Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.
www.akademiasiatkowki.com.pl
Znaczenie wczesnej specjalizacji sportowej
w nauczaniu gry w piłkę siatkową
Eugeniusz Hałapup
1
Opracował: mgr Eugeniusz Hałapup
nauczyciel wychowania fizycznego
w Publicznym Gimnazjum nr 1 w Zduńskiej Woli
Do opanow...
2
6. Tendencja do specjalizacji we wszystkich dziedzinach ludzkiej działalności,
jako najskuteczniejszej drogi postępu. (R...
3
Aspekt morfologiczny
Ten punkt wczesnej specjalizacji sportowej sprowadza się głównie do analizy
wzajemnej zależności tr...
4
U nas natomiast najlepsi trenerzy są dla najlepszych zawodników, a do pracy z
młodzieżą nierzadko przeznacza się trenera...
Prochain SlideShare
Chargement dans…5
×

Znaczenie wczesnej specjalizacji sportowej

1 673 vues

Publié le

Publié dans : Sports
  • Soyez le premier à commenter

Znaczenie wczesnej specjalizacji sportowej

  1. 1. www.akademiasiatkowki.com.pl Znaczenie wczesnej specjalizacji sportowej w nauczaniu gry w piłkę siatkową Eugeniusz Hałapup
  2. 2. 1 Opracował: mgr Eugeniusz Hałapup nauczyciel wychowania fizycznego w Publicznym Gimnazjum nr 1 w Zduńskiej Woli Do opanowania techniki większości dyscyplin sportowych konieczne jest 5-6 letnie przygotowanie specjalistyczne. Młodzi sportowcy powinni opanować technikę w takim okresie wieku, który zapewnia pełne rozwinięcie funkcjonalnych możliwości, niezbędnych dla sportowych specjalizacji. Z tego wynika, że trenerzy powinni zaczynać zajęcia przygotowawcze już w wieku 9- 10 lat, a więc w okresie wieku szkolnego (A. Kuchen, Z. Krzyżanowski, T. Ulatowski). Piłka siatkowa jest dyscypliną, która – z racji włączenia do programów szkolnych – może być dostępna nieomal dla całej młodzieży uczącej się w szkołach. Jak wynika z badań R. Kulgawczuka większość zawodników rozpoczynała specjalizację w 15-16 roku życia, stąd nasuwa się wniosek, iż nabór do sekcji siatkówki dokonywał się na poziomie pierwszych klas szkół średnich lub zawodowych. Natomiast zainteresowania sportowe młodzieży kształtują się przeważnie już w wieku 10-13 lat, z tego względu można wcześniej przystąpić do jego uprawiania (T. Ulatowski). Poszczególne dyscypliny sportowe stawiają przed młodzieżą specjalne wymagania, tak odnośnie rozwinięcia poszczególnych cech psychomotorycznych jak i posiadania odpowiednich uzdolnień. Dla zapewnienia efektów w treningu, konieczne jest ustalenie, czy 10-12 letni chłopiec lub dziewczyna, posiadają odpowiedni talent, niezbędny dla rozwoju posiadanych cech i wrodzonych uzdolnień w okresie wieloletnich przygotowań. Dlatego też należy opracować odpowiedni system pracy z dziećmi i młodzieżą, który zapewni realizację tych efektów. Jednym z podstawowych systemów jest wczesna specjalizacja. Wczesna specjalizacja Na nazwę tę złożyło się wiele czynników. Do istotnych należą: 1. Rozwój sportu wyczynowego, nakazuje rozszerzenie granic wieku osobników biorących w nim udział. 2. Akceleracja rozwoju młodzieży, która wyraża się m.in. we wcześniejszym dojrzewaniu i obniżeniu wieku autorów rekordów sportowych. 3. Stały postęp w doskonaleniu pracy treningowej i metod kontroli jej wpływu na organizm. 4. Nowe zdobycie dyscyplin, naukowych, podstawowych dla treningu sportowego, wraz z nimi precyzyjniejsze poznanie organizmu ludzkiego i jego możliwości adaptacyjnych. 5. Ewolucja społecznych poglądów na rolę sportu, który przestał być dziedziną zakazaną dla młodzieży. www.akademiasiatkowki.com.pl
  3. 3. 2 6. Tendencja do specjalizacji we wszystkich dziedzinach ludzkiej działalności, jako najskuteczniejszej drogi postępu. (R. Przewęda). Te i inne czynniki doprowadziły do zastanowienia się nad tym, jak dobrać bodźce ruchowe (rodzaj treningu, częstość i natężenie ćwiczeń) optymalne dla wzrastającego organizmu. Za możliwie wczesnym rozpoczynaniem specjalizacji przemawia fakt, że u dzieci przed okresem pokwitania „zachodzi wytężony i wszechstronny rozwój funkcji ruchowej, która w tym okresie życia osiąga wysoki stopień doskonałości”. Duża łatwość uczenia się nowych ruchów pozwala dzieciom szybko przyswoić sobie arkana techniki sportowej, a nadzwyczaj żywe zainteresowanie sportem i chęć naśladowania mistrzów przyciąga je na stałe do tej dziedziny. Ponieważ technika niektórych dyscyplin wymaga często wieloletniego szkolenia, wczesna specjalizacja gwarantuje opanowanie jej w takim stopniu, że w momencie dojrzałości biologicznej młody organizm reprezentuje najwyższe niezbędne umiejętności ruchowe. Tak więc rozpoczęta w odpowiednim wieku specjalizacja jest najskuteczniejszą drogą do ukształtowania wartościowego zawodnika. Jednocześnie trening działający na młody organizm silnymi bodźcami ruchowymi, stymuluje jego rozwój, przyspiesza dojrzałość – a więc wspomaga naturalne procesy ontogenezy – wzmacnia zdrowie, zwiększa odporność, podnosi sprawność fizyczną i bardziej niż jakiekolwiek inne działania daje się wykorzystać wychowawczo. Nie ma również obawy o możliwości zaszkodzenia zdrowiu przez zbytnie obciążenie pracą, ponieważ zabezpiecza przed tym z jednej strony duża adaptywność rosnącego organizmu, z drugiej zaś metodyki współczesnego treningu, systematycznie korzystającego z kontroli lekarskiej. Wiadomości o wczesnej specjalizacji sportowej są łatwe do uporządkowania przy wyróżnieniu niektórych aspektów, pod jakim zjawisko to może być rozpatrywane. Aspekt fizjologiczny W aspekcie tym wyraźniej niż w pozostałych wybija się znany powszechnie fakt, że dziecko jest zmniejszonym modelem dorosłego, że stanowi inną biologiczną całość. Różnice rosnącego organizmu dziecięcego w porównaniu z dorosłym są od lat wymieniane przez fizjologów, morfologów, biochemików itp. Słuszne jedynie wydaje się przypomnienie odrębności, które najbardziej bezpośrednio wiążą się z możliwością obarczania pracą treningową młodych organizmów. Odrębności te odnoszą się przede wszystkim do układów krążenia i oddychania. Trzeba pamiętać, że każde przeciążenie funkcjonalne może w młodym wieku doprowadzić o wiele prędzej do szkód w wieku dorosłym. Aspekt zdrowotny Zdrowotny punkt widzenia wczesnej specjalizacji sportowej, związany jest nierozerwalnie z aspektem fizjologicznym, sprowadza się głównie do zagadnień profilaktyki. Chodzi tu o uruchomienie intensywnie pracującego młodego organizmu od schorzeń , wad rozwojowych urazów, a również o obiektywną ocenę wpływu treningu na ustrój. Stosując niewłaściwe obciążenia można doprowadzić do zaburzeń ontogenezy. Zdrowotną oceną wczesnej specjalizacji sportowej bardziej niż inne, jest uzmysłowienie jak obosieczną bronią jest trening w młodym wieku. Może on dać organizmowi korzyści cenne i owocujące przez całe życie, może również okazać się dlań szkodliwy. www.akademiasiatkowki.com.pl
  4. 4. 3 Aspekt morfologiczny Ten punkt wczesnej specjalizacji sportowej sprowadza się głównie do analizy wzajemnej zależności treningu i jego procesu wzrastania (dynamiki, symetrii). W końcowym przykładzie duże wysiłki mięśniowe mogą zahamować wzrastanie młodego organizmu na długości przez przyspieszenie kostnienia elementów chrząstkowych intensyfikujących w zamian jego rozrost wszerz. Na ogół jednak trening nie ma wpływu decydująco na kształtowanie się typów budowy. To raczej typ somatyczny oraz tempo wzrastania osobnika przesądza o wyborze przez niego specjalizacji sportowej. Niemniej trening młodzieży szczególnie w swoich początkach doprowadza do poprawy ciężaru ciała, pojemności życiowej płuc, rozrostu kośćca i tkanki mięśniowej. Morfologiczne stanowisko wobec treningu dzieci doprowadza do dwóch głównych wniosków. Po pierwsze: sam fakt uczestniczenia dziecka w zajęciach sportowych nie jest gwarantem jego prawidłowego rozwoju, lecz wymaga nieraz korektywy wobec specjalizacji ruchowej i dużej – szczególnie u niektórych osobników – skłonności do adaptacji. Wobec tego trener powinien umieć dostrzegać u dzieci także ich konstytucję, asymetrie morfologiczne, postawę ciała. Aspekt motoryczny Najwięcej argumentów na swoje poparcie znajduje idea wczesnej specjalizacji sportowej w teorii motoryczności człowieka. Doskonalenie, bowiem ruchów na drodze specjalizacji efektywnie wspomaga rozwój motoryczności osobowej, doprowadzając bogactwo ruchów i ich kombinacji do poziomu sztuki niespotykanej u ludzi nie uprawiających sport. Teoria motoryczności wskazuje wreszcie na wielki głód ruchów w okresie dziecięcym, zaspakajany najlepiej przez zajęcia sportowe, które także dają dziecku najbogatsze doświadczenia kinetyczne. Przy wprowadzeniu w ruchach ich formy i cechy, teoria motoryczności wskazuje na potrzebę kształcenia u młodych sportowców formę ruchów, inaczej mówiąc techniki sportowej, która zależy od procesów koordynacji nerwowo-mięśniowej. O wiele bardziej niejednolite stanowisko zarysowuje się w odniesieniu do kształcenia cech motorycznych, te, bowiem zależą od ogólnej koordynacji czynności organizmu, a koordynacja ogólna wymaga współgrania ze sobą wszystkich funkcji ustroju, która jest w młodym organizmie niepełną. Dlatego w szkoleniu sportowym dzieci i młodzieży stosuje się z reguły lżejszy sprzęt, mniejsze wymiary boiska, czas wysiłku zmniejszony. Nie wszystkie cechy motoryczne są tu jednakowo traktowane. O ile bowiem przy wczesnej specjalizacji sportowej niechętnie wprowadza się wyrabianie wytrzymałości i siły, o tyle nie ma zastrzeżeń do ćwiczeń zwinnościowych, a nawet szybkościowych. Motoryczny punkt widzenia wczesnej specjalizacji stawia przed trenerami potrzebę prognoz rozwoju ruchowego. Aspekt pedagogiczny Specjalizacja sportowa ludzi dorosłych wyodrębnia się z procesu wychowawczego w samodzielną dziedzinę działalności człowieka kierującego się własnymi celami. Natomiast specjalizacja sportowa dzieci i młodzieży jest bez reszty podporządkowana temu procesowi i spełnia wszystkie najważniejsze jego zadania. Dlatego trening dzieci traktuje się jako proces pedagogiczny, a trenera jako pedagoga. Ten fakt powinien skłonić do skierowania najlepszych kadr trenerskich do pracy z dziećmi. www.akademiasiatkowki.com.pl
  5. 5. 4 U nas natomiast najlepsi trenerzy są dla najlepszych zawodników, a do pracy z młodzieżą nierzadko przeznacza się trenera, dla którego nie starczyło miejsca w sporcie dorosłych. Fascynacja sportem u młodych jest tak wielka, że staje się on wyjątkowo silnym mechanizmem kształtowania ich postaw życiowych i charakterów. Trener – wyrocznia może jednym słowem zrobić więcej niż liczne zabiegi wychowawcze szkoły lub domu. To zobowiązuje do moralnej odpowiedzialności za efekty oddziaływania. Biorąc pod uwagę powyższe aspekty należy stwierdzić, iż pod pojęciem wczesnej specjalizacji w siatkówce rozumie się wczesne nauczanie podstaw tej dyscypliny sportowej, a przede wszystkim jej techniki jak tylko jest to możliwe. Prace te odbywają się na tle szeroko zrealizowanego programu wszechstronnego wyrabiania sprawności. Siatkówka jest sportem o bardzo wysokich wymaganiach technicznych. To decyduje przede wszystkim o znacznych korzyściach, jakie przynieść powinno wcześniejsze rozpoczynanie treningu specjalistycznego. Znajomość charakterystyki warunków i potrzeb rozwojowych dzieci z jednej strony, analiza możliwości rozwiązań metodycznych ze strony drugiej wykazały, że najkorzystniej jest rozpoczynać wczesną specjalizację siatkówki w wieku 9-10 lat tak dla dziewcząt jak i dla chłopców (Z. Krzyżanowski). W wieku tym obserwuje się: - twardnienie kości nadgarstka, - wzmocnienie się aparatu kostno-wiązadłowego i szybki rozwój małych grup mięśniowych, - rozwijanie się koordynacji rąk i wzroku oraz rozwój wzroku, - równowaga pomiędzy procesami pobudzania i hamowania, - bardzo duże możliwości koordynacji ruchów (łatwość uczenia się techniki), - niewyczerpalne zasoby energii i chęci ruchu, - duża skłonność do rywalizacji, chęci wybicia się w grupie, - stosunki między dziećmi, które zawierają już elementy oceny moralnej, - zdolność do dłuższego skupienia uwagi i występowania wyraźnego rozwoju cech woli, - możność badania uzdolnień do sportu wymagających dostosowania się do zmieniających się sytuacji. Dodatkową i bardzo istotną korzyścią rozpoczynania w tym wieku wczesnej specjalizacji jest fakt, że zainteresowania dzieci siatkówką jest od początku okresu, w którym zaczynają one przejawiać chęć rywalizacji. Tym samym rozpoczynając trening w wieku 9-10 lat, nie tylko zyskuje się korzystne dla osiągnięć lata, ale również zabezpiecza się szybsze postępy w okresie późniejszym. Wreszcie możliwość wcześniejszego startu w zawodach decydować będzie o szybszym i wyższym wykształceniu tych cech psychicznych, które odgrywają w siatkówce tak ważną rolę w osiąganiu sukcesu. www.akademiasiatkowki.com.pl

×