Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Gjenetika

16 886 vues

Publié le

1.Çfarë është gjenetika dhe si ndahet?
2.Çfarë janë nukleotidet, acidet nukleike dhe pse janë të rëndësishme?
3.Bëni 3 dallime mes ADN-së dhe ARN-së
4.Cilat janë bazat azotike, si ndahen për nga numri i unazave të karbonit dhe cilat baza lidhen në çift?
5.Sa lloje të ARN-së kemi dhe çfarë funksioni kryen secila?
6.Çfarë janë kodini dhe antikodoni dhe përmendni një dallim mes tyre
7.Çfarë janë gjenotipi dhe fenotipi?
8.Çfarë janë mutacionet dhe çfarë janë alelet? Përmendni një shembull.
9.Përshkruani shkurtimisht replikimin e ADN-së
10.Çfarë është inxhinieringu gjenetik dhe përmendni një shembull
11.Përshkruani procesin e klonimit tek delja
12.Përmendni ndërveprimet mes gjeneve allele dhe bëni dallimet mes tyre
13.Pse njihet Mendeli si babai i gjenetikës dhe cilën bimë e studio për një kohë të gjatë?
14.Çfarë janë gjenet dominante dhe recesive, me çfarë shkronje shkruhen?
15.Si quhen kombinimet e rradhës: BB, Bb, bb?
16.Përmes katrorit të Punetit përcaktoni gjenotipin e fëmijëve nëse nëna është Aa kurse babai AA
17.Përmes katrorit të Punetit përcaktoni gjenotipin e fëmijëve nëse nëna është aa kurse babai AA
18.Çfarë është amniocenteza, si kryhet kjo procedurë dhe për çfarë arsye?
19.Si ndahen mutacionet për nga struktura e kromozomeve dhe për nga numri i kromozomeve?
20.Çfarë është duplikimi dhe delecioni dhe jepni një shembull të një çrregullimi për secilën
21.Çfarë është inverzioni dhe translokacioni dhe jepni një shembull të një çrregullimi për secilën
22.Çfarë është monosomia dhe trisomia dhe jepni një shembull të një çrregullimi për secilën
23.Çfarë është poliploidia dhe jepni një shembull
24.Çfarë janë mutacionet germinative dhe somatike dhe jepni një shembull për secilën
25.Çfarë janë mutagjenët dhe përmendni e përshkruani 4 prej tyre
26.Pse është i dëmshëm çiftimi mes anëtarëve të familjes? Shpjegoni çështjen e homogozitetit?
27.Cilët faktorë kanë ndikim në zhvillimin e personalitetit dhe jepni dy shembuj për secilën
28.Çfarë është koeficienti i intelektit dhe si bëhet kategorizimi sipas vlerës së koeficientit?



Publié dans : Formation
  • Identifiez-vous pour voir les commentaires

Gjenetika

  1. 1. BAZA MOLEKULARE E TRASHËGIMISË
  2. 2. GJENETIKA - nga latinishtja GENESIS = PREJARDHJE …është degë e Biologjisë e cila merret me studimin e gjeneve, ndryshueshmërinë gjenetike dhe trashëgiminë tek qeniet e gjalla. Pra dallimet mes individëve të gjeneratës së njëjtë dhe dallimet mes gjeneratave
  3. 3. Trashëgimia: aftësia e bartjes së veçorive gjenetike nga prindi tek pasardhësi
  4. 4. GJENETIKA GJENETIKA MOLEKULARE Hulumton strukturën molekulare të gjenit CITOGJENETIKA Hulumton procesin e trashëgimisë dhe ndryshueshmërisë të kormozomeve GJENETIKA E ZHVILLIMIT Hulumton procesin e ndryshimeve gjatë zhvillimit të organizmave GJENETIKA E POPULACIONIT Hulumton strukturën gjenetike të popullatave
  5. 5. Acidet Nukleike: molekula të mëdha. Janë blloqet ndërtuese të organizmave të gjallë
  6. 6. Nukleotidi: njësia themelore e ndërtimit të ADN-së
  7. 7. Purinet (2 unaza karboni): adenina (A) dhe guanina (G) Pirimidinet (1 unazë karboni): timina (T) dhe citozina (C)
  8. 8. ARN: acidi ribonukleik ARNi informues Bart udhëzimet e nevojshme për krijimin e proteinave ARNt transportues Bart amino acidet specifike tek ribozomet gjatë montimit të proteinave ARNr ribozomal Lidhet me proteinat për të formuar ribozomet
  9. 9. AMINO ACIDET janë blloqe ndërtuese të PROTEINAVE
  10. 10. Kodi (shifra) gjenetik(e): është grup i rregullave përmes të cilave të dhënat brenda materialit gjenetik “përkthehen” në proteina KODON Gjendet në ADN dhe ARNi Triplet i nukleotideve Përcakton pozitën e amino acidit në zingjir ANTIKODON Gjendet në ARNt Përputhet me kodonin Sjell amino acidin tek pozita e duhur gjatë përkthimit KODON: sekuencë e 3 nukelotideve të cilat kur bashkohen formojnë një njësi të kodit gjenetik në molekulën e AND-së ose ARN-së ANTIKODON: sekuencë e 3 nukelotideve të cilat kur bashkohen formojnë një njësi të kodit gjenetik e cila përputhet me kodonin
  11. 11. Segmente të ADN-së që përmbajnë të dhëna për krijimin e proteinave. Njësi e trashëgimisë që bartet nga prindi tek pasardhësi Struktura penjëzore të cilat bartin gjenet
  12. 12. GJENOTIPI grup i gjeneve përgjegjës për një veçori të caktuar FENOTIPI Shprehja fizike e veçorisë së përcaktuar nga gjenotipi
  13. 13. Njeriu: 46 kromozome
  14. 14. MUTACIONET (ndërrime): ndryshimet që pësojnë gjenet
  15. 15. ALELET: forma të ndryshme të një gjeni si shkak i mutacioneve
  16. 16. Replikimi (vetëkopjimi) i ADN-së/gjysëmkonservativ Molekulat e sapokrijuaja të ADN-së janë kopje e molekulave prindërore
  17. 17. Qëllimi i replikimit: krijimi i një molekule të re të ADN-së HELIKAZA Bën hapjen e spirales dyzingjirore duke prerë lidhjet e dobëta hidrogjenore mes palëve bazike. Njihet si piruni i replikimit PRIMAZA E ARN-së ndërton një zingjir të shkurtër që shërben si pikë nismëtare për replikimin e ADN-së. I mundëson polimerazës të kryej punën e saj POLIMERAZA lidh në mënyrë vargore nukleotidet e reja për të ndërtuar zingjirët bija Në zingjirin udhëheqës: 3’në 5’ Në zingjirin e ngadalshëm: 5’ në 3’ LIGAZA lidh fragmentet e Okazakit në zingjirin e ngadalshëm të ADN-së TOPOIZOMERAZA bën zgjidhjen e spirales së ADN-së
  18. 18. Transkriptimi (përshkrimi) dhe Translatimi (përkthimi)
  19. 19. Inxhinieringu gjenetik: ndryshimi me qëllim i veçorive të një organizmi përmes ndryshimit të materialit gjenetik të tij
  20. 20. Ndërveprimetmes gjenevealele Intermediare Dominanto-recesive Kodominante
  21. 21. Intermediare:mesatarja e veçorive prindore
  22. 22. Dominanto-recesive
  23. 23. Kodominante: bashkëshfaqen të dy veçoritë
  24. 24. Gjenerata periudha e zhvillimi të një lloji të organizmit nga krijimi deri kur aftësohet të krijojë pasardhës të rinjë
  25. 25. Mendeli: zhvillimin e veçorive e kontrollojnë faktorët e veçantë trashëgues Gjatë punës së tij 8-vjeçare, Mendeli përcolli veçoritë të cilat shfaqen në njërën prej dy formave: dominante dhe recesive tek BIZELJA Ligjet themelore të trashëgimisë
  26. 26. 7 veçoritë të cilat i hulumtoi Mendeli tek bizelja
  27. 27. 2 shkronja: një për secilën kopje të gjenit, nga secili prind Gjenet: Dominante (zotëruese) shkronjë e madhe p.sh. B shkruhet e para Recesive (të fshehta) shkronjë e vogël p.sh. b Dominante: BB dhe Bb Recesive: bb Homozigote dominante: Heterozigote dominante: Homozigote recesive:
  28. 28. P: parentes = prindër F: filii = fëmijë Ka më shumë gjenotipe se sa fenotipe
  29. 29. Amniocenteza: procedurë në të cilën merret lëngu amniotik nga mitra përmes të cilës bëhet caktimi i kariotipit të foshnjes KARIOTIPI: numri, forma dhe madhësia e kromozomeve
  30. 30. Mutacionet në strukturën e kromozomeve duplikim translokacion delecion inverzion në numrin e kromozomeve poliploidianeuploidi
  31. 31. Duplikimi: dyfishim i një pjese të kromozomit
  32. 32. Delecioni:humbje ose fshirje e një pjese të kromozomit “mjaullitja e macës”
  33. 33. Translokacioni: pjesë e një kromozomi transferohet tek një kromozom tjetër Nuk ka material gjenetik shtesë ose mangu. Zakonisht nuk manifestohet me çrregullime manifestohet me çrregullime
  34. 34. Inverzioni: pjesë e kromozomit shkëputet, përmbyset dhe ngjitet sërish brenda kromozomit të njëjtë
  35. 35. Aneuoploidi: ndryshime në numrin e kromozomeve: +1 ose -1
  36. 36. Monosomi: ekziston vetëm njëri kromozom nga çifti i duhur i kromozomeve
  37. 37. Trisomi: prezenca e një kromozomi shtesë
  38. 38. Poliploidi:ndryshime në numrin e çifteve të kromozomeve Më e shprehur tek bimët
  39. 39. Mutacionet germinative Ndodhin në qelizat germinative prej të cilave formohen qelizat seksuale somatike Ndodhin në qelizat trupore (somatike)
  40. 40. Veshët e kthyer (American Curl): mutacion germinativ dominant
  41. 41. Albinizmi: mungesë e pigmentit në lëkurë, sy, flokë Mutacion recesiv autozomal
  42. 42. Mutagjenët: faktorë të caktuar të ambientit të jashtëm që mund të shkaktojnë mutacione gjenetike
  43. 43. Çiftimi brenda farefisit: homozigostet/shprehja e veçorive recesive ose të dëmshme
  44. 44. Zhvillimi i personalitetit ADN-ja Përvojat jetësore
  45. 45. Ekstrovert (i lirë) Introvert (i tërhequr) trashëguese
  46. 46. Nën ndikim të mjedisit: kriticizmi, intuita, të të mësuarit
  47. 47. Koeficienti i Intelektit (IQ): matje e aftësisë mendore për të zgjidhur situata të caktuara 0-70 = me ngecje 70-80 = i/e ngathët 80 – 120 = mesatare mbi 120 = mbi mesatare mbi 140 = gjeni

×