Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.
Project ontwikkeling Wind op Land
Leon Pulles
11 november 2015
Introductie
Afspraak Rijk & IPO:
6.000 MW wind op land in 2020
• Wind levert belangrijke bijdrage aan 14%
hernieuwbare ene...
Hoe 6.000 MW realiseren?
• 3.000 MW grootschalige ontwikkeling 100+ MW projecten.
– Structuurvisie & PlanMER Wind op Land
...
Hoeveel kapitaal is nodig om 6.000 MW te financieren?
• Aanname: nog 1.000 MW operationeel in 2020 van huidig geïnstalleer...
Financiers vertrouwen alleen op projectopbrengsten!
Zorg van financiers:
project genereert onvoldoende opbrengsten over lo...
Verschillende financiers, verschillende eisen
Verschaffers van Vreemd Vermogen
• Eisen project opbrengsten > te betalen re...
Welke typen financiers zijn er (nationaal / internationaal)?
• ‘Smalle’ definitie: bankfinanciering (‘debt’)
– Commerciële...
1. Financiering en financiële participatie
Verstrekken van kapitaal aan project en behalen van financieel rendement.
– Bur...
Hoeveel kapitaal hebben diverse financiers beschikbaar tot 2020?
Pre-developer
sets up SPC
1st investor
buy SPC (~70% deve...
Welke projectkosten moeten worden gefinancierd?
Ontwikkelkosten (‘Devex’):
• Onderzoeken (bodem, windsnelheid, MER),
• Ver...
Welke rol speelt (financiële) burgerparticipatie bij projectfinanciering?
Inrichting
1. Definitie participatievormen
2. Ui...
Waarin zitten de tegengestelde belangen tussen
ontwikkelaar en financier?
Doelen financiers vs. Doelen sponsoren/ontwikkel...
Geef financiers inzicht hoe projectrisico’s worden beheerst
Welke zaken moet je als projectontwikkelaar op orde hebben voo...
Welke financieringsvoorwaarden stellen financiers?
• Sponsors
– Voorkeur voor grote en ervaren sponsors
– Met technische e...
Welke financieringsvoorwaarden stellen financiers? (deel 2)
• Structuur
– Nieuwe/schone SPV
• Zekerheden
– Hypotheken
– Pa...
Leon Pulles
Senior Investment Advisor
Royal HaskoningDHV
Strategy & Management Consultants
Mobile: +31 6 46363481
Email: l...
Prochain SlideShare
Chargement dans…5
×

20151124 workshop windturbines op dijken project ontwikkeling en financiering

321 vues

Publié le

Wind energy project development and finance

Publié dans : Environnement
  • Soyez le premier à commenter

20151124 workshop windturbines op dijken project ontwikkeling en financiering

  1. 1. Project ontwikkeling Wind op Land Leon Pulles 11 november 2015
  2. 2. Introductie Afspraak Rijk & IPO: 6.000 MW wind op land in 2020 • Wind levert belangrijke bijdrage aan 14% hernieuwbare energie in 2020 • Participatieplan per project
  3. 3. Hoe 6.000 MW realiseren? • 3.000 MW grootschalige ontwikkeling 100+ MW projecten. – Structuurvisie & PlanMER Wind op Land – 1.240 MW in lopende RCR procedure – 1.820 MW in voorbereiding op RCR procedure Kaart NL Wieringermeer 350 MW Krammersluizen 120 MW N33 120 MW Windpark Fryslân 350 MW De Drentse Monden 300 MW Noordoostpolder 429 MW Zuidlob 122 MW Goeree-Overflakkee 260 MW Havengebied Rotterdam 150 MW Prov. Flevoland1.370 MW (ambitie incl. recent vergund) • 1.000 MW van huidige opwekkingsvermogen nog operationeel in 2020 2.000 MW kleinschalige windprojecten nodig (< 100 MW) !?!?
  4. 4. Hoeveel kapitaal is nodig om 6.000 MW te financieren? • Aanname: nog 1.000 MW operationeel in 2020 van huidig geïnstalleerd vermogen • 5.000 MW nieuw te installeren én te financieren Project Entiteit Eigen Vermogen ‘Banken’ Vreemd Vermogen Investeerders ~ 20% capex ~ € 1,5 miljard ~ 80% capex ~ € 6 miljard • Capex ~ € 1,5 miljoen per MW (wind op land) • Totale capex te financieren voor 5.000 MW is ~ € 7,5 miljard
  5. 5. Financiers vertrouwen alleen op projectopbrengsten! Zorg van financiers: project genereert onvoldoende opbrengsten over looptijd om: Geef vertrouwen: Inzicht in beheersmaatregelen voor risico’s die opbrengsten beperken! • Projectkosten te dekken voor ontwikkeling, bouw en operatie • Financieringslasten vreemd vermogen te dekken (rente, aflossing) • Rendement eigen vermogen te bieden (laatste jaren project)
  6. 6. Verschillende financiers, verschillende eisen Verschaffers van Vreemd Vermogen • Eisen project opbrengsten > te betalen rente & aflossing • Belangrijkste criterium: een minimum niveau van ‘Debt Service Cover Ratio’ (DSCR): operationele kasstroom beschikbaar / rente + aflossing Verschaffers van Eigen Vermogen • Eisen: tijdshorizon project > periode terugbetalen van Vreemd Vermogen (‘tail’) • Belangrijkste criterium: Internat Rate of Return (IRR) op geïnvesteerd eigen vermogen
  7. 7. Welke typen financiers zijn er (nationaal / internationaal)? • ‘Smalle’ definitie: bankfinanciering (‘debt’) – Commerciële banken – Incl. ‘export credit agencies’ (Atradius, Euler Hermes, EKF) – Incl. ‘development banks’ (EBRD, EIB etc.) • ‘Brede’ definitie: – Strategische investeerders (‘equity’) • Japan (Mitsubishi, Marubeni, Sumitomo, etc.) • Turbineleveranciers, ontwikkelaars – Fondsen (institutionele investeerders) • Interesses verschillen per projectfase • B.v. PGGM, Danish Pensionfund • Appetite verandert door ervaringen veranderende overheidssteun ‘landrisico’: Spanje, Tsjechië, Bulgarije, …, Nederland (?)
  8. 8. 1. Financiering en financiële participatie Verstrekken van kapitaal aan project en behalen van financieel rendement. – Burgers verstrekken obligatielening – Burgers kopen aandelen 2. Niet financiële burgerparticipatie Voordelen voor burgers en/of gebieden voortvloeiend uit project, zonder financiële inleg. • Korting energierekening • Gebiedsgebonden bijdrage • Fondsvorming voor woonlastenbeperking (isolatie, zonne-energie) 3. Combinatie • Financiële én niet-financiële participatie • Per park, meerdere parken of regio Vormen van burgerparticipatie ‘Kleinschalige’ projecten (< 100 MW): Interessant voor financiers? Andere vorm van financiering nodig?
  9. 9. Hoeveel kapitaal hebben diverse financiers beschikbaar tot 2020? Pre-developer sets up SPC 1st investor buy SPC (~70% developed) 2nd investor buys SPC (fin. close) 3rd investor buys SPC (12-18mths) Type 1 investor: •Family office •Entrepreneur •Intermediary •Fund •Bank Type 2 investor: •Type 1 investor stays in •Intermediary •Fund •Bank Type 3 investor : •2nd investor stays •Pension fund •Strategic investor •Fund Development/pipeline risk: •Private Equity IRRs (20-30%) Project duration: •Development 6-18 mths (avg 12) Construction risk: •High infra IRRs (10-15%) Project duration: •Construction ~4-8 mths •Operation ~1-3 yrs Operating risk: •Low infra IRRs (8-11%) Operating risk: •Operation ~17-24 yrs Project finance planning Estimated project IRRs & duration Type of investor Pre-development OperationsDevelopment Realisation Verschillende projectfasen – verschillende financiers! Herfinanciering Herfinanciering
  10. 10. Welke projectkosten moeten worden gefinancierd? Ontwikkelkosten (‘Devex’): • Onderzoeken (bodem, windsnelheid, MER), • Vergunningen • Projectentiteit (‘Special Purpose Company’) • Contracten • Overeenkomsten financiering Investeringen (‘Capex’): • Turbine • Fundering • Civiel werk • Elektr.infra • Bank transactie fees • Projectmanagement
  11. 11. Welke rol speelt (financiële) burgerparticipatie bij projectfinanciering? Inrichting 1. Definitie participatievormen 2. Uitgangspunten participatie 3. Afweging participatievormen a.d.h.v. wensen gemeente, participanten, banken 4. Selectie participatievormen en overeenstemming met banken 5. Communicatie & documentatie (o.a. convenanten lokale overheid-initiatiefnemers, prospectus, modelovereenkomst participatie) Proces van (financiële) participatie Implementatie 1. Benaderen potentiële participanten 2. Overeenkomsten met de participanten Beheer • Afwegen welke partij de participatie beheert • Bij elkaar ‘passen’ van projectfinancierings-bank en participatie-bank
  12. 12. Waarin zitten de tegengestelde belangen tussen ontwikkelaar en financier? Doelen financiers vs. Doelen sponsoren/ontwikkelaars • zekere cash flows vs. ondernemerschap • maximalisatie buffers vs. maximalisatie rendement • ‘vet’ project vs. mogelijk ‘mager’ project • maximalisatie rendement/risico vs. minimalisatie kosten • volledig begrip projectrisico’s vs. snel proces • waterdichte contracten hebben vs. geen nieuwe contractonderhandelingen
  13. 13. Geef financiers inzicht hoe projectrisico’s worden beheerst Welke zaken moet je als projectontwikkelaar op orde hebben voor financiering? Regelgeving risico (nat. beleid; SDE+) Omgevingsrisico (burgerparticipatie, vergunningen, geschillen met landeigenaars, planschade Constructierisico (‘completion risk’) Lead time, financiële standing bouwer(s), netaansluiting Operationeel / Beschikbaarheid risico Windopbrengsten, keuze turbine, onderhoud, grondrechten Afname risico (tarief (elektr.prijs), contractperiode, contractpartij Structuurrisico entiteit (‘juridische infra’) (Robuustheid van contracten met partners, fiscaliteit) Financiële risico’s • Inflatie, rente, fiscaliteit • Valutarisico: investering in valuta X vs. opbrengsten in valuta Y
  14. 14. Welke financieringsvoorwaarden stellen financiers? • Sponsors – Voorkeur voor grote en ervaren sponsors – Met technische en financiële middelen voor de bouw en de operationele risico's te beheersen – Financiële sponsors aanvaardbaar als onderdeel van een consortium of post voltooiing • Bouwrisico – Idealiter vaste prijs turnkey bouw contract – Ervaren contractors + faciliteiten overschrijding kosten + voorwaardelijke vermogen enz. • Technologie - Keuze turbine, bewezen leverancier van de apparatuur • Afnamerisico – Prijs- en volume risico te worden gemitigeerd, geen of zeer beperkt handelaarrisico – Elektriciteit prijsondersteuning nodig – Banken zijn nu sceptisch: lange termijn subsidies zijn hoog en (b)lijken onhoudbaar Wat moet banken moeten zien?
  15. 15. Welke financieringsvoorwaarden stellen financiers? (deel 2) • Structuur – Nieuwe/schone SPV • Zekerheden – Hypotheken – Pandrechten – Instaprechten • Reserverekeningen – Debt Service Reserve Account – (Major) Maintenance Reserve Account – Decommissioning Account • Ratio’s – Debt Service Coverage Ratio – Debt/Equity Ratio • Convenanten – Informatieplicht – Contracten niet wijzigen Wat willen banken hebben?
  16. 16. Leon Pulles Senior Investment Advisor Royal HaskoningDHV Strategy & Management Consultants Mobile: +31 6 46363481 Email: leon.pulles@rhdhv.com

×