SlideShare une entreprise Scribd logo
Лекц 5.

Судалгааны ажлын хэл
найруулга, түүний
онцлог, тавигдах
шаардлага
Ерөнхий найруулга
Хэлбэрийн хувьд зөв (мехахэл) эрдэм шинжилгээний
найруулга нэртомьѐо, эрдэм шинжилгээний найруулгын үг
хэллэг, хүснэгт, бүдүүвч, зураг , зохиогчийн сэтгэх онцлог
хүртээл болгох чадварыг шууд илтгэн зарим тохиолдолд
нэр томьѐогоор хэт хөөцөлдөж чамирхах нь зохиолыг
ойлгомжгүй болгох муу талтай.
Нэртомьѐо
Ухагдахуун,
ойлголтыг
нэрлэсэн
үг,
холбоог
тодорхойлдог. Нэртомьѐо тодорхойлолттой байх учир нь
нэг томьѐогоор өөр өөр хэлшинжлэлийн нэвтэрхий толь
бичиг нэг утгатай сэтгэл хөдлөлийн өнгө аясгүй найруулга
дундын герег, латин гаралтай нэртомьѐо элбэг. Өөрийн
хэлнийх байх уу, олон улсын шинжтэй байх уу гэдэг
асуудалтай байна.
Шинээр нээснээр уг юм, үзэгдэл, ойлголтыг нэрлэх
нэртомьѐо зохиодог. Нэгэнт нээсэн бөгөөд монгол хэлний
жишээ баримтаар онолыг баяжуулах гэж байгаа тохиолдолд
нэртомьѐоны орчуулгын ухагдахуунаа сайтар ойлгож
мэдсэн байх шаардлагатай ба үндэслэлээ сайн гаргана.
Нэг ойлголтын тухайд нэг л нэртомьѐо тууштай аль
нэртомьѐог ямар үндэслэлээр нэгэнт хэвшсэн нэртомьѐо
байвал уг харь хэлний нэртомьѐог шүтэж, эх хэлний
боловсролын түвшинг ч харуулдаг. Эх хэлэндээ энэ мэтээр
хандах нь ѐс зүйгүй хэрэг юм.
Боть 2. Хэлний шинжлэл УБ., 1964
Шаардлагатай тохиолдолд дипломын ажил, илт
зөрчилдөөнтэй, оновчтой бус нэртомьѐог өөрчлөх санал
оруулж болно. Орчуулах тухай нээлттэй асуудал ажилд
онцын шаардлагагүйгээр нэртомьѐо, тэр дундаа харь
хэлний нэртомьѐо хэт олноор хэрэглэх нь ухаантайг
харуулж буй хэрэг огтхон ч биш.
Нэгэнт хэвшсэн товчлол байхаас гадна мөн ингэхдээ
эхний удаа хэрэглэхдээ бүтэн үгээ хэрэглэж, хаалтан дотор
товчилсон хувилбарыг бичнэ.
Зохиолын хэл найруулга
Энгийн, ойлгомжтой үндэслэл сайтай, бодитой шат
дараалал, учир шалтгааны холбоотой хэлзүйн үүднээс
алдаа мадаггүй. Залуу судлаач дараах төрлийн алдаа
гаргадаг. Нэртомьѐогоор хэт хөөцөлдөх, харь хэлний
нэртомьѐог хэт шүтсэнээс гадаад хэлний боловсролтой
гэдгээ харуулж буй мэт нь нөгөө талаар монгол хэлний
боловсрол муутайгаа сурталчилж хуучин үг, бүтээвэр зэрэг
хэрэглэдэг нь хиймэл найз нөхдийн хоорондын яриаг
санагдуулам байх нь элбэг.
Зохиол хангалттай уншаагүйгээс нэртомьѐоны
давтамж өндөр байх нь зүй ѐсны өөр нэртомьѐогоор солих
нь зохиолын санааг бүрхэгдүүлэх аюултай. Тодорхойлолт
зэргээр анхааралтай, логиктой, оновчтой хандахыг нэг
үзэгдлийг нэрлэсэн нэртомьѐо бүтэн ойролцоо утгатай
үгийн цуваа үүсгэхээр болсон нь нууц биш.
Хэлзүй, зөв бичих дүрмийн алдааны хувьд хамгийн
бүдүүлэг алдаа эрдэм шинжилгээний найруулгад зөв
бичгийн
дүрэм,
ишлэл
авах,
жишээ
баримтаа
тайлбарлах, ангилал, номзүй гэх мэтчилэн байгааг санах нь
зүйтэй.
Хэлшинжлэлийн тодорхойлон бичих
аргыг зурагжуулах
Зурагжуулах олон арга хэлний нэгжүүдийг хэлзүйн
цуваа хэлбэрээр нэгжүүдийн хооронд хүснэгт, бүдүүвч
хаалттай шаталсан хэлбэрээр зурагжуулах арга.
• Галиглах
•Бүх төрлийн диаграмм, модыг гарвалзүй
1927 онд Ч.К.Огден И.А.Ричард
ухагдахуун
утга
тэмдэг

юм
Оросын эрдэмтэн Л.А.Новиков
утга

ухагдахуун

тэмдэг

юм

Хийсвэр ойлголтыг харагдахуйц ойлгомжтой хэл ба сэтгэхүй
цэцэг

сарнай

ургамал

АБ

анхилуун үнэртэй

В
Модон эдлэл
6%
7%

Тооно
Унь

43%

18%

Хана
Багана
Хаална

1%
15%

Шал

10%

Ах(звери(х)

Бусад

боятся (х огонь))

Толгой
толгой 1 + толгой 2 + толгой 3 + толгой 4 +
толгой 5 + толгой 6.
а1, а2, а3 ... An
BAYI

BALAN

BALAM

BALA
bachelor
Noun
Human
Male

Animal
Educand

Phocine

4

Military

Hierarchie

Nirsute

3

Nonbicoming

Hierarchie

Permanent

Male

2

Unmated

Noble

Inferior

Adulf

Adulf

Inferior

Young

1

Dependent

Nubile

6

Proximade

Unmated

Young

5
Богино хугацаанд ажлаа оновчтой, цэгцтэй% ойлгомжтой
танилцуулах боломжийг горилогчид олгодог. Өмнөх судлаачдын
ашигласан, тэмдэглэгээг хэрэглэхээс гадна өөрөө зохион хэрэглэх
боломжтой.
My two sisters study in this University
sisters

+

two + sisters
my

sisters

study

S

this + University
in

university

number
pro

+

noun

P
pro

noun

noun preposi + noun

Contenu connexe

Tendances

1111
11111111
1111
eegii0102
 
Найруулга зүй
Найруулга зүйНайруулга зүй
Найруулга зүй
NooyoJamgan
 
монгол хэлний ярианы найруулга
монгол хэлний ярианы найруулгамонгол хэлний ярианы найруулга
монгол хэлний ярианы найруулга
National University Of Mongolia
 
Лекц №4 Найруулга зүйн тухай ерөнхий ойлголт
Лекц №4 Найруулга зүйн тухай ерөнхий ойлголтЛекц №4 Найруулга зүйн тухай ерөнхий ойлголт
Лекц №4 Найруулга зүйн тухай ерөнхий ойлголт
Хотгойд Шанж Болдбаатар Ууганбаяр
 
Лекц №1
Лекц №1Лекц №1
албан бичгийн орчуулга
албан бичгийн орчуулгаалбан бичгийн орчуулга
албан бичгийн орчуулга
Enkhbayar Bayarmaa
 
GLON303-Хичээл 9
GLON303-Хичээл 9GLON303-Хичээл 9
GLON303-Хичээл 9
E-Gazarchin Online University
 
монгол хэлний найруулгын төрөл Altantuya
монгол хэлний найруулгын төрөл Altantuyaмонгол хэлний найруулгын төрөл Altantuya
монгол хэлний найруулгын төрөл Altantuya
Buyanjargal_b
 
зөвлөгөө2
зөвлөгөө2зөвлөгөө2
зөвлөгөө2
tsemaa
 
Xэл зүй vii стандарт
Xэл зүй vii  стандартXэл зүй vii  стандарт
Xэл зүй vii стандарт
olzkhuu
 
Алдаагүй цэвэр бичүүлж сургах технологи
Алдаагүй цэвэр бичүүлж сургах технологиАлдаагүй цэвэр бичүүлж сургах технологи
Алдаагүй цэвэр бичүүлж сургах технологи
Азжаргал Нинжбадгар
 
эрдэм шинжилгээний найруулга
эрдэм шинжилгээний найруулгаэрдэм шинжилгээний найруулга
эрдэм шинжилгээний найруулга
National University Of Mongolia
 
ярианы найруулгын төрөл
ярианы найруулгын төрөлярианы найруулгын төрөл
ярианы найруулгын төрөл
Bolopchimeg Bolopoo
 
Монгол хэлний найруулга зүйн удиртгал
Монгол хэлний найруулга зүйн удиртгалМонгол хэлний найруулга зүйн удиртгал
Монгол хэлний найруулга зүйн удиртгал
National University Of Mongolia
 
Utga zohioliin helnii tuhai
Utga zohioliin helnii tuhaiUtga zohioliin helnii tuhai
Utga zohioliin helnii tuhai
Ge Go
 
лекц 3,
лекц 3,лекц 3,
лекц 3,
Ge Go
 
Mongol helnii standart
Mongol helnii standartMongol helnii standart
Mongol helnii standart
Dogooo
 

Tendances (19)

1111
11111111
1111
 
Alban 8
Alban 8Alban 8
Alban 8
 
Найруулга зүй
Найруулга зүйНайруулга зүй
Найруулга зүй
 
монгол хэлний ярианы найруулга
монгол хэлний ярианы найруулгамонгол хэлний ярианы найруулга
монгол хэлний ярианы найруулга
 
Лекц №4 Найруулга зүйн тухай ерөнхий ойлголт
Лекц №4 Найруулга зүйн тухай ерөнхий ойлголтЛекц №4 Найруулга зүйн тухай ерөнхий ойлголт
Лекц №4 Найруулга зүйн тухай ерөнхий ойлголт
 
Лекц №1
Лекц №1Лекц №1
Лекц №1
 
албан бичгийн орчуулга
албан бичгийн орчуулгаалбан бичгийн орчуулга
албан бичгийн орчуулга
 
GLON303-Хичээл 9
GLON303-Хичээл 9GLON303-Хичээл 9
GLON303-Хичээл 9
 
монгол хэлний найруулгын төрөл Altantuya
монгол хэлний найруулгын төрөл Altantuyaмонгол хэлний найруулгын төрөл Altantuya
монгол хэлний найруулгын төрөл Altantuya
 
Business english standard
Business english standardBusiness english standard
Business english standard
 
зөвлөгөө2
зөвлөгөө2зөвлөгөө2
зөвлөгөө2
 
Xэл зүй vii стандарт
Xэл зүй vii  стандартXэл зүй vii  стандарт
Xэл зүй vii стандарт
 
Алдаагүй цэвэр бичүүлж сургах технологи
Алдаагүй цэвэр бичүүлж сургах технологиАлдаагүй цэвэр бичүүлж сургах технологи
Алдаагүй цэвэр бичүүлж сургах технологи
 
эрдэм шинжилгээний найруулга
эрдэм шинжилгээний найруулгаэрдэм шинжилгээний найруулга
эрдэм шинжилгээний найруулга
 
ярианы найруулгын төрөл
ярианы найруулгын төрөлярианы найруулгын төрөл
ярианы найруулгын төрөл
 
Монгол хэлний найруулга зүйн удиртгал
Монгол хэлний найруулга зүйн удиртгалМонгол хэлний найруулга зүйн удиртгал
Монгол хэлний найруулга зүйн удиртгал
 
Utga zohioliin helnii tuhai
Utga zohioliin helnii tuhaiUtga zohioliin helnii tuhai
Utga zohioliin helnii tuhai
 
лекц 3,
лекц 3,лекц 3,
лекц 3,
 
Mongol helnii standart
Mongol helnii standartMongol helnii standart
Mongol helnii standart
 

En vedette

Монгол үгийн бүтэц: Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Монгол үгийн бүтэц: Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйлМонгол үгийн бүтэц: Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Монгол үгийн бүтэц: Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Ge Go
 
Монгол үгийн бүтэц, Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Монгол үгийн бүтэц, Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйлМонгол үгийн бүтэц, Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Монгол үгийн бүтэц, Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Ge Go
 
8 р ангийн монгол хэл
8 р ангийн монгол хэл8 р ангийн монгол хэл
8 р ангийн монгол хэл
Enheee2
 
монгол хэл 7-р анги
монгол хэл 7-р ангимонгол хэл 7-р анги
монгол хэл 7-р анги
altantuya2012
 
Mongol hel 7 angi 5 hicheel
Mongol hel 7 angi 5 hicheelMongol hel 7 angi 5 hicheel
Mongol hel 7 angi 5 hicheel
altantuya2012
 
6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал
oogii553
 
нэрийн тийн ялгалын утга
нэрийн тийн ялгалын утганэрийн тийн ялгалын утга
нэрийн тийн ялгалын утга
muuduu
 
Хүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулах
Хүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулахХүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулах
Хүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулах
Багшийн мэргэжил дээшлүүлэх институт
 
хичээл №1
хичээл №1хичээл №1
хичээл №1
enhuush_99
 
жинхэнэ нэрийн хувилал
жинхэнэ нэрийн хувилалжинхэнэ нэрийн хувилал
жинхэнэ нэрийн хувилал
muuduu
 
үйл үгийн хувилал
үйл үгийн хувилалүйл үгийн хувилал
үйл үгийн хувилал
muuduu
 
өгүүлбэрийн гол гишүүд
өгүүлбэрийн гол гишүүдөгүүлбэрийн гол гишүүд
өгүүлбэрийн гол гишүүд
Baterdene Solongo
 
өгүүлбэрзүй
өгүүлбэрзүйөгүүлбэрзүй
өгүүлбэрзүй
gantsengel
 
үйл үгийн нөхцөлүүд
үйл үгийн нөхцөлүүдүйл үгийн нөхцөлүүд
үйл үгийн нөхцөлүүд
saruulkaa
 

En vedette (20)

Монгол үгийн бүтэц: Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Монгол үгийн бүтэц: Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйлМонгол үгийн бүтэц: Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Монгол үгийн бүтэц: Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
 
Монгол үгийн бүтэц, Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Монгол үгийн бүтэц, Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйлМонгол үгийн бүтэц, Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
Монгол үгийн бүтэц, Бүтээвэрзүй, түүний судлах зүйл
 
хичээл 5
хичээл 5хичээл 5
хичээл 5
 
8 р ангийн монгол хэл
8 р ангийн монгол хэл8 р ангийн монгол хэл
8 р ангийн монгол хэл
 
монгол хэл 7-р анги
монгол хэл 7-р ангимонгол хэл 7-р анги
монгол хэл 7-р анги
 
Mongol hel 7 angi 5 hicheel
Mongol hel 7 angi 5 hicheelMongol hel 7 angi 5 hicheel
Mongol hel 7 angi 5 hicheel
 
Zn uguulber
Zn uguulberZn uguulber
Zn uguulber
 
6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал
 
нэрийн тийн ялгалын утга
нэрийн тийн ялгалын утганэрийн тийн ялгалын утга
нэрийн тийн ялгалын утга
 
Хүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулах
Хүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулахХүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулах
Хүүхдийн зурах чадварт тулгуурлах бүтээлчээр сэтгэж, зохион найруулах
 
хичээл №1
хичээл №1хичээл №1
хичээл №1
 
өгүүлбэрийн гишүүд
өгүүлбэрийн гишүүдөгүүлбэрийн гишүүд
өгүүлбэрийн гишүүд
 
жинхэнэ нэрийн хувилал
жинхэнэ нэрийн хувилалжинхэнэ нэрийн хувилал
жинхэнэ нэрийн хувилал
 
хичээл 2
хичээл 2хичээл 2
хичээл 2
 
знө
знөзнө
знө
 
үйл үгийн хувилал
үйл үгийн хувилалүйл үгийн хувилал
үйл үгийн хувилал
 
өгүүлбэрийн гол гишүүд
өгүүлбэрийн гол гишүүдөгүүлбэрийн гол гишүүд
өгүүлбэрийн гол гишүүд
 
Mongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulel
Mongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulelMongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulel
Mongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulel
 
өгүүлбэрзүй
өгүүлбэрзүйөгүүлбэрзүй
өгүүлбэрзүй
 
үйл үгийн нөхцөлүүд
үйл үгийн нөхцөлүүдүйл үгийн нөхцөлүүд
үйл үгийн нөхцөлүүд
 

Similaire à лекц 5,

Eshz ba niitelgee 7
Eshz ba niitelgee 7Eshz ba niitelgee 7
Eshz ba niitelgee 7
oyunaadorj
 
НАЙРУУЛГА ЗҮЙН ТУХАЙ ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ.pptx
НАЙРУУЛГА ЗҮЙН ТУХАЙ ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ.pptxНАЙРУУЛГА ЗҮЙН ТУХАЙ ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ.pptx
НАЙРУУЛГА ЗҮЙН ТУХАЙ ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ.pptx
RAYB
 
Хэлзүй, түүний үндсэн ойлголт
Хэлзүй, түүний үндсэн ойлголтХэлзүй, түүний үндсэн ойлголт
Хэлзүй, түүний үндсэн ойлголт
Ge Go
 
хэлц өгүүлбэр
хэлц өгүүлбэрхэлц өгүүлбэр
хэлц өгүүлбэр
Enheee2
 
бие даалтын даалгавар 1
бие даалтын даалгавар 1бие даалтын даалгавар 1
бие даалтын даалгавар 1
Erdenetuya Galbadrah
 
Бичиж сурах арга зүйтттттттттттттттттттттт
Бичиж сурах арга зүйттттттттттттттттттттттБичиж сурах арга зүйтттттттттттттттттттттт
Бичиж сурах арга зүйтттттттттттттттттттттт
cbattsetseg1
 
"Солонгос хэлний орчуулгын онол" Хичээл-7
 "Солонгос хэлний орчуулгын онол" Хичээл-7 "Солонгос хэлний орчуулгын онол" Хичээл-7
"Солонгос хэлний орчуулгын онол" Хичээл-7
E-Gazarchin Online University
 
Монгол хэлний хэлц үгийг ангилах асуудалд
Монгол хэлний хэлц үгийг ангилах асуудалдМонгол хэлний хэлц үгийг ангилах асуудалд
Монгол хэлний хэлц үгийг ангилах асуудалд
National University Of Mongolia
 
лекц 4,
лекц 4,лекц 4,
лекц 4,
Ge Go
 
найруулгын байр ба утга
найруулгын байр ба утганайруулгын байр ба утга
найруулгын байр ба утга
National University Of Mongolia
 
Mongol helnii standart
Mongol helnii standartMongol helnii standart
Mongol helnii standart
NNaraa
 
лекц 2,
лекц 2,лекц 2,
лекц 2,
Ge Go
 
эсээ бичвэр
эсээ бичвэрэсээ бичвэр
эсээ бичвэр
sodko27
 
монгол хэлний ном харьцуулсан
монгол хэлний ном харьцуулсанмонгол хэлний ном харьцуулсан
монгол хэлний ном харьцуулсан
Erdenetuya Galbadrah
 
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
buyantai
 
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
oojig44
 
Жинхэнэ нэр
Жинхэнэ нэрЖинхэнэ нэр
Жинхэнэ нэр
Ge Go
 
Lecture 6.
Lecture 6.Lecture 6.
Lecture 6.
Ge Go
 

Similaire à лекц 5, (20)

Eshz ba niitelgee 7
Eshz ba niitelgee 7Eshz ba niitelgee 7
Eshz ba niitelgee 7
 
лекц 4
лекц 4лекц 4
лекц 4
 
НАЙРУУЛГА ЗҮЙН ТУХАЙ ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ.pptx
НАЙРУУЛГА ЗҮЙН ТУХАЙ ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ.pptxНАЙРУУЛГА ЗҮЙН ТУХАЙ ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ.pptx
НАЙРУУЛГА ЗҮЙН ТУХАЙ ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ.pptx
 
Хэлзүй, түүний үндсэн ойлголт
Хэлзүй, түүний үндсэн ойлголтХэлзүй, түүний үндсэн ойлголт
Хэлзүй, түүний үндсэн ойлголт
 
хэлц өгүүлбэр
хэлц өгүүлбэрхэлц өгүүлбэр
хэлц өгүүлбэр
 
бие даалтын даалгавар 1
бие даалтын даалгавар 1бие даалтын даалгавар 1
бие даалтын даалгавар 1
 
Бичиж сурах арга зүйтттттттттттттттттттттт
Бичиж сурах арга зүйттттттттттттттттттттттБичиж сурах арга зүйтттттттттттттттттттттт
Бичиж сурах арга зүйтттттттттттттттттттттт
 
"Солонгос хэлний орчуулгын онол" Хичээл-7
 "Солонгос хэлний орчуулгын онол" Хичээл-7 "Солонгос хэлний орчуулгын онол" Хичээл-7
"Солонгос хэлний орчуулгын онол" Хичээл-7
 
Монгол хэлний хэлц үгийг ангилах асуудалд
Монгол хэлний хэлц үгийг ангилах асуудалдМонгол хэлний хэлц үгийг ангилах асуудалд
Монгол хэлний хэлц үгийг ангилах асуудалд
 
лекц 4,
лекц 4,лекц 4,
лекц 4,
 
найруулгын байр ба утга
найруулгын байр ба утганайруулгын байр ба утга
найруулгын байр ба утга
 
хичээл 3
хичээл 3хичээл 3
хичээл 3
 
Mongol helnii standart
Mongol helnii standartMongol helnii standart
Mongol helnii standart
 
лекц 2,
лекц 2,лекц 2,
лекц 2,
 
эсээ бичвэр
эсээ бичвэрэсээ бичвэр
эсээ бичвэр
 
монгол хэлний ном харьцуулсан
монгол хэлний ном харьцуулсанмонгол хэлний ном харьцуулсан
монгол хэлний ном харьцуулсан
 
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
 
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
6 saruul erdene-baruuny-bolovsrolyn_uzel_sanaa
 
Жинхэнэ нэр
Жинхэнэ нэрЖинхэнэ нэр
Жинхэнэ нэр
 
Lecture 6.
Lecture 6.Lecture 6.
Lecture 6.
 

Plus de Ge Go

Eh helnii hereglee
Eh helnii heregleeEh helnii hereglee
Eh helnii hereglee
Ge Go
 
лекц 1,
лекц 1,лекц 1,
лекц 1,
Ge Go
 
Lecture 10.
Lecture 10.Lecture 10.
Lecture 10.
Ge Go
 
Lecture 9.
Lecture 9.Lecture 9.
Lecture 9.
Ge Go
 
Lecture 7 8.
Lecture 7 8.Lecture 7 8.
Lecture 7 8.
Ge Go
 
Lecture 4 5.
Lecture 4 5.Lecture 4 5.
Lecture 4 5.
Ge Go
 
Lecture 2 3.
Lecture 2 3.Lecture 2 3.
Lecture 2 3.
Ge Go
 
Lecture 1.
Lecture 1.Lecture 1.
Lecture 1.
Ge Go
 
Lecture 13 14
Lecture 13 14Lecture 13 14
Lecture 13 14
Ge Go
 
Үйл үг
Үйл үгҮйл үг
Үйл үг
Ge Go
 
Үл хувилах нэр 2
Үл хувилах нэр 2Үл хувилах нэр 2
Үл хувилах нэр 2
Ge Go
 
Тэмдэг нэр үгийн аймаг
Тэмдэг нэр үгийн аймагТэмдэг нэр үгийн аймаг
Тэмдэг нэр үгийн аймаг
Ge Go
 
Дутмаг хувилах нэр
Дутмаг хувилах нэрДутмаг хувилах нэр
Дутмаг хувилах нэр
Ge Go
 
Монгол хэлний үг бүтэх ёс, үг бүтэх аргууд
Монгол хэлний үг бүтэх ёс, үг бүтэх аргуудМонгол хэлний үг бүтэх ёс, үг бүтэх аргууд
Монгол хэлний үг бүтэх ёс, үг бүтэх аргууд
Ge Go
 
Гийгүүлэгч авиалбар, түүний бүрэлдэхүүн, ангилал
Гийгүүлэгч авиалбар, түүний бүрэлдэхүүн, ангилалГийгүүлэгч авиалбар, түүний бүрэлдэхүүн, ангилал
Гийгүүлэгч авиалбар, түүний бүрэлдэхүүн, ангилал
Ge Go
 
Эгшиг авиалбар
Эгшиг авиалбарЭгшиг авиалбар
Эгшиг авиалбар
Ge Go
 
Авиазүйн ухааны судлах зүйл
Авиазүйн ухааны судлах зүйлАвиазүйн ухааны судлах зүйл
Авиазүйн ухааны судлах зүйл
Ge Go
 
Авиазүйн ухаан, түүний судлах зүйл
Авиазүйн ухаан, түүний судлах зүйлАвиазүйн ухаан, түүний судлах зүйл
Авиазүйн ухаан, түүний судлах зүйл
Ge Go
 
Төлөөний үгийн аймаг
Төлөөний үгийн аймагТөлөөний үгийн аймаг
Төлөөний үгийн аймаг
Ge Go
 

Plus de Ge Go (19)

Eh helnii hereglee
Eh helnii heregleeEh helnii hereglee
Eh helnii hereglee
 
лекц 1,
лекц 1,лекц 1,
лекц 1,
 
Lecture 10.
Lecture 10.Lecture 10.
Lecture 10.
 
Lecture 9.
Lecture 9.Lecture 9.
Lecture 9.
 
Lecture 7 8.
Lecture 7 8.Lecture 7 8.
Lecture 7 8.
 
Lecture 4 5.
Lecture 4 5.Lecture 4 5.
Lecture 4 5.
 
Lecture 2 3.
Lecture 2 3.Lecture 2 3.
Lecture 2 3.
 
Lecture 1.
Lecture 1.Lecture 1.
Lecture 1.
 
Lecture 13 14
Lecture 13 14Lecture 13 14
Lecture 13 14
 
Үйл үг
Үйл үгҮйл үг
Үйл үг
 
Үл хувилах нэр 2
Үл хувилах нэр 2Үл хувилах нэр 2
Үл хувилах нэр 2
 
Тэмдэг нэр үгийн аймаг
Тэмдэг нэр үгийн аймагТэмдэг нэр үгийн аймаг
Тэмдэг нэр үгийн аймаг
 
Дутмаг хувилах нэр
Дутмаг хувилах нэрДутмаг хувилах нэр
Дутмаг хувилах нэр
 
Монгол хэлний үг бүтэх ёс, үг бүтэх аргууд
Монгол хэлний үг бүтэх ёс, үг бүтэх аргуудМонгол хэлний үг бүтэх ёс, үг бүтэх аргууд
Монгол хэлний үг бүтэх ёс, үг бүтэх аргууд
 
Гийгүүлэгч авиалбар, түүний бүрэлдэхүүн, ангилал
Гийгүүлэгч авиалбар, түүний бүрэлдэхүүн, ангилалГийгүүлэгч авиалбар, түүний бүрэлдэхүүн, ангилал
Гийгүүлэгч авиалбар, түүний бүрэлдэхүүн, ангилал
 
Эгшиг авиалбар
Эгшиг авиалбарЭгшиг авиалбар
Эгшиг авиалбар
 
Авиазүйн ухааны судлах зүйл
Авиазүйн ухааны судлах зүйлАвиазүйн ухааны судлах зүйл
Авиазүйн ухааны судлах зүйл
 
Авиазүйн ухаан, түүний судлах зүйл
Авиазүйн ухаан, түүний судлах зүйлАвиазүйн ухаан, түүний судлах зүйл
Авиазүйн ухаан, түүний судлах зүйл
 
Төлөөний үгийн аймаг
Төлөөний үгийн аймагТөлөөний үгийн аймаг
Төлөөний үгийн аймаг
 

лекц 5,

  • 1. Лекц 5. Судалгааны ажлын хэл найруулга, түүний онцлог, тавигдах шаардлага
  • 2. Ерөнхий найруулга Хэлбэрийн хувьд зөв (мехахэл) эрдэм шинжилгээний найруулга нэртомьѐо, эрдэм шинжилгээний найруулгын үг хэллэг, хүснэгт, бүдүүвч, зураг , зохиогчийн сэтгэх онцлог хүртээл болгох чадварыг шууд илтгэн зарим тохиолдолд нэр томьѐогоор хэт хөөцөлдөж чамирхах нь зохиолыг ойлгомжгүй болгох муу талтай.
  • 3. Нэртомьѐо Ухагдахуун, ойлголтыг нэрлэсэн үг, холбоог тодорхойлдог. Нэртомьѐо тодорхойлолттой байх учир нь нэг томьѐогоор өөр өөр хэлшинжлэлийн нэвтэрхий толь бичиг нэг утгатай сэтгэл хөдлөлийн өнгө аясгүй найруулга дундын герег, латин гаралтай нэртомьѐо элбэг. Өөрийн хэлнийх байх уу, олон улсын шинжтэй байх уу гэдэг асуудалтай байна. Шинээр нээснээр уг юм, үзэгдэл, ойлголтыг нэрлэх нэртомьѐо зохиодог. Нэгэнт нээсэн бөгөөд монгол хэлний жишээ баримтаар онолыг баяжуулах гэж байгаа тохиолдолд нэртомьѐоны орчуулгын ухагдахуунаа сайтар ойлгож мэдсэн байх шаардлагатай ба үндэслэлээ сайн гаргана.
  • 4. Нэг ойлголтын тухайд нэг л нэртомьѐо тууштай аль нэртомьѐог ямар үндэслэлээр нэгэнт хэвшсэн нэртомьѐо байвал уг харь хэлний нэртомьѐог шүтэж, эх хэлний боловсролын түвшинг ч харуулдаг. Эх хэлэндээ энэ мэтээр хандах нь ѐс зүйгүй хэрэг юм. Боть 2. Хэлний шинжлэл УБ., 1964 Шаардлагатай тохиолдолд дипломын ажил, илт зөрчилдөөнтэй, оновчтой бус нэртомьѐог өөрчлөх санал оруулж болно. Орчуулах тухай нээлттэй асуудал ажилд онцын шаардлагагүйгээр нэртомьѐо, тэр дундаа харь хэлний нэртомьѐо хэт олноор хэрэглэх нь ухаантайг харуулж буй хэрэг огтхон ч биш. Нэгэнт хэвшсэн товчлол байхаас гадна мөн ингэхдээ эхний удаа хэрэглэхдээ бүтэн үгээ хэрэглэж, хаалтан дотор товчилсон хувилбарыг бичнэ.
  • 5. Зохиолын хэл найруулга Энгийн, ойлгомжтой үндэслэл сайтай, бодитой шат дараалал, учир шалтгааны холбоотой хэлзүйн үүднээс алдаа мадаггүй. Залуу судлаач дараах төрлийн алдаа гаргадаг. Нэртомьѐогоор хэт хөөцөлдөх, харь хэлний нэртомьѐог хэт шүтсэнээс гадаад хэлний боловсролтой гэдгээ харуулж буй мэт нь нөгөө талаар монгол хэлний боловсрол муутайгаа сурталчилж хуучин үг, бүтээвэр зэрэг хэрэглэдэг нь хиймэл найз нөхдийн хоорондын яриаг санагдуулам байх нь элбэг.
  • 6. Зохиол хангалттай уншаагүйгээс нэртомьѐоны давтамж өндөр байх нь зүй ѐсны өөр нэртомьѐогоор солих нь зохиолын санааг бүрхэгдүүлэх аюултай. Тодорхойлолт зэргээр анхааралтай, логиктой, оновчтой хандахыг нэг үзэгдлийг нэрлэсэн нэртомьѐо бүтэн ойролцоо утгатай үгийн цуваа үүсгэхээр болсон нь нууц биш. Хэлзүй, зөв бичих дүрмийн алдааны хувьд хамгийн бүдүүлэг алдаа эрдэм шинжилгээний найруулгад зөв бичгийн дүрэм, ишлэл авах, жишээ баримтаа тайлбарлах, ангилал, номзүй гэх мэтчилэн байгааг санах нь зүйтэй.
  • 7. Хэлшинжлэлийн тодорхойлон бичих аргыг зурагжуулах Зурагжуулах олон арга хэлний нэгжүүдийг хэлзүйн цуваа хэлбэрээр нэгжүүдийн хооронд хүснэгт, бүдүүвч хаалттай шаталсан хэлбэрээр зурагжуулах арга. • Галиглах •Бүх төрлийн диаграмм, модыг гарвалзүй 1927 онд Ч.К.Огден И.А.Ричард ухагдахуун утга тэмдэг юм
  • 8. Оросын эрдэмтэн Л.А.Новиков утга ухагдахуун тэмдэг юм Хийсвэр ойлголтыг харагдахуйц ойлгомжтой хэл ба сэтгэхүй цэцэг сарнай ургамал АБ анхилуун үнэртэй В
  • 9. Модон эдлэл 6% 7% Тооно Унь 43% 18% Хана Багана Хаална 1% 15% Шал 10% Ах(звери(х) Бусад боятся (х огонь)) Толгой толгой 1 + толгой 2 + толгой 3 + толгой 4 + толгой 5 + толгой 6. а1, а2, а3 ... An
  • 12. Богино хугацаанд ажлаа оновчтой, цэгцтэй% ойлгомжтой танилцуулах боломжийг горилогчид олгодог. Өмнөх судлаачдын ашигласан, тэмдэглэгээг хэрэглэхээс гадна өөрөө зохион хэрэглэх боломжтой. My two sisters study in this University sisters + two + sisters my sisters study S this + University in university number pro + noun P pro noun noun preposi + noun