Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ (σελ. 61-62)

6 957 vues

Publié le

Σενάριο διδασκαλίας
Αρχές Κοινωνικών Επιστημών
Β’ τάξη-Ανθρωπιστικές επιστήμες

Publié dans : Formation
  • Soyez le premier à commenter

ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ (σελ. 61-62)

  1. 1. ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ (σελ. 61-62) Αρχές Κοινωνικών Επιστημών, Β’ τάξη-Ανθρωπιστικές επιστήμες Κριπαροπούλου Αντιγόνη
  2. 2. Κοινωνιολογία  Ο όρος προέρχεται από την γαλλική λέξη sociologie που δηλώνει την μελέτη της κοινωνίας.  Η κοινωνιολογία ερευνά την ανθρώπινη συμπεριφορά όπως αυτή εκδηλώνεται στο πλαίσιο μιας ομάδας και πάντα σε σχέση με άλλα άτομα και με άλλες ομάδες.  Είναι μοναδική επιστήμη, γιατί δεν εστιάζει στο άτομο, αλλά ασχολείται με το κοινωνικό σύνολο και συνεπώς επικεντρώνεται στις κοινωνικές σχέσεις του ατόμου και των ομάδων των σύγχρονων κοινωνιών.
  3. 3. Η Κοινωνιολογία έχει ως αντικείμενο μελέτης…  τα κοινωνικά φαινόμενα,  τη δράση των κοινωνικών ομάδων,  τις σχέσεις μεταξύ ατόμου και ομάδων,  τις σχέσεις μεταξύ κοινωνικών ομάδων,  τις κοινωνικές διαδικασίες και ειδικότερα το μετασχηματισμό των κοινωνιών.
  4. 4. Κοινωνικά φαινόμενα  Η Κοινωνιολογία προσπαθεί να ερευνήσει τους παράγοντες που προκαλούν τα κοινωνικά φαινόμενα (π.χ. φτώχεια, ανισότητες, εγκληματικότητα, αυτοκτονίες), πώς εξελίσσονται και πώς επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων.
  5. 5. Κοινωνικές ομάδες: είναι οργανωμένα σύνολα ατόμων, που επικοινωνούν, έχουν κοινούς σκοπούς και αποκτούν την αίσθηση του «εμείς», δηλαδή συνείδηση ότι αποτελούν ομάδα. Η Κοινωνιολογία μελετά:  τον τρόπο συγκρότησης των ομάδων,  τους σκοπούς των ομάδων,  τις ανάγκες που καλύπτουν τα άτομα μέσα από την συμμετοχή τους σ’ αυτές,  τον τρόπο που οι ομάδες επηρεάζουν τα άτομα,  τον τρόπο που διαλύονται οι ομάδες.  Παράδειγμα: Πώς δημιουργούνται και πώς δρουν οι ομάδες των χούλιγκαν; Ποια μπορεί να είναι η επίδραση μια τέτοιας ομάδας στο άτομο;
  6. 6. Σχέσεις μεταξύ ατόμου και ομάδων  Στα μέσα της δεκαετίας του 1970 σε μια βιομηχανική πόλη της Δυτικής Αγγλίας o βρετανός κοινωνιολόγος Πολ Γουίλις μελέτησε μια παρέα δώδεκα μαθητών λυκείου οι οποίοι προέρχονταν από εργατικές οικογένειες και αυτοαποκαλούνταν «μάγκες».  Το ερώτημα της έρευνας ήταν «γιατί τα παιδιά των εργατών διαλέγουν επαγγέλματα της εργατικής τάξης, μένοντας έτσι καθηλωμένα στην τάξη των γονιών τους;».  Οι «μάγκες» θεωρούσαν τους εαυτούς τους ανώτερους από τους καθηγητές και τους υπόλοιπους μαθητές (τα «φυτά») που δεν ήξεραν την αληθινή ζωή. Οι καθηγητές και τα «φυτά» δέχονταν τις αξίες του σχολείου, όπως πειθαρχία, έμφαση στην πνευματική αντί για τη χειρωνακτική εργασία και ισότητα ευκαιριών μέσω της απόκτησης μορφωτικών προσόντων.  Οι «μάγκες» απέρριπταν αυτές τις αξίες και συγκροτούσαν τη δική τους «αντι- σχολική» κουλτούρα, η οποία είναι συναφής με την κουλτούρα που αναπτύσσεται στην παραγωγής.  Όπως οι μαθητές κάνουν αντίσταση, δίνοντας το δικό τους νόημα στη σχολική καθημερινότητα, έτσι και οι εργάτες προσπαθούν να προσδώσουν το δικό τους νόημα σε ό,τι κάνουν, αντιστεκόμενοι στους κανόνες και στους ρυθμούς της μισθωτής εργασίας.  Ήδη, ενόσω ήταν ακόμη μαθητές, οι «μάγκες» πίστευαν ότι η πραγματική ζωή βρισκόταν εκτός σχολείου, δηλαδή στις αγγλικές παμπ και στα εργοστάσια στα οποία θα κατέληγαν αυτοβούλως μετά την αποφοίτησή τους.  Οι «μάγκες» δεν πίστευαν ότι, αν μελετούσαν, θα έβρισκαν καλύτερες δουλειές. Η σχολική αποτυχία τους φαινόταν εξίσου αναπόφευκτη όσο και αδιάφορη. Θεωρούσαν περίπου φυσικό ότι θα κατέληγαν σε δουλειές παρόμοιες με εκείνες των γονιών τους.
  7. 7. Άγγλοι μαθητές στο μετρό του Λονδίνου. Το βιβλίο του Πολ Γουίλις, πρωτοποριακό για την εποχή του, θίγει κάποια διαχρονικά ζητήματα της μέσης εκπαίδευσης.
  8. 8. Σχέσεις μεταξύ κοινωνικών ομάδων  Σήμερα που οι κοινωνίες είναι πολυπολιτισμικές (άνθρωποι διαφόρων εθνικοτήτων, θρησκεύματος, κουλτούρας ζουν μαζί), η μελέτη των σχέσεων μεταξύ κοινωνικών ομάδων είναι σημαντική.  Παράδειγμα: Υπάρχουν προκαταλήψεις και εάν ναι, πώς επηρεάζουν τις σχέσεις μεταξύ κοινωνικών ομάδων; Μπορούν να ξεπεραστούν και πώς;
  9. 9. Τις κοινωνικές διαδικασίες και ειδικότερα το μετασχηματισμό των κοινωνιών  Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των κοινωνιών; Γιατί η ελληνική κοινωνία είναι διαφορετική από την αγγλική;  Πώς αλλάζουν οι κοινωνίες στον χώρο και στον χρόνο; Πώς αλλάζουν οι θεσμοί και οι κοινωνικές ομάδες (π.χ. η δομή της ελληνικής οικογένειας παρέμεινε η ίδια τα τελευταία 100 χρόνια);  Πώς περνούν οι κοινωνίες από το ένα οικονομικό σύστημα στο άλλο (π.χ. από την φεουδαρχία στον καπιταλισμό);
  10. 10. Η κοινωνιολογική θεώρηση ή οπτική χαρακτηρίζεται από παραδοχές, τις οποίες έχει επισημάνει ο Γάλλος κοινωνιολόγος Κριστιάν ντε Μποντλιμπέρ. Οι παραδοχές αυτές είναι:
  11. 11. Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον  Δεν υπάρχει άνθρωπος έξω από κάποια ομάδα.  Η προσωπικότητα του ατόμου διαμορφώνεται μέσα στην κοινωνία και είναι αποτέλεσμα πολλών διαφορετικών παραγόντων (βιολογικών, κοινωνικών, ψυχολογικών).
  12. 12. Το "αγριόπαιδο του Αβερόν(A. Giddens, 2002)  Στις 9 Ιανουαρίου 1800 εμφανίστηκε ένα παράξενο ον μέσα από τα δάση της Νότιας Γαλλίας. Παρόλο ότι περπατούσε όρθιο, έμοιαζε πιο πολύ για ζώο παρά για άνθρωπος, αν και γρήγορα έγινε φανερό πως επρόκειτο για αγόρι δέκα ως δώδεκα χρόνων. Μιλούσε μόνο με γρυλισμούς και παράδοξες κραυγές. Το παιδί δεν είχε προφανώς ιδέα περί ατομικής υγιεινής και ανακουφιζόταν όπου εύρισκε. Το πήγαν στην τοπική αστυνομία και από εκεί σε ένα ορφανοτροφείο. Στην αρχή προσπαθούσε συνέχεια να δραπετεύσει, για να το ξανασυλλάβουν όμως με κάποια δυσκολία. Δεν δεχόταν να φορέσει ρούχα, τα οποία τα ξέσκιζε μόλις του τα φορούσαν. Δεν παρουσιάστηκαν γονείς για να το αναζητήσουν. Το παιδί υποβλήθηκε σε λεπτομερείς ιατρικές εξετάσεις, οι οποίες όμως δεν έδειξαν κανενός είδους ανωμαλίες... Το αγόρι το μεταφέρανε αργότερα στο Παρίσι, όπου καταβλήθηκαν συστηματικές προσπάθειες να το αλλάξουν "από κτήνος σε ανθρώπινο ον". Οι προσπάθειες πέτυχαν εν μέρει μόνο. Έμαθε να ελέγχει τις φυσικές του ανάγκες, δέχτηκε να φοράει ρούχα. Παρά ταύτα, παρέμεινε αδιάφορο στα παιχνίδια και δεν μπόρεσε ποτέ να προφέρει παρά λίγες μόνο λέξεις. Από ό,τι μπορούμε να συμπεράνουμε, σύμφωνα με τις λεπτομερείς περιγραφές της συμπεριφοράς του, αυτό δεν συνέβαινε γιατί ήταν πνευματικά καθυστερημένο. Φαίνεται πως ή δεν ήθελε ή δεν ήταν σε θέση να μάθει εντελώς την ανθρώπινη γλώσσα...»
  13. 13. Ιστορίες κοινωνικής απομόνωσης  Παρόμοιες περιπτώσεις έχουν αποκαλυφθεί στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1980 αλλά και στις Η.Π.Α. (περιπτώσεις της Άννας από την πολιτεία της Πενσυλβάνια και της Ισαβέλλας από την πολιτεία του Οχάιο) τη δεκαετία του 1930.  Στην περίπτωση των Η.Π.Α. τα δύο κοριτσάκια ήταν παιδιά ανύπαντρης μητέρας, ενώ η μητέρα της Ισαβέλλας ήταν και κωφή. Είχαν απομονωθεί σε σκοτεινά δωμάτια, γιατί οι μητέρες τους φοβόντουσαν τις αντιδράσεις των γονέων τους και της κοινωνίας. Όταν τα ανακάλυψαν, στην ηλικία των 6 ετών, δεν μπορούσαν να μιλήσουν και να περπατήσουν κανονικά, ενώ το επίπεδο νοημοσύνης τους ήταν σχεδόν στο μηδέν. Μετά από ιδιαίτερη και εντατική εκπαίδευση και κοινωνική φροντίδα το επίπεδο της Άννας (π.χ. ομιλία, αυτοεξυπηρέτηση, συμμετοχή σε παιχνίδι) βελτιώθηκε, χωρίς όμως να κατακτήσει επίπεδο ανάλογο με την ηλικία της (πέθανε σε ηλικία 10 ετών) αντίθετα, η Ισαβέλλα στην ηλικία των 81/2 ετών έφτασε σε επίπεδο ανάλογο με τους συνομήλικους συμμαθητές της.  Οι ιστορίες αυτές δείχνουν τη διαφορετική εξέλιξη που είχαν τα παιδιά από τη στιγμή που εντάχθηκαν μέσα στο κοινωνικό περιβάλλον, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο άνθρωπος, μόνο όταν μεγαλώνει στο κοινωνικό περιβάλλον, μπορεί να ολοκληρώσει την προσωπικότητά του. Φανερώνουν επίσης πόσο διαφορετικοί θα ήμασταν, αν από τη γέννησή μας και μετά δεν είχαμε ζήσει μαζί με άλλους ανθρώπους, αν δεν είχαμε γνωρίσει τη γλώσσα, τις αξίες, τους συμβολισμούς, τις χειρονομίες, τα έθιμα και τις συνήθειες της κοινωνίας στην οποία συμμετέχουμε.
  14. 14. Ο άνθρωπος δεν είναι παντού και πάντοτε ο ίδιος  Αλλάζει στον χώρο και στον χρόνο. Συνήθειες, ήθη, έθιμα, αξίες, πεποιθήσεις αλλάζουν από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή.  Οι άνθρωποι επίσης, δεν αποδέχονται εξ ολοκλήρου όσα είναι αποδεκτά από την πλειοψηφία των μελών μιας κοινωνίας.
  15. 15. Οι ομάδες διαφοροποιούνται και μεταδίδουν, από την μια γενιά στην άλλη, τα χαρακτηριστικά της ιδιαιτερότητάς τους Π.χ. γλώσσα, θρησκεία, τρόπο αντίληψης του κόσμου, συνήθειες κ.λπ.
  16. 16. Οι σχέσεις μεταξύ των ομάδων είναι σχέσεις ανταγωνισμού, ελέγχου και κυριαρχίας Η κοινωνία δεν είναι ένα ομοιογενές σύνολο που διέπεται από ισότιμες και αρμονικές σχέσεις.  Emile Durkheim: «Ανάμεσα στις ομάδες υπάρχει ανταγωνισμός για την επιβίωση»  Karl Marx: «Η ιστορία όλων των ως τα τώρα κοινωνιών είναι ιστορία ταξικών αγώνων»  Max Weber: «Εντάσεις και συγκρούσεις προκαλούνται από την προσπάθεια μιας κυρίαρχης ομάδας να επιβάλλει τις αντιλήψεις και τις αξίες της στις υπόλοιπες ομάδες».

×