permase ,te ashpra me vlere abrazive te Los Angels 30 ose me pak dhe me te pakten 75% te copave te coptuara me dy ose me shume faqe. Mbasi agregati eshte shperndare dhe ngjeshur ajo duhet te mbushet me rere. Grimcat nen 80 µm nuk duhet te jene plastike, te cilat zene jo me shume se 25% te peshes se materialit.  Toke-cimento. Toka duhet te plotesoje kerkesat e dhena te tokave te zgjedhura. Çimentoja duhet te jete sipas te quajtures "force e vogel" tipi (II-25,III-25,IV-25,V-25). TipiVI I alumino cimento nuk duhet te perdoret ne asnje rrethane. Permbajtja e ujit ne perzierje gjate kompaktesimit duhet te jete nje gjysem nga 1% nen optimalen e Proves Procter te modifikuar.  Mix zhavor-skorrje.
  34. 34. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 34 Agregatet e perdorura mund te dallohen nga ato qe perdoren ne materiale granulare me baze cimento, nga permbajtja e ulet e materialeve me te vogla se 80µm. Ne pergjithesi nga te gjitha limitet e specifikuara duhet te perdoret shkallezimi GEG 1. Lidhesi duhet te jete me baze skorrje e granuluar me koeficent reaktivitetimbi 20 dhe madhesia e skorrjeve qe duhet shtruar varet nga kjo vlere : nga 20% te peshes se thate ku agregatet kane koeficent reakteviteti te ulet deri 10%, ku koeficenti i reaktivitetit eshte mbi60. Me tej duhet te shtohet 1% e gelqeres si rregull per te rritur forcen. Procesi i prodhimit dhe shperndarjes ndryshon nga ato te pershkruara tek materialet granulare me baze cimento.  Mix zhavorr - emulsion. Specifikimet ne force japin dy limite te klasifikimit: GEA 1 dhe GEA 2. Ndryshimi midis te dyjave qendron ne treguesin max te permases se agregatit, ne carjet me te vogla qe mer. Ne te gjitha rastet agregatet duhet te kene vleren e Los Angels jo me te madh se 35, vleren e coptimit jo me te madh se 35 dhe te pakten 50% te materialit te trashe, me dy ose me shume carje te faqeve. Indeksi i plasticitetit te agregateve te imta nuk duhet te jete asnjehere mbi 10 dhe ekuivalenti i reres duhet te jete te pakten 30. Mix zhavor - emulsion duhen prodhuar ne fabrika ne menyre te vazhduar. Gjithashtu ato mund te prodhohen ne menyre tradicionale ne fabrikat e asfaltit. Perzierja mund te vendoset direkt ne kamion dhe kova duhet te jete e tille qe te evitoje ndotjen ose carjen perpara transportit. Duke qene se transporti nuk kerkon masa paraprake, materiali mund te transportohet si cdo material tjeter i perziere ne te ftohte. Perzierja mund te shperndahet ne rastin kur perzierja zhavorr-emulsion mix duhet te hapet ne trafik para se veshja korresponduese te jete shtruar. Trajtimi duhet te konsistoje ne shperhapjen e shtreses ne nje mjedis te menjehershem me emulsion dhe me rere te hapur rreth 4 l/m2  Beton I varfer. Ky material eshte subjekt i specifikimeve te cilat jane arritur ne disa artikuj te ndryshem. Çimentoja duhet te jete me force mesatare e tipit (II-35,III-35,IV-35,V-35). Nuk duhet te perdoret cimento me permbajtje te larte alumini ne asnje lloj rrethane.Doza e cimentos duhet te jete te pakten 140 kg/m3 . Duhet te perdoren agregate me te pakten tre permasa : 0-5mm, 5-20mm dhe 20-40mm. Agregatet e imta duhet te kene ekuivalentin e reres mbi 70. Per 28 dite forca kompresive e betonit duhet te jete te pakten 10 MPa. Prodhimi i betonit ne fabrika duhet te jete i mjaftueshme per te arritur nje shtrirje te vazhdueshme ne shtresen mbajtese. Nenshtresa granulare duhet te shtrohet para se betoni te jete hedhur. Perdorimi i makinave shtruese duhet te arrije nje nivel tolerance sipas kerkesave me pak se 10mm,
  35. 35. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 35 me rul prej 3m. Betoni varfer duhet te shperhapet me te njejten teknike si ato te shtresave te betonit. Duhet te merren te njejtat masa paraprake ne lidhje me temperaturen, lageshtine e ajrit dhe shiut.  Shtresat prej cimento betonite vibruar. Çimentoja duhet te jete e perziere me 'force mesatare' tipi (II-35,III-35,IV-35 dhe V-35). Gjithashtu alumino cimento dhe cimento me aditive mund te perdoren. Shtrimi nuk duhet te nise para se te kalojne 2 ore. Gjithsesi betoni duhet te shtrohet kur temperatura te jete mbi 25°C dhe mbulimi te filloje mbas nje ore. Permasa max e agregatit duhet te jete mbi 40mm. Ashpersia e agregatit duhet te jete prej te pakten e 3 permasave te ndryshme: 5-12mm, 12-25mm dhe 25-40mm. Ekuivalenti i reres i agregateve te imta nuk duhet te jete nen 80. Agregatet e imta duhet te kene nje permbajtje silici prej te pakten 30% ne linjen hyrese dhe 20% ne te gjitha llojet e tjera te siperfaqes. Perzieja e betonit duhet te jete ne perputhje me te dhenat e meposhtme. - UNE 83281 Reduktim i ujit dhe i plasticitetit. - UNE 83282 R2duktim i ujit me veprim te shpejte. - UNE 83282 Akselarotor ne vendosjen e betonit. - UNE 83286 Agjente ngarkues ne ajer. Perdorimi i secilit prej ketyre perzieresveduhet te jete aprovuar nga inxhinieret kompetent. Agjentet ngarkues ne ajer duhet te jene ne ate mase qe flluskat qe formon ne ajer te kene nje diameter midis 10 dhe 200 µm dhe te shperndahen rregullisht jashte betonit. Nqs superplstifikatoret jane perdorur per te rritur forcen, doza duhet te limitohet deri ne 0.4 kg/m3 . Ne pergjithesi , betoni HP40 me karakteristika 28 ditore prej te pakten 4MPa, duhet te perdoret per shtresa. Te carat e betonit te matura me konin e Abramit nuk duhet te jene nen 0.02 ose mbi 0.06m. Doza e cimentos nuk duhet te jete nen 300kg per kubik te cimentos se fresket. Permbajtja e copave qe kalojne ne siten 0.16mm, nuk duhet te jete me e madhe se 450 kg/m3 te betonit te fresket duke perfshire cimenton dhe perzieresit. Raporti uje/cimento ne lidhje me peshen nuk duhet te jete mbi 0.5. Shtrirja e betonit duhet te nderpritet kur bie shi ne menyre te fuqishme e cila shkakton perkuljen e aneve te pllakes. Kur temperatura te arrije me shume se 25°C atehere temperatura e betonit duhet te monitorohet ne menyre te vazhdueshme dhe nuk duhet te kaloje asnjehere vleren e 30°C. Inxhinieri duhet te mare masa paraprake qe kjo gje te mos ndodhe. Kur temperatura ne ajer eshte nen 5°C, temperatura e betonit duhet te monitorohet ne menyre te vazhdueshme duke marre masat paraprake te nevojshme duke perfshire dhe nderprerjen e shtrimit te betonit si mase e nevojshme. Rekomandohet nje baze parafine e cila sherben si mbeshtetje per shtresen prej betoni te varfer dhe nje baze rreshire e cila sherben si mbeshtetje per
  36. 36. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 36 shtresen prej betoni. Shkalla e shtrirjes se betonit duhet te jete i percaktuar ne baze te nje testiqe behet ne nje zone dhe duhet te jete te pakten 0.23 kg/m2 per betonin e varfer dhe 0.25 kg/m2 per shtresat e betonit. Inxhinieri duhet te modifikoje disa raporte te shperndarjes atje ku kushtet e motit e kerkojne te behet nje gje te tille. Sprucuesit duhet te sigurojne nje mbulese te vazhduar dhe uniforme per gjate gjithe siperfaqes dhe gjate pjeseve anesore te pllakes. Ne siperfaqet e vogla te parregullta ose ne siperfaqet qe jane te pakalueshme nga makinerite, inxhinieri mund te autorizoje perdorimin e sprucatoreve manuale. Pllaka mund te jete e permasave afersisht (5x5)m2. Kur vendosja behet me shirita, sapo betoni nis te forcohet, ne pjeset e bashkimit shfaqen tkurrje terthore cdo 5m. Inxhinieri duhet te percaktoje masat qe duhen mare per te arritur nje mase te pranueshme dhe ne siperfaqe per te derdhur betonin dhe te riparoje demet ne siperfaqe. Shmangiet horizontale qe verehen nuk duhet te jene me te medha se 30mm. Parregullsia ne tejkalimin e tolerances se lejuar dhe siperfaqet qe permbajne ujra siperfaqesore mund te rregullohen nga instruksionet e specialitit perkates. Nuk duhet te lejohet te kaloje trafik konstruktiv deri ne 3 dite mbas shtrimit ose deri sa betoni te kete arritur 8 % te fortesise se kerkuar. Trafik ipergjithshem nuk duhet te lejohet deri 7 dite mbasi shtresa te jete shtruar.  Shtresa betonite perforcuara. Te gjitha specifikimet qe trajtuam ne shtresat prej cimeto betoni mund te takohen dhe ne ketoshtresa, duke perjashtuar faktin qe nuk meren masa per fugat e bashkimit. Perforcimi zakonisht konsiston ne deformimin e shufrave te hekurit me nje force prej jo me pak se 510 MPa. Gjatesia e seksionit terthor duhet te jete 0.6% duke perdorur shufra me diameter te pakten 16mm. Shufra terthore me diameter 8mm duhet te perdoren si shufra shperndarese. Shufrat duhet te vendosen ne qender te pllakes.  Perforcimi i shtresave prej betoni me shufra hekuri Ky material duhet te kete te gjitha specifikat qe jane per shtresat prej cimento te vibruar, me perjashtim te konsistences: Plastifikuesit duhet te perdoren ne mase me te vogel. Fibrat duhet te jene te vijezuara me ganxha, me force terheqese jo me pak se 1200 MPa. Diametri i fibrave duhet te jete 800 µm dhe gjatesia min duhet te jete 0.05m. Te pakten 30 kg/m3 e fibrave duhet te shtohen ne beton ne secilin nga sektoret mbajtes.  Beton i kompaktesur me rul. Perzierja e agregatit duhet te pershtatet ne varesite limiteve te klasifikimit gradual. Me permasa max nga 16 deri 20mm dhe duhet te jete e perbere prejte pakten 2 ose 3 fraksione te ndryshme. Specifikimet qe ketoagregate mund te takojne jane te ngjashme
  37. 37. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 37 me ato te mix macadamit te lagesht dhe vlera e CBR e perzierjes se agregatit duhet te jete jo me pak se 65. Çimentoja duhet te jete e perzierjes prej 'force mesatare". Permbajtja e ujit e perzierjes gjate kompaktesimit duhet te jete me i favorshmi Proctor i modifikuar. Permbajtja e cimentos duhet te jete min i sasise qe kerkohet per te arritur forcen e kerkuar, jo me pak se 300 kg/m3 . Koha funksionale e perzieresit duhet qe te jete e parashikuar. Ne kohe te ngrohte duhet te meren masa ne terren. Betoni duhet te prodhohet ne fabrikat e grumbullimit dhe ne te gjitha rastet fabrika duhet te jete e pajisur me mjete qe bejne peshimin e grumbujve. Ne pergjithesi betoni duhet te transportohet me kamiona te medhenj te hapur. Betoni duhet te kompaktesohet me vibrim ose me rula prej gome dhe vazhdimisht duhet te kontrollohet per te specifikuar dendesine. Kur shtrimi eshte bere me breza, duhen mare masa per te arritur qe secili prej tyre te jete shtruar dhe shperndare ne kohen kur brezi parardhes te jete funksional. Me qellimin per te penguar tharjen siperfaqesore, mbi beton duhet te shperhapet nje rrjedhe uji e vazhduar ne kohen para kompaktesimit te betonit dhe deri sa ka perfunduar ngurtesimi plotesisht. Kur betoni eshte forcuar mjaftueshem, mund te shohim ne pikat e bashkimit tkurrje terrthore derine formimin e pllakave me permasa 5x5 m2 .  Shtresa betoni. Betoni i perdorur ne keto shtresa duhet te kete karakteristika 28 ditore te forces shtypese prejte pakten 50 MPa. Betoni duhet te jete i perbere me cimento te tipit 1-45 , agregat me v1eren abrasive te Los Angels jo me te madh se 20 dhe rere me permbajtje secili prej te paktes 30%. Toleranca gjeometrike qe lejohet ne shtresa eshte ±0.002m, ne cdo lloj drejtimi horizontal dhe toleranca per trashesine ±0.003m. Rera qe perdoret per nivelimin e shtreses, nuk duhet te jete me e madhe se 5mm, 15% e kokrrizave te jene me madhesi me te madhe se 2.5mm dhe 5% e kokrrizave jo me te medha se 80µm. Rera qe perdoret per mbushjet ne bashkimet nuk duhet te jete me e madhe se 2.5mm me te pakten 15% te kokrrizave me te vogla se 80 µm. Fillimisht shtresat vibrohen dhe pasi pikat e bashkimit mbushen atehere aplikohet nje kompaktesim dytesor. Rera e tepert duhet te hiqet.  Veshja siperfaqesore. Ne kete meterial duhet te perdoren agregate te coptuara, te pastruara, me forme te rregullt, te jene rezistente (me vleren abrazive te Los Angels nen 30), te mos jene te lemuara (koeficentin e lemimit ta kene 0.4) dhe te jene uniforme. Atje ku ka pak trafik, kokrrizat mund te mos jene te lemuara. Perqindja e binderit dhe agregatit mund te rregullohet me te ashtuquajturen rregulli i nje-dhjete. Per perdorim te vetem ose per perdorim te dyfishte :
  38. 38. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 38 Perqindja e cakullit (D+d)/2 l/m2 Perqindja e bitumit te mbetur : [(D+d)/2]10 kg/m2 Ku D dhe d jane permasat max dhe min (ne mm),respektivisht per cakullin e perdorur. Perqindja e llogaritur ne kete menyre duhet te konsiderohet thjesht si tregues dhe duhet te korrigjohet ne elementet e bazes si faktor percaktues i agregatit, thithjes, formes, depertueshmerise se siperfaqes ne te cilen cakulli eshte hedhur, llojit te binderit qe eshte perdorur etj. Ne rastin kur teprica e binderit duhet te qendroje e pandryshueshme, eshte e keshillueshme qe te zvogelojme disi perqindjen e shperhapjes se pare dhe te rritim perqindjen ne raportin e dyte. E vetmja teknike e lejuar per shperndarjen e binerit eshte ajo me shperndarje me cisterne. Per shperndarjen e cakullit ,i cili duhet te jete homogjene ne max, perdoren shperndares te ndryshem. Ne aplikimet e vecanta, cakulli duhet shtruar me rul me presion te madh. Per aplikimet dopio para se te shtrohet shtresa e dyte, rekomandohet qe te rulohet cakulli dhe ruli qe do perdoret te jete i lemuar dhe i shndritshem. Shtresa e dyte e agregatit duhet te rulohet me te njejten menyre si per aplikacionin e meparshem. Ne te gjitha rastet, sa me pare te jete e mundur duhet te kalohet ne stadet e ndryshme te veprimeve.  Material ne forme llaci. Llojet e ndryshme te ketij materiali siperfaqesor jane karakteristike per bazat qe kane agregate me permasa te medha dhe perqindjen e shperhapjes midis 5 dhe 20 kg/m2 . Atje ku perqindja e shperhapjes eshte shume e larte, shtrohen dy shtresa njera pas tjetres. Agregatiqe perdoret eshte rere e coptuar fort dhe shume e paster. Kategoria e saj duhet te adoptohet me nje nga limitet e specifikuara. Binderi duhet te jete me vendosje te ngadalshme, i kontrolluar, me emulsion bituminoz, te zgjedhura nga karakteristikat baze te agregatit, te kushteve klimaterike ku do te behet shtrimi dhe e karakteristikave te mjeteve te nevojshme per shtrim. Karakteristikat e ketij materiali varen nga qellimi i perdorimit. Duhet te merren ne konsiderate pikat si me poshte: lloji i llacit, perberja, shpejtesia e shperhapjes dhe numrit te shtresave. Raportet e perberjeve duhet te vendosen nga laboratori. Konsistenca dhe testimekanik i abrazionit duhet te kryhen shume shpejt. Permbajtja e ujit duhet te varioje nga 8 deri 20% e peshes se agregatit, nderkohe qe permbajtja e ujit ne emulsionin btuminoz varion nga 10% deri mbi 20%.  Asfalto betoni. Normalisht si binder mund te perdoret tipi bituminoz b 60/70. Raportet e copave te agregatit me dy ose me shume faqe duhet te jene te pakten 95% ne shtresat mbuluese dhe te pakten 75% ne shtresat e tjera. Vlera abrazive e Los Angels per agregatin duhet te jete 30 ne shtresat e ulta dhe te pakten 0.4 ne shtresat mbuluese, por
  39. 39. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 39 gjithashtu kjo kerkese mund te mos meret parasysh kur ka pak ose fare trafik. Te gjitha pjeset e imta te agregateve duhet te vijne nga shtreter rere natyrale. Raportimax i reres natyrale ne perzierje nuk duhet te mbi 15%. Raporti i mbushesit plotesues duke perjashtuar pluhurin qe bashkohet me agregatin ne menyre te pashmangshme, duhet te jete te pakten 100% shtresat mbuluese dhe 50% ne shtresat e bazes. Ne te gjitha rastet, cimentoja duhet te perdoret si mbushes plotesues pervec te tjerave te autorizuara nga inxhinieri. Kurba ose perzieriet duhet te merret nga limitet e meposhtme: -Shtresa mbuluese S20 -Shtresa te vendosura menjehere poshte shtresave mbuluese S20 -Shtresa te vendosura nen shtresave paraardhese. G25 Raporti i permbajtjes se mbushesit me binderin per nga madhesia duhet te jete afersisht 1.3 per shtresat veshese, 1.2 per shtresat te vendosura nen atyre mbuluese dhe 1 per shtresat nen atyre te para. Kriteri mbushes per asfalto betonin duke perdorur keshillat e Marshallit jane si ne vazhdim: Nr i goditjeve ne cdo skaj 75 Qendrueshmeria >10 KN Ngritja 2-3mm Boshllek ajri 4-5% ne shtresat mbuluese 5-7% ne shtresat poshte mbulueseve. 6-8% ne shtresat nen shtresave parardhese. Boshlleqet ne agregatet minerale ≥14 % ne perzierjet S20 ≥13 % ne perzierjet G25 Pjerresia max e kurbes ne testet per mekanizmat e rrotullimit ne intervalet midis 105 deri120 min nuk duhet te jete mbi 150µm/min per perzierjet ne veshje. Ne cdo rast, doza minimale e bitumit asfaltik nuk duhet te jete nen vlerat e meposhtme(% e peshes se thate te agregatit). -Shtresat veshese 4.50% -Shtresat qe shtrihen menjehere nen shtresat veshese 4.25% -Shtresa nen shtresave parardhese. 3.75% -Siperfaqet qe nuk kane limite per shtresat e asfalto betonit nuk duhet te jete me e madhe se limitet e meposhtme. -shtresat veshese 0.005 m. -shtresat e meposhtme 0.007 m.
  40. 40. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 40 Tabela 10: Grupet e klasifikimit te materialeve te mepareshme dhe ato qe perdoren sot. Klasifikimi I mepareshem Klasifikimi I Ri Material me baze Çimento 1 (CBM1) Mix Granular me baze Çimento C3/4 Mix Zhavorr-Skorje C3/4 Mix me baze Hiri C3/4 Material me baze Çimento 2 (CBM2) Mix Granular me baze Çimento C5/6 Mix Zhavorr-Skorje C6/8 Mix me baze Hiri C6/8 Material me baze Çimento 3 (CBM3) Mix Granular me baze Çimento C8/10 Mix Zhavorr-Skorje C9/12 Mix me baze Hiri C9/12 Material me baze Çimento 4 (CBM4) Mix Granular me baze Çimento C12/15 Mix Zhavorr-Skorje C12/16 Mix me baze Hiri C12/16 Material me baze Çimento 5 (CBM5) Mix Granular me baze Çimento C20/25 Mix Zhavorr-Skorje C18/24 Mix me baze Hiri C18/24 7.6-FAKTORET E EKUIVALENTIMIT TE MATERIALEVE Tabela 11 tregon karakteristikat e CBGM siç përcaktohe në normat e projektimit. Vlerat e forces elastike ne kete tabele jane perdorur ne analizat e zhvilluara per faktoret e ekuivalentimit te materialeve, faktore te cilet bejne te mundur shkembimin e materialeve gjate procesit te projektimit. Megjithatë, vlerat e forcës elastike te treguara në Tabelën 11 mund të tejkalohen ne strukturen e paketes se shtresave sepse ajo nuk gjendet asnjehere ne kushtet ekstreme te mbingarkimit. Tabela 11 përfshin ato vlera të cilat nga analizat tregojnë që mund të jenë te pranishme në shtresat e projektuara nga metoda te posacme empirike, vlera te cilat janë përdorur për të ndërtuar tabelen dhe grafiket perfundimtare(Design Chart).
  41. 41. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 41 Materiali Standard i përdorur për të ndërtuar Design Chart në botimin e tretë te ketij manuali ishte C10 Beton i Varfer,nje material qe per 28 dite mostra kubike arrin nje force kompresive 10N/mm2 ose Çimento e lidhur 3, material qe per 7 dite mostra kubike arrin një forcë kompresive 10N/mm2 (që është shumë pranë forces kompresive 10N/mm2 te kubit ne 28 ditë). Kjo ndodh për shkak se faktori qe zakonisht përdoret per te lidhur forcen e arritur ne 7 ditë me ate per 28 ditë është 1.2. Prandaj, një forcë mesatare e arritur ne 7 ditë prej 10N/mm2 normalisht do të çojë në një forcë mesatare te arritur ne 28 ditë prej 12N/mm2 . Duke bere nje shpërndarje normale të forcave individuale te kubikeve do te merrnim nje mesatare prej 12N/mm2 e cila do te jepte si force karakteristike përafërsisht forcën 10N/mm2 . Materialit C10 Beton ne normat e reja te projektimit I korrespondon materiali C8/10, një material me force kompresive te kubit te arritur per 28 ditë prej 10N/mm2 dhe ky është sot materiali standart qe perdoret per procesin e projektimit. Të gjithë vlerat duhet të ndërmerren njesoj si për C8/10 CBGM. Në rastet kur perdoren materiale te tjera alternative, atëherë duhet të përdoret Tabela 13 për të ndryshuar të trashesine qe rezulton duke prdorur C8/10 CBGM në bazë të Faktoreve te Ekuivalentimit te Materialeve(MEFs). Forca perkulese e një pakete shtresash rigjide është proporcionale me dyfishin e thellesise dhe është në proporcion të drejtpërdrejt me forcen elastike. Shtangësia e nje një pakete shtresash rigjide është proporcionale me thellesine e saj ne fuqi te tretë dhe është në proporcion të drejtpërdrejt me forcen elastike të saj. Në rastin e materialeve me baze hidraulike( HBMs),Faktoret te Ekuivalentimit te Materialeve(MEFs) janë bazuar në aftesine mbajtese te tyre, ndërsa në rastin e materialeve bituminoze janë bazuar në shtangësi. TABELA 11: Klasifikimi i matrialit Mix Granulor me baze Çimento(CBGM) Rezistenca kompresive karakteristike 28 EMERTIMI Rezistenca ne terheqje
  42. 42. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 42 TABELA 12-Klasifikimi i matrialeve te tjera Mix zhavorr-skorje, Mix me baze Hiri. 7.7-TABELA E FAKTOREVE TE EKUIVALENTIMIT TE MATERIALEVE Dite (N/mm2) (N/mm2) Rezistenca Cilindrike (H/D = 2) Rezistenca Cilindrike ose kubike (H/D = 1) No Requirement C0 0 1.5 2.0 C1.5/2.0 0.39 3.0 4.0 C3/4 0.62 5.0 6.0 C5/6 0.87 8.0 10.0 C8/10 1.18 12 15 C12/15 1.55 16 20 C16/20 1.87 20 25 C20/25 2.17 Rezistenca karakteristike kompresive 28 Dite (N/mm2) EMERTIMI Rezistenca ne terheqje (N/mm2) Rezistenca Cilindrike (H/D = 2) Rezistenca Cilindrike ose kubike (H/D = 1) 1.5 2.0 C1.5/2.0 0.39 3.0 4.0 C3/4 0.62 6.0 8.0 C6/8 0.98 9.0 12.0 C9/12 1.28 12 16 C12/16 1.55 15 20 C15/20 1.80 18 24 C18/24 2.02 21 28 C21/28 2.24 24 32 C24/32 2.44 27 36 C27/36 2.64
  43. 43. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 43 Përvoja në përdorimin e Faktoreve te ekuivalentimit te Materialeve ne procesin e projektimit te shtresave rigjide ka treguar se brenda një game të kufizuar mundesish, mund të provohet ne menyre efikase duke u nisur nga nje zgjidhje e dhene gjetja e zgjidhjeve te tjera alternative, ku secila do te kishte aftësi të ngjashme strukturore. Kurdo që te behet zëvendësimi i materialeve, projektuesi duhet të sigurojë që materiali i propozuar është i përshtatshme për qëllimin e projektit, duke marrë në konsiderate funksionet dhe pozicionin e materialit brenda struktures se paketes se shtresave. Për shembull, do të ishte gabim te futnim, le te themi, materialin shkemb te copetuar ne vend te një materiali me baze te lidhur në një pozicion ku nderjet arrijne vlera te tilla qe mund të çojnë ne paqëndrueshmërinë e materialit. Duhet të konsiderohen vetëm ato materiale te provuara nga eksperienca se mund te kryejne funksionin e kerkuar. Materialet duhet të përdoren vetëm në kombinime konvencionale. Marrëdhënia midis trashesise se shtreses dhe nderjeve te lejueshme jepet nga relacioni me poshte: dere = dstand x (σstand /σere)1/2 ku: dere = trashesia e bazes e korrigjuar per materialin alternativ. σere = Sforcimet e lejuara per materialin alternativ. dstand = trashesia e percaktuar gjate projetimit per materialin standart C8/10CBGM σstand = Sforcimet e lejuara per materialin standart C8/10 CBGM Per shembull; Nqs ne tabelat e grafiket e perdorur per projektimin e vepres tregohet se trashesia e shtreses per materialin standart C8/10 CBGM duhet te merret 450mm atehere nqs do ta zevendesonim me nje material C5 /6 trashesia e shtreses duhet te zgjidhet 450 x 1.16 = 522mm. Tabela 13-Faktoret e ekuivalentimit te materialeve Grupi I Materialit Klasa e Materialit Faktori I Ekuivalentimit te
  44. 44. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 44 Materialit (MEF) MATERIALMIXMEBAZE HIDRAULIKE C1.5/2.0 1.74 C3/4 1.38 C5/6 1.16 C6/8 1.10 C8/10 1.00 C9/12 0.95 C12/15 0.87 C15/20 0.79 C16/20 0.79 C18/24 0.76 C20/25 0.74 C21/28 0.72 C24/32 0.68 C27/36 0.63 Grupi I Materialit Klasa e Materialit Faktori I Ekuivalentimit te Materialit (MEF) BETONI C8/10 1.00 C12/15 0.87 C16/20 0.79 C20/25 0.74 C25/30 0.60 C28/35 0.62 C32/40 0.60 C35/45 0.58 Grupi I Materialit Klasa e Materialit Faktori I Ekuivalentimit te Materialit (MEF) m e b a z e Ç I M E N T O T E Z A K O N S H E M CBM1 ( me 4.5N/mm2 rezistenca karakteristike kubike) 1.60
  45. 45. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 45 CBM2 (me 7.0N/mm2 rezistenca karakteristike kubike) 1.20 CBM3 (me 10.0N/mm2 rezistenca karakteristike kubike) 1.00 CBM4 (me 15.0N/mm2 rezistenca karakteristike kubike) 0.80 CBM5 (me 20.0N/mm2 rezistenca karakteristike kubike) 0.7 Beton I varfer per shtresa te depertueshme 1 Material me baze Bituminoze HDM 0.82 DBM 1.00 HRA 1.25 Material i palidhur Shkemb I copetuar per nen-bazen ku CBR>80% 3.00 Shtrim me Bllok Betoni Blloqe betoni per shtrimin e siperfaqes (80mm blloku and 30mm shtresa) 1.00 Keto tabela jane perpiluar per materialin standart CBGM me Rezistence ne Perkulje ne vlera sic tregohet ne tabelen me poshte: Ngarkesa njesore ekuivalente REZISTENCA(N/mm2 ) >250000 1.3 250000 deri 1.5*106 1.1 1.4 deri 4 0.9 4 deri 8 0.7 8 deri 12 0.5 7.8-KARAKTERISTIKAT KRYESORE TE SHTRESAVE Karakteristikat kryesore te shtresavete trotuarit janë paraqitur në tabelën 14. Ne kete rast eshte supozuar se sipërfaqja përbëhet nga blloqe betoni per shtrim me 80mm trashesia dhe 30mm material lidhes te shtruar.
  46. 46. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 46 Përvoja ka treguar se materialet alternative per siperfaqen e trotuarit kanë pak ndikim mbi qendrueshmerin e trotuarit dhe ketomateriale alternativë mund të zevendesohen pa patur ndikim te madh në performancën përgjithshme te struktures.Në analizen e Elementeve Fundor, sipërfaqja është modeluar si një shtrese homogjene me treashesi 110mm prejnjë materiali me modul te elasticitetit te barabarte me 4,000 N/mm2 dhe koeficient I Puasonit 0,15. Ketovlera jane gjetur edhe ato qe i afrohen me shume karakteristikave te blloqeve te betonit te perdorur per shtrim te siperfaqes edhe materialeve me baze bituminoze qe perdoren per te njejtin qellim. Moduli I elasticitetit per materialin standart te bazës C8/10është supozuar të jetë 40000 N/mm2 , e cila është një vlere shume e lartë. Normat e projektimit ne europe rekomandojne vlerat e mëposhtme për Materialet me baze Çimento të lidhura. Tabela 14: karakteristikat e materialeve te shtresave Lloji I Materialit MODULI I ELASTICITETIT (N/mm2) Agregat Granulor Agregat Shkemb I Copetuar Material me baze Çimento 3 33,000 35,000 Material me baze Çimento 4 39,000 40,000 Material me baze Çimento 5 43,000 45,000 Marrja e një vlerë të lartë te Modulit te Elasticitetit është në fakt një supozim konservativ. Elementet e Shtanget brenda çdo strukture nen veprimin e ngarkesave japin sforcime te brendshme me vlera me te medha se sa shume elemente fleksibël. Moduli i elasticitetit Dinamik qe është e përdorura në këtë Manual tregon reagimin e paster te materialit i cili nuk i merr parasysh zbutjet qe mund te pesoje materiali (tendenca e materialeve te betonit ne veprimin e sforcimeve eshte te ndryshoje formen) dhe eshte i ngjashem me modulin e percaktuar nga testistatik. Kjo do të thotë se ky modul është më i lartë se sa moduli statik. Tabela 15: Karakteristikat e materialeve te shtresave te perdorura per gjenerimin e tabeles dhe grafikeve te projektimit Shtresa MODULI I ELASTICITETIT, E (N/mm2) KOEF. I PUASONIT Siperfaqja (CBP) 4,000 0.15 Baza (C8/10) 40,000 0.15 Nen-Baza 500 0.30 Themeli 250 0.35
  47. 47. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 47 Sub-grade 10 x CBR 0.40 7.9-KRITERET E ZGJEDHJES SE SHTRIMIT ME BLLOQE BETONI Në rastin e Blloqeve te betonit te shtruar me 80mm trashesidhe dimensione ne plan 200mm x 100mm te shtruara në forme zigzag duke perfshire edhe fugat e kanalet eshte vertetuar se shfaq një nivel të lartë të stabilitetit dhe aftesise mbajtese. Megjithate edhe lloje të tjera materialesh e modelesh per shtrimin e trotuarit gjithashtu mund të jene të kënaqshme dhe përdoruesit i këshillohet te kerkoje udhezimet te aprofonduara ne guidat e projektimit ne ato raste kur deshiron te devijoje nga ajo qe eshte nje zgjidhje e provuar e suksesshme. Duhet patur parasysh per ato raste kur projektuesi do te rriti stabilitetin duke marre në konsideratë përdorimin e specifikuar te materialeve te shtrimit me brenda fugat midis blloqeve te betonit te parapergatitur me rere te imet sic përdoren për autostradat. Kjo do të ndihmojë për të shmangur paqëndrueshmërine e sipërfaqes ne rastet me problematike qe mund te jene kur mekanizmat e makinerive jane ne levizje ndersa vinci eshte në prehje ose kur mekanizmi i Vincit (RTGs) kthehen 90º ndërsa automjeti mbetet në prehje, siç tregohet në figurën 2. Megjithatë, për levizjen e normale te automjeteve duhet të mjaftojnë fugat me rere te imet. Në disa situata, duhet marre ne konsideratë materiali lidhes stabilizues në mënyrë që të sigurohen karakteristikat e nevojshme per siperfaqen. Per siperfaqet me material me baze bituminoze duhet te ushtrohet nje kujdes i vecante, sidomos në kushte ekstreme të klimës dhe zonat ku do te behet magazinimi i konteniereve. Materialet me baze bitumi jane te papërshtatshëm për të perballuar veprimin e ngarkesave statike dhe frenimin e mekanizmave ne kthesa te ngushta. Depërtueshmeria e bitumit si dhe madhesia e grimcave jane shume te rendesishme ne kete pike. Depërtueshmeria e bitumit nuk duhet të kalojë 50 dhe madhesia e grimcave nuk duhet te tejkaloje 10mm. Zgjedhja e sipërfaqes se trotuarit është konsideruar se varet kryesisht nga rezistenca dhe karakteristika te tjera qe plotesojne kërkesat e mirefunksionimit te siperfaqes, sic jane aftesia mbajtese, pershtatshmeria etj, pavarësisht nga kushtet në terren.
  48. 48. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 48 Figure 2: Disa makineri arrijne te kthejne rrotat e tyre 90º duke mos qene ne levizje. Kjo mund te sjelli paqendrueshmeri te siperfaqes 8.NGARKIMI I SHTRESAVE 8.1-NGARKESA NJESORE EKUIVALENTE (SEWL) Regjimi i ngarkimit që do të përdoret për llogaritjet është i lidhur me Ngarkesen Ekuivalente Njesore qe përfaqeson gjendjen aktuale te ngarkesave. Kur procesi i projektimit fillon ketu zakonisht nuk ekziston nje vlere unike qe te karakterizoje gjendjen e ngarkimit, rrjedhimisht është e nevojshme që të mblidhen te gjitha te dhenat e disponueshme ne lidhje me ngarkimin e mjedisit në mënyrë që të nxirret nje vlere e Ngarkeses Ekuivlente Njesore (SEWL) që do të përdoret ne procedurën e projektimit. Së pari eshte i nevojshem informacioni lidhur me llojet e ngarkesave qe mund të pritet te ekzistojne te cilat jepen nepermjet faktoreve te ndryshem të cilët duhet të merren
  49. 49. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 49 parasysh. Me pas nepermjet nje metode racionale do te percaktohet ngarkesa ekuivalente e kërkuar. Figura 3: Disa makineri mund te ngrejne kontenier 12.2m te gjate, te rende duke aplikuar ne aksin e perparme nje ngarkese 100t. Figura 4: Nje makineri me kater rrota transportuese mund te aplikoje nje ngarkese deri 20t.
  50. 50. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 50 8.2-NGARKESA E APLIKUAR NGA PAJISJET LEVIZESE Shumë shtresa rigjide janë të ngarkuara nga te njejtat mjete qe hasen ne autostrada ose nga mekanizma dhe pajisje te tonazheve me te renda. Ngarkesa maksimale ne aks te mjetit e percaktuar me ligj në një autostradë është 11.500 kg por anketat tregojnë se disa automjetet janë të mbingarkuara dhe e kalojne kete peshe. Eshte rekomanduar që në mungesë te të dhënave më të sakta,ne trotuaret me shtresa rigjide te pranohet si vlere maksimale e ngarkeses aksiale vlera 14.000kg. Kjo vlere merr parasysh fuqine dhe dimaniken e mekanizmave. Mund të ndodhe qe te projektohet ne paketen me shtresa rigjide per me pak automjete, le te themi 5% e totalit te automjeteve qe pritet të kalojne nëpër pikat më te ngarkuara te trotuarit dhe kjo për shkak se vetem nga disa makina do të aplikohen dinamika te plotë mbi shtresa. Figura 5: Trailerat mund te kene tre akse me rrota ku secili prej tyre aplikon nje ngarkese prej 11t, gjithashtu mekanizmi prej hekuri ne fund te makines mund te aplikoje mbi shtresa ngarkesa edhe me te medha ne momentet e parkimit
  51. 51. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 51 8.3-PERCAKTIMI I NGARKESES KRITIKE Ne shume raste ne shresat rigjide ngarkesa i kalon nivelet e autostradës, kjo per arsye te transportimit te kontenierëve nga makinerite e renda. Në raste të tilla, vlera e projektimit te ngarkeses se mekanizmit varet nga gama e ndryshimit te peshes se konteniereve ose materialeve të tjera qe transportohen. Procesi e projektimit duhet të jetë i bazuar në ngarkesen kritike, e cila është ngarkesa, vlera e së cilës dhe numri i perseritjeve i shkakton demet me te medhe trotuarit. Duhet patur parasysh se nje numer me i vogel perseritjesh i nje ngarkese me te madhe sjell me shume deme per trotuarin se sa nje numer i madh perseritjesh i nje ngarkese me te vogel. I gjithë regjimi i ngarkimit duhet të shprehet si një numër perseritjesh te ngarkeses kritike. Vlerësimi i ngarkesës kritike dhe numrit efektiv te perseritjeve te saj percaktohet si më poshtë. 8.4-SHPERNDARJA E PESHES SE KONTENIEREVE Tabela 16 tregon shpërndarjen e peshes se kontenierëve te hasur ne nje situate normale ne porte per konteniere 12.2m dhe kontejnerë 6.1m. Ne rastet kur jane te disponueshme të dhënat lokale, ato mund të përdoren në vend te Tabeles 16.
  52. 52. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 52 Për secilen peshe kontenieri te treguar në Tabele, llogariten efektet dëmtuese te shkaktuara gjate transportimit te tij nga makinerite e posacme. Kjo llogaritje behet mepermjet ekuacionit te mëposhtme: D = (W/12000)3.75 (P/0.8)1.25 x N Ku: D => efekti demtimit W => ngarkesa e mekanizmit qe i korrespondon peshes se kontenierit P => presioni ne goma N => vlera ne % e marre ne tabelen 16 Figura 6: Keto makineri perdoren me shume ne rastet kur duhet te transportohen konteniere ne nje distance te konsiderueshme 8.5-PESHA KRITIKE E KONTENIEREVE
  53. 53. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 53 Pesha e kontenierit që çon në vlere me te madhe efektin e demtimit D quhet pesha kritike e kontenierit dhe të gjitha llogaritjet pasuese duhet të bazohen mbi këtë ngarkese. Përvoja ka treguar se kur 100% e kontenireve qe transportohen jane 12.2m , Pesha kritike është 22.000kg dhe kur 100% e kontenireve qe transportohen jane 6.1m, Pesha kritike është 20.000kg. Në përgjithësi, kur kemi kontenire ndermjet 12.2m dhe 6.1m kemi nje Peshe kritike te kontenierit 21.000kg. Këtovlera mund të përdoren në llogaritjet paraprake. Numri i perseritjeve që do të përdoret per projektin llogaritet me saktësiduke përdorur një sistem te vleresimit te peshes se konteniereve. Megjithatë, në qoftë se numri i përgjithshëm i perseritjeve eshte llogaritur vetëm nga të dhënat operative atehere do te gjenerohet një gabim i papërfillshëm. Në rastin e projektimit te shtresave ne te cilat automjetet qe do te gjenerojne trafikun jane te njejte me ato ne nje autostradë, mund të përdoret si vlere ekuivalente e mekanizmit vlera 70kN. Pesha e konteniereve 12.2m ndryshon nga 37000kg kur kontenieri eshte bosh ne 30250kg kur eshte i mbushur ne kapacitetin maximal te tij. Tabela 16: perqindjet shperndarjes se peshes se konteniereve 12.2m dhe 6.1m me pesha te ndryshme per 5 lloje kombinimesh midis tyre
  54. 54. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 54 PESHA E KONTENIERIT PROPRTION OF 40ft dhe 20ft KONTENIER 100/0 60/40 50/50 40/60 0/100 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1000.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 2000.00 0.00 0.18 0.23 0.28 0.46 3000.00 0.00 0.60 0.74 0.89 1.49 4000.00 0.18 1.29 1.57 1.84 2.95 5000.00 0.53 1.90 2.25 2.59 3.96 6000.00 0.98 2.17 2.46 2.76 3.94 7000.00 1.37 2.41 2.67 2.93 3.97 8000.00 2.60 3.05 3.16 3.27 3.72 9000.00 2.82 3.05 3.11 3.17 3.41 10000.00 3.30 3.44 3.48 3.52 3.66 11000.00 4.43 4.28 4.24 4.20 4.04 12000.00 5.73 5.24 5.12 4.99 4.50 13000.00 5.12 4.83 4.76 4.69 4.41 14000.00 5.85 5.38 5.26 5.14 4.67 15000.00 4.78 5.12 5.21 5.29 5.63 16000.00 5.22 5.58 5.67 5.76 6.13 17000.00 5.45 5.75 5.83 5.91 6.21 18000.00 5.55 5.91 6.00 6.10 6.46 19000.00 6.08 6.68 6.83 6.98 7.58 20000.00 7.67 8.28 8.43 8.58 9.19 21000.00 10.40 8.93 8.56 8.18 6.72 22000.00 9.95 7.60 7.02 6.43 4.08 23000.00 5.53 4.31 4.00 3.69 2.47 24000.00 2.75 1.75 1.50 1.25 0.24 25000.00 0.95 0.63 0.55 0.47 0.15 26000.00 0.67 0.40 0.33 0.27 0.00 27000.00 0.72 0.43 0.36 0.29 0.00 28000.00 0.53 0.32 0.27 0.21 0.00 29000.00 0.43 0.26 0.22 0.17 0.00 30000.00 0.28 0.17 0.14 0.11 0.00 31000.00 0.03 0.02 0.02 0.01 0.00 32000.00 0.03 0.02 0.02 0.01 0.00 33000.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 34000.00 0.05 0.03 0.02 0.02 0.00 FIGURE 7a
  55. 55. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 55 Ne porte perdoren pajisje te vecanta per ngritjen e kontenierve bosh deri ne 8m lartesi sic tregohet ne figure. Duhet te tregohet kujdes qe pirgu me kontenier te qendroje ne stabilitet edhe ne veprimin e forces se eres. Kjo shpesh here arrihet duke vendosur ne bazen e pirgut ato kontenier me perimeter me te madh. FIGURE 7b 8.6-EFEKTET E GOMAVE TE MAKINERIVE
  56. 56. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 56 Siperfaqja e kontaktit të një gome te nje makinerie transportuese supozohet të jetë ne forme rrethore me një presion kontakti të barabartë me atë të presionit të gomave. Disa prej pajisjeve më të mëdha mund të jenë të pajisura me goma për funksionimin mbi tokë te butë. Kur të tilla goma kalojne mbi trotuarin e betonit atehere siperfaqja e kontaktit nuk është me rrethore dhe presioni qe peson zona e kontaktit është më e madhe se presioni i gomave. Ky presion me I madh ka pak efekt në rastet e betonit te hedhur ne vend, por mund të ketë një efekt mbi stabilitetin e blloqeve te betonit qe perdoren per shtrimin e trotuarit, te siperfaqeve me material HDM ose DBM. Mekanizmat per transportimin e konteniereve me goma pneumatike normalisht kane një presion të gomave prej përafërsisht 1.0N/mm2 . Disa lloje trilerash neper terminale janë pajisur me goma të ngurta. Presioni ne siperfaqen e kontaktit te ketyre gomave varet nga ngarkesa ne rimorkio, por një vlerë prej 1.7N/mm2 është tipike e ketyre gomave dhe presioni i lartë dhe shpërndahet në menyre të kënaqshme ne trotuar,në mënyrë që Design Chart mund të përdoret direkt. 8.7-EFEKTET DINAMIKE Efektet e dinamike te ngarkeses te shkaktuara nga kthesat, përshpejtimi, frenimi dhe disnivelet ne sipërfaqe janë marrë në llogari nga faktori fd. Ne ate seksion ku shtresat i nenshtrohen veprimit te efeketeve dinamike, vlera e ngarkeses se mekanizmit rregullohet nga faktori fd te dhënë në tabelën 17. Në disa porte, dhe industri te tjera te ngjashme se fundmi po futen makineri me shpejtësi te lartë te automatizuara. Nqs hasen keto raste rekomandohet që faktorët në tabelën 17 të rriten me 50%. p.sh. një vlerë prej10% duhet të rritet në 15% ose një vlerë prej 60% duhet te rritet në 90%. Tabela 17: Faktoridinamik ne perqindje sipas se cilit duhet te rritet vlera e ngarkeses statike. Gjendja Lloji I Makinerise fd
  57. 57. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 57 Frenim Reach Stacker/Front Lift Truck ±30% Straddle Carrier ±50% Side Lift Truck ±20% Tractor and Trailer ±10% Rubber Tyred Gantry Crane (RTG)* ±10% Kthesa Reach Stacker/Front Lift Truck ±40% Straddle Carrier ±60% Side Lift Truck ±30% Tractor and Trailer ±30% Rubber Tyred Gantry Crane (RTG)* zero Pershpejtim Reach Stacker/Front Lift Truck ±10% Straddle Carrier ±10% Side Lift Truck ±10% Tractor and Trailer ±10% Rubber Tyred Gantry Crane (RTG)* ±5% Sip. joenjetrajtshme Reach Stacker/Front Lift Truck ±20% Straddle Carrier ±20% Side Lift Truck ±20% Tractor and Trailer ±20% Rubber Tyred Gantry Crane (RTG)* ±10% Ne rastet kur dy apo tre prej këtyre kushtevetë zbatohen njëkohësisht, fd duhet të marren parasysh efektet e shumëfishta dinamike. Për shembull, në rastin e një makinerie ngritese gjate marrjes se ktheses dhe përshpejtimit apo rritjes se shpejtesise ne terren te pabarabartë, faktori dinamik qe do te merrte parasysh ketoefekte është 40%+10%+20% ,përkatësisht 70%, pra ngarkesa statike e mekanizmit duhet te rritet me 70%. Në rastin e frenimit, faktori dinamik është shtues(pozitiv) për rrota e përparme dhe pakesues(negativ) për rrotat e pasme. Në rastin e makinerive ku rrotat jane shume te vendosura prane njera tjetres,afer qendres (p.sh. makinerite transportuese), faktori dinamik per frenimin dhe përshpejtimin që do të zbatohen reduktohen sipas gjeometrisë pajisjes. 8.8-NGARKESA E SHKAKTUAR NGA VENDOSJA E KONTENIEREVE
  58. 58. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 58 Ngarkesa statike nga vendosja e konteniereve aplikon nje presion shumë të lartë ne trotuar. Ky presion mund të asimilohet nga betoni ose blloku i betonit per shtrim por mund te shkaktohen disa dëme sipërfaqësore ne sipërfaqe. Konteinerët zakonisht grumbullohen ne rreshta ose blloqe te cilat pergjithesisht deri me sot nuk i kalonin tre metra lartesidhe maximumi i mundshem ishte 5m lartesi. Megjithatë, kohëve të fundit kontenieret kane filluar te grumbullohen me blloqe deri ne 8m lartesi. Vendosja e konteniereve 178mm x 162mm dhe shpesh ata japin nje projeksion 12.5mm nën pjesen e poshtme te konteinerit. Tabela 18 jep vleren maksimale te ngarkesave dhe te presionit per blloqet e grumbullimit te kontenierve per lartesi te ndryshme. Meqenese ka shume pak mundesi qe te gjithe kontenieret te jene te shfrytezuar ne te gjithe kapacitetin e tyre pesha bruto maksimale do të reduktohet sipas shumes se treguar ne tabele. Vlerat e treguara në tabelën 18 mund të përdoren në mënyrë të drejtpërdrejtë në Design Chart. Në rastin e konteinerëve te zbrazët ngarkesa ne trotuar mund të llogaritet në bazë konteinerëve 12.2m me peshe 3.800kg dhe konteinerë 6.1m me peshë 2.500kg. TABLE 18: Ngarkesa e transmetuar ne shtresa nga vendosja e konteniereve. LARTESIA E BLLOKUT TE KONTENIERVE TE GRUMBULLUAR REDUKTIMI I PESHES NETO SFORCIMET NE SIP. E KONTAKTIT (N/mm2) NGARKESA NE SHTRESA(kN) SINGLY RRESHTIT BLLOKUT 1 0 2.59 76.2 152.4 304.8 2 10% 4.67 137.2 274.3 548.6 3 20% 6.23 182.9 365.8 731.5 4 30% 7.27 213.4 426.7 853.4 5 40% 7.78 228.6 457.2 914.4 6 40% 9.33 274.3 548.6 1097 7 40% 10.9 320 640 1280 8 40% 12.5 365.8 731.6 1463 FIGURA 9: Demtimi i siperfaqes se betonit per shkak te ngarkeses se aplikuar nga kontenieret e grumbulluar. Nqs deformimi arrin 12mm behet e pamundur per strukturen te jete funksionale.
  59. 59. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 59 8.9-MEKANIZMAT(RROTAT) E TRAILERAVE Shpesh takohen dy palë rrota të vogla ne trailera të cilat janë 88mm te gjera x 225mm në diametër siç tregohet në Figuren 10. Kur traileri është i parkuar, siperfaqja e kontaktit është përafërsisht (10 x 88)mm2 dhe presioni 40N/mm2 . Disa trailera kanë nje bosht metalik siç tregohet në figurën 5 me permasë 150mm x 225mm dhe prodhojnë ne siperfaqen e kontaktit presionin 2.0N/mm2 , i cili është mjaft i ulët për të shkaktuar ndonje vështirësinë siperfaqe. Figure 10:Keto rrota te trailerave mund te krijojne probleme ne materialet bituminoze te siperfaqes.
  60. 60. PROJEKTIMI I SHTRESAVE RIGJIDE NE PORTE Diplomanti: ERISELA OZUNI faqe 60 8.10-FAKTORET E EKUIVALENTIMIT TE NDIKIMIT TE RROTAVE Nderjet e lejuara qe perdoren ne procesin e projektimit jane nderjet terheqese horizontale në pjesen e poshtme te bazës. I vetmipërjashtim behet në rastin e un- dowelled, skorje betoni ku nderjet terheqese horizontale në krye të skorjeve bëhen kritike në rastin e ngarkimit këndor. Keto shtresa jane të rralle per projektim te trotuareve me shtresa rigjide ne industritë e rënda. Nëse është vetëm njëri mekanizem (rrote e makinerise) qe konsiderohet, nderjet maksimale horizontale ndodhin nën qendrën e mekanizmit dhe reduktohen sipas distances nga qendra e aplikimit. Nëse dy mekanizma(rrota) janë mjaft afer njera tjetres nderjet nën secilin mekanizem do te rriten me nje madhesi qe perfaqeson mekanizmin tjeter. Mekanizmi i afersise është trajtuar me metodën e përshkruar këtu dhe kërkon te njihet CBR e tokes. Ngarkesat e mekanizmave janë modifikuar nga faktoret e ekuivalentimit te ndikimit te rrotave te treguar ne Tabelen 19. Keta fakore jane nxjerre si me poshte:

×