Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

جزوه کمک درسی خواص سیالات مخزن

2 960 vues

Publié le

جزوه کمک درسی خواص سیالات مخزن

Publié dans : Ingénierie
  • Soyez le premier à commenter

جزوه کمک درسی خواص سیالات مخزن

  1. 1. ‫کارشناسی‬ ‫مقطع‬-‫نفت‬ ‫مهندسی‬ ‫رشته‬ ‫مدرس‬:‫اعلمی‬ ‫حسین‬‫نیا‬ H.AlamiNia@Gmail.Com
  2. 2. ‫پیشگفتار‬ ‫پروژه‬ ‫فهرست‬‫ها‬
  3. 3. ‫جزوه‬ ‫این‬ ‫پیرامون‬ ‫توضیحاتی‬: ‫کارشناس‬ ‫مقطع‬ ‫دانشجویان‬ ‫وقفه‬ ‫بی‬ ‫تالش‬ ‫حاصل‬ ‫حاضر‬ ‫مجموعه‬‫ی‬ ‫پروژه‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫قوچان‬ ‫واحد‬ ‫اسالمی‬ ‫آزاد‬ ‫دانشگاه‬‫منطبق‬ ‫کالسی‬ ‫های‬‫بر‬ ‫سرفصل‬‫های‬‫رشته‬ ‫برای‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫تحقیقات‬ ،‫علوم‬ ‫وزارت‬ ‫مصوب‬ ‫تحصیلی‬ ‫دوم‬ ‫نیمسال‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫مهندسی‬1392-1393‫می‬‫باشد‬. ‫اعلمی‬ ‫حسین‬ ،‫دوره‬ ‫مدرس‬ ‫همراهی‬ ‫با‬ ‫شده‬ ‫یاد‬ ‫دانشجویان‬‫تالش‬ ‫تمامی‬ ،‫نیا‬ ‫و‬ ‫نمایشی‬ ‫اصول‬ ‫رعایت‬ ،‫موجود‬ ‫علمی‬ ‫موثق‬ ‫منابع‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫و‬ ‫نگارشی‬...‫گرفته‬ ‫بکار‬‫اند‬. ‫بر‬ ‫منطبق‬ ‫و‬ ‫جامع‬ ‫منبعی‬ ‫فقدان‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬‫سرفصل‬‫های‬‫ع‬ ‫وزارت‬‫لوم‬ ‫چنین‬ ‫مطالعه‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ،‫درس‬ ‫این‬ ‫برای‬‫مجموعه‬‫هایی‬‫و‬ ‫دانشجویان‬ ‫به‬ ‫داوطبین‬‫ن‬ ‫باالدستی‬ ‫صنایع‬ ‫شاغالن‬ ‫و‬ ‫ارشد‬ ‫کارشناسی‬ ‫کنکور‬‫و‬ ‫فت‬ ‫می‬ ‫توصیه‬ ‫نفت‬ ‫مهندسی‬ ‫رشته‬ ‫مدرسان‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫تدریس‬ ‫همچنین‬‫گ‬‫ردد‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 4
  4. 4. ‫انتقادات‬ ‫و‬ ‫پیشنهادات‬ ‫م‬ ‫فارسی‬ ‫منابع‬ ‫کمبود‬ ،‫اثری‬ ‫چنین‬ ‫بودن‬ ‫سابقه‬ ‫بی‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬،‫ناسب‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫های‬ ‫ضعف‬‫سیالبس‬‫حجم‬ ،‫علوم‬ ‫وزارت‬ ‫توسط‬ ‫شده‬ ‫ارائه‬ ‫و‬ ‫زمانی‬ ‫محدودیت‬ ،‫مطالب‬ ‫باالی‬...‫وجود‬‫مجموعه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اشکاالت‬ ‫است‬ ‫بینی‬ ‫پیش‬ ‫قابل‬. ،‫خود‬ ‫سازنده‬ ‫انتقادات‬ ‫و‬ ‫پیشنهادات‬ ‫ارائه‬ ‫با‬ ‫محترم‬ ‫خوانندگان‬ ‫است‬ ‫امید‬ ‫تهیه‬‫کنندگان‬‫مجموعه‬ ‫این‬(‫واح‬ ‫اسالمی‬ ‫آزاد‬ ‫دانشگاه‬ ‫نفت‬ ‫مهندسی‬ ‫گروه‬‫د‬ ‫قوچان‬)‫ارائه‬ ‫و‬ ‫کیفیت‬ ‫بهبود‬ ‫در‬ ‫را‬‫مجموعه‬‫های‬‫طریق‬ ‫از‬ ‫آتی‬ ‫کیفیت‬ ‫با‬ ‫یارانامه‬H.AlamiNia@Gmail.Com‫نمایند‬ ‫یاری‬. ‫ادامه‬ ‫در‬‫مقدمتا‬‫پروژه‬ ‫شماره‬ ‫و‬ ‫عناوین‬ ‫از‬ ‫فهرستی‬‫مشروح‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫پروژه‬‫می‬ ‫خوانندگان‬ ‫تقدیم‬ ‫ها‬‫گردد‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 5
  5. 5. ‫ها‬ ‫پروژه‬ ‫موضوع‬ ‫و‬ ‫شماره‬ ‫پروژه‬ ‫شماره‬‫پروژه‬ ‫موضوع‬ 1‫تجم‬ ‫و‬ ‫تشکیل‬ ‫نحوه‬ ‫بر‬ ‫مروری‬‫ع‬ ‫زمینی‬ ‫زیر‬ ‫مخازن‬ ‫در‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ 2‫مخازن‬ ‫سیاالت‬ ‫شیمیایی‬ ‫ترکیب‬ (Reservoir Fluid Chemical Composition)(‫ترکیبات‬ ‫انواع‬ ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬) 3‫فازی‬ ‫رفتار‬ ‫مبانی‬(‫ساده‬ ‫مفهوم‬ ‫فاز‬ ‫های‬ ‫دیاگرام‬ ‫و‬ ‫فاز‬)‫چند‬ ‫و‬ ‫دو‬ ،‫یک‬ ‫جزئی‬ 4‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫از‬ ‫گیری‬ ‫نمونه‬ (Reservoir Fluid Sampling)‫و‬ ‫شده‬ ‫اخذ‬ ‫های‬ ‫نمونه‬ ‫سنجی‬ ‫صحت‬ 5‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫شناخت‬ ‫نحوه‬ (‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬( )‫تقس‬‫یم‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫مخازن‬ ‫بندی‬‫دیاگرامهای‬ ‫فاز‬) 6‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫خشک‬ ‫گاز‬ ‫مخازن‬ ‫سیال‬(Dry Gas) 7‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫تر‬ ‫گاز‬ ‫مخازن‬ ‫سیال‬(Wet Gas) 8‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫معکوس‬ ‫میعان‬ ‫گاز‬ ‫مخازن‬ ‫سیال‬ (Retrograde Gas) 9‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫فرار‬ ‫نفت‬ ‫مخازن‬ ‫سیال‬(Volatile Oil) 10‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫سیاه‬ ‫نفت‬ ‫مخازن‬ ‫سیال‬(Black Oil) ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 7
  6. 6. ‫پروژه‬ ‫موضوع‬ ‫و‬ ‫شماره‬‫ها‬(‫ادامه‬) 11‫آزمایشات‬PVT‫مخزن‬ ‫سیاالت‬: Flash Vaporization 12‫آزمایشات‬PVT‫مخزن‬ ‫سیاالت‬: Constant Volume Depletion 13‫آزمایشات‬PVT‫مخزن‬ ‫سیاالت‬: Separator Test 14‫آزمایشات‬PVT‫مخزن‬ ‫سیاالت‬: Differential Vaporization Test 15‫آزمایشات‬PVT‫مخزن‬ ‫سیاالت‬: Swelling Test 16‫ب‬ ‫آزمایشگاهی‬ ‫نتایج‬ ‫تصحیح‬‫رای‬ ‫مهندسی‬ ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫محاسبات‬ ‫در‬ ‫استفاده‬ ‫برداری‬ ‫بهره‬ 17‫حالت‬ ‫معادالت‬(Equations of state)‫معادالت‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫برای‬ 18‫حالت‬ ‫معادالت‬:‫حالت‬ ‫معادله‬ ‫معادله‬ ‫و‬ ‫آل‬ ‫ایده‬ ‫گازهای‬‫ویریال‬ 19‫حالت‬ ‫معادالت‬:‫حالت‬ ‫معادالت‬ ‫درجه‬3 20‫حالت‬ ‫معادالت‬:‫معادله‬ ‫حالت‬SRK 21‫حالت‬ ‫معادالت‬:‫حالت‬ ‫معادله‬ Peng- Robinson ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 8
  7. 7. ‫پروژه‬ ‫موضوع‬ ‫و‬ ‫شماره‬‫ها‬(‫ادامه‬) 22‫گاز‬ ‫فازی‬ ‫تعادل‬–‫مایع‬ (Gas Liquid Equilibria)،‫نسبت‬ ‫تعادل‬(Equilibrium Ratio)‫و‬ ‫نفت‬ ‫مهندسی‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫کاربردهای‬ ‫مخزن‬ 23‫تعاد‬ ‫نسبت‬ ‫تعیین‬ ‫روشهای‬‫ل‬ ‫مخلوط‬ ‫یک‬ ‫دهنده‬ ‫تشکیل‬ ‫اجزای‬ ‫هیدروکربوری‬:‫رفتا‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬‫ر‬ ‫آل‬ ‫ایده‬ ‫محلولهای‬ 24‫تعاد‬ ‫نسبت‬ ‫تعیین‬ ‫روشهای‬‫ل‬ ‫مخلوط‬ ‫یک‬ ‫دهنده‬ ‫تشکیل‬ ‫اجزای‬ ‫هیدروکربوری‬:‫معادالت‬،‫تجربی‬ 25‫تعاد‬ ‫نسبت‬ ‫تعیین‬ ‫روشهای‬‫ل‬ ‫مخلوط‬ ‫یک‬ ‫دهنده‬ ‫تشکیل‬ ‫اجزای‬ ‫هیدروکربوری‬:‫در‬ ‫موجود‬ ‫نمودارهای‬ ‫فشارهای‬‫همگرائی‬‫مختلف‬ 26‫شامل‬ ‫تعادل‬ ‫محاسبه‬: ‫حباب‬ ‫نقطه‬ ‫و‬ ‫شبنم‬ ‫نقطه‬ ‫محاسبه‬ 27‫شامل‬ ‫تعادل‬ ‫محاسبه‬: ‫آنی‬ ‫تبخیر‬ ‫محاسبات‬(Flash Calculations) 28‫شامل‬ ‫تعادل‬ ‫محاسبه‬: ‫نفت‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫نسبت‬ ‫محاسبه‬ 29‫شامل‬ ‫تعادل‬ ‫محاسبه‬: ‫گره‬ ‫تفکیک‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫محاسبات‬‫ای‬ ‫سرچاهی‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 9
  8. 8. ‫پروژه‬ ‫موضوع‬ ‫و‬ ‫شماره‬‫ها‬(‫ادامه‬) 30‫برای‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫حجمی‬ ‫محاسبات‬ ‫با‬ ‫سنگین‬ ‫نفت‬ ‫و‬ ‫نفتی‬ ‫سیستمهای‬‫استفاده‬ ‫تجربی‬ ‫روابط‬ ‫از‬ 31‫فازی‬ ‫دیاگرام‬ ‫رسم‬(‫بیش‬ ‫تکیه‬ ‫با‬‫تر‬ ‫حالت‬ ‫معادالت‬ ‫بر‬) 32‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫شامل‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬:‫نفت‬ ‫حباب‬ ‫نقطه‬ ‫فشار‬‫و‬ ‫گاز‬ ‫شبنم‬ ‫نقطه‬ ‫فشار‬ 33‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫شامل‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬:‫دانس‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫دانسیته‬‫یته‬ ‫گاز‬ 34‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫شامل‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬:‫ویسکوزیته‬‫و‬ ‫نفت‬ ‫ویسکوزیته‬‫گاز‬ 35‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫شامل‬ ‫نفت‬:‫نفت‬ ‫در‬ ‫گاز‬ ‫حاللیت‬ 36‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫شامل‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬:‫سا‬ ‫نفت‬ ‫حجمی‬ ‫ضریب‬‫زند‬ ‫گاز‬ ‫حجمی‬ ‫ضریب‬ ‫و‬ 37‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫شامل‬ ‫گاز‬:‫فشردگی‬ ‫ضریب‬(Z) 38‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫محاسبه‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫شامل‬ ‫گاز‬:‫همراه‬ ‫آب‬ ‫میزان‬ 39‫د‬ ‫سیاالت‬ ‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫کاربرد‬‫ر‬ ‫نفت‬ ‫مهندسی‬:‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫میزان‬ ‫تخمین‬ ،‫اولیه‬‫های‬ ‫محیط‬ ‫در‬ ‫سیاالت‬ ‫جریان‬ ‫متخلخل‬ 40‫د‬ ‫سیاالت‬ ‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫کاربرد‬‫ر‬ ‫نفت‬ ‫مهندسی‬:‫شبیه‬،‫سازی‬‫فرآورش‬ 41‫س‬ ‫شبیه‬ ‫افزارهای‬ ‫نرم‬ ‫با‬ ‫آشنایی‬‫ازی‬ ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 10
  9. 9. ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ ‫مدرس‬:‫اعلمی‬ ‫حسین‬‫نیا‬ H.AlamiNia@Gmail.Com 900361828‫ناصر‬ ‫و‬‫هاتف‬‫و‬naser.hatef@yahoo.com
  10. 10. 1.‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫مادر‬ ‫سنگ‬ 2.‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ 3.‫گازی‬ ‫و‬ ‫نفتی‬ ‫های‬ ‫تله‬ 4.‫سنگی‬ ‫ذغال‬ ‫بستر‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫تشکیل‬ ‫متان‬ 5.‫شیلی‬ ‫بستر‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫تشکیل‬ ‫گاز‬ 6.‫گیری‬ ‫نتیجه‬
  11. 11. ‫مقدمه‬ ‫د‬ ‫مخازن‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫نفتی‬ ‫و‬ ‫گازی‬ ‫میادین‬ ‫از‬ ‫شده‬ ‫استخراج‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬‫ارای‬ ‫و‬ ‫تراوا‬ ‫های‬ ‫سنگ‬‫متخلل‬(‫مخزن‬ ‫سنگ‬)‫ا‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫می‬ ‫تولید‬ ‫هستند‬‫ین‬ ‫اند‬ ‫کرده‬ ‫پیدا‬ ‫اجتماع‬ ‫شناسی‬ ‫زمین‬ ‫وسیع‬ ‫دوران‬ ‫طی‬ ‫در‬ ‫مایعات‬. ‫ن‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫شناختی‬ ‫زمین‬ ‫های‬ ‫ویژگی‬ ‫از‬ ‫گازی‬ ‫و‬ ‫نفتی‬ ‫میادین‬‫تیجه‬ ‫است‬ ‫شناسی‬ ‫زمین‬ ‫ویژگی‬ ‫نوع‬ ‫چهار‬ ‫تالقی‬: 1.‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫مادر‬ ‫سنگ‬2.‫مخزن‬ ‫سنگ‬ 3.‫افتادن‬ ‫دام‬ ‫به‬4.‫نفتی‬ ‫های‬ ‫تله‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 14
  12. 12. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 15
  13. 13. ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫سرچشمه‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫از‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬‫میگیرند‬.‫سنگ‬‫م‬ ‫های‬‫ادر‬ ‫ساکن‬ ‫و‬ ‫آرام‬ ‫بسیار‬ ‫های‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫رسوبی‬ ‫های‬ ‫سنگ‬ ‫نوع‬ ‫از‬‫و‬ ‫و‬ ‫نشین‬ ‫ته‬ ‫زیاد‬ ‫عمق‬ ‫با‬ ‫هایی‬ ‫قسمت‬ ‫در‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫جریان‬ ‫بدون‬ ‫عمق‬ ‫کم‬ ‫اند‬ ‫شده‬ ‫تشکیل‬. ‫شده‬ ‫تشکیل‬ ‫معدنی‬ ‫کوچک‬ ‫بسیار‬ ‫قطعات‬ ‫از‬ ‫ها‬ ‫سنگ‬ ‫این‬‫اند‬.‫در‬‫بین‬ ‫کوچک‬ ‫قطعات‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫جلبک‬ ‫مانند‬ ‫آلی‬ ‫مواد‬ ‫معموال‬ ‫معدنی‬ ‫مواد‬ ‫قطعات‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ ‫ماند‬ ‫می‬ ‫باقی‬ ‫گیاهی‬ ‫نرم‬ ‫قطعات‬ ‫و‬ ‫چوبی‬‫ریزدانه‬‫ه‬‫ای‬ ‫گ‬ ‫قرار‬ ‫دیگر‬ ‫الیه‬ ‫تعدادی‬ ‫آن‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫شدند‬ ‫دفن‬ ‫رسوبی‬‫رفت‬ ‫تب‬ ‫سخت‬ ‫ذرات‬ ‫به‬ ‫نرم‬ ‫رسوبی‬ ‫ذرات‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫حاصل‬ ‫فشاری‬ ‫و‬ ‫گرما‬‫دیل‬ ‫تبدیل‬‫ن‬ ‫دما‬ ‫کند‬ ‫پیدا‬ ‫ادامه‬ ‫شدن‬ ‫دفن‬ ‫فرآیند‬ ‫چه‬ ‫چنان‬ ‫شوند‬ ‫می‬‫به‬ ‫یز‬ ‫کند‬ ‫می‬ ‫پیدا‬ ‫افزایش‬ ‫طبع‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 17
  14. 14. ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫به‬ ‫آلی‬ ‫مواد‬ ‫از‬ ‫غنی‬ ‫رسوبی‬ ‫های‬ ‫سنگ‬ ‫حرارت‬ ‫درجه‬ ‫که‬ ‫وقتی‬1200‫درجه‬ ‫گراد‬ ‫سنتی‬‫برسدمواد‬‫ن‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫می‬ ‫پختن‬ ‫به‬ ‫شروع‬ ‫ها‬ ‫سنگ‬ ‫درون‬ ‫آلی‬‫و‬ ‫فت‬ ‫خارج‬ ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫آیند‬ ‫می‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫مانده‬ ‫باقی‬ ‫آلی‬ ‫مواد‬ ‫و‬ ‫طبیعی‬ ‫گاز‬ ‫شوند‬ ‫می‬. ‫د‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫دفن‬ ‫کافی‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫تا‬ ‫میبرد‬ ‫زمان‬ ‫سال‬ ‫ها‬ ‫میلیون‬‫مای‬ ‫پخته‬ ‫ها‬ ‫سنگ‬ ‫تا‬ ‫کشد‬ ‫می‬ ‫طول‬ ‫سال‬ ‫ها‬ ‫میلیون‬ ‫و‬ ‫آورد‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫اقتصادی‬ ‫های‬ ‫تجمع‬ ‫شکل‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫کافی‬ ‫حجم‬ ‫تا‬ ‫شوند‬‫و‬ ‫آید‬ ‫کند‬ ‫مهاجرت‬ ‫مخزن‬ ‫به‬ ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫از‬. ‫گ‬ ‫می‬ ‫حرارتی‬ ‫مولد‬ ‫را‬ ‫آیند‬ ‫می‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫شکل‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫گازی‬ ‫و‬ ‫نفت‬‫ویند‬. ‫ا‬ ‫پس‬ ‫باشند‬ ‫چوبی‬ ‫قطعات‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫آلی‬ ‫مواد‬ ‫اگر‬‫به‬ ‫ز‬ ‫می‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫طبیعی‬ ‫گاز‬ ‫ها‬ ‫هیدروکربن‬ ‫رسیدن‬ ‫بلوغ‬‫اید‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 18
  15. 15. ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫نرم‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫جلبک‬ ‫از‬ ‫عمدتا‬ ‫آلی‬ ‫مواد‬ ‫چه‬ ‫چنان‬‫تنان‬‫باش‬ ‫شده‬ ‫تشکیل‬‫ند‬ ‫می‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬‫آیند‬.‫اگر‬‫ز‬ ‫عمق‬ ‫در‬ ‫منشا‬ ‫سنگ‬ ‫زمانی‬‫یاد‬ ‫باالی‬ ‫دمای‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫دفن‬1500‫مواد‬ ‫شود‬ ‫حاصل‬ ‫گراد‬ ‫سانتی‬ ‫درجه‬ ‫می‬ ‫تبدیل‬ ‫نفت‬ ‫به‬ ‫بیشتر‬ ‫موجود‬ ‫آلی‬‫شوند‬.‫در‬‫دم‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫باالتر‬‫نفت‬ ‫ا‬ ‫شک‬ ‫می‬ ‫افتاده‬ ‫دام‬ ‫به‬ ‫دیگر‬ ‫نفت‬ ‫هر‬ ‫یا‬ ‫منشا‬ ‫سنگ‬ ‫در‬ ‫مانده‬ ‫باقی‬‫و‬ ‫نند‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫طریق‬ ‫دو‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫پس‬ ‫شوند‬ ‫می‬ ‫تبدیل‬ ‫گاز‬ ‫به‬‫می‬ ‫آید‬ ‫وجو‬ ‫به‬ ‫منشا‬ ‫سنگ‬ ‫داخل‬ ‫چوبی‬ ‫آلی‬ ‫مواد‬ ‫از‬ ‫مستقیم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫تواند‬‫د‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫حرارتی‬ ‫شکست‬ ‫با‬ ‫یا‬ ‫بیاید‬‫داماهای‬‫باال‬. ‫میان‬ ‫از‬ ‫توانند‬ ‫می‬ ‫آلی‬ ‫مواد‬ ‫از‬ ‫غنی‬ ‫رسوبی‬ ‫های‬ ‫سنگ‬ ‫برخی‬ ‫تولید‬ ‫حرارتی‬ ‫بلوغ‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫و‬ ‫کم‬ ‫عمق‬ ‫در‬ ‫باکتریایی‬ ‫فرآیندهای‬‫گاز‬ ‫کنند‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 19
  16. 16. ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫از‬ ‫غنی‬ ‫منشا‬ ‫سنگ‬ ‫گاز‬ ‫بودن‬ ‫طبیعی‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫فرآیند‬ ‫این‬ ‫در‬‫مواد‬ ‫تولید‬ ‫برای‬ ‫زیاد‬ ‫حرارت‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫نمی‬ ‫دفن‬ ‫زیاد‬ ‫عمق‬ ‫در‬ ‫هرگز‬ ‫آلی‬ ‫منش‬ ‫سنگ‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫گاز‬ ‫هوازی‬ ‫بی‬ ‫باکتری‬ ‫عوض‬ ‫در‬ ‫باشد‬ ‫نمی‬ ‫ضروری‬‫ا‬ ‫کنند‬ ‫می‬ ‫تولید‬ ‫رسوبی‬ ‫حوضه‬ ‫عمق‬ ‫کم‬ ‫های‬. ‫تولی‬ ‫حرارتی‬ ‫روش‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫را‬ ‫کمتری‬ ‫گاز‬ ‫طبیعی‬ ‫های‬ ‫فرآیند‬‫می‬ ‫د‬ ‫کنند‬. ‫کنند‬ ‫می‬ ‫تولید‬ ‫کمتری‬ ‫گاز‬ ‫حجم‬ ‫معموال‬ ‫طبیعی‬ ‫گازی‬ ‫چاه‬. ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫عمق‬ ‫در‬ ‫گاز‬ ‫طبیعی‬ ‫های‬ ‫تجمع‬ ‫بیشتر‬2000‫مکعب‬ ‫فوت‬ ‫افتند‬ ‫می‬ ‫اتفاق‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 20
  17. 17. ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫منافذ‬ ‫حاوی‬ ‫ها‬ ‫آن‬ ‫هستند‬ ‫متخلخل‬ ‫و‬ ‫تراوا‬ ‫مخزن‬ ‫های‬ ‫سنگ‬ ‫مخ‬ ‫نواحی‬ ‫بین‬ ‫ارتباط‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫هم‬ ‫به‬ ‫متصل‬ ‫و‬ ‫میکروسکوپی‬‫را‬ ‫تلف‬ ‫کند‬ ‫می‬ ‫برقرار‬. ‫نفت‬ ‫که‬ ‫وقتی‬‫وگاز‬‫شون‬ ‫می‬ ‫خارج‬ ‫منشا‬ ‫سنگ‬ ‫از‬ ‫طبیعی‬ ‫طور‬ ‫به‬‫به‬ ‫د‬ ‫شوند‬ ‫می‬ ‫وارد‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬(‫کنند‬ ‫می‬ ‫مهاجرت‬.)‫های‬ ‫سنگ‬ ‫بیشتر‬ ‫سنگی‬ ‫ماسه‬ ‫مخزن‬,‫هستند‬ ‫دولومیت‬ ‫یا‬ ‫آهک‬ ‫سنگ‬. ‫نفت‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫پس‬‫وگاز‬‫شون‬ ‫می‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫وارد‬ ‫بار‬ ‫اولین‬ ‫برای‬‫می‬ ‫د‬ ‫مخزن‬ ‫های‬ ‫سنگ‬ ‫اکثر‬ ‫کنند‬ ‫حرکت‬ ‫سنگ‬ ‫در‬ ‫آزادانه‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫توانند‬‫در‬ ‫شده‬ ‫اشباع‬ ‫زیرزمینی‬ ‫شور‬ ‫آب‬ ‫با‬ ‫ابتدا‬‫اند‬.‫آب‬‫چگ‬ ‫زیرزمینی‬ ‫شور‬‫ای‬ ‫الی‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬1.0‫مکعب‬ ‫متر‬ ‫سانتی‬ ‫بر‬ ‫گرم‬‫داردو‬‫چگالی‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫چون‬ ‫گ‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫شور‬ ‫آب‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫دارند‬ ‫زیرزمینی‬ ‫آب‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫کمتری‬‫و‬ ‫یرند‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 22
  18. 18. ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫نفوذ‬ ‫غیرقابل‬ ‫ناحیه‬ ‫به‬ ‫تا‬ ‫کنند‬ ‫می‬ ‫پر‬ ‫را‬ ‫خالی‬ ‫فضای‬‫برسند‬.‫پوش‬ ‫های‬ ‫سوراخ‬ ‫با‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫تخلخل‬ ‫بدون‬ ‫های‬ ‫سنگ‬ ‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫ها‬ ‫سنگ‬ ‫دارند‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫عبور‬ ‫توانایی‬ ‫آب‬ ‫قطرات‬ ‫فقط‬ ‫که‬ ‫کوچک‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 23
  19. 19. ‫ها‬ ‫تله‬ ‫ا‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫خالی‬ ‫منافذ‬ ‫درون‬ ‫در‬ ‫مهاجرت‬ ‫به‬ ‫طبیعی‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫وقتی‬‫دامه‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫مسدود‬ ‫و‬ ‫پر‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫خالی‬ ‫منافذ‬ ‫که‬ ‫زمانی‬ ‫تا‬ ‫دهند‬ ‫می‬ ‫ای‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫سنگ‬ ‫پوش‬ ‫فیزیکی‬ ‫آرایش‬ ‫وسیله‬ ‫به‬ ‫شدن‬ ‫مسدود‬‫آرایش‬ ‫ن‬ ‫گویند‬ ‫می‬ ‫تله‬. ‫وجود‬ ‫تله‬ ‫نوع‬ ‫دو‬‫دارد‬:‫چینه‬‫سازه‬ ‫و‬ ‫منطب‬ ‫های‬ ‫الیه‬ ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫که‬ ‫اند‬ ‫گرفته‬ ‫شکل‬ ‫زمانی‬ ‫سازه‬ ‫های‬ ‫تله‬‫ق‬ ‫می‬ ‫پیدا‬ ‫شکل‬ ‫تغییر‬ ‫زلزله‬ ‫یا‬ ‫گسل‬ ‫توسط‬‫کنند‬.‫معموال‬‫تغیی‬ ‫این‬‫ها‬ ‫ده‬ ‫شکل‬ ‫ر‬ ‫کشد‬ ‫می‬ ‫طول‬ ‫سال‬ ‫میلیون‬ ‫صدها‬ ‫یا‬. ‫منطق‬ ‫باالترین‬ ‫به‬ ‫تا‬ ‫کنند‬ ‫می‬ ‫مهاجرت‬ ‫باالیی‬ ‫مناطق‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬‫مخزن‬ ‫ه‬ ‫الی‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫باشند‬ ‫داشته‬ ‫حضور‬ ‫همزمان‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫اگر‬ ‫برسند‬‫ه‬ ‫گیرد‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫باالیی‬(‫دانسیته‬ ‫اختالف‬ ‫دلیل‬ ‫به‬)‫باالی‬ ‫نفتی‬ ‫الیه‬ ‫و‬‫آبی‬ ‫الیه‬ ‫گیرد‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫اشباع‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 25
  20. 20. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 26
  21. 21. ‫تله‬‫چینه‬‫ای‬ ‫های‬ ‫تله‬‫چینه‬‫ب‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫که‬ ‫میگیرند‬ ‫شکل‬ ‫زمانی‬ ‫شناسی‬‫عنوان‬ ‫ه‬ ‫یه‬‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫ناپیوسته‬ ‫الیه‬‫باشد‬.‫پوش‬‫باال‬ ‫یا‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫سنگ‬‫مخزن‬ ‫ی‬ ‫قرار‬‫میگیرد‬.‫یک‬‫تله‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫ی‬ ‫باره‬ ‫در‬ ‫رایج‬ ‫مثال‬‫جزیری‬‫ساحلی‬ ‫کاستال‬‫غ‬ ‫و‬ ‫ساحلی‬ ‫قسمت‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫ها‬ ‫شیل‬ ‫بودن‬ ‫ناپذیر‬ ‫نفوذ‬ ‫است‬‫یر‬ ‫ناپذیر‬ ‫نفوذ‬ ‫سد‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫ساحلی‬‫تبدبل‬‫ی‬ ‫نتیجه‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کرده‬‫سنگ‬ ‫ک‬ ‫مخزن‬‫تراواست‬‫نفوذ‬ ‫غیرقابل‬ ‫های‬ ‫شیل‬ ‫با‬ ‫که‬‫محاسره‬‫است‬ ‫شده‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 27
  22. 22. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 28
  23. 23. Coalbed Methane ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫مادر‬ ‫سنگ‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫ذغال‬ ‫عمل‬ ‫طبیعی‬ ‫گاز‬‫کند‬.‫در‬‫گ‬ ‫یا‬ ‫سنگی‬ ‫ذغال‬ ‫بستر‬ ‫متان‬ ‫صورت‬ ‫این‬‫از‬ ‫شود‬ ‫تولید‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫سنگی‬ ‫ذغال‬. ‫م‬ ‫تولید‬ ‫سنگ‬ ‫ذغال‬ ‫شکل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫چوبی‬ ‫آلی‬ ‫مواد‬ ‫از‬ ‫گاز‬ ‫این‬‫ی‬ ‫شود‬.‫در‬‫ه‬ ‫فعالیت‬ ‫وسیله‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫از‬ ‫کمی‬ ‫حجم‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫کم‬ ‫اعماق‬‫ای‬ ‫آید‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫سنگ‬ ‫ذغال‬ ‫در‬ ‫باکتریایی‬0‫بیشتر‬ ‫دما‬ ‫که‬ ‫بیشتر‬ ‫اعماق‬ ‫در‬ ‫آید‬ ‫می‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫حرارتی‬ ‫فعالیت‬ ‫وسیله‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫است‬. ‫فرآیندهای‬ ‫با‬ ‫مقایسه‬ ‫در‬ ‫زیادتری‬ ‫حجم‬ ‫حرارتی‬ ‫فرآیندهای‬ ‫در‬ ‫از‬ ‫سنگی‬ ‫ذغال‬ ‫گاز‬ ‫اما‬ ‫آید‬ ‫می‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫باکتریایی‬‫هردو‬‫وج‬ ‫به‬ ‫روش‬‫ود‬ ‫آید‬ ‫می‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 30
  24. 24. Coalbed Methane ‫ط‬ ‫های‬ ‫شکستگی‬ ‫از‬ ‫فراگیر‬ ‫سیستم‬ ‫توسط‬ ‫ها‬ ‫سنگ‬ ‫ذغال‬ ‫عمدتا‬‫بیعی‬ ‫می‬ ‫مشخص‬‫شوند‬.‫در‬‫شده‬ ‫پر‬ ‫آب‬ ‫با‬ ‫ها‬ ‫شکستگی‬ ‫این‬ ‫زیاد‬ ‫اعماق‬ ‫اند‬.‫فشار‬‫سبب‬ ‫سنگ‬ ‫ذغال‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫آب‬ ‫سطح‬ ‫این‬ ‫توسط‬ ‫شده‬ ‫اعمال‬ ‫می‬ ‫آن‬ ‫داخل‬ ‫در‬ ‫گاز‬ ‫نگهداری‬‫شود‬.‫به‬‫ذغال‬ ‫از‬ ‫گاز‬ ‫آوردن‬ ‫بدست‬ ‫منظور‬ ‫ک‬ ‫زمانی‬ ‫کرد‬ ‫خارج‬ ‫ها‬ ‫شکستگی‬ ‫این‬ ‫داخل‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫آب‬ ‫باید‬ ‫اول‬ ‫سنگ‬‫ه‬ ‫تولید‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫خارج‬ ‫ها‬ ‫شکستگی‬ ‫از‬ ‫گاز‬ ‫شد‬ ‫انجام‬ ‫کار‬ ‫این‬‫می‬ ‫شود‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 31
  25. 25. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 32
  26. 26. SHALE GAS ‫شیلی‬ ‫بستر‬ ‫در‬ ‫آمده‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫گازهای‬,‫برخی‬ ‫در‬ ‫حجم‬ ‫کم‬ ‫مهم‬ ‫مخازن‬ ‫نقاط‬‫هستند‬.‫گاز‬‫حرارتی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫شیلی‬ ‫بستر‬ ‫در‬‫یا‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫باکتریایی‬‫بیایند‬.‫این‬‫آ‬ ‫گاز‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫گاز‬‫در‬ ‫زاد‬ ‫از‬ ‫یا‬ ‫باشد‬ ‫مصنوعی‬ ‫های‬ ‫شکستگی‬‫کروژن‬‫عن‬ ‫به‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫رس‬ ‫خاک‬ ‫و‬‫وان‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫های‬ ‫هیدروکربن‬ ‫یا‬ ‫مانده‬ ‫باقی‬ ‫معدنی‬ ‫مواد‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫حل‬ ‫گاز‬ ‫بیایند‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫شیل‬. ‫من‬ ‫سنگ‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫و‬ ‫هستند‬ ‫معدنی‬ ‫مواد‬ ‫از‬ ‫غنی‬ ‫ها‬ ‫شیل‬‫و‬ ‫شا‬ ‫کند‬ ‫عمل‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬. ‫شکستگی‬ ‫دارای‬ ‫باید‬ ‫اکثرا‬ ‫شیل‬ ‫کم‬ ‫طبیعی‬ ‫تراوایی‬ ‫خاطر‬ ‫به‬‫تا‬ ‫باشند‬ ‫تشکیل‬ ‫اقتصادی‬ ‫اجتماع‬ ‫یک‬‫شود‬.‫نرخ‬‫م‬ ‫ها‬ ‫شیل‬ ‫از‬ ‫گاز‬ ‫تولیدات‬‫عموال‬ ‫ا‬ ‫معمولی‬ ‫گاز‬ ‫مخازن‬ ‫تولیدات‬ ‫نرخ‬ ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫ای‬ ‫مالحظه‬ ‫قابل‬ ‫طور‬ ‫به‬‫ست‬ ‫مصنوعی‬ ‫شکستگی‬ ‫از‬ ‫چس‬ ‫حتی‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 34
  27. 27. ‫گیری‬ ‫نتیجه‬ ‫رسوبی‬ ‫های‬ ‫سنگ‬ ‫در‬ ‫زنده‬ ‫موجودات‬ ‫بقایای‬ ‫از‬ ‫طبیعی‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬‫دانه‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تشکیل‬ ‫آلی‬ ‫مواد‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫ریز‬. ‫شوند‬ ‫می‬ ‫دفن‬ ‫رسوبی‬ ‫های‬ ‫الیه‬ ‫با‬ ‫ها‬ ‫سنگ‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫هنگامی‬‫موادآل‬‫ی‬‫به‬ ‫باکتریایی‬ ‫فرآیند‬ ‫با‬ ‫اول‬ ‫شوند‬ ‫می‬ ‫تبدیل‬ ‫طبیعی‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬‫با‬ ‫بعد‬ ‫و‬ ‫فوتی‬ ‫هزار‬ ‫چندین‬ ‫عمق‬ ‫کمک‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫دمای‬. ‫شوند‬ ‫می‬ ‫خارج‬ ‫منشا‬ ‫سنگ‬ ‫از‬ ‫سپس‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬‫وبه‬‫ت‬ ‫سنگ‬ ‫یک‬‫و‬ ‫راوا‬ ‫کنند‬ ‫می‬ ‫مهاجرت‬ ‫است‬ ‫مخزن‬ ‫سنگ‬ ‫که‬ ‫متخلخل‬. ‫مخ‬ ‫فضاهای‬ ‫که‬ ‫آبی‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫کمتری‬ ‫دانسیته‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫چون‬‫را‬ ‫زن‬ ‫پیشر‬ ‫و‬ ‫گیرند‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫آبی‬ ‫الیه‬ ‫باالی‬ ‫در‬ ‫دارند‬ ‫اند‬ ‫کرده‬ ‫اشباع‬‫خود‬ ‫وی‬ ‫می‬ ‫تجمع‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫دهند‬ ‫می‬ ‫ادامه‬ ‫سنگ‬ ‫پوش‬ ‫تا‬ ‫را‬ ‫گیرد‬ ‫می‬ ‫شکل‬ ‫نفتی‬ ‫میدان‬ ‫و‬ ‫یابند‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 36
  28. 28. .1Ronald F. Broadhead, PETROLEUM GEOLOGY: AN INTRODUCTION
  29. 29. ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ ‫مدرس‬:‫اعلمی‬ ‫حسین‬‫نیا‬ H.AlamiNia@Gmail.Com 890219149–‫خواه‬ ‫وطن‬ ‫اکبر‬ ‫علی‬–ali_vatankhah1989@yahoo.com
  30. 30. ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫ترکیب‬ ‫مخزن‬ ‫درون‬ ‫سیاالت‬ ‫شیمیایی‬ ‫ترکیبات‬ ‫انواع‬ ‫مخزنی‬ ‫سیاالت‬ ‫و‬ ‫مخازن‬ ‫بندی‬ ‫طبق‬ ‫سیال‬ ‫ترکیبات‬ ‫مختلف‬ ‫های‬ ‫اجزای‬ ‫مخازن‬ ‫سیاالت‬ ‫مبحث‬ ‫از‬ ‫مثال‬ ‫منابع‬
  31. 31. ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫ترکیب‬ ‫ب‬ ‫مخزن‬ ‫اولیه‬ ‫سیال‬ ‫معرف‬ ً‫ا‬‫تقریب‬ ‫که‬ ،‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫از‬ ‫هایی‬ ‫نمونه‬،‫اشند‬ ‫شوند‬ ‫می‬ ‫گرفته‬ ‫مخزن‬ ‫عمر‬ ‫آغاز‬ ‫در‬ ‫سرعت‬ ‫به‬.‫وجود‬ ‫شانس‬ ‫کار‬ ‫این‬ ‫آزاد‬ ‫گاز‬1‫دهد‬ ‫می‬ ‫کاهش‬ ‫را‬ ‫مخزن‬ ‫نفتی‬ ‫الیه‬ ‫در‬. ‫م‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫مطالعه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫پارامترهایی‬ ‫اکثر‬‫ی‬ ‫ک‬ ‫محاسبه‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫ترکیب‬ ‫از‬ ‫دقت‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫درجه‬ ‫با‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫شوند‬‫رد‬. ‫این‬‫کاملترین‬‫داد‬ ‫انجام‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫توصیف‬.‫د‬‫ر‬ ‫ترکیبا‬ ‫تفکیک‬ ‫شامل‬ ً‫ال‬‫معمو‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫ترکیبات‬ ،‫گذشته‬‫از‬ ‫نفت‬ ‫ت‬ ‫تا‬ ‫متان‬‫هگزان‬‫و‬ ‫شد‬ ‫می‬‫هپتان‬‫یک‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫تر‬ ‫سنگین‬ ‫اجزای‬ ‫و‬‫جز‬ ‫آن‬ ‫مولکولی‬ ‫وزن‬ ‫و‬ ‫دانسیته‬ ‫میانگین‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫و‬ ‫بندی‬ ‫گروه‬ ‫هم‬ ‫با‬‫ها‬ ‫شدند‬ ‫می‬ ‫گزارش‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 42
  32. 32. ‫درو‬ ‫سیاالت‬ ‫شیمیایی‬ ‫ترکیبات‬ ‫انواع‬‫مخزن‬ ‫ن‬ ‫با‬ ‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫مهندسی‬ ‫در‬ ‫سیاال‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫پیچیده‬ ‫ترکیبات‬‫ت‬ ‫مواجهیم‬‫شدت‬ ‫به‬ ‫رفتارشان‬ ‫که‬ ‫ه‬ ‫آن‬ ‫شیمیایی‬ ‫ساختار‬ ‫از‬ ‫متاثر‬‫ا‬ ‫باشد‬ ‫می‬.‫ر‬ ‫سیاالت‬ ‫این‬ ‫ساختار‬‫ا‬ ‫مختلف‬ ‫اجزای‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫مجموعه‬ ‫غیر‬ ‫اجزای‬ ‫شامل‬ ‫شیمیایی‬ ‫ا‬ ‫گسترده‬ ‫طیف‬ ‫و‬ ‫هیدروکربنی‬‫ی‬ ‫است‬ ‫هیدروکربنی‬ ‫اجزای‬ ‫از‬. ‫گروه‬ ‫باالخص‬‫آلکان‬‫تشکیل‬ ‫ها‬ ‫دهد‬ ‫می‬. ‫طب‬ ‫هیدروکربنی‬ ‫های‬ ‫سیستم‬‫یعی‬ ‫مخلوطی‬ ‫هیدروکربوری‬ ‫مخازن‬ ‫در‬ ‫آلی‬ ‫ترکیب‬ ‫چندین‬ ‫از‬1‫هستند‬. ‫در‬ ‫آنها‬‫بازۀ‬‫و‬ ‫دما‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫گسترده‬ ‫رفتاری‬ ‫خود‬ ‫از‬ ‫فشار‬‫چندفازی‬ ‫دهند‬ ‫می‬ ‫نشان‬.‫این‬‫تجمعات‬ ‫های‬ ‫حالت‬ ‫به‬ ً‫ال‬‫معمو‬ ‫هیدروکربنی‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫جامد‬ ،‫مایع‬ ،‫گازی‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫گوناگونی‬ ‫های‬ ‫مخلوط‬ ‫هستند‬ ‫حاالت‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 43
  33. 33. ‫مخزنی‬ ‫سیاالت‬ ‫و‬ ‫مخازن‬ ‫بندی‬ ‫طبقه‬ •‫هیدروکربنی‬ ‫مخلوط‬ ‫ترکیب‬ ‫مخزن؛‬ •‫مخزن؛‬ ‫اولیۀ‬ ‫دمای‬ ‫و‬ ‫فشار‬ •‫سطح؛‬ ‫در‬ ‫تولید‬ ‫دمای‬ ‫و‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫شرایطی‬ ‫کاربردی‬ ‫اهمیت‬ ‫آیند‬ ‫می‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫فازها‬ ‫این‬ ‫آنها‬ ‫است‬ ‫بسیار‬.‫این‬ ‫تجر‬ ‫یا‬ ‫ریاضی‬ ‫شکل‬ ‫به‬ ‫شرایط‬‫بی‬ ‫مختلف‬ ‫انواع‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫راحتی‬ ‫به‬ ‫های‬ ‫دیاگرام‬ ‫می‬ ‫داده‬ ‫نمایش‬ ‫فازی‬ ‫به‬ ‫معروف‬ ‫دم‬ ‫دیاگرام‬ ‫آنها‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫که‬ ‫شوند‬‫ا‬- ‫است‬ ‫فشار‬. ‫به‬ ً‫ا‬‫عموم‬ ‫هیدروکربوری‬ ‫مخازن‬ ‫نفتی‬ ‫مخازن‬2‫گازی‬ ‫مخازن‬ ‫و‬3 ‫شوند‬ ‫می‬ ‫بندی‬ ‫دسته‬. ‫بست‬ ،‫کلی‬ ‫بندی‬ ‫طبقه‬ ‫این‬‫به‬ ‫ه‬ ‫دست‬ ‫زیر‬ ‫به‬ ،‫زیر‬ ‫عوامل‬‫ههای‬ ‫میشود‬ ‫تقسیم‬ ‫نیز‬ ‫دیگری‬: ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 44
  34. 34. ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫اجزای‬: ‫هیدروکربنی‬ ‫اجزای‬: ‫اتان‬ ‫و‬ ‫متان‬(‫اجرای‬ ‫سبک‬) ‫بوتان‬ ‫و‬ ‫پروپان‬ (‫میانی‬ ‫سبک‬ ‫اجزای‬) ‫هگزان‬ ‫و‬ ‫پنتان‬ (‫میانی‬ ‫اجزای‬- ‫سنگین‬) ‫یا‬ ‫سنگین‬ ‫اجزای‬ ‫به‬ ‫هفتم‬ ‫الیه‬ ‫برش‬ ‫بعد‬(C7+) ‫هیدروکربنی‬ ‫غیر‬ ‫اجزای‬: ‫نیتروژن‬ ‫کربن‬ ‫اکسید‬ ‫دی‬ ‫هیدروژن‬ ‫سولفید‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 45
  35. 35. ‫مخازن‬ ‫سیال‬ ‫خواص‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 46 ‫شود‬ ‫می‬ ‫تولید‬ ‫گازی‬ ‫چاه‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫زیر‬ ‫ترکیب‬ ‫با‬ ‫طبیعی‬ ‫گاز‬: ‫ایده‬ ‫گاز‬ ‫رفتار‬ ‫فرض‬ ‫با‬،‫ال‬‫کنید‬ ‫محاسبه‬: ‫الف‬)‫ظاهری؛‬ ‫مولکولی‬ ‫وزن‬ ‫ب‬)‫مخصوص؛‬ ‫وزن‬ ‫؛‬150oF 2000 ‫و‬psia ‫ج‬)‫در‬ ‫گاز‬ ‫دانسیته‬ .150oF 2000 ‫و‬psia ‫د‬)‫در‬ ‫مخصوص‬ ‫وزن‬
  36. 36. ‫مخازن‬ ‫سیال‬ ‫خواص‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 47 )‫ظاهری‬ ‫مولکولی‬ ‫وزن‬ ‫محاسبۀ‬ ‫برای‬:-‫الف‬)‫معادلۀ‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬(2 = 18.42 a M (:10-‫ب‬)‫معادلۀ‬ ‫از‬ ‫مخصوص‬ ‫وزن‬ ‫محاسبۀ‬(2 = 18.42 28.96 = 0.636 g γ 7)‫دانسیته‬ ‫برای‬:-‫ج‬)‫معادلۀ‬ ‫حل‬(2 ( )( ) ( )( ) 5.628 3 10.73 610 2000 18.42 lb ft g
  37. 37. .1‫صفحه‬ ‫از‬ ‫اول‬ ‫فصل‬1(wiki PG) ‫صفحه‬ ‫از‬ ‫اول‬ ‫فصل‬13 ‫صفحه‬ ‫از‬ ‫چهارم‬ ‫بخش‬ ‫سوم‬ ‫فصل‬309 (MLA(Modern Language Association)) Vatankhah,Ali Akbar.petroleum Engineering Ebook 1390 FARSI, Fa Tarek Ahmad Reservoir Engineering Handbook 2006. mashhad,2014.
  38. 38. ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ ‫مدرس‬:‫اعلمی‬ ‫حسین‬‫نیا‬ H.AlamiNia@Gmail.Com ،‫فخیمی‬ ‫بهمن‬900235289،ADOKH.FAKHIMI@GMAIL.COM
  39. 39. 1.‫مقدمه‬ 2.‫معمولی‬ ‫سیاه‬ ‫نفت‬ 3.‫سنگین‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ 4.‫سنگین‬ ‫های‬ ‫نفت‬ ‫های‬ ‫ویژگی‬
  40. 40. ‫مقدمه‬ ‫شیمیایی‬ ‫ترکیبات‬ ‫و‬ ‫فیزیکی‬ ‫خواص‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫خام‬ ‫های‬ ‫نفت‬‫تفاوت‬ ‫خواهد‬ ‫اهمیت‬ ‫حائز‬ ‫آنها‬ ‫انواع‬ ‫بندی‬ ‫تقسیم‬ ‫و‬ ‫دارند‬ ‫باهم‬ ‫زیادی‬ ‫های‬ ‫بود‬.،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬‫انواع‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫خام‬ ‫های‬ ‫نفت‬ ‫معمول‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫میشوند‬ ‫تقسیم‬ ‫ذیل‬ ‫مختلف‬: ‫این‬ ‫بحث‬ ‫مورد‬ ‫گزینه‬ ‫معمولی‬ ‫سیاه‬ ‫نفت‬ ‫که‬‫پرژه‬‫است‬. _‫معمولی‬ ‫سیاه‬ ‫نفت‬ _‫کم‬ ‫حجم‬ ‫کاهش‬ ‫با‬ ‫نفت‬ _‫زیاد‬ ‫حجم‬ ‫کاهش‬ ‫با‬ ‫نفت‬ _‫بحرانی‬ ‫تقریبا‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 53
  41. 41. ‫معمولی‬ ‫سیاه‬ ‫نفت‬ ‫فشار‬ ‫فازی‬ ‫نمودار‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫نمونه‬-‫شک‬ ‫در‬ ‫معمولی‬ ‫سیاه‬ ‫نفت‬ ‫برای‬ ‫دما‬‫ل‬ 2-1‫است‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫نشان‬.‫خطوط‬ ،‫نمودار‬ ‫این‬ ‫مهم‬ ‫ویژگی‬‫کیفت‬‫آن‬ ‫دارند‬ ‫قرار‬ ‫هم‬ ‫از‬ ‫مساوی‬ ‫فواصل‬ ‫در‬ ‫تقریبا‬ ‫که‬ ‫است‬. ‫شکل‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫تابعی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫مایع‬ ‫حجم‬ ‫درصد‬ ‫نمودار‬ ‫رسم‬ ‫با‬3-1، ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫فشار‬ ‫کاهش‬ ‫مسیر‬ ‫میتوان‬(‫شکل‬ ‫در‬ ‫که‬2-1‫با‬ ‫عمودی‬ ‫خط‬Ef‫است‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫نشان‬)‫نمود‬ ‫دنبال‬ ‫را‬. ‫برای‬ ‫مایع‬ ‫حجم‬ ‫کاهش‬ ‫منحنی‬‫اینم‬‫میباشد‬ ‫راست‬ ‫خط‬.‫هنگام‬ ‫در‬ ،‫تولید‬‫بین‬ ‫نفت‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫نفت‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫نسبت‬scf/STB700-200‫و‬ ‫درجه‬API‫بین‬ ‫آن‬15‫تا‬45‫ورنگ‬‫تیره‬ ‫سبز‬ ‫تا‬ ‫ای‬ ‫قهوه‬ ‫اغلب‬ ‫آن‬ ‫بود‬ ‫خواهد‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 55
  42. 42. ‫فشار‬ ‫دیاگرام‬-‫سیاه‬ ‫نفت‬ ‫برای‬ ‫دما‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 56
  43. 43. ‫سیاه‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬ ‫کاهش‬ ‫منحنی‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 57
  44. 44. ‫سنگین‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫فشار‬ ‫نمودار‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫نمونه‬-‫شکل‬ ‫در‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫دما‬4-1 ‫است‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫نشان‬.‫به‬ ‫نسبت‬ ‫نفت‬ ‫نمونه‬ ‫این‬ ‫کیفیت‬ ‫خطوط‬‫هم‬ ‫شب‬ ‫منحنی‬ ‫نزدیکی‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫هستند‬ ‫کمی‬ ‫تقریبا‬ ‫های‬ ‫فاصله‬ ‫دارای‬‫قرار‬ ‫نم‬ ‫دارند‬.‫شکل‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫همانگونه‬5-1‫کاهش‬ ‫منحنی‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫نشان‬ ‫ک‬ ‫دهنده‬ ‫نشان‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫فشار‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫مایع‬ ‫حجم‬‫اهش‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬‫میباشد‬.‫مشخصات‬‫زی‬ ‫شرح‬ ‫به‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫دیگر‬‫است‬ ‫ر‬: ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫نفت‬ ‫حجمی‬ ‫ضریب‬1.2 bbl/STB ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫نفت‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫نسبت‬200 scf/STB ‫ی‬ ‫درجه‬API‫از‬ ‫کمتر‬35 ‫رنگ‬ ‫پر‬ ‫یا‬ ‫سیاه‬ ‫رنگ‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 59
  45. 45. ‫سنگین‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫مشخصات‬ ‫دستگا‬ ‫شرایط‬ ‫در‬ ‫مایع‬ ‫هیدروکربور‬ ‫توجهی‬ ‫قابل‬ ‫مقدار‬ ‫بازیافت‬‫ه‬ ‫سطحی‬ ‫جداساز‬(‫ی‬ ‫نقطه‬G‫شکل‬ ‫در‬4-1) ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 60
  46. 46. ‫فازی‬ ‫نمودار‬P-T‫سنگین‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫برای‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 61
  47. 47. ‫سنگین‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬ ‫کاهش‬ ‫منحنی‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 62
  48. 48. ‫سنگین‬ ‫های‬ ‫نفت‬ ‫های‬ ‫ویژگی‬ ‫ویژگی‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫دسته‬ ‫به‬ ‫نیاز‬ ،‫جرم‬ ‫موازنه‬ ‫مهندسی‬ ‫های‬ ‫محاسبه‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫داریم‬ ‫فیزیکی‬ ‫های‬‫انها‬‫کرد‬ ‫خواهیم‬ ‫بررسی‬ ‫را‬. ‫گاز‬ ‫نسب‬ ،‫نفت‬ ‫سازند‬ ‫حجمی‬ ‫ضریب‬ ،‫ها‬ ‫ویژگی‬ ‫این‬–‫محلو‬ ‫نفت‬،‫ل‬ ‫سازند‬ ‫حجمی‬ ‫ضریب‬‫کلی،ضریب‬‫گرانروی‬ ‫و‬ ‫دما‬ ‫هم‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬‫نفت‬ ‫هستند‬.‫همچنین‬‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫بررسی‬ ‫نیز‬ ‫سطحی‬ ‫کشش‬ ،. ‫میکنیم‬ ‫شناسایی‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫ها‬ ‫ویژگی‬ ‫این‬.‫های‬ ‫فرایند‬ ‫آن‬ ‫سنگ‬ ‫نفت‬ ‫ها‬ ‫ان‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫خواهیم‬ ‫بررسی‬ ‫نیز‬ ‫را‬ ‫فیزیکی‬‫به‬ ‫ین‬ ‫یابد‬ ‫می‬ ‫دگرگونی‬ ،‫مخزن‬ ‫فشار‬ ‫کاهش‬ ‫هنگام‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 64
  49. 49. ‫سرچاه‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫ویژگی‬ ‫برخی‬ ‫اندازه‬ ‫های‬ ‫بخش‬ ‫در‬‫اینده‬‫گیری‬ ‫بهره‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫میکنیم‬ ‫بازگو‬ ‫را‬ ‫هایی‬ ‫روش‬‫از‬ ‫کنند‬ ‫می‬ ‫روشن‬ ‫را‬ ‫ها‬ ‫ویژگی‬ ‫برخی‬ ‫اندازه‬ ،‫چاه‬ ‫سر‬ ‫های‬ ‫داده‬.‫بر‬ ‫افزون‬ ‫بهره‬ ‫نیز‬ ‫آنها‬ ‫های‬ ‫معادله‬ ‫و‬ ‫سیاالت‬ ‫آزمایشگاهی‬ ‫های‬ ‫پژوهش‬ ‫از‬ ‫آن‬ ‫میشود‬ ‫گیری‬. ‫زیرنویس‬o‫میرود‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫مایع‬ ‫یک‬ ‫های‬ ‫ویژگی‬ ‫دادن‬ ‫نشان‬ ‫برای‬. ‫بازگویی‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫نفت‬ ‫واژه‬ ،‫جاها‬ ‫بیشتر‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫مهندسان‬ ‫چراکه‬‫م‬‫ایعی‬ ‫دارند‬ ‫سروکار‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫میبرند‬ ‫کار‬ ‫به‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 65
  50. 50. ‫نفت‬ ‫ویژه‬ ‫سنگینی‬ ‫مایع‬ ‫ی‬ ‫ویژه‬ ‫سنگینی‬𝛾°‫ا‬ ‫چگالی‬ ‫به‬ ‫مایع‬ ‫چگالی‬ ‫نسبت‬ ‫ی‬ ‫بگونه‬‫ب‬ ‫هستند‬ ‫فشار‬ ‫و‬ ‫دما‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫هردو‬ ‫که‬ ‫میشود‬ ‫بازگو‬.  𝜌° 𝜌 𝑤 𝛾° =  ‫اس‬ ‫بعد‬ ‫بدون‬ ‫ی‬ ‫گونه‬ ‫به‬ ،‫ویژه‬ ‫سنگینی‬ ‫که‬ ‫میشود‬ ‫گمان‬ ‫چنین‬،‫ت‬ ‫چگالی‬ ‫های‬ ‫واحد‬ ‫همانند‬ ‫مایع‬ ‫چگالی‬ ‫واحدهای‬ ‫چراکه‬‫اب‬‫هستند‬.‫با‬ ‫نیست‬ ‫درست‬ ‫درصد‬ ‫صد‬ ،‫گفته‬ ‫این‬ ،‫همه‬ ‫این‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 66
  51. 51. ‫بدون‬ ‫خاصیت‬ ،‫نفت‬ ‫ویژه‬ ‫سنگینی‬‫بعد؟‬ ‫داریم‬ ‫را‬ ‫ها‬ ‫واحد‬ ‫این‬ ‫انگلیسی‬ ‫سامانه‬ ‫در‬: (1-8)  𝑙𝑏 ‫نفت‬/𝑐𝑢 𝑓𝑡‫نفت‬ 𝑙𝑏 ‫آب‬/ 𝑐𝑢 𝑓𝑡 ‫آب‬ 𝜌° 𝜌 𝑤 =𝛾°= ‫سنگینی‬ ‫گاهی‬‫های‬،‫ویژه‬‫گونه‬ ‫به‬‫ی‬SP.JR60°/60°‫داده‬ ،‫میشوند‬‫های‬ ‫چگالی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ان‬ ‫نمایانگر‬ ‫این‬‫مایع‬‫و‬‫در‬ ‫آب‬𝐹°60° ‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫اتمسفری‬ ‫فشار‬ ‫و‬‫اند‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 67
  52. 52. ‫نفت‬ ‫صنعت‬ ‫در‬ ‫سنگینی‬API ‫صنعت‬ ‫در‬ ‫همچنین‬‫نفت،سنگینی‬‫ک‬ ‫میرود‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫دیگری‬‫ه‬ ‫سنگینی‬API‫میشود‬ ‫نامیده‬: 131.55 (8-1)- 141.5 𝛾° ° 𝐴𝑃𝐼= 𝛾°‫در‬ ‫ویژه‬ ‫سنگینی‬60°/60°‫است‬.‫ای‬ ‫گونه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫عبارت‬ ‫این‬ ‫بسازند‬ ‫را‬ ‫خطی‬ ‫مقیاس‬ ‫با‬ ‫هیدرومتری‬ ‫بتوانند‬ ‫که‬ ‫اند‬ ‫نوشته‬.  ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 68
  53. 53. ‫ویژه‬ ‫سنگینی‬ ‫محاسبه‬ ‫در‬ ‫انباری‬ ‫نفت‬ ‫چگالی‬F60° ‫برابر‬LB/CU FT51/25‫است‬. ‫سنگینی‬‫در‬ ‫سنگینی‬ ‫و‬ ‫ویژه‬‫واحد‬° 𝐴𝑃𝐼‫را‬‫دست‬ ‫به‬‫اورید‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 69
  54. 54. ‫ویژه‬ ‫سنگینی‬ ‫محاسبه‬ ‫آوریم‬ ‫می‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫ویژه‬ ‫سنگینی‬ ،‫آغاز‬ ‫در‬  𝜌° 𝜌 𝑤 𝛾°= 𝛾°= 51.25 𝑙𝑏 /𝑐𝑢 𝑓𝑡 62.37 𝑙𝑏 /𝑐𝑢 𝑓𝑡 =0.8217 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 70
  55. 55. ‫ویژه‬ ‫سنگینی‬ ‫محاسبه‬ ‫واحد‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫سنگینی‬ ،‫دوم‬ ‫مرحله‬ ‫در‬° 𝐴𝑃𝐼‫آوریم‬ ‫می‬ ‫بدست‬ 131.5° 𝐴𝑃𝐼 = 141.5 𝛾° - ° 𝐴𝑃𝐼 = 141.5 0.8217 − 131.5 = 40. 7° API ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 71
  56. 56. .1‫صفحه‬290‫تا‬293Fa The properties of petroleum fluids, McCain, 1989 2.‫صفحه‬3‫تا‬5Q922+RFP Main Source Fa [Hand Res Eng Ch 1, 2, 3 & 15]
  57. 57. ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ ‫مدرس‬:‫اعلمی‬ ‫حسین‬‫نیا‬ H.AlamiNia@Gmail.Com ،‫فخیمی‬ ‫بهمن‬900235289،ADOKH.FAKHIMI@GMAIL.COM
  58. 58. 1.‫مقدمه‬ 2.‫ثابت‬ ‫ترکیب‬ ‫با‬ ‫انبساط‬ ‫آزمایشات‬
  59. 59. ‫مقدمه‬ ‫ا‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫ترکیب‬ ‫آزمایشگاهی‬ ‫بررسی‬ ‫در‬ ‫اهمیت‬ ‫حائز‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫یکی‬‫ین‬ ‫ن‬ ‫که‬ ‫بگیرد‬ ‫قرار‬ ‫شرایطی‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫آزمایش‬ ‫مورد‬ ‫سیال‬ ‫نمونه‬ ‫که‬ ‫است‬‫به‬ ‫زدیک‬ ‫باشد‬ ‫مخزن‬ ‫اولیه‬ ‫شرایط‬. ‫ترک‬ ‫شناخت‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫ترکیب‬ ‫تعیین‬ ‫آزمایشات‬ ،‫گذشته‬ ‫در‬‫آن‬ ‫یب‬ (‫هگزان‬ ‫تا‬ ‫متان‬ ‫وجود‬ ‫میزان‬ ‫صورت‬ ‫به‬)‫اجزاء‬ ‫و‬ ‫هپتان‬ ‫و‬ ‫گرفتند‬ ‫می‬ ‫انجام‬ ‫م‬ ‫دانسیته‬ ‫و‬ ‫مولکولی‬ ‫وزن‬ ‫با‬ ‫واحد‬ ‫برش‬ ‫یک‬ ‫بصورت‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫سنگینتر‬‫توسط‬ ‫شدند‬ ‫می‬ ‫بیان‬. ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫ترکیب‬ ‫کامل‬ ‫توصیف‬ ،‫حالت‬ ‫معادالت‬ ‫توسعه‬ ‫با‬ ‫امروزه‬ ‫بطوری‬ ،‫رسد‬ ‫می‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫الزامی‬ ‫مجزا‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫سنگینتر‬ ‫اجزاء‬ ‫تعیین‬‫در‬ ‫که‬ ‫حداقل‬ ‫تا‬ ‫سیال‬ ‫ترکیب‬ ‫تعیین‬ ‫حاالت‬ ‫بسیاری‬𝐶10‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫باشد‬ ‫می‬.‫انجام‬ ‫حالت‬ ‫معادالت‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫تحقیقات‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫سیال‬ ‫ترکیب‬ ‫تعیین‬ ،‫گیرد‬ ‫می‬𝐶30‫باش‬ ‫می‬ ‫الزامی‬ ‫نیز‬ ‫سنگینتر‬ ‫یا‬ ‫و‬‫د‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 77
  60. 60. ‫آزمایش‬ ‫خواص‬ ‫تعیین‬: 1)‫اشباع‬ ‫فشار‬(‫شبنم‬ ‫نقطه‬ ‫فشار‬ ‫یا‬ ‫حباب‬ ‫نقطه‬ ‫فشار‬) 2)‫اش‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫های‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫فاز‬ ‫تک‬ ‫سیال‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬‫باع‬ 3)‫گاز‬ ‫فاز‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬ ‫ضریب‬ 4)‫فشار‬ ‫از‬ ‫تابعی‬ ‫بصورت‬ ‫هیدروکربن‬ ‫کل‬ ‫حجم‬  ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 79
  61. 61. ‫ادامه‬...
  62. 62. ‫ترکیب‬ ‫با‬ ‫انبساط‬ ‫آزمایش‬-‫ثابت‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 81
  63. 63. ‫ادامه‬... 𝑉𝑡=‫هیدروکربن‬ ‫کل‬ ‫حجم‬ 𝑉𝑠𝑎𝑡=‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫هیدروژن‬ ‫حجم‬ ‫معادله‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬1-3‫خواهد‬ ‫یک‬ ‫برابر‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ، ‫بود‬.‫فشار‬ ‫روابط‬ ‫ازمایش‬ ‫مانند‬ ‫مختلفی‬ ‫های‬ ‫نام‬ ‫با‬ ‫ازمایش‬ ‫این‬-‫ح‬،‫جم‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫شناخته‬ ‫نیز‬ ‫آنی‬ ‫انبساط‬ ‫یا‬ ‫و‬ ،‫آنی‬ ‫تفکیک‬.‫به‬ ‫الزم‬‫است‬ ‫ذکر‬ ‫گر‬ ‫نمی‬ ‫خارج‬ ‫محفظه‬ ‫از‬ ‫هیدروکربنی‬ ‫هیچگونه‬ ‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬‫و‬ ‫دد‬ ‫ث‬ ‫اولیه‬ ‫حالت‬ ‫همان‬ ‫در‬ ‫محفظه‬ ‫در‬ ‫هیدروکربنی‬ ‫مخلوط‬ ‫کل‬ ‫ترکیب‬‫ابت‬ ‫ماند‬ ‫می‬ ‫باقی‬. = 𝑉𝑟𝑒𝑙‫حجم‬‫نسبی‬ (‫معادله‬1-3)𝑉𝑟𝑒𝑙= 𝑉𝑡 𝑉𝑠𝑎𝑡 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 82
  64. 64. ‫ادامه‬... ‫جدول‬2-3‫آنی‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬ ‫نتایج‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫نمونه‬(‫انب‬ ‫آزمایش‬‫ساط‬ ‫ترکیب‬-‫ثابت‬)‫میدان‬ ‫خام‬ ‫نفت‬Big Butte‫دهد‬ ‫می‬ ‫نشان‬ ‫را‬.‫فشار‬ ‫دمای‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫حباب‬247℉‫برابر‬1936 psia‫باشد‬ ‫می‬.‫این‬ ‫در‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫دانسیته‬ ‫مقادیر‬ ،‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫مقادیر‬ ‫بر‬ ‫عالوه‬ ‫جدول‬‫شده‬ ‫گزارش‬ ‫نیز‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫باالتر‬ ‫های‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫خام‬ ‫نفت‬ ‫اند‬ ‫شده‬. ‫برابر‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫دانسیته‬0.6484 gr/cc‫است‬ ‫شده‬ ‫گزارش‬ ‫وزن‬ ‫مستقیم‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫ازمایش‬ ‫بوسیله‬ ‫که‬-‫نمون‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫حجم‬‫نفت‬ ‫ه‬ ‫محفظه‬ ‫در‬PVT‫است‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬.‫بی‬ ‫فشارهای‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫دانسیته‬‫از‬ ‫شتر‬ ‫محاسبه‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫مقادیر‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫را‬ ‫حباب‬ ‫فشار‬‫نمود‬: (2-3) 𝜌 𝑠𝑎𝑡 𝑉 𝑟𝑒𝑙 =𝜌 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 83
  65. 65. ‫ادامه‬... 𝜌=‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫دانسیته‬ 𝜌𝑠𝑎𝑡=‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫دانسیته‬ 𝑉𝑟𝑒𝑙=‫مورد‬ ‫های‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬‫نظر‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 84
  66. 66. ‫دانسیته‬ ‫مقادیر‬ ‫محاسبه‬ ‫جدول‬ ‫آزمایشگاهی‬ ‫های‬ ‫داده‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬2-3‫اسالید‬ ‫در‬17،‫مقادیر‬ ‫های‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫دانسیته‬4000‫و‬6500 psi‫کنید‬ ‫محاسبه‬ ‫را‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 85
  67. 67. ‫دانسیته‬ ‫مقادیر‬ ‫محاسبه‬ ‫معادله‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫نفت‬ ‫دانسیته‬2-3‫نمایید‬ ‫محاسبه‬: (2-3)‫معادله‬ 𝜌 𝑠𝑎𝑡 𝑉 𝑟𝑒𝑙 =𝜌 ‫فشار‬ ‫در‬400 psi gr/cc0.6714= 0.6484 0.9657 =𝜌𝜊 ‫فشار‬ ‫در‬6500 psi gr/cc0.6919= 0.6484 0.9371 =𝜌𝜊 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 86
  68. 68. ‫ادامه‬... ‫فش‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫ازمایشگاهی‬ ‫های‬ ‫داده‬ ‫تصحیح‬ ‫بمنظور‬ ‫معموال‬‫ار‬ ‫ت‬ ‫یک‬ ،‫کم‬ ‫خیلی‬ ‫فشارهای‬ ‫در‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫های‬‫ابع‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬ ‫تابع‬ ‫بنام‬ ‫بعد‬ ‫بدون‬17‫تابع‬ ‫اختصار‬ ‫بطور‬ ‫که‬Y-‫نامیده‬ ‫است‬ ‫گردیده‬ ‫معرفی‬ ‫شود‬ ‫می‬.‫فقط‬ ‫که‬ ‫تابع‬ ‫این‬ ‫ریاضی‬ ‫تعریف‬‫در‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫چنین‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تعریف‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫فشارهای‬: (3-3) Y= 𝑃 𝑠𝑎𝑡−𝑃 𝑃(𝑉 𝑟𝑒𝑙−1) 𝜌=،‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫فشار‬psia 𝜌𝑠𝑎𝑡=،‫اشباع‬ ‫فشار‬psia 𝑉𝑟𝑒𝑙=‫فشار‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬p‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 87
  69. 69. ‫خا‬ ‫نفت‬ ‫آزمایشگاهی‬ ‫آنالیز‬ ‫نتایج‬‫م‬ ‫میدان‬Big Butte(‫جدول‬1-3) ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 88
  70. 70. ‫خ‬ ‫نفت‬ ‫آنی‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬ ‫نتایج‬‫ام‬ ‫میدان‬Big Butte(‫جدول‬2-3) ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 89
  71. 71. ‫ادامه‬... ‫ستون‬3‫جدول‬ ‫در‬2-3‫تابع‬ ‫شده‬ ‫محاسبه‬ ‫مقادیر‬Y-‫می‬ ‫نشان‬ ‫را‬ ‫دهد‬.‫ا‬ ‫کمتر‬ ‫های‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫های‬ ‫داده‬ ‫نمودن‬ ‫یکدست‬ ‫برای‬‫ز‬ ‫تابع‬ ‫مقادیر‬ ،‫اشباع‬ ‫فشار‬Y-‫د‬ ‫که‬ ‫شوند‬ ‫می‬ ‫رسم‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫تابعی‬ ‫بصورت‬‫ر‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫حاصل‬ ‫راست‬ ‫تقریبا‬ ‫خط‬ ‫یک‬ ‫ترسیم‬ ‫این‬ ‫نتیجه‬.‫شک‬‫ل‬2-3 ‫تابع‬ ‫رسم‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫راست‬ ‫خط‬Y-‫خام‬ ‫نفت‬ ‫برای‬ ‫فشار‬ ‫حسب‬ ‫بر‬Big Butte‫دهد‬ ‫می‬ ‫نشان‬ ‫را‬.‫د‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫مشاهده‬ ‫شکل‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬‫ر‬ ‫باشند‬ ‫می‬ ‫پراکنده‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ،‫حباب‬ ‫فشار‬ ‫نزدیکی‬. ‫یکدس‬ ‫و‬ ‫تصحیح‬ ‫مراحل‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫زیر‬ ‫دستورالعمل‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬‫ت‬ ‫داد‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫های‬ ‫داده‬ ‫نمودن‬: ‫مرحله‬1-‫معادله‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬3-3‫تابع‬ ‫مقادیر‬Y-‫همه‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫کنید‬ ‫محاسبه‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫فشارهای‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 90
  72. 72. ‫ادامه‬... ‫مرحله‬2-‫تابع‬ ‫مقادیر‬Y-‫مختصات‬ ‫دستگاه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫فشار‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫معمولی‬18‫کنید‬ ‫رسم‬. ‫مرحله‬3-‫شده‬ ‫رسم‬ ‫های‬ ‫داده‬ ‫از‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫راست‬ ‫خط‬ ‫بهترین‬ ‫کنید‬ ‫مشخص‬ ‫را‬ ‫خط‬ ‫این‬ ‫معادله‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫تعیین‬ ‫داد‬ ‫عبور‬: (4-3)Y=a+Bp ‫که‬a‫و‬b‫بود‬ ‫خواهند‬ ‫خط‬ ‫این‬ ‫وشیب‬ ‫مبدا‬ ‫از‬ ‫عرض‬ ‫ترتیب‬ ‫به‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 91
  73. 73. ‫ادامه‬... ‫مرحله‬4-‫استف‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫فشارهای‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬‫اده‬ ‫تابع‬ ‫شده‬ ‫تعریف‬ ‫معادله‬ ‫و‬ ‫راست‬ ‫خط‬ ‫معادله‬ ‫از‬Y-(‫معادله‬3-3)‫دوباره‬ ‫کنید‬ ‫محاسبه‬: (5-3) 𝑃𝑠𝑎𝑡−𝑃 𝑃(𝑎+𝑏𝑃) =𝑉𝑟𝑒𝑙 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 92
  74. 74. ‫راست‬ ‫خط‬ ‫معادله‬ ‫تابع‬ ‫مقادیر‬ ‫رسم‬ ‫با‬Y-‫نفت‬ ‫نمونه‬ ‫برای‬ ‫فشار‬ ‫حسب‬ ‫بر‬Big Butte ‫زیر‬ ‫بصورت‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫عبور‬ ‫راست‬ ‫خط‬ ‫بهترین‬ ‫معادله‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫حاصل‬: Y=1.0981+0.000591 ‫تصحی‬ ‫را‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫های‬ ‫داده‬ ،‫راست‬ ‫خط‬ ‫معادله‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬‫ح‬ ‫نمایید‬ ‫یکدست‬ ‫و‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 93
  75. 75. ‫راست‬ ‫خط‬ ‫معادله‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 94
  76. 76. ‫تابع‬Y-‫فشار‬ ‫حسب‬ ‫بر‬(2-3) ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 95
  77. 77. ‫قبل‬ ‫شکل‬ ‫توضیحات‬ ‫ازمایشگاهی‬ ‫های‬ ‫داده‬ ------‫قبول‬ ‫قابل‬ ‫محدوده‬ ______‫راست‬ ‫خط‬ ‫نفت‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬(𝑐 𝑜)‫نیز‬ ‫را‬ ‫حباب‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫فشارهای‬ ‫در‬ ‫آورد‬ ‫بدست‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫های‬ ‫داده‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫توان‬ ‫می‬.‫جدول‬ ‫در‬ (3-3)‫ب‬ ‫مختلف‬ ‫فشاری‬ ‫های‬ ‫محدوده‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬ ‫مقادیر‬‫رای‬ ‫میدان‬ ‫نفت‬ ‫نمونه‬Big Butte‫است‬ ‫شده‬ ‫ارائه‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 96
  78. 78. ‫ح‬ ‫به‬ ‫نفت‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬ ‫سازی‬ ‫مرتب‬‫جم‬ ‫نسبی‬: (6-3) 𝜕𝑉 𝑟𝑒𝑙 𝜕𝑃 1 𝑉 𝑟𝑒𝑙 =𝐶 𝑜 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 97
  79. 79. ‫بیش‬ ‫فشارهای‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬‫از‬ ‫تر‬ ‫حباب‬ ‫فشار‬(3-3) ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 98
  80. 80. ‫ادامه‬... ‫را‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫باالتر‬ ‫فشارهای‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫های‬ ‫داده‬ ‫معموال‬ ‫شک‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫نمونه‬ ‫که‬ ‫نمایند‬ ‫می‬ ‫رسم‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫تابعی‬ ‫بصورت‬‫ل‬ (3-3)‫است‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫نشان‬.‫محاسبه‬ ‫بمنظور‬𝐶 𝑜‫دلخواه‬ ‫فشار‬ ‫در‬P، ‫فشار‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫منحنی‬ ‫بر‬ ‫مماس‬ ‫خط‬ ‫رسم‬ ‫با‬ ‫توان‬ ‫می‬‫در‬ ‫همان‬ ‫یا‬ ‫مماس‬ ‫خط‬ ‫این‬ ‫شیب‬ ،‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫نقطه‬P𝜕/𝑉𝑟𝑒𝑙𝜕‫را‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫وسپس‬ ‫نموده‬ ‫تعیین‬‫معادله‬(6-3)‫مقدار‬‫پذیری‬ ‫تراکم‬ ‫نمود‬ ‫محاسبه‬ ‫را‬ ‫نفت‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 99
  81. 81. ‫محاسبه‬𝑪 𝒐‫فشار‬ ‫در‬ ‫شکل‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬3-3‫مقدار‬ ،𝐶 𝑜‫فشار‬ ‫در‬ ‫را‬3000 psi‫محاسبه‬ ‫کنید‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 100
  82. 82. ‫محاسبه‬𝑪 𝒐‫فشار‬ ‫در‬ ‫مرحله‬1-‫فشار‬ ‫نقطه‬ ‫در‬ ‫منحنی‬ ‫بر‬ ‫مماس‬ ‫خط‬ ‫رسم‬ ‫با‬3000 psi ‫کنید‬ ‫تعیین‬ ‫را‬ ‫مماس‬ ‫خط‬ ‫این‬ ‫شیب‬: P=−14 × 10−6𝜕/𝑉𝑟𝑒𝑙𝜕 ‫مرحله‬2-‫معادله‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬6-3،𝐶 𝑜‫کنید‬ ‫محاسبه‬ ‫را‬: 14.92× 10−6 )=15.23× 10−6 psi-)− 1 0.98 =𝐶 𝑜 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 101
  83. 83. ‫ادامه‬... ‫جدول‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ذکر‬ ‫به‬ ‫الزم‬3-3‫محدوده‬ ‫برای‬ ‫نفت‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫ارائه‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫هایی‬.‫محاسب‬ ‫با‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬ ‫مقادیر‬ ‫این‬‫ه‬ ‫گرفت‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫فشاری‬ ‫محدوده‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫تغییرات‬‫ن‬ ‫اند‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫فشار‬ ‫ترین‬ ‫کم‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬.‫یک‬ ‫برای‬ ‫یعنی‬‫محدوده‬ ‫فشاری‬𝑃1‫تا‬𝑃2‫نوشت‬ ‫توان‬ ‫می‬: (7-3) (𝑉 𝑟𝑒𝑙)1− 𝑉 𝑟𝑒𝑙 2 𝑃1−𝑃2 −1 (𝑉 𝑟𝑒𝑙)2 =𝐶 𝑜 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 102
  84. 84. ‫آزمایشگاهی‬ ‫آنالیز‬: ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 103
  85. 85. ‫نف‬ ‫متوسط‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬‫ت‬ ‫جدول‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫شده‬ ‫محاسبه‬ ‫مقادیر‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬2-3‫تراکم‬ ، ‫فشاری‬ ‫محدوده‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫متوسط‬ ‫پذیری‬2000‫تا‬2500 Psi‫را‬ ‫کنید‬ ‫محاسبه‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 104
  86. 86. ‫نف‬ ‫متوسط‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬‫ت‬ ‫معادله‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬7-3‫اسالید‬ ‫در‬29 𝑝𝑠𝑖−1 10−6 19.43×= 0.9890−0.9987 2500−2000 −1 0.9987 =𝐶 𝑜 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 105
  87. 87. .1‫صفحه‬116‫تا‬124Q922+RFP Main Source Fa [Hand Res Eng Ch 1, 2, 3 & 15]
  88. 88. ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ ‫مدرس‬:‫اعلمی‬ ‫حسین‬‫نیا‬ H.AlamiNia@Gmail.Com 900236678.‫پور‬ ‫عالمی‬.‫حامد‬.h.alamipoor@yahoo.com
  89. 89. ‫مقدمه‬ 2.‫اولیه‬ ‫آزمایشات‬ 3.‫روتین‬ ‫آزمایشات‬ 4.‫مخصوص‬ ‫آزمایشات‬ 5.‫ترکیب‬ ‫انبساط‬ ‫آزمایشات‬-‫ثابت‬ 6.‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬(‫تبخیر‬)‫تفاضلی‬
  90. 90. ‫مقدمه‬ ‫فش‬ ‫در‬ ‫آنها‬ ‫حجمی‬ ‫عملکرد‬ ‫بررسی‬ ‫و‬ ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫توصیف‬ ‫برای‬‫ار‬ ‫دقیق‬ ‫آزمایشات‬ ‫انجام‬ ،‫مختلف‬ ‫های‬PVT‫فازی‬ ‫تعادلی‬ ‫رفتار‬ ‫مطالعه‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫اهمیت‬ ‫حائز‬ ‫سیاالت‬ ‫این‬.‫های‬ ‫روش‬ ،‫راستا‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫ا‬ ‫سیاالت‬ ‫این‬ ‫های‬ ‫نمونه‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫را‬ ‫مختلفی‬ ‫آزمایشگاهی‬‫نجام‬ ‫داد‬.‫رو‬ ‫نوع‬ ‫سه‬ ‫است‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫که‬ ‫اطالعاتی‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ،‫کلی‬ ‫بطور‬‫ش‬ ‫گیرند‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫آزمایشگاهی‬ ‫های‬. ‫م‬ ‫سیال‬ ‫ترکیب‬ ‫آزمایشگاهی‬ ‫بررسی‬ ‫در‬ ‫اهمیت‬ ‫حائز‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫یکی‬‫خزن‬ ‫بگ‬ ‫قرار‬ ‫شرایطی‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫آزمایش‬ ‫مورد‬ ‫سیال‬ ‫نمونه‬ ‫که‬ ،‫است‬ ‫این‬‫یرد‬ ‫باشد‬ ‫مخزن‬ ‫اولیه‬ ‫شرایط‬ ‫به‬ ‫نزدیک‬ ‫که‬. ‫شناخ‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫ترکیب‬ ‫تعیین‬ ‫آزمایشات‬ ،‫گذشته‬ ‫در‬‫ت‬ ‫آن‬ ‫ترکیب‬(‫تا‬ ‫متان‬ ‫میزان‬ ‫بصورت‬‫هگزان‬)‫و‬ ‫گرفت‬ ‫می‬ ‫انجام‬‫هپت‬‫ان‬‫و‬ ‫اجزا‬‫سنگینتر‬‫دان‬ ‫و‬ ‫مولکولی‬ ‫وزن‬ ‫با‬ ‫واحد‬ ‫برش‬ ‫یک‬ ‫بصورت‬ ‫آن‬ ‫از‬‫سیته‬ ‫شدند‬ ‫می‬ ‫بیان‬ ‫متوسط‬. ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 111
  91. 91. ‫روتین‬ ‫و‬ ‫اولیه‬ ‫آزمایشات‬ ‫معمول‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫آزمایشات‬ ‫این‬ ‫هیدروکرب‬ ‫سیال‬ ‫توصیف‬ ‫برای‬‫نی‬ ‫معموال‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫می‬ ‫انجام‬ ‫مخزن‬ ‫است‬ ‫زیر‬ ‫آزمایشات‬ ‫شامل‬: 1-‫سیال‬ ‫ترکیبی‬ ‫آنالیز‬ 2-‫ترکیب‬ ‫انبساط‬ ‫آزمایش‬– ‫ثابت‬ 3-‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬ 4-‫تفکیک‬ ‫دستگاه‬ ‫آزمایش‬ ‫کننده‬ 5-‫حجم‬ ‫تخلیه‬ ‫آزمایش‬-‫ثابت‬ ‫باش‬ ‫می‬ ‫ساده‬ ‫آزمایش‬ ‫نوع‬ ‫این‬‫د‬ ‫آزمایشگاه‬ ‫در‬ ‫معمول‬ ‫بطور‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫عملیاتی‬ ‫مناطق‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫های‬ ‫انجام‬ ،‫دارند‬ ‫قرار‬ ‫ها‬ ‫چاه‬ ‫نزدیک‬ ‫شود‬ ‫می‬.‫معموال‬ ‫آزمایشات‬ ‫این‬ ‫وزن‬ ‫تعیین‬ ‫های‬ ‫روش‬ ‫شامل‬ ‫نفت‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫نسبت‬ ‫و‬ ‫مخصوص‬ ‫باش‬ ‫می‬ ‫هیدروکربنی‬ ‫سیاالت‬‫ند‬. ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 113
  92. 92. ‫مخصوص‬ ‫آزمایشات‬ ‫شوند‬ ‫می‬ ‫انجام‬ ‫خاص‬ ‫موارد‬ ‫برای‬ ‫آزمایشات‬ ‫این‬.‫تحت‬ ‫مخزن‬ ‫یک‬ ‫اگر‬ ‫ب‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫گاز‬ ‫بازگردانی‬ ‫برنامه‬ ‫یک‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫گاز‬ ‫امتزاجی‬ ‫تزریق‬‫این‬ ،‫اشد‬ ‫داد‬ ‫انجام‬ ‫مخزن‬ ‫این‬ ‫سیال‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫را‬ ‫آزمایشات‬: ‫الف‬)‫باریک‬ ‫لوله‬ ‫آزمایش‬ ‫ب‬)‫تورمی‬ ‫آزمایش‬ ‫آزمایشات‬ ‫بررسی‬ ‫بحث‬ ‫این‬ ‫ارائه‬ ‫از‬ ‫هدف‬PVT‫استفاده‬ ‫موارد‬ ‫تشریح‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫آنها‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫گزارشات‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫اطالعات‬ ‫از‬. ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 115
  93. 93. ‫ترکیب‬ ‫انبساط‬ ‫آزمایشات‬-‫ثابت‬ ‫ترکیب‬ ‫انبساط‬ ‫آزمایش‬ ‫معموال‬-‫خ‬ ‫نفت‬ ‫های‬ ‫نمونه‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫ثابت‬‫یا‬ ‫ام‬ ‫فشار‬ ‫روابط‬ ‫سازی‬ ‫شبیه‬ ‫منظور‬ ‫به‬ ‫میعانی‬ ‫گاز‬-‫ها‬ ‫سیستم‬ ‫حجم‬‫ی‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫انجام‬ ‫هیدروکربنی‬.‫خ‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬‫واص‬ ‫نمود‬ ‫تعیین‬ ‫را‬ ‫زیر‬: 1-‫اشباع‬ ‫فشار‬(‫شبنم‬ ‫نقطه‬ ‫فشار‬ ‫یا‬ ‫حباب‬ ‫نقطه‬ ‫فشار‬) 2-‫اش‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫های‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫فازی‬ ‫تک‬ ‫سیال‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬‫باع‬ 3-‫گاز‬ ‫فاز‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬ ‫ضریب‬ 4-‫فشار‬ ‫از‬ ‫تابعی‬ ‫بصورت‬ ‫هیدروکربن‬ ‫کل‬ ‫حجم‬ ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 117
  94. 94. ‫ترکیب‬ ‫انبساط‬ ‫آزمایشات‬-‫ثابت‬ ‫فشاری‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫محفظه‬ ‫یک‬ ‫درون‬ ‫را‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫ابتدا‬ ‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫دهند‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫مخزن‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬(‫قسمت‬A)‫به‬ ‫مرحله‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫کاهش‬ ‫فشار‬ ،‫محفظه‬ ‫از‬ ‫جیوه‬ ‫کردن‬ ‫خارج‬ ‫با‬ ‫مرحله‬ ‫هیدروکربن‬ ‫کل‬ ‫حجم‬ ‫تغییرات‬(Vt)‫اندازه‬ ‫فشار‬ ‫کاهش‬ ‫مرحله‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬ ،‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫خالل‬ ‫در‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫گیری‬(‫ی‬ ‫حباب‬ ‫فشار‬‫ا‬ ‫شبنم‬ ‫فشار‬)‫حجم‬ ‫و‬‫متناظر‬‫و‬ ‫شده‬ ‫ثبت‬ ‫آن‬ ‫با‬‫بعنوان‬‫مبنا‬ ‫حجم‬(Vt) ‫گیرد‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬(‫قسمت‬c)‫سیستم‬ ‫حجم‬ ،‫ادامه‬ ‫در‬ ‫فش‬ ‫از‬ ‫تابعی‬ ‫بصورت‬ ‫و‬ ‫مبنا‬ ‫حجم‬ ‫از‬ ‫نسبی‬ ‫بصورت‬ ‫هیدروکربن‬‫ثبت‬ ‫ار‬ ‫گردد‬ ‫می‬.‫نسبی‬ ‫حجم‬ ،‫مبنا‬ ‫حجم‬ ‫به‬ ‫هیدروکربن‬ ‫حجم‬ ‫نسبت‬ ‫این‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫تعریف‬ ‫چنین‬ ‫ریاضی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫نامیده‬: ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 118
  95. 95. ‫ترکیب‬ ‫انبساط‬ ‫آزمایشات‬-‫ثابت‬ Vrel= 𝑉𝑡 𝑉𝑠𝑎𝑡 Vrel=‫حجم‬‫نسبی‬ Vt=‫حجم‬‫کل‬ ‫هیدروکربن‬ Vsat=‫حجم‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫هیدروژن‬ ‫اشباع‬ ‫ف‬ ‫در‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫معادله‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬‫شار‬ ‫برابر‬ ‫اشباع‬1‫بود‬ ‫خواهد‬.‫نام‬ ‫با‬ ‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫فشار‬ ‫روابط‬ ‫آزمایش‬ ‫مانند‬ ‫مختلفی‬ ‫های‬- ‫انبس‬ ‫و‬ ‫آنی‬ ‫تبخیر‬ ،‫آنی‬ ‫تفکیک‬ ،‫حجم‬‫اط‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫شناخته‬ ‫آنی‬.‫است‬ ‫ذکر‬ ‫به‬ ‫الزم‬ ‫هیدروکربن‬ ‫هیچگونه‬ ‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬‫از‬ ‫ی‬ ‫گل‬ ‫ترکیب‬ ‫و‬ ‫گردد‬ ‫نمی‬ ‫خارج‬ ‫محفظه‬ ‫همان‬ ‫در‬ ‫محفظه‬ ‫در‬ ‫هیدروکربنی‬ ‫مخلوط‬ ‫ماند‬ ‫می‬ ‫باقی‬ ‫ثابت‬ ‫اولیه‬ ‫حالت‬. ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 119
  96. 96. ‫ترکیب‬ ‫انبساط‬ ‫آزمایشات‬-‫ثابت‬ ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 120
  97. 97. ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬(‫تبخیر‬)‫تفاضلی‬ ‫بطور‬ ‫شده‬ ‫آزاد‬ ‫گاز‬ ،‫فشار‬ ‫کاهش‬ ‫مرحله‬ ‫هر‬ ‫در‬ ،‫تفاضلی‬ ‫فرآیند‬ ‫در‬ ‫رس‬ ‫تعادل‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫بودن‬ ‫تماس‬ ‫در‬ ‫اجازه‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫جدا‬ ‫سیستم‬ ‫از‬ ‫پیوسته‬‫یدن‬ ‫شود‬ ‫نمی‬ ‫داده‬ ‫نفت‬ ‫با‬ ‫شده‬ ‫آزاد‬ ‫گاز‬ ‫فاز‬.‫فرآی‬ ‫در‬ ،‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬‫ند‬ ‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫متغییر‬ ‫هیدروکربن‬ ‫کل‬ ‫ترکیب‬ ‫تفکیک‬. ‫زی‬ ‫اطالعات‬ ‫به‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫تفاضلی‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬‫ر‬ ‫کرد‬ ‫پیدا‬ ‫دسترسی‬: 1-‫فشار‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫نفت‬ ‫در‬ ‫محلول‬ ‫گاز‬ ‫مقدار‬ 2-‫فشار‬ ‫از‬ ‫تابعی‬ ‫بصورت‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬ ‫کاهش‬ ‫میزان‬ 3-‫ضریب‬ ،‫شده‬ ‫آزاد‬ ‫گاز‬ ‫ترکیب‬ ‫مانند‬ ‫گاز‬ ‫مهم‬ ‫خصوصیات‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫گاز‬ ‫مخصوص‬ ‫وزن‬ ‫و‬ ‫پذیری‬ ‫تراکم‬ 4-‫فشار‬ ‫از‬ ‫تابعی‬ ‫بصورت‬ ‫مانده‬ ‫باقی‬ ‫نفت‬ ‫دانسیته‬‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 122
  98. 98. ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬(‫تبخیر‬)‫تفاضلی‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬‫تفاضی‬‫س‬ ‫تفکیک‬ ‫روش‬ ‫بهترین‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ،‫مخزن‬ ‫یال‬ ‫شرای‬ ‫در‬ ‫هیدروکربنی‬ ‫های‬ ‫سیستم‬ ‫جریانی‬ ‫رفتار‬ ‫سازی‬ ‫شبیه‬ ‫و‬‫اشباع‬ ‫ط‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫شناخته‬ ‫گاز‬ ‫بحرانی‬.‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫مشاهده‬ ،‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫در‬‫به‬ ‫بر‬ ‫بحرانی‬ ‫اشباع‬ ‫مقدار‬ ‫به‬ ‫شده‬ ‫آزاد‬ ‫گاز‬ ‫اشباع‬ ‫درصد‬ ‫اینکه‬ ‫محض‬،‫سد‬ ‫ب‬ ‫محلول‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫نفتی‬ ‫ترک‬ ‫و‬ ‫یافتن‬ ‫جریان‬ ‫به‬ ‫شروع‬ ‫گاز‬ ‫این‬‫وده‬ ‫کند‬ ‫می‬ ‫است‬.‫تحر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫واقعیت‬ ‫این‬ ‫دهنده‬ ‫نشان‬ ‫مسئله‬ ‫این‬‫ک‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫نفت‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫گاز‬ ‫پذیری‬.‫د‬ ‫قرار‬ ‫با‬ ‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫انجام‬‫ادن‬ ‫محفظه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫مخزن‬ ‫نفت‬ ‫نمونه‬PVT‫و‬ ‫حباب‬ ‫فشار‬ ‫شرایط‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫گردد‬ ‫می‬ ‫شروع‬ ‫مخزن‬ ‫دمای‬. ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 123
  99. 99. ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬(‫تبخیر‬)‫تفاضلی‬ ‫فشار‬ ‫مرحله‬ ‫به‬ ‫مرحله‬ ،‫شده‬ ‫داده‬ ‫نشان‬ ‫زیر‬ ‫شکل‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫همانگونه‬ ‫محفظه‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫شده‬ ‫آزاد‬ ‫گاز‬ ،‫مرحله‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫کاهش‬ ‫سیستم‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫استاندارد‬ ‫شرایط‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫حجم‬ ‫و‬ ‫نموده‬ ‫خارج‬. ‫باقیمانده‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬ ،‫این‬ ‫بر‬ ‫عالوه‬(Vl)‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫مرحله‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫شود‬ ‫می‬.‫باقیمان‬ ‫نفت‬ ‫ترکیب‬ ‫مرحله‬ ‫به‬ ‫مرحله‬ ،‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬‫ده‬ ‫گردد‬ ‫می‬ ‫کمتر‬ ‫آن‬ ‫سبک‬ ‫اجزا‬ ‫درصد‬ ‫و‬ ‫گردیده‬ ‫تغییر‬ ‫دستخوش‬. ‫دستور‬‫العمل‬‫فشار‬ ‫به‬ ‫فشار‬ ‫رسیدن‬ ‫تا‬ ‫فوق‬‫اتمسفریک‬‫ی‬ ‫ادامه‬‫در‬ ‫و‬ ‫افته‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫باقیمانده‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬ ‫پایان‬‫اتمسفریک‬‫ش‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬‫به‬ ‫و‬ ‫ده‬ ‫دمای‬ ‫در‬ ‫حجم‬60‫شود‬ ‫می‬ ‫تبدیل‬ ‫فارنهایت‬ ‫درجه‬. ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 124
  100. 100. ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬(‫تبخیر‬)‫تفاضلی‬ ‫که‬ ،‫تفاضلی‬ ‫حجمی‬ ‫ضریب‬‫ب‬‫ه‬ ‫ن‬ ‫نفت‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫ضریب‬ ‫آن‬‫یز‬ ‫می‬ ‫گفته‬‫شود‬.‫مراحل‬ ‫همه‬ ‫در‬ ‫تقسی‬ ‫با‬ ‫فشار‬ ‫کاهش‬ ‫مختلف‬‫م‬ ‫ثبت‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬‫شده‬(VL)‫بر‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬‫باقیمانده‬(Vsc) ‫محاسبه‬‫شود‬ ‫می‬: Bod= 𝑉𝑙 𝑉𝑠𝑐 ‫تفاضلی‬ ‫نفت‬ ‫به‬ ‫گاز‬ ‫نسبت‬‫نیز‬ ‫گ‬ ‫حجم‬ ‫تقسیم‬ ‫با‬ ‫مرحله‬ ‫هر‬ ‫در‬‫از‬ ‫باقیماند‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬ ‫به‬ ‫محلول‬‫ه‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫محاسبه‬.‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 125
  101. 101. ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬(‫تبخیر‬)‫تفاضلی‬ ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 126
  102. 102. ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬(‫تبخیر‬)‫تفاضلی‬ ‫انحراف‬ ‫ضریب‬ ‫مقادیر‬ ‫گاز‬(‫ضریب‬z)‫ستون‬ ‫در‬ ‫که‬6 ‫ضریب‬ ‫دهنده‬ ‫نشان‬ ‫شده‬ ‫آورده‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫تفکیک‬ ‫گاز‬ ‫انحراف‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫خاص‬ ‫فشار‬ ‫تفکیک‬ ‫گاز‬ ‫حجم‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫محاسبه‬ ‫زیر‬ ‫رابطه‬ ‫توسط‬ ‫شده‬ ‫شود‬ ‫می‬: ‫ستون‬C‫دهنده‬ ‫نشان‬ ‫جدول‬ ‫در‬ ‫کل‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ ‫ای‬(Btd)‫می‬ ‫زیر‬ ‫معادله‬ ‫بوسیله‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫تعریف‬: Btd=Bod+(Rsdb-Rsd)Bg Btg=‫کل‬ ‫نسبی‬ ‫حجم‬ Bg=‫گاز‬ ‫حجمی‬ ‫ضریب‬ ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 127
  103. 103. ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬(‫تبخیر‬)‫تفاضلی‬ ‫ستون‬7‫جدول‬ ‫در‬‫ضریب‬ ‫شامل‬ ‫بوسی‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫گاز‬ ‫حجمی‬‫له‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫تعریف‬ ‫زیر‬: Bg= 𝑃𝑠𝑐 𝑇𝑠𝑐 * 𝑍𝑇 𝑃 Bg=‫گاز‬ ‫حجمی‬ ‫ضریب‬ 𝐹𝑇3 𝑆𝐶𝐹 T=‫دما‬.R P=‫محفظه‬ ‫فشار‬.psia T=‫استاندارد‬ ‫دمای‬.R P=‫استاندارد‬ ‫فشار‬.psia Z= 𝑃𝑉 𝑇 ∗ 𝑇𝑠𝑐 𝑃∗𝑉  V=‫در‬ ‫شده‬ ‫تفکیک‬ ‫گاز‬ ‫حجم‬ ‫محفظه‬PVT‫در‬‫فشار‬P‫و‬ ‫دمای‬T Vsc=‫د‬ ‫شده‬ ‫تفکیک‬ ‫گاز‬ ‫حجم‬‫ر‬ ‫استاندارد‬ ‫شرایط‬ ‫بهار‬93 ‫یک‬ ‫حفاری‬ ‫مهندسی‬ ‫درس‬ 128
  104. 104. .11.‫احمد‬ ‫طارق‬ ‫کتاب‬ ‫ترجمه‬.‫سیالوی‬ ‫رحیم‬ ‫ترجمه‬-1386
  105. 105. ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ ‫مدرس‬:‫اعلمی‬ ‫حسین‬‫نیا‬ H.AlamiNia@Gmail.Com 900236678.‫پور‬ ‫عالمی‬.‫حامد‬.h.alamipoor@yahoo.com
  106. 106. ‫مقدمه‬ 2.‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایشات‬ 3.‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫شرایط‬ ‫به‬ ‫تفاضلی‬ ‫های‬ ‫داده‬ ‫تصیح‬
  107. 107. ‫مقدمه‬ ‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایشات‬ ‫آنجام‬ ‫از‬ ‫هدف‬،‫نحوه‬ ‫نمودن‬ ‫مشخص‬ ‫هنگ‬ ‫در‬ ‫مخزن‬ ‫سیال‬ ‫حجمی‬ ‫رفتار‬ ‫تغییرات‬ ‫حجمی‬ ‫رفتار‬ ‫تغییرات‬‫ام‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫دستگاه‬ ‫چند‬ ‫یا‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫عبور‬. ‫دما‬ ‫شرایط‬ ‫تابع‬ ‫شدت‬ ‫به‬ ‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫نتایج‬‫وفشار‬‫تجهیزات‬‫ود‬‫ستگاه‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫های‬. ‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬ ‫انجام‬ ‫هدف‬ ‫ترین‬ ‫عمده‬،‫ال‬ ‫اطالعات‬ ‫شناخت‬‫زم‬ ‫الزم‬‫آزمایشگهی‬‫تفکیک‬ ‫شرایط‬ ‫ترین‬ ‫بهینه‬ ‫حصول‬ ‫منظور‬ ‫به‬‫سطح‬ ‫در‬ ‫تول‬ ‫نفت‬ ‫میزان‬ ‫بتوان‬ ‫شرایط‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫بطوری‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫زمین‬‫در‬ ‫یدی‬ ‫رساند‬ ‫حداکثر‬ ‫به‬ ‫ذخیره‬ ‫تانک‬. ‫این‬ ‫بر‬ ‫عالوه‬،‫منا‬ ‫بطور‬ ‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایش‬ ‫نتایج‬ ‫چنانچه‬‫با‬ ‫سب‬ ‫شوند‬ ‫ادغام‬ ‫تفاضلی‬ ‫تفکیک‬ ‫نتایج‬،‫متوسط‬ ‫مقادیر‬ ‫توان‬ ‫می‬‫برای‬ ‫ی‬ ‫پارامترهای‬PVT‫نفت‬ ‫مهندسی‬ ‫محاسبات‬ ‫در‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬(Bo،Rs، ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 134
  108. 108. ‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایشات‬ ‫محفظه‬ ‫یک‬ ‫درون‬ ‫نفت‬ ‫نمونه‬ ‫ابتدا‬ ‫آزمایش‬ ‫این‬ ‫در‬PVT‫ودر‬‫شرایط‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫مخزن‬ ‫دمای‬ ‫و‬ ‫اشباع‬ ‫فشار‬. ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫نفت‬ ‫نمونه‬ ‫این‬ ‫حجم‬V‫می‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬‫شود‬.‫سپس‬‫این‬ ‫فرآ‬ ‫تحت‬ ‫آزمایشگاهی‬ ‫ای‬ ‫مرحله‬ ‫چند‬ ‫سیستم‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫نمونه‬‫یند‬ ‫گیرد‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫تفکیک‬. ‫آزمایشگاهی‬ ‫شرایط‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫کار‬ ‫روش‬،‫نمو‬‫نه‬ ‫د‬ ‫فشار‬ ‫که‬ ‫بطوری‬ ‫گذراند‬ ‫می‬ ‫را‬ ‫تفکیک‬ ‫مرحله‬ ‫سه‬ ‫تا‬ ‫یک‬ ‫نفت‬‫هر‬ ‫ر‬ ‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫کمتر‬ ‫قبل‬ ‫مرحله‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫مرحله‬. ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 136
  109. 109. ‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایشات‬ ‫پایان‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫تفکیک‬ ‫نفت‬ ‫از‬ ‫فشار‬ ‫کاهش‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫گازی‬‫هر‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫مخصوص‬ ‫وزن‬ ‫و‬ ‫حجم‬ ‫و‬ ‫جداگشته‬ ‫دستگاه‬ ‫درون‬ ‫از‬ ‫مرحله‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫استاندارد‬ ‫شرایط‬. ‫تفکیک‬ ‫مرحله‬ ‫آخرین‬ ‫در‬ ‫مانده‬ ‫باقی‬ ‫نفت‬ ‫حجم‬(‫ش‬ ‫ایفاکننده‬ ‫که‬‫ریط‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫ذخیره‬ ‫تانک‬)‫عنوان‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬v‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫شود‬ ‫می‬. ‫حجمی‬ ‫ضریب‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫های‬ ‫داده‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫نمود‬ ‫محاسبه‬ ‫چنین‬ ‫را‬ ‫گاز‬ ‫حاللیت‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 137
  110. 110. ‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫آزمایشات‬ Bofb=‫در‬ ‫نفت‬ ‫حجمی‬ ‫ضریب‬ ‫حباب‬ ‫فشار‬ Rsfb=‫به‬ ‫محلول‬ ‫گاز‬ ‫نسبت‬ ‫نفت‬(‫نفت‬ ‫در‬ ‫گاز‬ ‫حاللیت‬) V=‫از‬ ‫که‬ ‫گازی‬ ‫کل‬ ‫حجم‬ ‫کننده‬ ‫تفکیک‬ ‫های‬ ‫دستگاه‬‫جدا‬ ‫است‬ ‫شده‬ Bofb= 𝑉𝑠𝑎𝑡 𝑉𝑜 𝑠𝑡 Rsfb= 𝑉𝑔 𝑠𝑐 𝑉𝑜 𝑠𝑡 ‫بهار‬93 ‫مخزن‬ ‫سیاالت‬ ‫خواص‬ ‫درس‬ 138

×