Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.
Objekti i Anatomisë        Anatomia Normale         studion strukturën          e organizmit, në          kofigurimin e sa...
Etimologjia e emërtimit            A n a t o m i a – është              latinizim i emërtimit               grek ana-thomo...
Shkencat bazë anatomike            Struktura e organizmit të            njeriut studiohet në            katër nivele:     ...
Përshkrimi në makroanatomi                            Përshkrimi                            anatomik i                    ...
Mënyra e studimit në anatominë           sistemike                  Struktura                  anatomike                  ...
Metodika e studimit në anatominë        sistemike statike                 • Dissectio                   cadaverica.       ...
Metodika e studimit në anatominë      sistemike dinamike                • Anatomia                  functionalis.         ...
Metodika e studimit në anatominë          topografike                 Anatomia                 topographica e             ...
Anatomia e aplikuar          Anatomia clinica.          Anatomia e           variacioneve të           normës.          ...
Studimi modern i strukturës në      praktikën klinike                  Studimi morfologjik në                  imazhëri bë...
Studimi sistemik i strukturës                 Organizmi i njeriut                 ndërtohet sipas një                 rend...
Qeliza     Cellula është uniteti     më i vogël morfo-     funksional, i aftë të     kryejë aktivitet të     pavarur jetës...
Indet   Indet janë grumbullime     qelizore me ngjashmëri     morfologjike dhe     funksione të njëjta. Në     organizmin ...
Indi veshës                    Indi epitelial vesh organizmin                    nga jashtë (lëkura), si dhe              ...
Indi lidhor                   Indi konjuktiv është ind i                   kudondodhur, me funksione1         2        lid...
Indi muskulor             Indi muskulor është i             vetmi ind dinamik në1            organizëm, i aftë të         ...
Indi nervor       Indi nervor është       indi, i cili merr       përsipër unifikimin       e organizmit; dhe       harmon...
Organet      Organum është      kooperim indesh për      realizimin e funksioneve      plotësisht të      përcaktuara. Ai ...
Sistemet      Systemae janë      grupe organesh,      hallka të një      zinxhiri funksional,      për kryerjen e një     ...
Sistemi mbulues    • Lëkura ka si funksion:    1. Mbrojtëse mekanike.    2. Termoekuilibrative.    3. Mbrojtëse imunitare....
Sistemi lokomotor           Systema locomotoria ka           funksione mbështetëse,           lëvizëse dhe mbrojtëse      ...
Sistemi Nervor   Systema nervosa është sistem   drejtues i gjithë organizmit të   njeriut. Ai ndahet në: 1. Systema nervos...
Sistemi Tretës         Systema digestiva         është sistemi që         siguron marrjen e         lëndëve ushqyese      ...
Sistemi i Frymëshkëmbimit           Systema Respiratoria është              sistemi që siguron thithjen O2              në...
Sistemi i Qarkullimit të Gjakut              Systema              cardiovascularis              strukturohet nga zemra    ...
Sistemi Urinar         Systema uropoetica         është sistemi filtrues         dhe pastrues i gjakut         nga produkt...
Sistemi Riprodhues         Systema reproductiva         është sistemi i         riprodhimit të         pasardhësit. Ai nda...
Sistemi endokrin       Systema endocrina       realizon unifikimin e       organizmit dhe       harmonizimin e tij me     ...
Sistema Limfatik      Systema lymphatica është      sistem me funksione      imunitare dhe      transportuese të yndyrnave...
Historiku i konsolidimit të terminologjisë      në përshkrimin anatomik sistemik• Anatomia prezantohet në shek. XIX një te...
Terminologjia e përshkrimit anatomik              sistemik• Terminologjia arabe ka peshë specifike shumë të  vogël, dhe ja...
Terminologjia arabe në  nomenklaturën e sotme anatomike  Mjekësia Arabe pak ka kontribuar në drejtim  të nomenklaturës, pa...
Terminologjia greke në  nomenklaturën e sotme anatomike  Nga shkolla hipokratike mbeten në  nomenklaturën e sotme anatomik...
Terminologjia latine në    nomenklaturën e sotme anatomike    Struktura anatomike emërtohet nga:•   Ngjashmëria me objekte...
Terma anatomik pa interes në          përkthimin e tyreTerminologjia anatomike inkorporon dhe terma  që nuk paraqesin inte...
Rëndësia e përvetësimit korrekt të         terminologjisëNomenklatura anatomike prezantohetme rreth 2000 terma të përgjish...
Pozicioni anatomik i organizmit në studimin topografik të strukturës                   Pozicioni anatomik                 ...
Përcaktimi holotopik i strukturës   në anatominë topografike                Holotopia – përcaktimi                i regjio...
Përcaktimi skeletotopik i strukturës    në anatominë topografike                    Sceletotopia                    pozici...
Përcatimi sintopik i strukturës në anatominë topografike           Sintopia e strukturës ka të bëjë           me raportet ...
Studimi dinamik i strukturës në anatominë topografike           1. Lëvizjet e strukturës              bëhen në këto akse  ...
Terminologjia në përshkrimin        anatomik topografik statik  Në raport me:a. Planum frontalis: anteriorius, posterioriu...
Terminologjia në përshkrimin          topografik dinamik  Në zhvendosjen e tyre hapësinore, strukturat  lëvizin përreth:a....
Hyrje ne anatomi
Hyrje ne anatomi
Prochain SlideShare
Chargement dans…5
×

Hyrje ne anatomi

18 611 vues

Publié le

  • Identifiez-vous pour voir les commentaires

Hyrje ne anatomi

  1. 1. Objekti i Anatomisë Anatomia Normale studion strukturën e organizmit, në kofigurimin e saj normal.
  2. 2. Etimologjia e emërtimit A n a t o m i a – është latinizim i emërtimit grek ana-thomos = nëpërmjet prerjes, pasi metodika bazë, për vjeljen e informacionit anatomik, është diseksioni.
  3. 3. Shkencat bazë anatomike Struktura e organizmit të njeriut studiohet në katër nivele: 1. Macroanatomia. 2. Histologia. 3. Biologia molecularis. 4. Embryologia.
  4. 4. Përshkrimi në makroanatomi Përshkrimi anatomik i strukturës bëhet në dy mënyra: • Anatomia systemica. • Anatomia topographica.Përshkrimi Përshkrimi sistemik topografik
  5. 5. Mënyra e studimit në anatominë sistemike Struktura anatomike studiohet në dy gjendje: • Status staticus. • Status dynamicus.
  6. 6. Metodika e studimit në anatominë sistemike statike • Dissectio cadaverica. • Imazhëria. • Endoscopia. • Anatomia comparativa.
  7. 7. Metodika e studimit në anatominë sistemike dinamike • Anatomia functionalis. • Ultrasonographia. • Roentgenoscopia. • Anatomia moshatare.
  8. 8. Metodika e studimit në anatominë topografike Anatomia topographica e studion organizmin të ndarë në regjione. Metodika e studimit: • Dissectio stratificata. • Dissectio axialis.
  9. 9. Anatomia e aplikuar Anatomia clinica. Anatomia e variacioneve të normës. Anatomia artistike. Anatomia sportive.
  10. 10. Studimi modern i strukturës në praktikën klinike Studimi morfologjik në imazhëri bëhet me prerje aksiale: • CT vetëm prerje transversale. • MR prerje transversale, sagitale, dhe frontale. • PET scaner prerje sipas tre planeve hapësinore.
  11. 11. Studimi sistemik i strukturës Organizmi i njeriut ndërtohet sipas një rendi plotësisht, të përcaktuar strukturor: Qeliza Indi Organi Sistemi Organizmi
  12. 12. Qeliza Cellula është uniteti më i vogël morfo- funksional, i aftë të kryejë aktivitet të pavarur jetësor. Ajo karakterizohet nga: Rritja dhe diferencimi. Metabolizmi. Irritabiliteti. Riprodhimi.
  13. 13. Indet Indet janë grumbullime qelizore me ngjashmëri morfologjike dhe funksione të njëjta. Në organizmin e njeriut diferencohen:  Indi epitelial.  Indi lidhor.  Indi muskulor.  Indi nervor.
  14. 14. Indi veshës Indi epitelial vesh organizmin nga jashtë (lëkura), si dhe hapësirat e organeve (mukoza).1 2/a Ai ndahet në: 1. Epitel shumështresor i keratinizuar (lëkura). 2/b 2/c 2. Epiteli i pakeratinizuar (mukozat): a. Shumështresor. b. Njështresor me cilie. 2/d 2/e c. Njështresor pa cilie. d. Epitel i sheshtë. 3 e. Pseudoshtresor. 3. Epitel gjendëror.
  15. 15. Indi lidhor Indi konjuktiv është ind i kudondodhur, me funksione1 2 lidhëse, mbështetëse dhe trofike. 1. Indi lidhor i shkrifët.3 4 2. Indi lidhor elastik. 3. Indi lidhor fibroz. 4. Indi kërcor.5 6 5. Indi kockor. 6. Indi dhjamor. 7 7. Gjaku.
  16. 16. Indi muskulor Indi muskulor është i vetmi ind dinamik në1 organizëm, i aftë të ndryshojë përmasat e tij. Në organizëm diferencohen: 2 1. Indi muskulor i strijuar. 2. Indi muskulor i lëmuar. 3. Indi muskulor kardiak.3
  17. 17. Indi nervor Indi nervor është indi, i cili merr përsipër unifikimin e organizmit; dhe harmonizimin e tij me mjedisin ku jeton.
  18. 18. Organet Organum është kooperim indesh për realizimin e funksioneve plotësisht të përcaktuara. Ai përbëhet nga: 1. Indi bazë funksional. 2. Indi lidhor i shkrifët. 3. Indi trofik. 4. Indi nervor. 5. Indi lidhor elastik. 6. Indi lidhor fibroz.
  19. 19. Sistemet Systemae janë grupe organesh, hallka të një zinxhiri funksional, për kryerjen e një funksioni të caktuar.
  20. 20. Sistemi mbulues • Lëkura ka si funksion: 1. Mbrojtëse mekanike. 2. Termoekuilibrative. 3. Mbrojtëse imunitare. 4. Sekretive (mamma). 5. Absorbuese. • Mukozat kanë si funksion: 1. Mbrojtëse. 2. Absorbuese. 3. Sekretive. 4. Imunitare.
  21. 21. Sistemi lokomotor Systema locomotoria ka funksione mbështetëse, lëvizëse dhe mbrojtëse të organeve vitale. Ai përbëhet nga: 1. Skeleti. 2. Artikulacionet. 3. Sistemi muskulor.
  22. 22. Sistemi Nervor Systema nervosa është sistem drejtues i gjithë organizmit të njeriut. Ai ndahet në: 1. Systema nervosa somatica. 2. Systema nervosa vegetativa. Secili nga këta sisteme ndahet në: a. Systema nervosa centralis. b. Systema nervosa peripherica.
  23. 23. Sistemi Tretës Systema digestiva është sistemi që siguron marrjen e lëndëve ushqyese nga mjedisi dhe absorbimin e tyre në gjak, apo limfë.
  24. 24. Sistemi i Frymëshkëmbimit Systema Respiratoria është sistemi që siguron thithjen O2 në gjak për proceset e metabolizmit, si dhe nxjerr CO2 nga gjaku në mjedis. Ai i realizon funksionet e veta nëpërmjet dy proceseve funksionale: a. Inspiratio – frymëmarrja. b. Expiratio – frymënxjerrja.
  25. 25. Sistemi i Qarkullimit të Gjakut Systema cardiovascularis strukturohet nga zemra dhe enët në të cilat qarkullon gjaku, dhe ka si funksion transportimin e lëndëve ushqimore dhe O2 në nivelin qelizor.
  26. 26. Sistemi Urinar Systema uropoetica është sistemi filtrues dhe pastrues i gjakut nga produktet e fundit të metabolizmit, si dhe ekstragues i këtyre produkteve në mjedis.
  27. 27. Sistemi Riprodhues Systema reproductiva është sistemi i riprodhimit të pasardhësit. Ai ndahet në: • Systema reproductiva feminina. • Systema reproductiva masculina.
  28. 28. Sistemi endokrin Systema endocrina realizon unifikimin e organizmit dhe harmonizimin e tij me mjedisin ku jeton në rrugë biokimike. Hormonet janë mediatorët e këtij sistemi, që prodhohen në gjendrat endokrine.
  29. 29. Sistema Limfatik Systema lymphatica është sistem me funksione imunitare dhe transportuese të yndyrnave në organizëm. Ai përbëhet nga: a. Vasae lymphaticae. b. Organi lymphopoetici. c. Tonsillae. d. Lymphonodi.
  30. 30. Historiku i konsolidimit të terminologjisë në përshkrimin anatomik sistemik• Anatomia prezantohet në shek. XIX një terminologji konfuze dhe jo të centralizuar.• Në vitin 1894 bëhet tentativa e parë unifikuese e terminologjisë në Nomenklaturën Anatomike të Bazelit.• Nëvitin 1955 Kongresi i Anatomisë së Parisit sanksionon Nomenklaturën e Parisit, ku eleminohen shumë emra autorësh dhe çdo emërtim mbetet i latinizuar.• Në fundin e shek. XX haset në USA një tendencë fraksioniste e Kongresit të Parisit, e cila sanksionon Nomini Anatomici.
  31. 31. Terminologjia e përshkrimit anatomik sistemik• Terminologjia arabe ka peshë specifike shumë të vogël, dhe janë mbeturina të importuara nga përdorimi i gjerë i literaturës arbe në shekujt XII – XVII në evropë.• Terminologjia greke është më e gjerë në anatomi, pasi shumë terma të kulturës romake u importuan dhe latinizuan nga Shkolla Hipokratike.• Terminologjia latine është nomenklatura sunduese në anatomi, pasi krijuesit e erës moderne anatomike në Evropë, përdorën terminologjinë latine të kishës.
  32. 32. Terminologjia arabe në nomenklaturën e sotme anatomike Mjekësia Arabe pak ka kontribuar në drejtim të nomenklaturës, pasi nomenklatura anatomike arrin thuajse e konsoliduar në fundin e mijëvjeçarit të parë të erës sonë. Në nomenklaturën e sotme mbeten në përdorim pak terma arabë, si:• Saphena – e qartë, e kthjellët.
  33. 33. Terminologjia greke në nomenklaturën e sotme anatomike Nga shkolla hipokratike mbeten në nomenklaturën e sotme anatomike:• Emërtime mitologjike – tendo Achili, caput Medusae, os Priapi, mons Veneris, etj.• Emërtime greke të pandryshuara –phalanx, symphysis, trachea, coracoidea, hyoidea, etj.• Emërtime greke të latinizuara – pyelon, anconeus, sympathicus, epistropheus, etj.
  34. 34. Terminologjia latine në nomenklaturën e sotme anatomike Struktura anatomike emërtohet nga:• Ngjashmëria me objekte: manubrium, ensiformis, ramus, cuneiformis, capsula, cauda, columna, crista, falx, folium, fonticulus, musculus, pisiformis, etj.• Funksioni që kryen: supinatoris, pronatoris, adductoris, abductoris, flexoris, extensoris, constrictoris, etj.• Vendi që zë në regjionin përkatës: femoralis, brachialis, antebrachialis, interossei, centralis, basilaris, medialis, lateralis, etj.• Forma dhe madhësia: teres, quadratus, rotundus, ovalis, triangularis, longus, brevis, magnus, cribriformis, etj.
  35. 35. Terma anatomik pa interes në përkthimin e tyreTerminologjia anatomike inkorporon dhe terma që nuk paraqesin interes formues në përkthimin e tyre, pasi:• Një përkthim korrekt të shkëput nga vizioni i strukturës: sinovium, parenchyma, tibia, lympha, glandula, pia mater, etj.• Emërtime të pasakta, që mbeten në përdorim për shkak të lashtësisë: arteria, neuron, etj.
  36. 36. Rëndësia e përvetësimit korrekt të terminologjisëNomenklatura anatomike prezantohetme rreth 2000 terma të përgjishëm dhe5200 terma specialë, përvetësimi dhepërdorimi korrekt i të cilave zë një vendtë rëndësishëm në formimin dhekonsolidimin e mjekut.
  37. 37. Pozicioni anatomik i organizmit në studimin topografik të strukturës Pozicioni anatomik është: Trupi në këmbë, me thembra të bashkuara dhe shputa të larguara me 30 , krahë të bashkuar me trupin dhe pëllëmbë, që shohin anteriorisht.
  38. 38. Përcaktimi holotopik i strukturës në anatominë topografike Holotopia – përcaktimi i regjionit të organizmit në të cilin ndodhet struktura. Për përcaktimin holotopik të strukturës, organizmi i njeriut ndahet në regjione.
  39. 39. Përcaktimi skeletotopik i strukturës në anatominë topografike Sceletotopia pozicion strukturën anatomike në raport me skeletin. Sceletotopia përcakton dhe madhësinë relative të strukturës.
  40. 40. Përcatimi sintopik i strukturës në anatominë topografike Sintopia e strukturës ka të bëjë me raportet e strukturës me strukturat anatomike fqinjë. Për përcaktimin sintopik përdoren tre plane anatomike: • Planum frontalis. • Planum sagitalis. Planum medianum  është plani sagital i linjës së simetricitetit të organizmit. • Planum horizontalis.
  41. 41. Studimi dinamik i strukturës në anatominë topografike 1. Lëvizjet e strukturës bëhen në këto akse hapësinore: 1 • Axis longitudinalis. • Axis sagitalis. • Axis transversalis. 2. Lëvizje rreth një pike në 2 një aks të ndërmjetëm.
  42. 42. Terminologjia në përshkrimin anatomik topografik statik Në raport me:a. Planum frontalis: anteriorius, posteriorius, volaris, palmaris, plantaris, dorsalis, ventralis, etj.b. Planum horizontalis: superiorius, inferiorius, cranialis, oralis, caudalis, analis, etj.c. Planum sagitalis: medialis, lateralis, intermedius, medianus, etj.d. Stratificatio anatomica: superficialis, profundus, internus, externus, etj.e. Centrum anatomica corporis: proximalis, distalis, etj.
  43. 43. Terminologjia në përshkrimin topografik dinamik Në zhvendosjen e tyre hapësinore, strukturat lëvizin përreth:a. Axis longitudinalis: rotatio externa, rotatio interna, pronatio, supinatio, etj.b. Axis transversalis: flexio, extensio, anteflexio, retroflexio, platoflexio, dorsoflexio, etj.c. Axis sagitalis: abductio, adductio, lateroflexio sinistra, lateroflexio dextra, etj.d. Punctum fixum: circumductio, etj.

×