Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

2018mei - Artikel Biobased Bouwen schaalt op - S&A 2-2018

71 vues

Publié le

Bestuurslid Peter Fraanje was mede-organisator van het congres The Biobased R/evolution #2 (17 april Building Holland) dat geheel in het teken stond van de opschaling van biobased bouwen en ontwerpen.
Hier de samenvatting van deze meeting uit de editie 'Duurzaam Bouwen' van Stedebouw & Architectuur (2-2018).

Publié dans : Technologie
  • Soyez le premier à commenter

  • Soyez le premier à aimer ceci

2018mei - Artikel Biobased Bouwen schaalt op - S&A 2-2018

  1. 1. 40 M oderator van het congres Atto Harsta (Aldus Bouwinnovatie en Bouwcampus) was in zijn introductie positief over de positie van biobased bouwen nu en zeker ook in de toekomst. “Alle seinen staan op groen voor biobased bouwen. Dat heeft alles te maken met de drie transities waar we nu middenin zitten. We hebben te maken met een grondstoffentransitie, een energietransitie en een gezondsheidstransitie. Die drie moeten integraal worden opgepakt en benaderd, want de ene transitie is niet los te zien van de andere. Wanneer we met z’n allen kiezen voor zo’n integrale benadering – eigenlijk is dat de enige weg – dan betekent dat een enorme boost voor biobased bouwen. Want biobased helpt je om in al die transities maximaal te sco- ren.” Industrieel, flexibel, demontabel Peter Fraanje, bestuurslid Booosting, liet zien dat het aandeel van biobased de afgelopen jaren al flink is toegenomen. En dat zal alleen maar verder groeien, als we invulling willen geven aan de opgaven uit de Transitieagenda Circulaire Bouweconomie. Fraanje citeerde uit die agenda: "We moeten zorgen dat grondstoffen in de bouw zoveel mogelijk behouden blijven en meer gebruik wordt gemaakt van biobased materialen. Met als einddoel een compleet circulaire bouw in 2050.” Fraanje wees op de verschillende kansrijke bio- based materialen en producten: hout (kappen, kozijnen, deuren, trappen, en platen) maar ook houtskeletbouw, kruislaaghout, en verduurzaamd hout, vlas, riet, hennep, strobalen, schelpen, papier en vegetatiedak. Veel van deze produc- ten zijn inmiddels uit de marge op weg naar mainstream, of daar al beland. Met name in de industriële woning- en componentenbouw ziet Fraanje een duidelijke trend omhoog. Hier liggen in de combinatie met BIM en CNC- gestuurde productie grote mogelijkheden met biobased maatwerk uit de fabriek, gaf hij aan. In dit kader noemde hij totaalconcepten zoals ZuiverWonen, van VolkerWessels, en Maskerade van Maarten van der Breggen. “Door in de B2B én B2C de marketing te wijzen op de bijzondere kwaliteiten die bij consumenten steeds zwaarder gaan wegen – ik denk dan aan gezondheid en comfort – kunnen deze en andere concepten snel marktaandeel verwerven. En zo bijdragen aan de verdere opschaling van biobased bouwen." Pluspunt van die industriële concepten is ook dat ze flexibel, demontabel en verplaatsbaar bouwen mogelijk maken, en dat ze licht zijn en snel geassembleerd kunnen worden. De oplos- singen en producten zijn er, bevestigde Fraanje. Maar voor opschaling is meer nodig: “Cruciaal is dat in biobased bouwen partners nauwer en in een vroeger stadium gaan samenwerken, tot en Biobased bouwen schaalt Alle seinen staan op groen voor biobased bouwen. Dat was een van de uitkomsten van het Congres The Biobased R/evolution #2 op 17 april in RAI Amster- dam. Na de eerste editie, vorig jaar mei in de Koepel- zaal in Tilburg, was nu het centrale thema: opscha- ling in biobased bouwen. Hotel Jakarta in Amsterdam, een ontwerp van SeARCH Architecten. Industriële houtbouw met CLT-modules van Gelijmde Houtconstructies Derix. Dagvoorzitter Atto Harsta: “Alle seinen op groen voor biobased bouwen.” The Biobased R/evolution #2
  2. 2. 41stedebouw & architectuur | nr. 2 | mei 2018 met de exploitatie en eindfase van het gebouw.” Deze opmerking liep als een rode draad door het congres. Biobased, en circulair bouwen in breder verband, moet je samen doen. Vier pitches In een serie van vier pitches kregen marktpartijen gelegenheid om de huidige stand in het aanbod van biobased materialen voor het voetlicht te brengen. Architect Maarten van der Breggen pitchte over Maskerade, het industrieel woning- bouwconcept in hout dat hij al lang in portfolio heeft en dat nu een opgang doormaakt met grootschalige woningbouwprojecten onder andere in Rotterdam. Monique de Vos, van Faay Wanden en Plafonds, overtuigde met een presentatie over de vlaswand, een proven en bekend product uit het leverings- programma van de prefab wandenfabrikant uit Vianen, maar nu ook beschikbaar in de vorm van plug&play kingsize prefab panelen die, voorzien van een waterwerende coating, bestand zijn tegen een Hollandse regenbui, wat de reikwijdte van deze industriële vlaspanelen weer extra vergroot. Johan Paul Borreman, van Gelijmde Houtconstructies Derix, producent van cross laminated houtcomponenten (CLT), een pro- duct dat in Nederland bekend is geworden door de Parasite (2001) van Korteknie Stuhlmacher Architecten op het dak van het Las Palmas gebouw, Wilhelminapier in Rotterdam. Sindsdien volgden diverse grootschalige projecten zoals – van recente datum - het negen verdiepingen tel- lende hotel Jakarta (ontwerp SeARCH), bestaande uit 176 X-LAM modules. Een tweede project, ook weer in Amsterdam: de nieuwbouw van Brouwerij De 7 Deugden van Kerste-Meijer architecten). Ook dit laatste project bestaat uit 200 m³ X-LAM modules, voor muren, vloeren en dakelementen. Borreman liet zien wat de mogelijkheden zijn van dit bijzondere product en bevestigde eens te meer de status van dit type houtconstructies als trendsettend bouwmateriaal. Bamboe en gemodificeerd hout kwamen aan bod in de laatste van de vier pitches, een presentatie door Pablo van der Lugt, van Moso internatio- nal, bamboe, en Accoya, gemodificeerd hout. Door laagwaardig hout op te waarderen naar hardhoutniveau krijgt toepassing van (lokaal) hout door Accoya een extra push. Het aandeel van bamboe verspreidt zich als een olievlek – maakte Van der Lugt duidelijk. Wie dat nog eens bevestigd wil zien kan terecht in het door hem geschreven (en samen met Jeroen van Oostveen, Materia, uitgegeven) boek Booming Bamboo, een overzicht van bamboe in architectuur en design. In dit boek onderstreept Van der Lugt dat er in de transitie naar een meer circulaire economie geweldige mogelijkheden zijn voor bamboe. Zeeland Na de pitches zoomde het programma in op Zeeland. Willem Böttger (lector biobased bouwen aan Avans Hogeschool in ’s-Hertogenbosch en Tilburg, en aan Hogeschool Zeeland in Vlissingen) introduceerde twee voorvechters van biobased bouwen in Zeeland: Richard van Bremen, senior beleidsmedewerker circulaire economie van de provincie Zeeland, en Taco Tuinwijk, architect/partner bij Rothuizen Architecten Stedenbouwkundigen. “In Zeeland zijn we niet zo van het voorschrij- ven.” Van Bremen legde uit wat de ambities zijn van de provincie. “We richten ons op regionale samenwerking van het mkb, veelal familiebe- drijven. Met een nadrukkelijke rol ook voor het onderwijs. Versterken van de regionale econo- mie en opschaling naar circulariteit zijn doel- stellingen van beleid, vervolgde Van Bremen. Bewustwording creëren, gericht en stimulerend beleid, het goede voorbeeld geven, leren van fou- ten, en inzetten op samenwerking noemde Van Bremen belangrijke stappen om dat doel te halen. De kern is ook in Zeeland samenwerking. Hij noemde Emergis, een van de Zeeuwse voorbeeld- projecten van circulair, biobased bouwen. Hier participeert de provincie in het ontwikkelteam, niet als voorschrijvende instantie. “We hebben de wijsheid niet in pacht. Het ontwikkelteam is een organisatievorm met gelijke inbreng van alle schaalt op Auteur: Wijnand Beemster duurzaam bouwen ‘Biobased helpt je maximaal te scoren in de grondstoffen- transitie, de energietransitie en de gezonds- heidstransitie’ Peter Fraanje vertelt over de opschaling van biobased bouwen door industrialisatie.
  3. 3. 43stedebouw & architectuur | nr. 2 | mei 2018 partners. Samenwerken op z’n Zeeuwse, niemand dicteert.” Aansluitend ging Taco Tuinwijk nader in op Emergis, zorgbouw in Goes, te realiseren in een combinatie van biobased en hergebruikte bouw- materialen (meer over dit project, zie pagina 14). Emergis komt niet uit de lucht vallen, zei Taco: “Bewustwording dat we anders moeten gaan bouwen is groeiende. Er ontstaat momentum voor circulariteit, voor biobased.” Onderwijs Willem Böttger, mede organisator van het con- gres, en naast docent ook directeur/eigenaar van NPSP, producent van biobased composieten, was vrijdag voorafgaand aan het congres officieel aangesteld als lector biobased bouwen aan de Hogeschool Zeeland. Zijn inaugurele rede kreeg in Amsterdam een replay. In samenwerking met bedrijven en studenten initieert het lectoraat praktijkgericht onderzoek op het gebied van biobased bouwen. Behalve toepassingsgericht wordt ook gewerkt aan wetenschappelijke onder- bouwing van milieuvoordelen en toegevoegde waarde die aan biobased materialen worden toegekend. Het lectoraat is druk met het testen van de geluidsabsorberende, antibacteriële, en thermo-hygrische eigenschappen van allerlei nieuwe biobased materialen. Druk ook met het ontwerpen, bouwen en monitoren van real-scale demonstratieprojecten zoals de biocomposiet- brug in Eindhoven, en een biobased pilotwoning te bewonen door studenten in Zeeland. Een belangrijke taak van het lectoraat is verder het begeleiden van bedrijven in hun zoektocht naar milieuvriendelijker materialen. Böttger riep de markt op om het lectoraat met projectvoorstel- len te bestoken. Bedrijven kunnen er terecht met opdrachten voor praktisch onderzoek. Wrap up In interactie met het publiek ontstond een leven- dige discussie over de vraag hoe biobased zich kan nestelen in de brede bouwstroom. Böttger: “De oplossingen en producten zijn er. Technisch is het mogelijk om biobased te bouwen maar om de opschaling echt een flinke zet te geven hebben we gericht beleid nodig en moet vooral ook de vraagkant gemobiliseerd. Opdrachtgevers, particuliere maar ook professionele opdrachtge- vers, die nadrukkelijk vragen naar biobased. En niet gelijk al bij het eerste nee ophouden met vragen – doorvragen!” Biobased bouwer Patrick Schreven, van ECO+BOUW, pleitte voor betere communicatie. “Onbekendheid met biobased is een probleem. Behalve bouwers kent ook het grote publiek de producten niet.” Böttger benadrukte nog eens het belang van de integrale benadering. “Alleen kijken naar energie is een gevaar.” Aldo Harsta: “Als we dat doen dan bouwen we de asbestwijken van de toekomst! Dat moet niet gebeuren. Dus integraal samen- werken door alle niveaus heen, zonder met het vingertje te wijzen. Materialen moet je keer op keer kunnen hergebruiken, ook materialen uit niet-hernieuwbare bron. Maar als je voor nieuw- bouw niet kunt volstaan met hergebruik kies dan wel voor aanvulling uit biobased bronnen. Bedenk dat de wereldbevolking over niet al te lange tijd 10 miljard mensen telt. De enige weg om de aarde onder die immense milieudruk nog leefbaar te houden is mondiale opschaling van grondstoffen uit hernieuwbare bronnen.” Zeeland is koploper in biobased bouwen. Links Willem Böttger, lector biobased bouwen Hogeschool Zeeland en Avans Hogeschool, midden Richard van Bremen, provincie Zeeland, en rechts architect Taco Tuinwijk. duurzaam bouwen Expositie biobased producten Tijdens de beurs Building Holland was in samenwerking met Stedebouw & Architectuur een door Peter Fraanje, Aldo Harsta en Willem Böttger gemaakte selectie van biobased materialen, producten en componenten te zien: • Maskerade® , biobased woningbouwconcept, Maarten van der Breggen, maarten@maskeradearchitecten.nl • Faay Vianen B.V., vlaswanden, Monique de Vos, moniquedevos@faay.nl • Gelijmde Houtconstructies Derix, Johan Paul Borreman, j.borreman@derix.nl • Moso international, bamboe, Pablo van der Lugt, pvanderlugt@moso.eu • NPSP, biocomposiet, Mark Lepelaar, mark.lepelaar@npsp.nl • Everuse, papierisolatie, Martijn Vinke, martijn@everuse.com • Accoya Pablo van der Lugt, pvanderlugt@moso.eu • Isohemp, Dirk Van Impe, dvi@isohemp.nl • Straw Block Systems, strobalenbouw, Pim Hondeveld, h.hondeveld@xs4all.nl • Homatherm, houtvezelisolatie, Dick van der Woude, dick@warmteplan • Foreco /NobelWood, biobased gemodificeerd hout, Leon de Haan, l.dehaan@foreco.nl • ProSuber, kurk gevelelementen, info@prosuber.com • Xyhlo, biobased verf, info@xyhlo.com • Isoschelp, schelpen vloerisolatie, Heleen Dingemanse, info@isoschelp.nl • Isobouw, biofoam, Gerard Sleegers, gerard.sleegers@isobouw.nl

×