Ama @un a kwekin yi adi nyenyanyar yi parik, kogwon i di#itnagon yi nyu# gwon a katoronyaknu, a Kristo i#ge twan kogwon ku...
4 YESU TUKURUKINDYÖ YI KO NYE A $AA Yesu jamakindye lepe#at adi,Ta a ti na kak, ama nan a lo ki. Taa #utu ti na kak, ama n...
10 ROPET NA RIMA TI KRISTOSo#inana rima kanyit aje tetena-kin yi a lo rigwo ko @un i komo#,nyena bia parik lepe# mo lwölwö...
16 TO’DIRI AKO JUKINA nye waddi lepe# adi, Do ködyönyanyar Matat @un ilot ko töili i-lot li#, ko ködudwö inot li#, ko ye-y...
22 RI$ET NA YE$ON NYIN I $UTU LO RENYA $UNA nan @uro lo #uto mo sondimalaikajin kwe, a se mo pepenu-ndye ka#o i Tumatyan n...
28 YU$E LUDUKÖTIYOA nan mo tindi ta töilyet ludukö,a mo tindi yeyeesi ludukö kasu imugunya; a nan mo ’dumaddi ka-#o töilye...
34 TOKORJU NA KRISTO ’DE’DEKARIKINAnyen #utu li# tukun ka#o adi,Yesu Kristo a Matat, anyen @unMonye bubula. –Pilipoi 2:11N...
40 TOKELAN KO MATATKogwon nye aje po i #arakindyana #utu kanyit, ko aje lwöggu se.Adi, nye mo lwölwökun yi i könisiti mero...
Published in numerous languages by World Missionary Press as Godsupplies funds in answer to prayer. If you would like more...
Prochain SlideShare
Chargement dans…5
×

Help from above bari

593 vues

Publié le

  • Soyez le premier à commenter

  • Soyez le premier à aimer ceci

Help from above bari

  1. 1. Ama @un a kwekin yi adi nyenyanyar yi parik, kogwon i di#itnagon yi nyu# gwon a katoronyaknu, a Kristo i#ge twan kogwon ku-lya ka#. –Roma 5:8Nyena a di#it na rorwe lo Pasakagwe a ko nyu# po. A Yesu i#ge denadi di#it nanyit aje jo anyen nyewuwuddye i na kak i tu ko Monyeyu. Lepe# nyanyar #utu kanyit logwon kak ni kulo, a nye nyarji separik tojo ko ’dutet. –Yoane 13:1Na po ko Yesu Kristo, katokoro-nit lo yiyiniki a gwak, logon a #iena togele# i twan, ko a duma lo mo-ran ti kak lo. Ti bulet gwe ko lepe#NYARET NA $UN 1logon nyanyar yi lo, logon a laku-ndya yi ka#o i toronjin ka# ko ri-ma kanyit lo. –Kweyatti 1:5Kogwon @un nyanyar #utu ti nakak parik, nyena a nye tindi @urolonyit pilili anyen #utu li# logon ayubbö lepe# kilo bö#ö gwon ti twa-twa, ama anyen gwon ko ru na ye#nyin. –Yoane 3:16Köju ’beron nan MATAT a pu-kökin ko lepe#at, kulya adi, Nanaje nyar ta ko nyaret nagon ti ’du-ddyö kwö#, nyenagon a nan i#gepikun ta köyö ni ko nyarju nagonti ’baka kwö#. –Yeremia 31:32 YESU KRISTO A $UNKulya ti keri lika# lo @un ’diri anagululök parik adi, Lepe# a kwe-ya a #uto, a Mulökötyo Loke i#gekweja lepe# a lo rigwo, a malaika-jin i#ge met lepe#, a kulya kanyittokuöjine i jurön kiden, a i#ge yu-pö i kak ’bukulu#, a lepe# ’depa-jine ki i bula. –1 Timoteo 3:16I suluki na #o li#, Kulyaet ’berongwon kata, a Kulyaet lo gwe ko@un i pirit na gele#, a Kulyaet logwe a @un. A Kulyaet lo worani a#uto, a mönundye kaya# kiden.–Yoane 1:1, 14Kine #o li# a pokin anyen kulyana jam Matat ko nebi i kutuk köjukunu ködyö kokona, adi, Mete, ’di-et mo gwon ko pele a mo ta’duu-ndye #uro lulalet, a se mo gwije le-pe# a Imanuele (Imanuele nyönyö-kö adi, @un gwon ko yi).–Matayo 1:22, 23A Yesu pije lepe# adi, Nan ajejo#ga di#it a najo ko ta, ama Pilipodo nyu# a ko den nan? @uto lo-gon a met nan lo aje met Baba.Nyena nyo do kulya adi, Kweki yiMunyi? Do a ko yup le adi nan gwonko Baba i mugun a Baba gwe köyöi mugun? Kulyaesi logon nan ajejamakin ta kilo ti po köyö; ama Ba-ba lo gwon köyö i mugun lo lepe#lo kondya kitajin kanyit.–Yoane 14:9, 10YESU $URO LO $UN 3Ko #uto logon tuggö adi Yesu a@uro lo @un, @un gwolo# kanyit imugun a nye gwolo#e ko @un imugun. –1 Yoane 4:15A malaikatat waddi lepe# adi,Mulökötyo Loke mo pokin konut,a ri#it na Kato#anit lo ki li# momugge do, nyenagon ko #ina kwelupudi logon mo yuyu#we lo molu#uni a loke, a @uro lo @un.–Luka 1:35A #uto lo waddi adi, Duma lio,lepe# a #a anyen nan bö#ö yubbölepe#? A Yesu waddi lepe# adi, Doaje met lepe#; nye #ilo lo jambu kodo so#inana lo. –Yoane 9:36, 37Kogwon lupudi a yu#weki yi, a#uro lo ’dokarikin yi; a tumatyanmo gwe kanyit i kido, a karin ka-nyit mo lu#uni a Kajujuwanit ka-tusörönit, a @un Kabulönit, a Mo-nye lo ye# nyin, a Mor lo tali#.–Yisaya 9:6A nagon nye nyu# jajambu nu, a’diko na kokobbu mugge lepe#at,a gworo lo kuu i #ina ’diko adi, @i-lo a pilili lio lo @uro lo nyanyara,logon nan a lyö#gi parik lo; yi#geta kulya kanyit. –Matayo 17:5Kogwon @un ko ru nanyit ’buku-lu# gwolo# ko Kristo i mugun.–Kolosai 2:9Compiled by Watson GoodmanKana ti tugwörö$ARIET NA PO KI“@ARIET NA PO KI,” a ma#esi ti wuröt loke ka’de ka’de tiBibilia. Nan yubö adi tokoresi nabut ti wuröt loke a Bibilia.Kulyet lo #un po ki, ko diri #a#arakindya töilyet lo mamagorako lo moka kure i kepodu na torigwo. Ko #uto a löpugö töili aköyi toron a lu#undi Matat Yesu Kristo i gwolo# kanyit i töili, ayubi Matat Yesu Kristo ko töili lonyit li# a kalwökönit lonyit, aMatat mo kwekindi mugun ko lepe# a tikindye nye lyö#ön kotali# nanyit ko #ilo kayupönit i töili. Nan denun kine kulya i 1937a nan gwe ko lyö#ön ko tojulin duma ko Matat suluja i nu di#it.Nan mo’yu ta i wukindya na ’börik ko lepe# a kalwökönit ko aMatat so#inana, ko do a ko nyu# kondya sona.–Watson Goodman (1920 - 2002)______________________________________Text from the Bible in Bari ©1979 United Bible Societies. Used by permission.
  2. 2. 4 YESU TUKURUKINDYÖ YI KO NYE A $AA Yesu jamakindye lepe#at adi,Ta a ti na kak, ama nan a lo ki. Taa #utu ti na kak, ama nan ’bayin alo na kak. A Yesu waddi lepe#atadi, ’Diri ’diri nan takindya ta adi,I #erot nagon Abarayama a ko yu-#we nu, a nan gwe kata.–Yoane 8:23, 58Na gwondi nan i na kak na, nan aparara na #utu ti na kak.–Yoane 9:5A Yesu kulyani ko lepe# adi, Nanlogon a #iet ko a ru. @uto logona yubbö nan lo mo gwon jörun ma-’di ko nye a twan. –Yoane 11:25A #uto na kulyani ko lepe# adi,Nan deden adi Masia mo popo.(Masia lu#u a Kristo.) Ko lepe# apo, a nye mo takindye yi #o li#. AYesu waddi adi, Nan lo jambu kodo so#inana lo, nan nyelo.–Yoane 4:25, 26Nyena a Yesu köti jamakindye le-pe#at adi, ’Diri ’diri nan takindyata adi, Nan a kötumit na yidin.–Yoane 10:7Ta lu#gu nan a Katodinönit ko aMatat, nyena #o na jam ta kine agwak kogwon nan a nye.–Yoane 13:13A Yesu waddi lepe# adi, Nan lo-gon a kiko, ko a to ’diri, ko a ru.@uto ’bayin lo tu ko Baba yu ake konye tiri köyö. –Yoane 14:6KUNE SÖRISI NAGON YESU A KON 5A nye ’dumundye ambatajin mu-kanat se ko somot murek kune, anye dirje ki, a ’boroji ’boroja, a nyepipindye ambatajin kune, a tindi#utu kanyit kajujumuk, a kajuju-muk tindi #utu kulo. A #utu li#nyesi nyesu a i#ge yimönö. A lepe-#at i#ge ’du’dumun kupöjin puökwot murek ti ambatajin na pipinyanagon a ko nyei. A #utu lyan logona nyesu kulo gwe gwoso alipanmukanat, wat #utu wate se ko#wajik. –Matayo 14:19b-21A Simona waddi adi, Katodinönit,yi a kita i tukwaje li# a yi gwe a komogga nene #o, ama kogwon doaje kulya, nan de gugubara ku’yi-lan. A nagon se aje kondya sonanu, a se i#ge munyun somot joreparik, a ku’yilan kase suluje gigi-nyija. –Luka 5:5, 6Mete, a #utu murek logon a mo-’dokeno gwe i si’da i merete lo ki-ko, a na yi#ge se adi #ilu a Yesu lolwö#öddu nu, a se wo#oro ki adi, Do@uro lo Dawidi, wone konyen koyi! A Yesu ...a pije adi, Ta ’dek tinan konaki ta nyo? A se waddi le-pe# adi, Pon duma, bö#ö #ane ko-nyen ka#. A Yesu wone konyen kolepe#at, a ’bo’yi konyen kase, a’de’de se bulöni bulö meddya, amoraddi ko lepe#.–Matayo 20:30, 32b-346 YESU KRISTO A KAGWIYANIT KO A MATATKogwon @un a gweja #o li# ko-gwon tomirian na #ilo @uro, kodese a #o ti ki kode a ti kak ni, kodese a #o nagon memeta kode nagonti meta kune, kode a si’daesi ti ki-mak, kode a todumalan, kode a tu-matyanjin, kode a kidoni saresi;i#koi, @un a gweja #o li# kogwontomirian na #ilo @uro ko a kanyit.–Kolosai 1:16Anyen #utu li# tukun ka#o adi,Yesu Kristo a Matat, anyen @unMonye bubula. –Pilipoi 2:11@un . ..Ama i kulo perok ti ’dutetnye aje jambu ko yi ko @uro lonyiti mugun. @un a gweja kak kogwontomirian na #ilo @uro, a tindilepe# kak ’bukulu# a lomorenanyit. –Ebere 1:1a, 2Nyenagon ti #utu li# ti kötumitna Yisaraele dene den ’bura adi,#ilo Yesu logon ta a ’bikikin i kö-dini na görö lo @un aje kon lepe#a Matat ko a Masia. –Konesi 2:36@ina a kwe nagon Kristo a twan ai#ge #ien i twan, anyen nye bö#ögwon a Matat lo #utu lo twatwa kolo gwon jörun kilo. –Roma 14:9@un logon a lu#undya ta i tojulinko @uro lonyit Yesu Kristo Matatlika# lo, lepe# a @un lo yiyiniki ikondya na #o nagon nye a jambuadi nye kokon kune.–1 Korinto 1:9YESU KRISTO A KA’DU#ÖNIT LO PUTESI TI LI$ 7Ama do #ilo #uto, ko nyo nagondo ’du#gö kulya ti lu#ösur lo yu-bbö lo arabat? Kode do #ilo #uto,ko nyo nagon do laundya lu#ösurlo yubbö lo? Kogwon yi li# mo gwo-gwo’dan ko @un i komo# i ’du#ökina putesi ka#. –Roma 14:10Nan sarju do i komo# na @un kona Kristo Yesu logon mo ’du#gö pu-tesi ti #utu li# lo gwon jörun se kologon a twatwa kulo; nan sarju do’dindya pukun nanyit se ko tu-matyan nanyit. –2 Timoteo 4:1A na pondi nan @uro lo #utoko minyo lio se ko malaikajin li#i pirit na gele# ko nan nu, a nanmo si’dakine köyö i si’daet na mi-nyo. A #utu li# ti jurön mo momo-reni köyö i komo#, a nan mo ge’yilepe#at li# gele# gele#, gwoso na ge-’yi kayukunit köbilu ko melon na.–Matayo 25:31, 32Lo#e Lo’but logon nan tokujö nyelo, tuggö adi kine kulya mo gwonsona i lor logon @un mo lilijalwönö ti töilyet ti #utu ko KristoYesu i mugun lu. –Roma 2:16A lepe# i#ge sarakin yi anyen to-kukindyö kine kulya i #utu, ko a-nyen tokurukindyö adi @un awulun nye a ka’du#önit lo kulya ti#utu lo gwon jörun se ko logon atwatwa kulo. –Konesi 10:428 DAKET KA’DE GWON KO KRISTONan a kötumit; ko lele #uto lupö-ri köyö ni a lepe# mo lwököni lwö-kö, lepe# mo lulupö lukata ko tutuka#o a mo ryeji pirit nyeit.–Yoane 10:9A Yesu waddi lepe# adi, Nan lo-gon a kiko, ko a to’diri, ko a ru.@uto ’bayin lo tu ko Baba yu akeko nye tiri köyö. –Yoane 14:6@ina a kwo nagon nan takindyeta adi ta ködyö twatwa i toronjinkasu; kogwon ko ta a ko yup adinan nye lo, a ta mo twatwane i to-ronjin kasu. –Yoane 8:24Kogwon #utu li# a torondya, le-pe#at a karakin kiden a gwe a kokek #o nakwekwelen nagon @un’de’deggi na. Lepe# a ’dogga #utu’bak ropet ko ’busan nanyit na nya-rju anyen se gwon a lo rigwo kan-yit i komo#, kogwon daket nagonKristo Yesu a dakundye yi a yi gwea lui na. –Roma 3:23, 24Ko #ina kwe lepe# köti bubulölwöggu asut #utu logon mijun nyo-na ko @un ni kulo kanyit i mugun,kogwon lepe# yeye#on #upi i mo-mo’yu na @un kogwon kulya kase.–Ebere 7:25Lwökit ’bayin ko lele #uto kwö#,kogwon kunie karin ’bayin i kakni nagon a tiki #utu anyen agu kö-dyö lwöggu yi. –Konesi 4:12DAKET KA’DE GWON KO KRISTO 9@ina a kita na @un nagon tagwon ko Kristo Yesu i mugun na.@un a tindu Kristo i gwon a ko#onnika#, nye a tindu yi gwon rigwokanyit i komo# kogwon Kristo.Nye aje tindu yi i gwon a #utu ka-nyit loke, ko aje lwöggu yi. Kine #oli# @un a kon ko Kristo i mugun.–1 Korinto 1:30Ko i tindu na @un Monye tinate.Lepe# a kondya yi a jukin i #aru-ndya na #o ti #utu ti @un na gwoni parara kune. Lepe# a lwökundyöyi ka#o i ri#it na mudwe, a toyuö-ddi yi i tumatyan na @uro lonyit lonyanyara lo. @ilo @uro a yukuu-ndyö yi ka#o, kweja adi lepe# a pi-tökindyö yi toronjin ka#.–Kolosai 1:12-14A kilo #o i#wan se ko temejik ku-lo yo’yi köli ludukötyo adi, Do a lo-’but jujukin ’dumundya #ina wa-raga ko i #andu na nya’dotesi ka-nyit, kogwon do köju a ’du#ö, a ri-ma kunök i#ge gwörökindyö @un#utu ti kötumitön li#, ko ti kutusenli#, ko ti gweyajin li# se ko ti jurönli#. –Kweyatti 5:9Wöröni ta i nyarju, gwoso nagonKristo aje nyarji yi na, a wukindyemugun nanyit ko @un a ’doket koa ruba#ga lo mon palele# kogwonkulya ka#. –Epeso 5:2
  3. 3. 10 ROPET NA RIMA TI KRISTOSo#inana rima kanyit aje tetena-kin yi a lo rigwo ko @un i komo#,nyena bia parik lepe# mo lwölwökyi i woran na @un. –Roma 5:9Rima ti @uro lonyit a dakundyayi, a yi i#ge pitöki i toronjin ka#.’Busan nanyit na nyarju a dumaparik ti bulö tema. –Epeso 1:7Kogwon kine a rima kwe ti tomo-ret nagon tomorja @un ko #utu ka-nyit, nagon mo ’bukwe ka#o ko-gwon kulya ti #utu jore i lalaju natoronjin. –Matayo 26:28Kogwon ta deden adi #o na ’bu-’burön gwoso pödö kode dakap ako dakundya ta i gwili#it lo ’bak’bulit logon ta a mirun ko mere-nyejin kasu, ama ta a dakwe korima ti Kristo nagon ko ’bulit aduma parik. Kine rima gwoso tikilolo# logon ’bak yuyuket kodemörikö. –1 Petero 1:18, 19Ama ko yi wörö i parara gwosona gwondi nye i parara na, a yi to-juline ko ’börik, a rima ti Yesu@uro lonyit lalaji yi i toronjin li#.–1 Yoane 1:7Ama ’bayin a kine #o ka’de, amayi köti lyö#ön ko @un kogwon ku-lya ti Matat lika# Yesu Kristo,logon so#inana aje tomorja yi ko@un lo. –Roma 5:11bLWÖKIT KO YUBÖ NA KRISTO 11Ta aje lwökö kogwon yubbö na-su, ama na po ko @un ti gwon a na-su, ama lepe# lo ’dogga ta. @ina lwö-kit ti gwon a ropet na kita, an lele#uto pupurja mugun. –Epeso 2:8, 9Nyenagon kogwon yi a tetenaki alo rigwo ko @un i komo# kogwon yu-pet na, a yi gwe ko tali# ko @un ko-gwon kulya ti Matat lika# Yesu Kri-sto. –Roma 5:1Yubbe Matat Yesu, a do de lwö-köni lwökö, do se ko mede inot.–Konesi 16:31bKogwon ko yi gwon ko KristoYesu i mugun, kulya ’bayin kodeyi a tawero kode yi a ko tawero,ama #o duma tu# gwon a yupetnagon ri#it nanyit pukun i nyarjuna. –Galatia 5:6Kogwon #utu li# logon @un lo yu-#undyö kilo a te’ya na kak, a yu-bbö nika# gwe a telet nagon yite’yi na kak na. –1 Yoane 5:4Nyena a se pije lepe# adi, Yi kö-dyö kondya nyo anyen kondya ki-tajin ti @un? A Yesu waddi se adi,Na a kita na @un, adi ta ködyö yu-yup #uto logon @un a sunyun lo.–Yoane 6:28, 29Ama kine kulya a wurö anyen tabö#ö yuyubbö adi Yesu a Masia@uro lo @un, köti anyen na yubbeta na a ta gwe jörun i karin kanyit.–Yoane 20:3112 YATET NA $UNTi @un Monye Matat lika# YesuKristo, logon a Monye yatakindyako a @un logon ti jaran i togo’yuna #utu lo, ti nye purani pura.–2 Korinto 1:3@a logon a @un gwoso do logonpipitökindyö toronjin, a girara aswöt a tine met lya#esi ti pitönö ti#utu kulök lomoriot? Do ti ’de’yaworan inot #upi, kogwon do nyo-nyola i kwekindya na nyarju inotnagon ti ’duddyö kwö# na.–Mika 7:18Kogwon nyarju inot nagon ti’duddyö na a duma te# ko ki, kulyakunök na yiyiniki a dumalak te#ko ’dikolo. –Saumajin 108:4Kogwon gwoso nagon ’dikolo gwonki pajo ko kak na, sona nyarju na-nyit nagon ti ’duddyö kwö# na gwea duma i #utu logon kukuk lepe#kilo. Ama nyarju na MATAT yeye-#on #upi #upi ’bak ’dutet i #utu lokukuk lepe# kilo, kulya kanyit narigwo yeye#on tojo i #wajik ti #wa-jik. –Saumajin 103:11, 17A lepe# i#ge lwök yi. Lepe# lwög-gu yi ’bayin kogwon kitajin na’butnagon yi a kon kune, ama kogwonlepe# a kayatanit. Lepe# lwöggu yikogwon lalai nika#, ko yu#we ni-ka# a ludukö i ri#it na MulökötyoLoke logon a toluduggö yi lo.–Tito 3:5$UN LU$GU YI I PO KANYIT NI 13Nan MATAT lo kulya sona adi, Pota, ti yi lilije ta kulya ka#. Ma’dinagon toronjin kasu gwon a nator,a se de gwe a nakwe gwoso luru lolilik; ma’di se gwon a nator gwosorima, a se de gwe a nakwe gwosowaratat. –Yisaya 1:18A Mulökötyo Loke se ko nye nayema na kulyani adi, Po, ko ti nyelo yi#ga lo kulyani adi, Po. Ti #utologon ko kure lo pondi, ko ti nye lo’de’dekan pio# toruesi lo ti nyewuji ’bak ropet. –Kweyatti 22:17Ama a Yesu ko mete, a nye i#geworan a kulyani ko se adi, Kölu takilo lupudiet ti pondi köyö ni, anta ko te# ta lepe#at; kogwon Tu-matyan na @un a na #utu logongwoso kulo lupudiet.–Marako 10:14Yakulo, ta li# logon a moka kure,po ta i pio#; nye logon ’bak gurutti pondi, gwörundye ko nyesi! Pondita, gwörundye ta binyo ko le ’bakgurut ko ’bak ropet.–Yisaya 55:1A i lor ’dutet lo rorwe logon a lorduma lo, a Yesu gwo’de ki a laijeadi, Ko #uto logon a moka kure, tilepe# pondi köyö ni i möju.–Yoane 7:37Po ta köyö ni, ta #utu li# logonkikita ko a sopa pömöni, a nan detindi ta yukan. –Matayo 11:2814 $UTU LI$ ’BAYIN A $WAJIK TI $UN@wajik ti @un se ko #wajik ti #iloka#öönit dena i #ilo kiko adi, #utulogon ti kondya ’bura kode ti nyarlu#asirik kilo ti gwon a ti @un.–1 Yoane 3:10Kogwon #utu li# logon Mulökö-tyo lo @un lo nyömöddu kilo, lepe-#at a #wajik ti @un. Mulökötyo lo-gon ta a wu #ilo ’bayin a mulökö-tyo logon tindu ta i gwon a ’dupi anyömöddi ta bot i kujönö, ama nyea Mulökötyo logon tindu yi i gwona #wajik ti @un, a tindi yi i lu#guna lepe# adi, Aba, Baba!–Roma 8:14, 15Anyen ta bö#ö gwon ’bak yuyu-kesi, ’bak kulya, ko a #wajik ti @unlogon ’bak körit kulo, i kiden na #u-tu ti na toberon logon konesi kasea nakwölö#ök ko a kagirak kulo.A ta mo kobbi kobbu kase kiden ina kak gwoso kaser. –Pilipoi 2:15Nyenagon nan Matat lo kulya adi,Po ta ka#o kase kiden, ko gwe taka’de, an ta ko ’bo’yu ta nene #onagon a lut; a nan mo wuyundyeta, a nan mo gwe a monye losu, a tamo gwe a #wajik kwe lulyan se konawate, nan Matat Kabulönit lo#o li# lo kulya. –2 Korinto 6:17, 18Ama #utu li# logon a wu lepe# koa yup karin kanyit kilo, nye titikinlepe#at kido anyen wora a #wajikti @un. –Yoane 1:12$O NA JAM $UN I KULYA TI $O 15NA MAMATA NA TWÖRNyenagon konesi ti mugun na nakak gwon koke makine: lubbö, to-lutan, konesi ti yu na kwe na konaaka kune, twöju na nyömuejin, wa-ndu, tomirikulan, mörö, be’ya na#o ti lege, woran, goma, rerenyesi,korja a te#on, yulön ko #o ti lege,meran, loju lo yawa, se ko kunie#o gwoso kine. Nan tokujöndu tagwoso na tokujöndi nan ta köju nuadi, #utu lo kondya #o gwoso kinekulo mo ti #arju #o ti Tumatyanna @un. –Galatia 5:19-21Ti yi wöröni ta ’bura gwoso #utulo wörö i tuparan, ’bayin i to’be-tan, kode i meran, kode i tolup, ko-de i kondya na #o nagon a wuya ka-na, kode i mörö, kode i yulön. Amajupukindye ta Matat Yesu Kristoa tito kasu möriesi.–Roma 13:13, 14aWöidio, #utu logon #i#ien ko’bu-re kobubut, anyen se kepoddu ya-wa na pötwör; logon karara tojoko tukwaje kiden tojo binyo a ’yu-rja se! –Yisaya 5:11Ko meddya binyo nagon a natora gwe a nasulyö#ök i kopo, a lupö-ni ko #uto i gworo adi yoo. A i mu-kök a koji gwoso munu, a toggi gwo-so munu gwo#korokok.–Tolupesi 23:31, 32
  4. 4. 16 TO’DIRI AKO JUKINA nye waddi lepe# adi, Do ködyönyanyar Matat @un ilot ko töili i-lot li#, ko ködudwö inot li#, ko ye-yeesi kunök li#. @ilo a saret dumako a togele#. –Matayo 22:37, 38A na suluje Yesu jölö nu, a lele #u-to wöku wökun, a rugwu#ökine kakko lepe# i komo#, a pije lepe# adi,Katodinönit lo’but, nan ködyö ko-ndya nyo anyen wuju ru na ye#nyin? A Yesu waddi pija lepe# adi,Nyo do lu# nan a lo’but? @uto’bayin logon a lo’but ama ka’de a@un. Do a den saresi adi, Do ködyöti tatuja #utu; Do ködyö ti lubbö;Do ködyö ti koko’ya; Do ködyö tili#ikindyö; Do ködyö ti mumulu-kundya #o na lege; Bule bu munyise ko #uti. A nye rugge adi, Kato-dinönit, nan aje ’dep kilo saresi li#suluja i toteton nio. A Yesu dirje le-pe#, a i#ge nyar lepe#, a kulyani kolepe# adi, Do yö#gi #o gele# nagondo a ko kon; iti, tugwöre tugwör #okunök, ko ’doggi #utu lomerika, ado mo gwe ko tukwörien ki yu, akirut pondi ko kipundye nan. A nayi#ge #ilo #uto kine kulya nu, akomo# nanyit worani a nagusu, anye iti tu dedelyaji, kogwon nye akwörinit parik. –Marako 10:17-22GWE AKO WUYU 17An ta ko mumulugga ta ’börik,@un ti kweniarikin. Kogwon #onagon #uto weja se kune, lepe# mo#erja se köti. –Galatia 6:7@wajik kwe, ti lele #uto gwe titogirja ta. Nye logon ye#on kondya’bura lo a lo rigwo, gwoso na gwo-ndi Kristo a lo rigwo na. @uto lo-gon ye#on a kakonanit lo toronjin,lepe# a #uro lo #ilo ka#öönit.–1 Yoane 3:7, 8aTa a ko den le adi katoronyak moti gwon a #utu ti tumatyan na @unle? Ko kakalakindya ta ’börik; kwe-ja adi kawutejin, kode kakwakwa-sak ti nyömuejin, kode kalupejin,kode #utu lyan logon dodototu ko’börik, kode kolak, kode kagomak,kode kamerak, kode kamomorok,se ko karyakak, #utu gwoso kilomo ti gwon a #utu ti tumatyan na@un. –1 Korinto 6:9, 10Ti lele #uto gwe ti mumulugga tako kulyaesi logon ’bak ’bulit. Ko-gwon i kine kulya, a woran na @unpoki i #utu logon a renya twöju le-pe# kilo. –Epeso 5:6Ko mumulugga ta ’börik i yi#gana #ilo kulyaet kana, ama kone takon. –Yakobo 1:22Kogwon #utu jore mo popo gele#gele# i karin kwe, a kulyani adi,Nan a Masia, a se mo togirje #utujore. –Matayo 24:518 TORON JONDYA TWANDene ta den adi toron lupe i nakak i kulya ti #uto gele#, a toronjondi twan, nyena a twan reki i #u-tu li# kogwon #utu li# a torondya.–Roma 5:12A kirut ’dekesi kanyit narok piggepigga gwoso #uto nakwan, a yu#u-ndye toron, a ko toron aje ’durjö aduma a worani a twan.–Yakobo 1:15Ko #uto tindu töili lonyit i kulyati gwili#it lo na kak, #ina jakindyalepe# twan, ama ko #uto tindu töililonyit i kulya ti Mulökötyo Loke,#ina jakindya lepe# ru se ko tali#.Kogwon #uto logon tindu töililonyit i kulya ti gwili#it lo na kaklo, lepe# a miriku lo @un, kogwonlepe# ti twöju saresi ti @un, ’dirinye ti bulö. –Roma 8:6, 7@uto logon a torondya lo mo ka-karju. A #uro mo tine #o#ga ko-gwon toron na monye, a monye motine #o#ga kogwon toron na #uro.@uto lo rigwo ropaki torigwonanyit, a katoronyanit ropakinetoron nanyit. –Ejikele 18:20Yi agu ködyö lyölyö#ön ko nyo-nyola, kogwon lo lu#ösur köjugwoso logon a twan ko aje ru köti,nye köju a likin ko aje rye köti.–Luka 15:32Kogwon toron robba #uto kotwan. –Roma 6:23aKRISTO A TE’YA TWAN 19A nye ko kulyani sona, a nye lu-#gi ko gworo lobot adi, Lajaro, lu-pundye ka#o. A #uto logon ajetwan lo lupundye ka#o a tora kö-nisi ko mokosi ko bo#gwat nukesi,a komo# nanyit i#ge tora ko bo-#go. A Yesu kulyani ko lepe#at adi,Lake ta lepe# ko ti lepe# iti.–Yoane 11:43, 44Baba nyanyar nan kogwon nanpakindya ru nio anyen nan bö#önyökundyö nye. Lele #uto ’bayin lo’dumaddu ru nio köyö, ama nanpakindya ru nio gwoso nagon nana wakun. Nan gwon ko kido nagonnan paji ru nio, a köti gwe ko kidoanyen nyökundyö nye. @ina a #onagon Baba aje sarakin nan i ko-ndya. –Yoane 10:17, 18A nye iti #erot, a tandi par, a ka-’dokok kulo gwo’de gwo’dan. A nyekulyani adi, Do #ilo titinti, nantakindya do adi, @ine ki. A #utologon a twan lo #ine #ien a si’danisi’da, a suluje jambu.–Luka 7:14, 15aKo a lo gwon jörun lo. Nan köju atwan so#inana nan gwe jörun #upi#upi, a nan gwe ko #aesi ti twan koti pirit na mulökö. –Kweyatti 1:18A miriku na ’dutet nagon mo te-tela na gwe a twan.–1 Korinto 15:2620 SARESI TI $UN[MATAT Lo Kulya,] Do ködyö tigwon ko kulye #unyen kwö#, amaka’de nan.Do ködyö ti tetenakindya mugunnene nyömue na gigiru a gwuluetna #o ti ki yu, kode #o ti kak ni,kode #o ti pio# lukata.Do ködyö ti rugwu#öki kase i ko-mo#, do ködyö ti twöju se; kogwonnan MATAT @un ilot gwon a @unlogon a kayinönit....Do ködyö ti ’dindya karin ti MA-TAT @un ilot kana: kogwon MATATti jaran i ’du#ökindyö na putet i#uto logon ’dindya karin kanyit ka-na lo.Tiji tiju i ’debba na lor lo sabataa loke, gwoso nagon MATAT @unilot a sarji do na. Do ködyö kita pe-rok buker, a do kondi kita inotli#....Bule bu munyi se ko #uti, gwosonagon MATAT @un ilot a sarji do....Do ködyö ti tatuja #uto.Do ködyö ti lubbö.Do ködyö ti koko’ya.Do ködyö ti li#ikindyö marate ilot.Do ködyö ti be’ya narakwan namarate ilot;...kode dwöt lonyit,kode kaine nanyit, kode nene #ona gwon a na marate ilot.–Nyökit 5:7-21DO TI ’DANA KO $UN I KOMO$ 21Kogwon @un memet kikolin gwi-li#isi ti #utu, a lepe# meddi lasesikase li#. Pirit narwö kode mudwelogon adi ’dii ’bayin logon katoro-nyak bubulö ’dana kata.–Eyobo 34:21, 22@uto #ona bubulö ’de’ya mugun ipirit nagon a lwön anyen nan gwonti met lepe# le? Nan MATAT lo pi-ja. Nan #ona ’bayin lo gwon i swö-tön li# ti ki ko ti kak le? @ilo a nanMATAT lo pija. –Yeremia 23:24Nan tu da ko Mulökötyo ilot? Nanwökön i lon swöt logon do ’bayinkata? Ko nan ködyö tu ki i ’diko, dokata nyu; ko nan ködyö a tetendyadotoet nio kak yu i pirit na mulö-kö, a do gwe kata nyu! Ama ma’dimudwe ti mukökin do nene #o, atukwaje loji gwoso tuparan; ko mu-dwe ko parara tuka’de nase ’bayinkonut. –Saumajin 139:7, 8, 12Nene #o ’bayin i #o li# nagon @una gwe kune nagon bubulö ’de’yamugun kanyit i komo#. Kogwon #oli# a limu kana ko a banyaki kokei meta ko lepe#. Nye lepe# logon yiködyö kwekwekin lepe# kulya ka#lo. –Ebere 4:13Kogwon #o li# nagon ’de’dela mokwekweya, a #o gwe ’bayin nagon’dela a lwön nagon mo ti dena ajweni koke i parara anyen meme-ta. –Luka 8:17
  5. 5. 22 RI$ET NA YE$ON NYIN I $UTU LO RENYA $UNA nan @uro lo #uto mo sondimalaikajin kwe, a se mo pepenu-ndye ka#o i Tumatyan nio #o li#nagon tindu #utu i köpukö, se ko#utu li# lo kondya arabat kilo, amo gubakindye se i namet na ki-ma#; a se mo gwine gwien a mo #i-rje kala nyu. –Matayo 13:41, 42@utu lorok a yitö bot i pirit namulökö, i#koi, jurön li# logon bö-bö#ö @un kilo. –Saumajin 9:17@ilo kulyaet lo gele# lo a ’de-’ya ’diko ko kak anyen möndu’yura ko kima# i lor ’du#et lo pu-tet na tukarari #utu logon ti twöju@un kilo. –2 Petero 3:7Ri#et nase mo gwon a körit naye# nyin, a se mo riköjine ka#o koMatat i komo# ko i kwelen na ri#itnanyit. –2 Tesalonike 1:9A ko könin ilot kode mokot ilot lolokundya do i torondya, ’du#u le-pe# ka#o ko gubara nye pajo; bia ana’but ko do lupö ko @un yu i ruko mugun inot a körju, kode a #o-de, lwölwö# do gubaji ko könisimurek kode mokosi murek i ki-ma# nagon ti pe#a. –Matayo 18:8Nyena a lepe#at mo iti i ri#et nati ’duddyö, ama #utu ti löti lo ri-gwo mo tu i ru na ye# nyin.–Matayo 25:46PUTET $EROT 23Kogwon nye aje wulundyö lor lo-gon nye mo ’du#ge kulya ti #utuli# ti kak ko torigwo. Lepe# aje wu-lundyö #uto a ka’du#önit, a i#ge to-kurukin #utu li# adi kine kulya agwak, kogwon nye a to#iju lo #utoi twan. –Konesi 17:31Matat deden ko nye lwökun #utulo twöju nye kulo ada kase i mö-riesi. Lepe# deden ’de’ya #utu lo-rok i pirit riri#et tojo ko lor ’du#etlo putet. –2 Petero 2:9Kogwon yi li# mo gwogwo’dan ikomo# na si’daet nagon Kristo ’du-#gö putet kata na, anyen yi li# ge-le# gele# bö#ö ropaki #o na kon yina gwondi yi nyu# ko kune mugu-nya kune, kode yi a kondya #o na-’but kode yi a kondya #o narok.–2 Korinto 5:10@utu li# gele# gele# twatwa da#gele# a kirut putet lo gwe.–Ebere 9:27A nan meddi #utu lo twatwa te-mejik ko lo’di’dik gwogwo’dan ikomo# na #ina si’daet, a bukön#ani #ai. A kirut nene buk an #aninagon a buk nagon karin ti #utu logwon jörun kulo a wuröki kuta na.–Kweyatti 20:12aNyenagon yi li# gele# gele# mototokurukin kulya ka# ko @un ikomo#. –Roma 14:1224 ’BUSAN NA YESU KRISTOAma tuka’de kata a duma, kog-won ’doket nagon @un a ’doggi#utu ’bak ropet na a duma bia pa-rik lwölwö# toron na kon Adamanu. Kogwon ko ködyö toron na#uto gele# a jakindya #utu joretwan, nyena bia parik a ’busan nanyarju na @un aje baranyakindyai #utu jore parik. @ina ’busanna nyarju. @un ’doggi #utu ’bakropet ko #uto gele# i mugun logona Yesu Kristo. –Roma 5:15Nyena kine kulya ti gwon i #o na-gon #uto ’de’dekan kode #o nagonnye kokon, ama tu# gwon a kulyati @un i yatakindya. –Roma 9:16Kogwon ta a den ’busan na nya-rju na Matat lika# Yesu Kristo, adina gwondi lepe# a kwörinit nu, anye kondi mugun a lomeri kogwonkulya kasu, anyen ta bö#ö wora akwörinikö kogwon tolomerian na-nyit. –2 Korinto 8:9A ’busan na nyarju na @un bara-ndi barandu bia parik. Nyena gwo-so nagon tumatyan na toron jaki-ndya #utu twan na, sona köti tu-matyan na ’busan na nyarju na @untindu #utu i gwon rigwo ko @un ikomo#, a tindi se ru na ye# nyinkogwon Matat lika# Yesu Kristo.–Roma 5:20b, 21LÖPUKET 25Nyenagon @un a jalatara konyen#erot i di#itan nagon #utu ti denkulya na kon se kunu, ama so#ina-na nye lo sarakindya #utu li# adi tise li# i piritön li# löpugge töilyet.–Konesi 17:30Nan takindya ta adi, ’Bayin so-na; ama ko ta a ko löpuggö töilyeta ta li# mo twatwane sona gwosolepe#at. –Luka 13:3Löpugge ta töilyet kogwon Tuma-tyan na Ki aje ye#undya.–Matayo 3:2A Petero takindye lepe#at adi, Ta#utu li# gele# gele#, löpugge ta töi-lyet ko batisani ta batisa i karin tiYesu Kristo, anyen ta pipitöki i to-ronjin kasu, a ta mo wuji Mulö-kötyo Loke a ’doket. Nyenagon lö-pugge ta töilyet ko löpukwene ta ko@un ni, anyen toronjin kasu bö#öseyaji ka#o. A Matat mo tindi tadi#it toruet. –Konesi 2:38; 3:19@uto lo muggö toronjin kanyit moti puputuru #erot, ama nye lo tu-tuggö toronjin a kö’yi se lo mo pi-pitöki. –Tolupesi 28:13Kogwon delyaesi nagon po ko @unkine tindu #utu i löpuggö na töi-lyet anyen lwölwökö, a tine tode-lyaju se. Ama delyaesi ti na kakjondya twan. –2 Korinto 7:1026 PITÖKI NA TORONJINAma ko #uto loron a löpukundyöka#o i toronjin kanyit li# nagon nyekokon kune, a ’debbi saresi kwe li#lo wurö, a kondi #o na’but i saretko a gwak, #ilo #uto ’diri gwon jö-run, lepe# ti twan. –Ejikele 18:21Ti #utu lorok kö’yi kikolin kase,ko ti #utu ti lötiöt lorok kö’yi yeye-esi kase; ti lepe#at yitwene ko MA-TAT ni, anyen nye bö#ö wowon ko-nyen ko lepe#at, ti se yitwene ko@un lika# ni, kogwon nye mo pi-pitökindyö abur. –Yisaya 55:7Anyen #utu ködyö tokuöddu i ka-rin kanyit i jurön li# suluja Yeru-salema adi, ti #utu li# löpugge töi-lyet anyet toronjin kase pipitöki.–Luka 24:47Kogwon ko ta pipitökin #utu i lya-#esi kase, a Monye losu lo gwon kilu köti mo pitökindye ta.–Matayo 6:14A na meddi Yesu yupet nase nu,a nye kulyani ko #uto lo bata lo adi,@uro lio, toronjin kunök aje pitö-ki. –Marako 2:5Mete, nan gwogwo’dan i kötu-mit, a totoggi totoggu. Ko lele #utoa yi#ga gworo lio a #aji kötumit, anan mo lupöni ko lepe# yu, a yi monyesi ko lepe# i pirit na gele#.–Kweyatti 3:20KORA KO GWILI$ET LO NA KAK 27Kogwon ’busan na nyarju na @unnagon jakindya #utu li# lwökit naaje pukun. @ina ’busan na nya-rju todinikindyö yi adi, ti yi re-nyani #o nagon ’bayin a twöyösiti @un kine se ko ’dekesi ti na kak,ko ti yi gwolo#e i na kak i na di-#it i tiju na ’börik, ko i gwon ilöti lo rigwo, ko i twöju na @un.–Tito 2:11, 12Ko nyarju ta na kak kode #onagon gwon i na kak kune, a kolele #uto nyanyar na kak, a nya-rju na @un Monye gwe ’bayin ka-nyit i töili. Kogwon #o li# nagongwon i na kak kune, kweja adi,’dekesi narok ti mugun, ko belesinarok, se ko toro’bo ti na kak na-gon #utu bu’ya ’börik ko se kune,kine #o ti po ko @un Monye yu, amaa ti na kak. –1 Yoane 2:15, 16Ta ti jukin yiniki kogwon ta gwongwoso wate nagon nyanyar kulyelyan. Ta a ko den le adi #utu logonnyanyar na kak kilo a merok ti@un? Nyena ko #uto logon a ju lona kak lepe# kondya mugun a mi-riku lo @un. –Yakobo 4:4Kwöni ta, toke’yi ta ’börik a lo-ke. Wuse ta konesi kasu narok ka-#o köyö i komo#; kö’yi ta toro-ndya. –Yisaya 1:16
  6. 6. 28 YU$E LUDUKÖTIYOA nan mo tindi ta töilyet ludukö,a mo tindi yeyeesi ludukö kasu imugunya; a nan mo ’dumaddi ka-#o töilyet logo gwoso #urupö kasui mugunya a tindi ta töilyet ti mu-gunya. –Ejikele 36:26Ko ta deden adi lepe# a lo rigwo,ta agu ködyö kukurun adi, #utu li#lo kondya ’bura kilo a #wajik ti@un. Yi deden adi #uto logon @unlo yu#undyö lo ti ye#on kondya to-ron, ama a @uro lo @un lo tiji le-pe#, a @ilo Loron tine ’bo’yu lupe#.–1 Yoane 2:29; 5:18Ta aje tokela a #utu ti @un, ta ajetiki i gwon a lo rigwo ko @un i ko-mo# i karin ti Matat Yesu Kristose ko i ri#it na Mulökötyo lo @unlika#. –1 Korinto 6:11bA Yesu waddi lepe# adi,...ko le-le #uto a ko yu#we köti a ludukö-tyo, a nye tine met Tumatyan na@un. –Yoane 3:3Nyenagon ko lele #uto gwon koKristo i mugun, nye aje gweya aludukötyö; kulya ti ’beron kuneaje ’duddyö, mete, #o li# gwe aludukö. –2 Korinto 5:17Ta aje yu#we a ludukö. Yu#we na-su ti gwon a na na mugun nagon’bu’burön na, ama a na yeye#on. Taaje yu#we kogwon kulyaet lo @unlogon gwon jörun lo do yeye#on.–1 Petero 1:23TWAN I TORON — $IYEN KO KRISTO 29Ta köju a twatwa kogwon lya#esikasu se ko toronjin kasu. A nye to-#iji yi i pirit na gele# ko KristoYesu, a tosi’dakindye yi i pirit nagele# ko lepe# ki yu i kak nagon timeta. –Epeso 2:1, 6Nye lepe# lo ’doggu toronjin ka#kanyit i mugun i ködini, anyen yibö#ö twatwa i kulya ti toron koanyen ruru i kulya ti löti lo rigwo.Ta aje tobiala kogwon ’dikasin ka-nyit na ’bitöki kune. –1 Petero 2:24Ta aje to#iyu i twan ko Kristo ipirit na gele#; nyenagon tindi tatöilyet kasu i ga’yu na #o na gwonki yu kunu, i pirit nagon Kristogwon kata nu si’da i könin lutatenlo @un. Ti yeyeesi kasu tirikuni #ona gwon ki yu kunu, ti gwon i #ona gwon i na kak kune. Kogwon taaje twatwa, a ru nasu i#ge ’delakiko Kristo i mugun, i#koi, ko @un imugun. A ko Kristo logon a ru ni-ka# lo a kweya, a ta köti mo kwe-yani ko lepe# i pirit na gele# i ponanyit ko minyo. –Kolosai 3:1-4’Bayin sona kwö#! Yi aje twatwayi gwe ’bayin i kulya ti toron, a yikirut ye#e gwolo# i toron kata ada?Nyena köti dene ta den ’börik adita aje twatwa a gwe ’bayin i kulyati toron, ama ta gwili#ara jörun ati @un ko Kristo Yesu i mugun.–Roma 6:2, 1130 GWIILI$ET NA YE$ NYINKogwon #uto logon weja #o timugun na na kak lo, lepe# mo köti#erja #o nagon ’bu’burön kune timugun na na kak, ama nye logonweja #o nagon a ti Mulökötyo Lo-ke lo, lepe# mo #erja #o nagon aru na ye# nyin kune nagon a tiMulökötyo. –Galatia 6:8Nyena gwoso na ’bilikindye Mosemunu ki i yöbu nu, nan @uro lo #u-to agu ködyö mo ’bi’biliki ki köti,anyen #utu li# logon yuyup nankilo bö#ö gwon ko ru na ye# nyinköyö i mugun. –Yoane 3:14, 15@uto logon yuyup #ilo @uro gwonko ru na ye# nyin; nye logon ti twö#ilo @uro mo ti met ru na ye#nyin, ama woran na @un mo si’dako lepe#. –Yoane 3:36@ina a ru na ye# nyin anyen sededen do logon a @un gele# ko agwak, se ko nan Yesu Kristo logondo aje sunyun lo. –Yoane 17:3Ama @un ’dogga #uto ’bak ropetko ru na ye# nyin ko Matat lika#Yesu Kristo i mugun.–Roma 6:23b’Diri ’diri nan takindya ta adi,@uto lo yi#ga kulyaesi kwe, a yu-bbe lepe# lo sunyundyö nan lo,gwon ko ru na ye# nyin, a nye motine ’du#öki putet, ama aje la#gutwan tojo ko ru. –Yoane 5:24TOKORET NA LWÖKIT 31I #ina Mulökötyo lepe# morja kotöilyet ka# tuggö adi yi a #wajik ti@un. –Roma 8:16Kulya na tokor @un kune gwon so-na adi, nye a tindu yi ru na ye#nyin, a #ina ru gwe ko @uro lo-nyit i mugun. @uto logon gwon ko#ilo @uro, lepe# gwon ko #inaru. Nye logon ’bak @uro lo @un lo,lepe# ’bak #ina ru. Nan wuröki-ndyö ta logon a yubbö karin ti @u-ro lo @un kilo kine kulya.–1 Yoane 5:11-13aI #ina yi deden adi yi gwolo# ka-nyit i mugun, a nye gwolo#e kaya#i mugunya, kogwon nye a tikin yi i#arundya na Mulökötyo lonyit.–1 Yoane 4:13A kita na löti lo rigwo mo tindi ta-li#, a ’dutet na löti lo rigwo mo jondigwon tali# ’bak kujönö na kulyanarok #upi. –Yisaya 32:17Nyena kogwon ta a #wajik ti medena, @un aje sunyundyö Mulökötyolo @uro lonyit kaya# i töilyet, lo lu-lu#gu adi, Aba, Baba! –Galatia 4:6@uto logon a wuju saresi kwe a’debbi se lo, nye #ilo lo nyanyar nanlo; a Baba mo nyarji #uto logonnyanyar nan lo, a nan köti mo nya-rji lepe# a mo kwekindye lepe# mu-gun nio. –Yoane 14:21I #ina yi a den adi yi deden lepe#,ko ködyö yi ’de’dep saresi kanyit.–1 Yoane 2:332 GWOLO$ NA KRISTO KO $UTUI MUGUN TINDU LYÖ$ÖNNan aje jamakin ta kine kulyaanyen lyö#ön nio bö#ö gwon kasui mugunya, ko anyen lyö#ön nasubö#ö jojore. So#inana nan lo itikonut yu: a nan jambi kine kulyana gwondi nan nyu# i na kak, anyenlyö#ön nio bö#ö jojore kase i mu-gunya. –Yoane 15:11; 17:13Do a kwekindya nan kiko lo tu iru; lyö#ön duma kata konut i ko-mo#, lyö#esi na yeye#on nyin gwonkonut i könin lutaten.–Saumajin 16:11Nyenagon a ta mo ’yilundye pio#i kidia lwökesi ko lyö#ön.–Yisaya 12:3Nan a ’bikiki i ködini na görö koKristo i pirit na gele#, nyena ti gwona nan lo gwolo#, ama Kristo lo gwo-lo# köyö i mugun. Gwili#it logonnan so#inana gwigwili#gi i na mu-gun lo, nan gwolo# kogwon yubbönio na @uro lo @un, logon aje nya-rju nan a i#ge pakindya mugunkogwon kulya kwe lo. –Galatia 2:20Ta nyanyar lepe# ma’di ködyö taa ko met lepe#; ta yuyup lepe# ma-’di ködyö ta a ko met lepe#, a ta lyö-#i lyö#ön ko lyö#ön a duma pariknagon kulya kanyit ti bulö jama,ama gwon ko bulet a duma nagonpo ki. –1 Petero 1:8TWÖ’JU NA MATAT ’DE’DEKARIKIN 33Ama ko ta mo ti yi#ga gworo loMATAT, ama a laundye saresi tiMATAT, nyena a könin lo MATATmo möröni ko ta, gwoso na mörö-ni nye ko merenyejin kasu köjunu. –1 Samuele 12:15Ta ’diri deden adi ko ta a tindu’börik gwoso ’dupi i kitakindya koi twöju na lele #uto, a ta ’diri gwe a’dupi ti lepe# logon ta twötwö lo.Ko ta kitakindya toron, a ’dutet na-nyit gwe a twan, ama ko ta a ka-twöyök ti @un, a ’dutet nanyit tindita i gwon rigwo kanyit i komo#.–Roma 6:16A mo tindi ta lo sasanya kilo yu-kan se ko yi köti. Nye mo kondyasona na kweyene Matat Yesu kiyu se ko malaikajin kanyit ti ri#itnu. Lepe# po ko kima# na tutule iri#ga na #utu logon ti den @un seko #utu logon ti twöju Lo#e Lo-’but lo Matat lika# Yesu kilo.Ri#et nase mo gwon a körit na ye#nyin, a se mo riköjine ka#o ko Ma-tat i kono# ko i kwelen na ri#it na-nyit. –2 Tesalonike 1:7-9Meddi ta, i lo lor nan a tindu kasui komo# ko ’boriet ko lömit. Ko taa yi#ga saresi ti MATAT @un losulogon nan sarji ta i lo lor kulo, a tamo ’boriani ’boria; ama ko ta tiyi#ga saresi ti MATAT @un losu....–Nyökit 11:26-28a
  7. 7. 34 TOKORJU NA KRISTO ’DE’DEKARIKINAnyen #utu li# tukun ka#o adi,Yesu Kristo a Matat, anyen @unMonye bubula. –Pilipoi 2:11Nyena #utu li# gele# gele# logonruggö nan ko #utu i komo#, nan kö-ti mo ruruk lepe#at ko Baba lo gwonki lu i komo#; ama ko #a lo renyanan ko #utu i komo#, nan köti morerenya lepe# ko Baba lo gwon ki lui komo#. –Matayo 10:32, 33Ko #uto logon tuggö adi Yesu a@uro lo @un, @un gwolo# kanyit imugun a nye gwolo#e ko @un imugun. –1 Yoane 4:15I #ina ta bubulö gwulu’yu Mulö-kötyo lo @un; kweja adi, mulökö li#logon tuggö adi Yesu a Masia lo-gon a po i na kak a #uto kilo, se ati @un. –1 Yoane 4:2Kogwon ko do a tuggö ko kutukinot adi, Yesu a Matat, a do i#geyup konut i töili adi @un a to#ijulepe# i twan, a do mo lwökönilwökö. I#koi, #uto yuyup kanyit itöili a @un tetenakindye lepe# igwon rigwo kanyit i komo#, a #ilo#uto tuköddi yupet nanyit ka#o kokutuk nanyit a lwököni lwökö.–Roma 10:9, 10@uto lo renya @uro lo @un lo’bak @un Monye, @uto lo ruggö@uro lo @un lo lepe# köti gwon ko@un Monye. –1 Yoane 2:23SATANI MIRIKU LIKA$ DUMA 35Nyena a Mulökötyo Loke nyö-möddi Yesu i yöbu nagon #utu ’ba-yin kata anyen ka#öönit tembalepe#. A Yesu kulyani ko lepe# adi,l#go, Satani! kogwon a wurö adi,Do ködyö kugga Matat @un ilot akitakindye lepe# ka’de. A kirutka#öönit kö’yi lepe#, a malaikajinlo pondi a kitakindye lepe#.–Matayo 4:1, 10, 11Kune gwe a kulya ti ’dutet, adi,Gwe ta a logo ko Matat lika# i mu-gun, togo’yi ta ’börik ko ri#it na-nyit. Jupukindye ta tito li# ti @unnagon a möriesi, anyen ta bubulögwo’dan go i mumulukesi ti #iloka#öönit. –Epeso 6:10, 11Kogwon tito möriesi logon yi mö-röri gor lika# kulo ti gwon a tito tina kak, ama kilo tito möriesi gwonko ri#it na po ko @un anyen körö-rikin piritön nago na titiyu. A yikörji rerenyesi. –2 Korinto 10:4Suluja i suluet lepe# a katatuanit,a lepe# tine gwi’dikin i to’diri, ko-gwon lepe# ’bak to’diri. Na jambinye ’burönö na, a nye jambi gwo-so na gwondi nye a ’burönit na, ko-gwon nye a ’burönit ko a monye’burönö li#. –Yoane 8:44bA nan köti pitökindye...an Sata-ni te’ya yi, kogwon yi deden adi le-pe# a kamumulukanit.–2 Korinto 2:10b, 1136 TELA NA SATANI@uto logon ye#on a kakonanit lotoronjin, lepe# a #uro lo #ilo ka-#öönit; kogwon #ilo ka#öönita katoronyanit suluja i suluwa na#o li#. Kwe nagon @uro lo @una pukun na anyen körju konesiti #ilo ka#öönit. –1 Yoane 3:8Nyo nagon bubulö koraddu yika#o i nyarju na Kristo na yi?@ona a yöyö#esi le? ’Bayin. Kodegwon i nagusu? ’Bayin. Kode to-lomerian? ’Bayin. Kode sasanye-si? ’Bayin. Kode dya#? ’Bayin. Ko-de gwon a limu kana? ’Bayin. Ko-de gwon i kutuk na twan? ’Bayin.Kode tatua ko bandu? ’Bayin. ’Ba-yin, kine #o ti bulö koraddu yika#o ko Kristo, kogwon i kine ku-lya li# yi a katelak parik kogwonnye logon nyanyar yi lo.–Roma 8:35, 37Nan sondu do i #aju na konyenkase anyen se löpukundyö ka#o imudwe tojo i parara, ko i löpuku-ndyö i ri#it na Satani tojo ko @unni, anyen toronjin kase bö#öpipitöki anyen morja ko #utulogon @un a wulun a kanyit kulokogwon yubbö nase na nan.–Konesi 26:18So#inana na gwe a di#it ’du#etna kulya ti #utu ti na kak; so#i-nana matat lo na kak mo gubajika#o. –Yoane 12:31NYARE NYAR TEMET NA LUYEKIE 37Ma’di ko nan jambu ko kutusenti #utu kode ti malaikajin, ama konan ’bayin a kanyaranit, a nan gwegwoso lu#utöt lo wo#on parik ko-de gwoso re na jujulö adi gwa#gwa#. –1 Korinto 13:1Ama ludweki ti Mulökötyo ko #u-to i töili gwon a nyarju, lyö#ön,gwon tali#, #o#ga tali#, gwon a lo-’but ko #utu, ’busan, yubbö na ye-ye#on, töili lo lilik, te#gu na mu-gun. –Galatia 5:22, 23aKo ta nyanyar nan ta ’de’dep sa-resi kwe. –Yoane 14:15Ko #uto logon kulya adi, Nan nya-nyar @un, kudyakan a mandilu#aser, lepe# a ’burönit; kogwonnye logon ti nyar lu#aser logon nyeaje met lo, #ilo #uto ti bulö nyarju@un logon nye a ko met lo.–1 Yoane 4:20Ko #ina kwe a #utu li# mo de-ne den adi ta a #utu kwe kajuju-muk ko ta tutunyar ko ’börik.–Yoane 13:35Yi a den adi yi aje lwö#öddu ka-#o i twan tojo i ru, kogwon yi nya-nyar lu#asirik. Nye logon ti nya-rju lo lepe# ye#on i twan.–1 Yoane 3:14Kogwon nyarju nika# na @ungwon sona adi, yi ’de’dep saresikanyit, a saresi kanyit tine ri’di-kindya yi go. –1 Yoane 5:338 $IEN NA YESU KRISTOA nagon Yesu aje #ien i twan ko-’bure kobubut i lor lo Sabata loYudayaki i kotumalu nanyit nu, anye puköki a kokwe ko Maria napo Magadala, nagon nye köju a ri-körö mulökö lorok buryo ka#o kolepe# i mugun nu. –Marako 16:9Yi aje met kulya li# nagon nye akon i jur lo Yudayaki se ko i Ye-rusalema. A #utu i#ge tatu lepe# i’bikikindyö na lepe# i ködini ki.Ama i lor tomusala lonyit @un ato#i lepe# i twan, a i#ge tikin le-pe# i mete. Ti gwon a #utu li# lomeddya lepe#, ama ka’de yi logon@un a wulun a kokwe a katokorokkulo. A yi i#ge nyesu ko a möju kolepe# i pirit na gele# i mukök na-gon nye aje #ien i twan nu.–Konesi 10:39-41A i mukök na perok budök a#utu ti Yesu kajujumuk kulo kötimomorakindye kadi, a Toma gweko lepe#at i pirit na gele#. A kötu-mitön i#ge kikinutu, ama a Yesulo ’dure, a gwo’de kase kiden, arome ko se adi, Ti tali# gwe ko ta.A kirut a nye kulyani ko Toma adi,Riyu morinet ilot ni ko meddi kö-nisi kwe; riyu könin ilot ko suki kö-yö i merete. An do ko gwon a ka-dyadyalanit ama yupe yup. A To-ma waddi lepe# adi, A, pon Matatlio, @un lio! –Yoane 20:26-28$IEN ITWAN, A YENET NIKA$ NA MINYO 39Kogwon di#it mo popo nagon #u-tu li# logon gwon i gulömö kulo moyi#ge gworo lonyit nu, a se mo lu-pundye ka#o, se logon aje kondya’bura kulo mo #i#ien a gwe jörun,ama se logon aje kondya arabatkulo mo #i#ien a ’du#ökine putesi.–Yoane 5:28b, 29Ta #ona ti den adi yi li# lo batisako Kristo Yesu i mugun kulo a ba-tisa anyen morakindya i twan na-nyit le? Kweja adi #ina batisimonika# a tomorakindya yi i twannanyit, a yi i#ge nuka ko lepe# i pi-rit na gele#, nyena gwoso nagonminyo lo @un Monye a to#iju Kri-sto i twan na, a yi köti mo wöröniko gwili#it ludukötyo. Kogwon koyi a morja ko lepe# i twatwa gwosona twaji lepe# nu, a yi mo köti mo-rji ko lepe# i to#iyu i twan gwosona to#iuri lepe# nu. Amo ko Kristogwon kasu i mugunya, ma’di nagonmugunya kasu a twatwa kogwontoron, ama ködudwölön kasu gwonjörun kogwon @un a tindu ta gwonrigwo kanyit i komo#. A ko Mu-lökötyo lo @un lo to#iju Yesu i twanlo gwolo# kasu i mugunya, a nye loto#iju Kristo Yesu i twan lo mo kö-ti toruje mugunya kasu na ’bu-’burön kine, kogwon Mulökötyolonyit lo gwolo# kasu i mugunya#ilo. –Roma 6:3-5; 8:10, 11
  8. 8. 40 TOKELAN KO MATATKogwon nye aje po i #arakindyana #utu kanyit, ko aje lwöggu se.Adi, nye mo lwölwökun yi i könisiti merok ka#, a yi kitakindye lepe#’bak kujönö, i kelan ko i torigwokanyit i komo# i perok li# logon yigwogwolo#gi kulo.–Luka 1:68b, 74, 75Nyena ti yi toke’yi ta ’börik i lutli# nagon toluddya mugun se kotöili kune, anyen yi gwon a loke’bukulu# i kugga na @un.–2 Korinto 7:1bLu#asirik, kune gwe a kulya ti’dutet adi, gwoso na denundye takaya# ko ta agu ködyö gwolo# adai tulyö#gu na @un, nyena yi momo-’yu ta ko kukuju ta ko Matat Yesui mugun adi, möröddi ta #erot biaparik gwoso na kondi ta na. Ko-gwon ta a den ko yi tindu ta kulonsaresi i karin ti Matat Yesu. Ko-gwon @un ’de’dekan adi ta ködyögwon a loke ko tete# ’börik i towu-tön. Ta li# gele# gele# ködyö de-den ko ta tiju mugunya kasu adaanyen gwon a nake ko twötwö se.Kogwon @un a lu#un yi i kelanti gwon i tolutan.–1 Tesalonike 4:1-4, 7Nye lo lu#gu ta lo a loke, nyena kö-ti gwe ta a loke i #o li#. Kogwon awurö adi, Ta ködyö gwon a loke ko-gwon nan a loke. –1 Petero 1:15, 16TOKELAN KO MATAT 41Nyenagon Yesu köti a #o#ga ka-#o i kötumit na mari# na köji, a-nyen nye bö#ö toke’ya #utu ko ri-ma kanyit. –Ebere 13:12A kokwe nagon kak a ko nyu#gweya nu, lepe# a wulundyö yi koKristo i mugun, anyen yi ködyögwon a loke ’bak yuyuket kanyit ikomo#. Kogwon lepe# aje nyar yi.Ta ködyö jupukindya töilyet lu-dukö logon @un a gweja kulo agwuluet nanyit, logon a kelaji kolöti lo rigwo ko i kelan nagon po ikulya ’diri. –Epeso 1:4; 4:24A kiko lo ’du’dulu mo gwe nyu,a nye mo lu#uni a Kiko Loke lo@un; a #utu lut mo tine lwö#öddukata, a #ilo kiko mo gwe a lo #utulogon wörö kata, #utu lu’bö# motine girara nyin. –Yisaya 35:8Ko yi tutuk toronjin ka# ka#o,lepe# a lo rigwo ko a lo yiyiniki ipitökindyö na yi i toronjin ka# koi toke’ya na yi i #o narok li#.–1 Yoane 1:9A ko kine #o li# mo lusökö sona,ta ködyö gwon a kulon #utu i gwi-li#isi kasu? Ta ködyö gwolo# a #utuloke lo twöju @un. –2 Petero 3:11Purje ta MATAT adi karin kanyitbubula; dulakine ta kak ko MATATi komo# a jupu ko bo#gwat na-kwekwelen. –Saumajin 29:242 $UTU LO JORE KO MULÖKÖTIYOA ko ta logon a #utu lorok kulodeden tindu #wajik kasu #o na-’but, a bia parik Monye losu logwon ki lu mo titin #utu logon apija lepe# kulo Mulökötyo Loke!–Luka 11:13A nagon se aje jo kwakwaddunu, a pirit nagon se a momorjakata na böndi böndu, a se li# i#gejore ko Mulökötyo Loke, a jambikulyaet lo @un ko topurwan.–Konesi 4:31A nan mo tindi mulökötyo liokasu i mugunya, a nan mo tindi tai wörö köyö i saresi lo wurö kulo,ko i tiriku i ’debba na jujuwesikwe. –Ejikele 36:27’Diri ko Mulökötyo lo @un gwo-lo# kasu i mugunya, a ta tine gwo-lo# gwoso i kulya ti gwili#it lo nakak, ama gwolo# gwoso i kulya tiMulökötyo. ’Diri ko lele #uto ’bakMulökötyo lo Kristo nye ’bayin alonyit kwö#. –Roma 8:9Ama ta mo wuju ri#it ko Mulö-kötyo Loke a pokin kasu loki.–Konesi 1:8aA kajujumuk i#ge jore ko lyö#önse ko Mulökötyo Loke.–Konesi 13:52Ko meran ta ko yawa kogwon kö-rju #utu. Ama kölumbö jorene tako Mulökötyo Loke. –Epeso 5:18MILYEJIN SERISI I KRISTIANIJIN 43MATAT gwon nyona ko #utu lo-gon töilyet kase a ’be’bele#o kilo,a nye lwöggi se logon ’bak yenetkilo. –Saumajin 34:18Kogwon könisi kwe a gweja kine#o li#, a kine #o li# gwe a kwe,nan MATAT lo kulya. Ama #utologon nan memet lo a lomeri ko amuyukaji kak kanyit i ködudwö,logon böböndu kogwon kulyaet lio.–Yisaya 66:2Julin kwe lo nyanyara, ko sörjuta i #o na pokin i temba na tagwoso na tembi kima# na, adi #i-na #o a #o sörit nagon a pokin ka-su ki. Nyena gwoso na #arundyeta #o#esi ti Kristo na lyö#i, ta lyö-#ön, anyen molu na kweyari lepe#ko minyo lonyit nu, a ta mo nyo-lani nyola ko lyö#ön a duma.–1 Petero 4:12, 13A nye mo seji #olitan li# kase ikonyen; a twan, ko delya, ko gwi-en, se ko mien mo köti gwe ’bayinkwö#; kogwon #o ti ’beron kuneaje ’baka. –Kweyatti 21:4Yendi MATAT ko kondi ’bura;gwolo#e i lo jur, si’dani ’bak kujö-nö. –Saumajin 37:3Ama a kokwe ga’yi ta ga’yuanyen lepe# lo tumatyan ko ta, kö-ti anyen ta kondya löti lonyit lo ri-gwo, a kirut kine #o li# mo ’yala-kine ta. –Matayo 6:3344 MILYEJIN I SE LO TEMANyena kogwon lepe# ko mugunnanyit a tema ko #o#esi, nye bu-bulö #arakindya #utu logon a temako möriesi kilo. –Ebere 2:18A i di#it a na’dit a @un logon ta-li# gwon ko lepe# lo mo tindi ta iryokakindya na Satani kak.–Roma 16:20aNa la#addi do i kiden na törönnu a nan mo gwe ko do, i#koi, nala#addi do i kiden na karya nu ase mo tine mulu do; na wöröri doi kiden na kima# nu a do mo tine’yura. –Yisaya 43:2aNene mörit ’bayin na pokin ka-su lwölwö# na pokin i #utu li#.@un yiyiniki i #o li#, a lepe# mo ti-ne kölökin ta i tema lwölwö# ri#itnasu, ama lepe# mo kwekwekin takiko logon ta rwöddi ka#o i #inamörit kata, anyen ta bubulö#o#ga. –1 Korinto 10:13Kogwon yi deden adi #utu logonnyanyar @un, logon nye a lu#ungwoso i yeyeet nanyit kulo, @unkikita ko se i #o li# i tetenakindyana se #o na’but. –Roma 8:28@ilo koane duma lika# ti gwon a#uto logon ti bulö dendya tomun-yan nika#, kölumbö nye a #uto lo-gon a tema ko möriesi i #o li# na-gon a temarikin yi, ama nye a kotorondya. –Ebere 4:15MILYEJIN ISE LO TE’YA 45@uto lo te’ya lo kine #o mo gwon akanyit lomore, a nan mo gwe a @unlonyit, a nye mo gwe a #uro lio.–Kweyatti 21:7@uto logon a te’ya lo, nan mo te-tenakin lepe# a togwi’diet lo kadina @un lio, a nye mo köti tine tuka#o kata asut. A nan mo wurö-kindye karin ti @un lio kanyit imugun, se ko karin ti köji na@un lio, nagon a Yerusalema ludu-kötyo nagon a po kak ki yu ko@un lio. A nan köti mo wuröki-ndye karin kwe ludukö kanyit imugun. –Kweyatti 3:12A #uto logon a te’ya lo mo jupu-ni bo#gwat nakwe, a nan mo tineseyara karin kanyit ka#o i buk na#utu lo gwon jörun na; a nan morugge karin kanyit ko Baba i ko-mo# ko i komo# na malaikajin ka-nyit. –Kweyatti 3:5@uto lo gwon ko swö lo ti nye yi-#ge #o nagon Mulökötyo Loke atakin kanisajin kune. Ko #uto lo-gon a te’ya lo, nan mo ’bu’burukini nyesu na ludweki ti ködini toruetlo gwon i Melesen nakwekwelenna @un lo. –Kweyatti 2:7@uto logon a te’ya a ’debbi kita-jin kwe tojo ko ’dutet lo, nan mo’burukin lepe# i tumatyan i jurönli#. –Kweyatti 2:26
  9. 9. Published in numerous languages by World Missionary Press as Godsupplies funds in answer to prayer. If you would like more copies for carefuldistribution, please write to us in English.World Missionary Press, Inc.P.O. Box 120New Paris, IN 46553-0120 USABari HFA46 $UN, JAMBU KOYI I KULYA TI YANDUKo #uto nakwan a yema ko lalet,saret adi lepe# gwon a na lalet lo-nyit na gwondi nye jörun nu, amako lalet aje twan, a #ilo saret gwe’bak ri#it ko lepe#. Ama nagonko nye a si’da ko lele #uto nagwondi lalet lonyit nyu# jörun nu,a nye lu#uni a kalupe, ama kolalet lonyit a twan,...a ko nye ayema ko lele #uto a nye gwe’bayin a kalupe. –Roma 7:2, 3Nan sarju #utu logon aje yembakilo, ’bayin a nan lo sarju ama aMatat lo sarju, adi, nakwan na-gon aje yema na ködyö ti bulöyandu lalet lonyit, ama ko nye ayandu lalet lonyit, a ti nye gwe tiyema ko lele #uto, bia ti nye kötimorundye ko lalet lonyit ni. Ti la-let lonyit ködyö gwe ti yandu na-kwan nanyit. @uto nakwan agu kö-dyö si’da ko lalet lonyit nagon la-let nyu# gwon jörun nu, ama ko la-let a twan, a #ina nakwan gwe a lu-itöt i yema ko lele #uto logon nye’de’dekan, ama tu# ko Matat imugun. –1 Korinto 7:10, 11, 39Kölumbö nan takindya ta adi, I#utu li# gele# gele# #uto logon ya-ndu nakwan nanyit ake yandu koa rye i lupö, a nye tindi lepe# woraa kalupe, a ko #a lo yemba #utonagon aje yanya na köti a lup lepe#.–Matayo 5:32YESU KRISTO YIYITWE I KAK NI 47A ko nan a tu i tetenakindya nata pirit, a nan mo yitweni yitweköti i dokundya na ta a jo#gi taköyö yu, anyen ta köti si’da konan i pirit na gwondi nan katanu. –Yoane 14:3Kogwon ko #uto logon kwe na-nyit yuyu i kulya kwe, se ko i to-dinesi kwe i na toberon na #utulogon a paju @un ko a lorok kulo,a kwe nio na @uro lo #uto kötimo yune yu i kulya kanyit, napondi nan ko malaikajin loke ipirit na gele# i minyo lo Baba nu.–Marko 8:38Ta lo nyanyara kilo, yi so#inanagwe a #wajik ti @un, ama a konyu# kweya ko yi molu gwon ada,ama yi deden adi ko nye a kweya ayi mo gwe gwoso lepe#, kogwon yimo memet lepe# gwoso na gwondinye na. Nyena #utu li# logon yenduKristo kilo ködyö toke’ya ’börikgwoso na gwondi nye a loke na.–1 Yoane 3:2, 3Ta köti ködyö gwon ajo, kogwonnan @uro lo #uto mo popo i di#itnagon ta a ko yendi nan nu.–Luka 12:40Kogwon nan @uro lo #uto mopopo ko malaikajin kwe i pirit nagele# i minyo lo Baba, a kirut anan mo ropakindye #utu li# gwo-so i konesi kase. –Matayo 16:2748 KULYET LO $UNKogwon #utu ’bayin logon a wa-kundya keju, ama Mulökötyo Lo-ke lo ri’dikindya lepe#at i jambuna kulyaesi lo po ko @un.–2 Petero 1:21Wuresi li# nagon @un lo yuku-ndya kanyit i kutuk kine gwonko ’bulit i todinörikin, ko i riri-#arikin, ko i yuyukörikin, ko i to-jumuki’e na #uto i löti lo rigwo.–2 Timoteo 3:16Kulyaesi kulök gwon a lombo a-nyen nan bubulö wörö ’bura, ko aparara köyö i kiko.–Saumajin 119:105Ta ködyö kwakwaddu sona adi,Baba lika# lo ki, Ti karin kunökbulani bula, Ti tumatyan inot po,Ti #o nagon do ’de’dekan kune tikonani kona i kak ni gwoso na ko-nari se ki yu nu. I lo lor tiki yi ki-nyo lika# lo lor; Pitöki yi i #o na-gon yi a kondya arabat kune, gwo-so nagon yi köti a pitökindye #utulogon a konakindya yi arabat kulona; An do ko tikin yi i tema, amalwöki yi i #ilo loron. Kogwon ko tapipitökin #utu i lya#esi kase, aMonye losu lo gwon ki lu köti mopitökindye ta. –Matayo 6:9-14KWAKWADI KOPITIKINDYÖ11-12

×