Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηΜαρτυρίες 26 πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικ...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηΜαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών ...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη1. Εισαγωγή              Τα τελευταία χρόνι...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηδημοσιεύσεων και της έκτασης του κοινωνικού...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη τα εργαλεία δημιουργίας ιστότοπων (Wemble...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη              Η ιδιαίτερη σχέση και εμπειρί...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη«…υπήρχε και μια κινητοποίηση από τους πολύ...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηκοινωνικοποίησης και αλληλεπίδρασης με άτομ...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηείναι από τη φύση της ευχάριστη και προσφέρ...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξησυστηματικά στα πλαίσια της τάξης και οι οπ...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη4. Όλα τα προηγούμενα υπό προϋποθέσεις: στό...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηγια το πώς πρέπει να εργαστούν αλλά και υπο...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηΑνέφεραν, μάλιστα, ότι ιδιαίτερα οι νέοι εκ...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη             «Αυτό που θέλω να κάνω είναι ν...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη«Είναι κάποιοι εκπαιδευτικοί οι οποίοι αντι...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηέκθεσης των παιδιών τους στο διαδίκτυο. Οι ...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη«Αφού ολοκλήρωσαν τα παιδιά το συζητούσαμε ...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη«Ο καθένας μας πλέον δημιουργεί ένα προσωπι...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξημέσων (φωτογραφική, κινητό κτλ.). Συνήθως ο...
Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη            «Έπειτα υπάρχουν … τεχνικές λεπ...
Μαρτυρίες 26 πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη
Μαρτυρίες 26 πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη
Μαρτυρίες 26 πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη
Μαρτυρίες 26 πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη
Μαρτυρίες 26 πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη
Prochain SlideShare
Chargement dans…5
×

Μαρτυρίες 26 πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη

26 317 vues

Publié le

Τις περισσότερες φορές, οι μαθησιακές επιδράσεις του συμμετοχικού ιστού (web 2.0) στις διάφορες ερευνητικές αναφορές περιγράφονται σε ιδανικές συνθήκες, με συνέπεια να μην λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των πραγματικών εκπαιδευτικών περιβαλλόντων, τους περιορισμούς και τις αδυναμίες τους. Με τον τρόπο αυτό καταλήγουν να λειτουργούν ως εξιδανικευμένες προσεγγίσεις μάθησης, που είναι αδύνατο να υιοθετηθούν από την πλειοψηφία των εκπαιδευτικών. Βασιζόμενοι σε αυτήν την παρατήρηση, γίνεται αντιληπτό ότι είναι κρίσιμο α) να ανιχνευτούν τα «πραγματικά» μαθησιακά πλεονεκτήματα των Web 2.0 εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στο περιβάλλον της επίσημης εκπαίδευσης και β) να εντοπιστούν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καθηγητές και οι δάσκαλοι των ελληνικών σχολείων κατά την προσπάθειά ενσωμάτωσής τους στην διδασκαλία τους, ώστε στη συνέχεια να προταθούν κατάλληλες ενέργειες για την αντιμετώπισή τους. Για αυτό τον λόγο, σκοπό της συγκεκριμένης ερευνητικής εργασίας αποτελεί η συλλογή και ανάλυση μαρτυριών ενεργών εκπαιδευτικών κυρίως από τη πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, οι οποίοι ξεχώρισαν μέσα από την ενασχόλησή τους με τις web 2.0 τεχνολογίες και την δημιουργική χρήση τους στην εκπαιδευτική πρακτική τους.

Publié dans : Formation

Μαρτυρίες 26 πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη

  1. 1. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηΜαρτυρίες 26 πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών γιατην ένταξη του Web 2.0 στην τάξη Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος 2012 Παλαιγεωργίου Γιώργος, Γραμματικοπούλου Αθηνά, Νίκα Παναγιώτα Τεχνολογίες Κοινωνικής Δικτύωσης στην Εκπαίδευση – Μ.Π.Σ. - Τμήμα Πληροφορικής – Α.Π.Θ. [1]
  2. 2. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηΜαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών γιατην ένταξη του Web 2.0 στην τάξη Παλαιγεωργίου Γιώργος, Γραμματικοπούλου Αθηνά, Νίκα Παναγιώτα1 Τμήμα Πληροφορικής, ΑΠΘΠεριεχόμενα 1. Εισαγωγή .........................................................................................................................................................................................................3 2. Μεθοδολογία ..................................................................................................................................................................................................3 3. Η επίδραση στους μαθητές ......................................................................................................................................................................6 Οι μαθητές στο επίκεντρο της μάθησης ............................................................................................................................................6 Οι μαθητές δημιουργούν και εκφράζονται ......................................................................................................................................7 Οι μαθητές συνομιλούν με την κοινωνία ...........................................................................................................................................7 Οι μαθητές μαθαίνουν να συνεργάζονται .........................................................................................................................................8 Η μαθητική αλληλεπίδραση ξεπερνά το σχολείο ..........................................................................................................................9 Οι μαθητές έχουν χρόνο για να εκφραστούν ..................................................................................................................................9 Οι μαθητές νιώθουν πιο κοντά στους καθηγητές τους ........................................................................................................... 10 4. Όλα τα προηγούμενα υπό προϋποθέσεις: στόχοι-εργαλεία-εργασίες-υποστήριξη ................................................... 11 5. Η ενσωμάτωση δεν πραγματοποιείται χωρίς δυσκολίες… .................................................................................................... 14 Κουλτούρα και στάσεις περιβάλλοντος ......................................................................................................................................... 14 Ασυμβατότητα με το αναλυτικό πρόγραμμα και το σύστημα αξιολόγησης.................................................................. 16 Η ιδιαίτερη φύση των web 2.0 δραστηριοτήτων ....................................................................................................................... 17 H «ψηφιακή γενιά» δεν είναι τόσο έτοιμη! ................................................................................................................................... 18 Τεχνολογικά προβλήματα ..................................................................................................................................................................... 19 Έλλειψη καθοδήγησης και ευκαιριών κατάρτισης ................................................................................................................... 20 6. Web 2.0 εργαλεία: χρήσιμα και για την επαγγελματική εξέλιξη των εκπαιδευτικών ................................................ 20 7. Παροτρύνσεις προς συναδέλφους ..................................................................................................................................................... 22 Καλλιέργεια θετικής στάσης απέναντι στη τεχνολογία .......................................................................................................... 22 Καλλιέργεια θετικής στάσης απέναντι στη συμμετοχή και το διαμοιρασμό ................................................................ 22 Αντιμετώπιση του φόβου της έκθεσης προς τους μαθητές .................................................................................................. 23 Προσήλωση στους διδακτικούς στόχους....................................................................................................................................... 23 8. Συζήτηση ....................................................................................................................................................................................................... 23 Βιβλιογραφία ................................................................................................................................................................................................... 241 Η συγκεκριμένη έρευνα πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του μαθήματος «Τεχνολογίες Κοινωνικής Δικτύωσης στην Εκπαίδευση»(Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών, Τμήμα Πληροφορικής, ΑΠΘ, εαρινό εξάμηνο 2011) με τη συνδρομή όλων των φοιτητώντου μαθήματος (http://learn20.wikispaces.com). Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε στην ηλεκτρονικήδιεύθυνση gpalegeo@gmail.com [2]
  3. 3. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη1. Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια η διάχυση των Web 2.0 εργαλείων στην εκπαίδευση είναι γεγονός. Οι εκπαιδευτικοί επιλέγουν εργαλεία του συμμετοχικού ιστού και σχεδιάζουν νέου τύπου δραστηριότητες με σκοπό η μάθηση στο σχολικό περιβάλλον να γίνει πιο ενεργητική και ενδιαφέρουσα (An & Borthwick, 2010). Σ’ αυτό το πλαίσιο, οι μαθητές δεν θεωρούνται πλέον παθητικοί δέκτες πληροφοριών, αλλά ικανοί και αυτο-ρυθμιζόμενοι συμμετέχοντες (Borthwick et al., 2008). Η μάθηση μεταμορφώνεται σε μια δραστηριότητα «δικτύωσης», όπου ο μαθητευόμενος συνεργάζεται με ομότιμούς του και επαγγελματίες πέρα από τα στενά όρια της τάξης και του σχολείου του, δημιουργεί και μοιράζεται μαζί τους πληροφορίες, γνώσεις και προϊόντα, συμμετέχει, συνεργάζεται, αξιοποιεί, αξιολογεί και εκθέτει τη γνώμη του για τα δημιουργήματα των συμμαθητών του (Jenkins et al., 2006). Τις περισσότερες φορές, όμως, οι μαθησιακές επιδράσεις του συμμετοχικού ιστού στις διάφορες ερευνητικές αναφορές περιγράφονται σε ιδανικές συνθήκες, με συνέπεια να μην λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των πραγματικών εκπαιδευτικών περιβαλλόντων, τους περιορισμούς και τις αδυναμίες τους. Με τον τρόπο αυτό καταλήγουν να λειτουργούν ως εξιδανικευμένες προσεγγίσεις μάθησης, που είναι αδύνατο να υιοθετηθούν από την πλειοψηφία των εκπαιδευτικών. Βασιζόμενοι σε αυτήν την παρατήρηση, γίνεται αντιληπτό ότι είναι κρίσιμο α) να ανιχνευτούν τα «πραγματικά» μαθησιακά πλεονεκτήματα των Web 2.0 εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στο περιβάλλον της επίσημης εκπαίδευσης και β) να εντοπιστούν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καθηγητές και οι δάσκαλοι των ελληνικών σχολείων κατά την προσπάθειά ενσωμάτωσής τους στην διδασκαλία τους, ώστε στη συνέχεια να προταθούν κατάλληλες ενέργειες για την αντιμετώπισή τους. Για αυτό τον λόγο, σκοπό της συγκεκριμένης ερευνητικής εργασίας αποτελεί η συλλογή και ανάλυση μαρτυριών ενεργών εκπαιδευτικών κυρίως από τη πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, οι οποίοι ξεχώρισαν μέσα από την ενασχόλησή τους με τις web 2.0 τεχνολογίες και την δημιουργική χρήση τους στην εκπαιδευτική πρακτική τους.2. Μεθοδολογία Για την επίτευξη των στόχων μας, θεωρήσαμε ότι ήταν κρίσιμο το δείγμα μας να αποτελείται από «πρωτοπόρους» καθηγητές και δασκάλους, που έχουν ενσωματώσει σε πραγματικές συνθήκες web 2.0 εκπαιδευτικές δραστηριότητες στην τάξη τους. Κρίθηκε επίσης σημαντικό οι συγκεκριμένοι εκπαιδευτικοί να αξιοποιούν αντίστοιχα εργαλεία και για την επαγγελματική τους ανάπτυξη ώστε να έχουν ουσιαστική εξοικείωση μαζί τους. Πρώτο βήμα για την έρευνά μας αποτέλεσε η διαδικτυακή αναζήτηση με σκοπό την κατάρτιση μια εκτενούς λίστας με 60 καθηγητές κσι δασκάλους που διέθεταν ιστολόγια, λογαριασμούς σε υπηρεσίες μικρο-ιστολογίων και γενικότερα παρουσία στα κοινωνικά μέσα. Βάσει του περιεχομένου των [3]
  4. 4. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηδημοσιεύσεων και της έκτασης του κοινωνικού δικτύου του καθενός, η λίστα αυτήταξινομήθηκε και έπειτα στάλθηκαν προσκλήσεις συμμετοχής σε ατομική συνέντευξημέσω τηλεδιάσκεψης σε 35 εκπαιδευτικούς από όλη τη χώρα. 26 εκπαιδευτικοίσυμμετείχαν στην έρευνα, 16 άντρες και 10 γυναίκες. Από το σύνολο τωνεκπαιδευτικών 13 ήταν καθηγητές (5 πληροφορικοί, 4 φυσικοί, 2 μαθηματικοί, 1φιλόλογος, 1 θεολόγος), 11 ήταν δάσκαλοι και 2 εκπαιδευτικοί ξένων γλωσσών σειδιωτικά φροντιστήρια. Το σύνολο των εκπαιδευτικών είχαν πολυετή ενασχόληση μετην τεχνολογία, ενώ 6 είχαν το ρόλο του επιμορφωτή στις τελευταίες επιμορφώσειςεκπαιδευτικών.Οι συνεντεύξεις είχαν ημιδομημένο χαρακτήρα, διήρκησαν κατά μέσο όρο περίπου 40λεπτά και ηχογραφήθηκαν για περαιτέρω ανάλυση. Οι ερωτήσεις που τέθηκαν είχανως στόχο να εκμαιεύσουν τις εμπειρίες, τις στάσεις, τα προβλήματα και τις προτάσειςτων εκπαιδευτικών για την ενσωμάτωση web 2.0 εκπαιδευτικών δραστηριοτήτωνστην σχολική πραγματικότητα (π.χ. πως έχετε εντάξει τα εργαλεία web 2.0 στην τάξησας; μπορείτε να περιγράψετε μια αντίστοιχη εκπαιδευτική δραστηριότητα; ποιεςήταν οι αντιδράσεις των μαθητών σας; ποια η εκτίμησή σας για τα αποτελέσματα τηςδραστηριότητας; συναντήσατε γενικότερα εμπόδια κατά την πραγματοποίησηαντίστοιχων δραστηριοτήτων; σας προβλημάτισε η αποτελεσματικότητά τους;υπάρχει η ψηφιακή γενιά μαθητών που προσδοκά τέτοιες δραστηριότητες; ποιαεργαλεία Web 2.0 χρησιμοποιείτε συνήθως και γιατί; τι θα συνιστούσατε στουςσυναδέλφους σας; κτλ.). Οι συνεντεύξεις απομαγνητοφωνήθηκαν και στη συνέχειαπραγματοποιήθηκε θεματική ανάλυση για την εξαγωγή κεντρικών ζητημάτων απότους τρεις συγγραφείς της αναφοράς.Οι καθηγητές που αποτελούσαν το δείγμα μας, αποδείχθηκε ότι είχαν χρησιμοποιήσειμια εντυπωσιακή ποικιλία web 2.0 εργαλείων και αντίστοιχων διδακτικών σεναρίωνστην τάξη τους. Ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν web 2.0 εργαλεία τόσο για τη διδακτικήτους πρακτική όσο και την επαγγελματική τους ανάπτυξη και έδωσαν ωςπαραδείγματα εργαλείων τα ιστολόγια (Βlogger, Wordpress), τα κοινωνικά δίκτυα (Facebook, Linkedin, Classrom 2.0, Teachers 2.0), τα μικροιστολόγια (Twitter, Edmodo), τα διαδικτυακά εργαλεία παρουσιάσεων (Slideshare, Creezy, Stich, Prezi), τις υπηρεσίες κοινωνικών επισημάνσεων (Diigo, Delicious) τις υπηρεσίες διαδικτυακών ημερολογίων (Google calendar), τα εργαλεία ανάγνωσης RSS (Google Reader) τα εργαλεία δημιουργίας χρονοδιαγραμμάτων (Dipity, Timeline), τα εργαλεία διαχείρισης και αποθήκευσης προσωπικών και όχι μόνο αρχείων στο διαδίκτυο (Dropbox), τα εργαλεία συνεργατικής συγγραφής (Wikis, Google docs), [4]
  5. 5. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη τα εργαλεία δημιουργίας ιστότοπων (Wembley, Webnode), τα εργαλεία δημιουργίας ψηφιακών πολυμεσικών εργασιών (Animoto, Sumopaint, Creezy, OneTrueMedia), και παρουσιάσεων (Slideshare, Picasa, Flickr, MyPlick), τα σύννεφα λέξεων (Wordle), τα εργαλεία δημιουργίας ηλεκτρονικών αλληλεπιδραστικών αφισών (Glogster), τα εργαλεία podcasting, τα εργαλεία δημιουργίας κόμικ (Toondoo), δημιουργίας διαδικτυακών κουίζ (Hot Potatoes, Zoho Challenge, Quizmaker), τους ηλεκτρονικούς αλληλεπιδραστικούς πίνακες (Wallwisher) κτλ..Επιπλεόν, αναφέρθηκαν σε καινοτόμα διδακτικά σενάρια που εφάρμοσαν στηνπράξη, όπως τη δημιουργία μιας διαδικτυακής τηλεόρασης από μια τάξη παιδιών του δημοτικού που κατοικούν σε μια απομακρυσμένη περιοχή της χώρας, τη χρήση διαδικτυακών ιστολογίων για εξάσκηση του γραπτού λόγου στην αγγλική γλώσσα και την κινητροδότηση για επικοινωνία με μαθητές άλλων χωρών, τη χρήση ιστολογίων για τη συγγραφή των απόψεων των μαθητών για θέματα της καθημερινότητας που τους απασχολούν και για τη δημοσίευση των δραστηριοτήτων και των εργασιών τους, την αξιοποίηση παιχνιδιών του Facebook για τη βελτίωση του γραπτού και προφορικού λόγου και των μαθηματικών δεξιοτήτων, τη δημιουργία podcasts για την παρακολούθηση της προόδου των μαθητών στην εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας, τη χρήση wiki για τη συγγραφή συνεργατικών κειμένων, τη δημιουργία ιστοσελίδων σε κοινωνικά δίκτυα (facebook) για επικοινωνία- έκφραση των μαθητών αλλά και για δημοσίευση ανακοινώσεων για την τάξη και χρήσιμου εκπαιδευτικού υλικού, τη χρήση συνεργατικών εργαλείων εννοιολογικής χαρτογράφησης για την έκφραση των ιδεών των μαθητών ή για την αξιολόγηση της απόδοσής τους, τη χρήση εφαρμογών κοινωνικών επισημάνσεων για αναζήτηση και διαμοίραση πληροφοριών για το μάθημα, τη χρήση εργαλείων δημιουργίας συννέφων λέξεων για διδασκαλία γραμματικής και εύρεση συνωνύμων, τη χρήση συνεργατικών εργαλείων συγγραφής (google docs, wikis) για την υποβοήθηση της συνεργασίας ανάμεσα στους μαθητές κατά τη διάρκεια εργασιών και για δημιουργία ερωτηματολογίων αξιολόγησης του καθηγητή από τους μαθητές, τη δημιουργία διαδικτυακών αφισών για ενίσχυση της δημιουργικότητας και της γραπτής ικανότητας των μαθητών, κτλ. [5]
  6. 6. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη Η ιδιαίτερη σχέση και εμπειρία που είχαν οι συγκεκριμένοι εκπαιδευτικοί με web 2.0 εφαρμογές και σχετικές μαθησιακές δραστηριότητες, καθιστά ιδιαίτερα σημαντικές τις παρατηρήσεις και τις απόψεις τους. Οργανώσαμε τις στάσεις και τις απόψεις τους σε πέντε ενότητες: α) Επιδράσεις εκπαιδευτικών web 2.0 δραστηριοτήτων στους μαθητές β) Προϋποθέσεις για θετικά αποτελέσματα γ) Δυσκολίες ενσωμάτωσης αντίστοιχων δραστηριοτήτων σε πραγματικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα δ) Web 2.0 εργαλεία για την επαγγελματική εξέλιξη των εκπαιδευτικών ε) Παροτρύνσεις προς συναδέλφους.3. Η επίδραση στους μαθητές Οι εκπαιδευτικοί ήταν ιδιαίτερα θετικοί στην αξιολόγηση της επίδρασης που είχαν οι web 2.0 εκπαιδευτικές δραστηριότητες στους μαθητές τους. Οι μαθητές στο επίκεντρο της μάθησης Σύμφωνα με τους καθηγητές, η χρήση Web 2.0 τεχνολογιών υποστηρίζει τη σχεδίαση και την οργάνωση μαθητοκεντρικών δραστηριοτήτων, οι οποίες αποδίδουν στους μαθητές ενεργό ρόλο και τους καθιστούν υπεύθυνους για την οικοδόμηση της προσωπικής τους γνώσης. Αρκετοί εκπαιδευτικοί ανέφεραν πως μέσω αυτών των δραστηριοτήτων, οι μαθητές τους έμαθαν υιοθετώντας το ρόλο του ερευνητή και ανέπτυξαν την κριτική τους ικανότητα ώστε να μπορούν να επιλέγουν μέσα από την πληθώρα πληροφοριών και γνώσεων του διαδικτύου. Ακόμη πιο σημαντικό είναι όμως ότι αυξάνεται ο βαθμός δέσμευσής και εμπλοκής των μαθητών, αφού οι πιο ενεργές μορφές μάθησης ενισχύουν το ενδιαφέρον και τη συμμετοχή τους. Αυτό υποστηρίχθηκε και από το γεγονός ότι πολλοί καθηγητές παρατήρησαν τη δραστηριοποίηση και συμμετοχή μαθητών, που επιδείκνυαν μια αδιάφορη στάση στις παραδοσιακές μορφές διδασκαλίας. «Οι μαθητές πραγματικά συμμετέχουν ενεργά, το ευχαριστιούνται, το απολαμβάνουν, είναι κάτι το διαφορετικό, είναι αυτό που ζητάνε οι μαθητές συνήθως. Από το να είναι παθητικοί δέκτες, ενεργοποιούνται και έχουν κι αυτοί τη χαρά της συμμετοχής, της επικοινωνίας, κάνουν κάτι διαφορετικό». «Οι μαθητές ενθουσιάστηκαν, ένιωθαν ότι είναι ερευνητές, έβρισκαν πληροφορίες». «..σαφέστατα έχουν βελτιωθεί αρκετά γιατί πραγματικά συντελείται αυτή η λεγόμενη εμπλεκόμενη μάθηση. Οι μαθητές ενδιαφέρονται, κινητοποιούνται, συμμετέχουν». «Και τα παιδιά θέλουν να συμμετέχουν, παρακινούνται, το ενδιαφέρον τους δηλαδή είναι μεγαλύτερο και επίσης βλέπεις και ευχάριστες εκπλήξεις δηλαδή παιδιά που ποτέ δεν ενδιαφέρθηκαν καθόλου για τη φυσική, που δεν έχει μιλήσει ποτέ, στην πράξη, στα πρακτικά θέματα, μαθαίνουν με άλλο τρόπο και τα βλέπεις ότι μπαίνουν μέσα στο παιχνίδι». [6]
  7. 7. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη«…υπήρχε και μια κινητοποίηση από τους πολύ αδύναμους μαθητές, από μαθητέςπου δεν είχαν όρεξη, για παράδειγμα ένα κοριτσάκι δεν ήθελε καν να έρθει στοσχολείο…ήταν η πρώτη που ήθελε να συμμετέχει και πραγματικά πήγε πολύ καλά καιπιστεύω ότι κατέκτησε την έννοια των θεμάτων που με τα οποία είχαμε ασχοληθεί».«Το μάθημα τελείωνε χωρίς να το καταλάβουμε κι ήταν φανερό ότι κανένας δενβαριόταν και μάλιστα ήθελαν να διαρκούσε περισσότερο!»Οι μαθητές δημιουργούν και εκφράζονταιΣύμφωνα με τους ερωτηθέντες, η είσοδος των Web 2.0 τεχνολογιών στηνεκπαιδευτική διαδικασία δίνει στους μαθητές τη δυνατότητα να δημιουργήσουν τοδικό τους ψηφιακό περιεχόμενο, να εκφράσουν και να αναπαραστήσουν σκέψεις,ιδέες και λύσεις με μια πληθώρα εκφραστικών εργαλείων και να αποκτήσουν το ρόλοτου παραγωγού γνώσης. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη νέα γενιά,αφού δεν πρέπει να περιορίζεται στον ρόλο του καταναλωτή μαθησιακών πόρωναλλά αντίθετα να δράττει την ευκαιρία να προσφέρει και αυτή με την σειρά της, ναεκφράζεται μέσα από την ανάπτυξη των δικών της έργων και να κατανοήσει την αξίατης συνεισφοράς και της δημιουργίας. Μάλιστα, η συγκεκριμένη δημιουργικήδιαδικασία ενισχύει ιδιαίτερα την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση τωνεκπαιδευομένων, στοιχεία που δεν υποστηρίζονται ιδιαίτερα από τις σημερινέςεκπαιδευτικές πρακτικές.«Είμαστε σε μια εποχή που πιστεύω ότι αν μπορούμε να βοηθήσουμε το μαθητή σεκάτι, είναι εκτός από καταναλωτής των μέσων να γίνει δημιουργός και συ-δημιουργόςμαζί με τον εκπαιδευτικό. Είναι πάρα πολύ σημαντικό. Μια εργασία είναι διαφορετικόνα τη δώσει κάποιος απλώς σε σένα και διαφορετικό να τη μοιραστεί με όλους τουςάλλους μαθητές και με πολύ περισσότερους μέσα από ένα ιστολόγιο γιαπαράδειγμα».«Η προσπάθεια του ... σίγουρα αποτελεί μια εμπειρία για τους μαθητές και αύξησεκαι την αυτοπεποίθηση τους. Επίσης, τα παιδιά μάθαιναν με ευχάριστο τρόπο και ηόλη διαδικασία της μάθησης ήταν πολύ ενδιαφέρουσα για αυτά».«Όσον αφορά το blog, οι μαθητές δεν δίσταζαν να καταθέτουν και φλέγονταζητήματα. Οι μαθητές είχαν τον χρόνο να καθίσουν να σκεφτούν...»Οι μαθητές συνομιλούν με την κοινωνίαΠολλοί καθηγητές τόνισαν ότι η «ανοικτότητα» του Web 2.0 αποτελεί ένα από τακρισιμότερα χαρακτηριστικά του γιατί βοηθάει να μετασχηματιστεί ο χαρακτήρας τηςεκπαίδευσης σε πιο εξωστρεφή και κοινωνικό. Οι μαθητές καλούνται να συνδυάζουν,να συνθέτουν, να δημιουργούν περιεχόμενο και να το παρουσιάζουν σε έναπαγκόσμιο κοινό. Ταυτόχρονα, όμως, προσκαλούν το κοινό αυτό να τους δώσειανάδραση, να σχολιάσει και να επαναχρησιμοποιήσει το υλικό τους. Τα web 2.0εργαλεία και οι αντίστοιχες εκπαιδευτικές δραστηριότητες αποτελούν μέσα [7]
  8. 8. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηκοινωνικοποίησης και αλληλεπίδρασης με άτομα εκτός του σχολικού περιβάλλοντος.Τα εξωσχολικά υποκείμενα μπορούν να παρέχουν νέα και διαφορετικά ερεθίσματαγια την προσπάθεια των μαθητευόμενων, γεγονός που ωθεί τους μαθητές ναεμπλακούν περισσότερο και να επιμείνουν ώστε να παράγουν ποιοτικότεροαποτέλεσμα. Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να έρθουν σε επαφή μεάτομα με διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά, να καλλιεργήσουντην ενσυναίσθησή τους και ως αποτέλεσμα να μη νιώθουν απομονωμένοι ήαποκλεισμένοι στις τοπικές τους κοινωνίες.«Αυτή η διαδικασία της δημοσίευσης των εργασιών και των δραστηριοτήτων άρεσεπολύ στα παιδιά και τα ενθουσίασε, γιατί για αυτά αποτελούσε ένα μέσοκοινωνικοποίησης, αφού είχαν την ευκαιρία να δείξουν μέσω του ιστολογίου τιςεργασίες τους στην οικογένειά τους και τους φίλους τους, να επικοινωνήσουν και νααλληλεπιδράσουν και με άλλα άτομα μέσα από σχόλια και εντυπώσεις για τιςδραστηριότητές τους».«...οι εργασίες που έγιναν μέσα στην τάξη ανέβηκαν στο blog. Αυτό αποτέλεσε ένακίνητρο για τους μαθητές να δουλεύουν περισσότερο. Ήθελαν να είναι καλές οιεργασίες τους, να ανέβουν πάνω, ώστε μετά να μπουν οι ίδιοι να τις δουν και να τιςδείξουν στους συγγενείς τους και στους φίλους τους».«Επίσης, λειτούργησε και ως ένα μέσο κοινωνικοποίησης και επικοινωνίας με άλλασχολεία της Ελλάδας. Αυτή η προσπάθεια έγινε αφορμή διασύνδεσης του σχολείουμας με άλλα σχολεία … Οι μαθητές των άλλων σχολείων έστειλαν μηνύματα σχετικάμε τι τους άρεσε και με το τι θα ‘θελαν...υπήρξε μια τέτοια αλληλεπίδραση μεταξύ τωνσχολείων....[τα παιδιά] να μην αισθάνονται ότι ζουν σε ένα απομακρυσμένο καιαποκομμένο κομμάτι. Με λίγα λόγια έφερε το χωριό πιο κοντά με την πόλη».Οι μαθητές μαθαίνουν να συνεργάζονταιΣύμφωνα με τις μαρτυρίες των καθηγητών, η οργάνωση web 2.0 δραστηριοτήτωνμπορεί, επίσης, να υποστηρίξει την ανάπτυξη ουσιαστικών δεξιοτήτων συνεργασίας.Στις Web 2.0 δραστηριότητες, οι μαθητές αναγκάζονται να συντονίζουν τις δράσειςτους για να πετύχουν τους στόχους τους, χρησιμοποιούν εργαλεία που είναικατασκευασμένα για να υποστηρίζουν τη συνεργασία, ενώ σύντομα, αντιλαμβάνονταιότι η ποιότητα της προσωπικής τους εργασίας και προσπάθειας μπορεί να επηρεάσειτο συνολικό έργο μιας τάξης. Ως αποτέλεσμα, αναπτύσσουν την υπευθυνότητά τουςαλλά και την κατανόησή τους για τη λειτουργία μια κοινότητα πρακτικής.«Σε μια συμβατική τάξη είναι δύσκολο ο εκπαιδευτικός να μάθει στα παιδιά πώς νασυνεργάζονται, να δρουν ομαδικά και να σκέφτονται κριτικά. Αυτό γίνεται κυρίωςλόγω έλλειψης ελκυστικού περιεχομένου στη διδασκαλία και έτσι υπάρχει δυσκολίανα δημιουργηθούν κίνητρα μάθησης στους μαθητές. Η χρήση των Web 2.0 εργαλείων [8]
  9. 9. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηείναι από τη φύση της ευχάριστη και προσφέρει αποτελεσματικές λύσεις που δενμπορούν να δώσουν τα συμβατικά μέσα».« παρατήρησα ότι τα παιδιά αισθάνονταν ότι αποτελούσαν μέρος μια ομαδικήςπροσπάθειας...και κατέβαλαν περισσότερη προσπάθεια να κάνουν το δικό τους μέροςτης εργασίας όσο το δυνατόν καλύτερο, ώστε να δεχτούν καλά σχόλια και από τουςυπόλοιπους και να συμβάλλουν θετικά στην ομαδική προσπάθεια».«Μαθαίνουν πολύ εύκολα, μαθαίνουν να συνεργάζονται και μαθαίνουν ο ένας απότον άλλο».«Επίσης παρατήρησα ότι οι μαθητές άρχισαν να συντονίζονται και να συνεργάζονταισαν ομάδα...αν και οι ομάδες ήταν ετερογενείς-μεικτές, συνεργάστηκαν καλά μεταξύτους και δεν υπήρξε κάποιο πρόβλημα».Η μαθητική αλληλεπίδραση ξεπερνά το σχολείοΈνα θετικό χαρακτηριστικό των Web 2.0 εργαλείων είναι ότι δημιουργείται ένας νέοςχωροχρόνος, μέσα στα πλαίσια του οποίου παρέχεται η ευκαιρία στα μέλη μιας τάξηςνα επικοινωνούν, να αλληλεπιδρούν και να συνεργάζονται. Γεννιέται η δυνατότηταενός παράλληλου χρόνου και περιεχομένου διδασκαλίας με την ωριαία διδασκαλία,καθώς η παρουσίαση μαθησιακού υλικού και η επικοινωνία επεκτείνονται και σεώρες εκτός του σχολικού μαθήματος. Οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να μελετήσουνπερισσότερο μαθησιακό υλικό, και κατά συνέπεια ο διάλογος στην σχολική ζωή μιαςτάξης μπορεί να συμπεριλάβει περισσότερα θέματα.«Μιλώντας πάντα για το επίπεδο των παιδιών του Γυμνασίου, μπορώ να σας πω ότι ηανταπόκριση που βρήκα, όταν παραμονές εξετάσεων τους ανέβαζα appletsμαθηματικών και βίντεο με λύσεις εξισώσεων ή το τραγούδι της συνάρτησης καιγινόταν μια επικοινωνία μεταξύ εμού και όσων έχουν internet, αυτό βοηθάει... Τουςέβαζα στο blog την ιστορία των μαθηματικών πράγματα που μέσα στην τάξη δεν είχαχρόνο να τα πω κι όμως τους κινούσαν το ενδιαφέρον και κάναμε συζητήσεις μέσαστην τάξη».«Σε οποιοδήποτε μάθημα, ειδικά για κάποιο Πανελλαδικά Εξεταζόμενο, υπάρχειαντίστοιχος χώρος, όπου εκεί πέρα από τα μαθήματα που γίνονται στην τάξη, υπάρχειεπικοινωνία, συνεργασία των μαθητών και επίλυση αποριών».Οι μαθητές έχουν χρόνο για να εκφραστούνΛόγω της επέκτασης της ζωής μιας ωριαίας διδασκαλίας, οι εκπαιδευτικοίυποστήριξαν ότι οι εκπαιδευτικές web 2.0 δραστηριότητες δίνουν επιπλέον τηνευκαιρία στους μαθητές να επεξεργαστούν περισσότερο τις απόψεις και τις σκέψειςτους προτού τις εκφράσουν. Όπως ανέφεραν, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό μέσα στηντάξη. Αρκετοί ισχυρίστηκαν ότι αυτή η μεσική διαμεσολάβηση της επικοινωνίαςαπελευθερώνει τη συμμετοχή των πιο συνεσταλμένων μαθητών, οι οποίοι απέχουν [9]
  10. 10. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξησυστηματικά στα πλαίσια της τάξης και οι οποίοι στο δικό τους χώρο και χρόνομπορούν να εκπλήξουν τους πάντες με την αλλαγή της στάσης τους και την προσφοράτους.«Οι μαθητές είχαν τον χρόνο να καθίσουν να σκεφτούν και να αναστοχαστούνπροκειμένου να γράψουν ένα κείμενο, πράγμα που έχει προστιθέμενη αξία και είναιαρκετά καλό να γίνεται. Δεν είναι σίγουρο ότι οι μαθητές την στιγμή της συζήτησηςμέσα στην τάξη είναι σε θέση να απαντήσουν. Πιθανώς και να ντρέπονται μέσα στηντάξη. Πιστεύω ότι σε αυτά τα περιβάλλοντα οι συνεσταλμένοι μαθητές ανθίζουν ότανέχουν τον χρόνο να εκφραστούν από το σπίτι τους, κάτι που δεν το βλέπουμε πολλέςφορές μες την τάξη. Δηλαδή οι σιωπηλοί μαθητές μας εκπλήσσουν μέσα από ταblogs».«Όλες αυτές οι πρακτικές και τα εργαλεία με βοηθούν τόσο σε θέματα οργάνωσηςόσο και στο να κάνω το μάθημα πιο ελκυστικό για τους μαθητές και να αξιοποιήσωκαι τους πιο ήσυχους μαθητές, που αν τους δοθεί η ευκαιρία να εκφραστούν στονπροσωπικό τους χρόνο και χώρο, μπορούν και είναι πολύ πιθανόν να σε εκπλήξουν».Οι μαθητές νιώθουν πιο κοντά στους καθηγητές τουςΟι καθηγητές διαπίστωσαν ότι με τη χρήση των Web 2.0 εργαλείων στην τάξη,δημιουργείται ένα σημαντικό σημείο επαφής της καθημερινότητας των μαθητών μετους ίδιους, αμβλύνεται το ψηφιακό χάσμα ανάμεσά τους, γεγονός από το οποίοαπορρέουν θετικές συνέπειες. Αναπτύσσεται μια σχέση εμπιστοσύνης, αφού οκαθηγητής δείχνει στους μαθητές του ότι κατανοεί τις επιθυμίες τους για τον τρόποπραγματοποίησης του μαθήματος και ότι συμμερίζεται τα τεχνολογικά τουςενδιαφέροντα. Από την άλλη πλευρά, οι μαθητές νιώθουν ότι έχουν κοινές εμπειρίεςμε τους καθηγητές τους στο ηλεκτρονικό πεδίο της ατομικής ή κοινωνικήςσυμπεριφοράς και μπορούν να μοιραστούν μαζί τους γεγονότα και προβλήματα.«Η χρήση όλων αυτών των εργαλείων, που προωθούν την γνώση και την επικοινωνία,αποτελούν τη γέφυρα στο χάσμα των γενεών που υπάρχει!»«Μπορώ να πω πως μέσα από τη χρήση αυτών των εργαλείων γίνομαι καλύτερη. Καιοι αντιδράσεις των μαθητών είναι θετικές μιας και καταλαβαίνουν πως είσαι αρκετάενημερωμένος και μπορείς να τα καταλάβεις και να συμβαδίζεις».«Τους αρέσει η ιδέα ότι ο καθηγητής τους χρησιμοποιεί αυτά τα εργαλεία. Βλέπουνότι είναι κοντά τους από αυτή τη μεριά. Όταν βλέπουν έναν καθηγητή ο οποίος λέει«Αυτά τα εργαλεία είναι του διαβόλου», απομακρύνονται ενστικτωδώς από αυτόν,γιατί ο μαθητής αναρωτιέται «του διαβόλου μηχανήματα είναι αυτά που χρησιμοποιώεγώ καθημερινά», «δεν είναι δυνατόν!». Άρα, ενδόμυχα ένας τέτοιος καθηγητής κάνειτους μαθητές του να απομακρύνονται, μέσα σε εισαγωγικά η λέξη απομακρύνονται.Ενδόμυχα, δεν βρίσκονται κοντά τους τέτοιοι καθηγητές...» [10]
  11. 11. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη4. Όλα τα προηγούμενα υπό προϋποθέσεις: στόχοι-εργαλεία-εργασίες-υποστήριξη Η συντριπτική πλειοψηφία των καθηγητών επισήμανε ότι η χρήση Web 2.0 εργαλείων δεν είναι επαρκής για την επιτυχία της διδασκαλίας. Όλοι οι εκπαιδευτικοί τόνισαν επιτακτικά ότι οι εκάστοτε εφαρμογές που επιλέγουν δεν είναι αναντικατάστατες. Κάθε άλλο, αφού ακολουθούν μια σειρά παλιότερων εργαλείων και προηγούνται της επόμενης γενιάς εφαρμογών. Κατά την άποψή τους, ο σημαντικότερος παράγοντας επιτυχίας είναι η οργάνωση της διδασκαλίας με τη χρήση των εργαλείων. Για αυτό τον λόγο, δεν διακατέχονται από υπερβολές και διατηρούν απέναντί στα εργαλεία μια σχέση μέσου προς σκοπό, ενώ τονίζουν ότι κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι το πώς παρακολουθεί κανείς οργανικά την εξέλιξη της τεχνολογίας και πώς αυτή εντάσσεται στην καθημερινότητα και στη διδασκαλία του. «τα εργαλεία web 2.0 προσδίδουν στην απεικόνιση ενός σχεδίου μια οικονομία του χώρου, μια ιδιαίτερη αισθητική, και αποτελούν έναν προκλητικό μέσο που έχει ο εκπαιδευτικός για πετύχει τους μαθησιακούς στόχους ..» «Πιστεύω ότι τα web εργαλεία είναι απλά ένα μέσο το οποίο μπορεί να κάνει ενδιαφέρον το μάθημα. Οι μαθητές μπορούν να εξοικειωθούν εύκολα με αυτά και μπορούν να συνεργαστούν, και γενικά η χρήση των εργαλείων μπορεί να βελτιώσει την πρακτική μέσα στην τάξη. Δεν είναι όμως πανάκεια, δηλαδή δεν σημαίνει ότι τα Web 2.0 εργαλεία λύνουν όλα τα προβλήματα». Σύμφωνα με τους ίδιους, κάθε εκπαιδευτικός θα πρέπει να κατανοήσει αρχικά τις ανάγκες και τις ικανότητες του μαθητικού δυναμικού του και στην συνέχεια να ορίσει τους εκπαιδευτικούς στόχους που επιθυμεί να κατακτήσει με την διεξαγωγή της κάθε δραστηριότητας. Έπειτα, η επιλογή των εκάστοτε εργαλείων θα πρέπει να είναι κατάλληλη για την εκπλήρωση των συγκεκριμένων σκοπών που ο ίδιος έθεσε. «η επιλογή και ο σκοπός των εργαλείων που θα χρησιμοποιήσω στην εκπαιδευτική διαδικασία εξαρτώνται από τους στόχους που θέτω. Για αυτό το λόγο δεν χρησιμοποιώ Web 2.0 εργαλεία καθ’ όλη τη διάρκεια του μαθήματος, αλλά μόνο όταν θεωρώ ότι υπηρετούν τους εκπαιδευτικούς μου στόχους». «Τα παιδιά ενθουσιάστηκαν, γιατί τα παιδιά οτιδήποτε νέο γενικά τα ενθουσιάζει, εφόσον γίνεται με κάποιο σκοπό, γιατί εάν δεν γίνεται με σκοπό μετά από 5 λεπτά το βαριούνται». Πολλοί καθηγητές σημείωσαν ότι και στις Web 2.0 εκπαιδευτικές δραστηριότητες απαιτείται η δημιουργία κατάλληλου υποστηρικτικού υλικού για την ομαλή και στοχευμένη πραγματοποίηση της δραστηριότητας. Ανέφεραν πως κατά την διάρκεια των δραστηριοτήτων που οργανώνουν, συνήθως παρέχουν στους μαθητές τους φύλλα εργασίας που παρουσιάζουν χρήσιμες οδηγίες, δίνουν μια σαφή κατεύθυνση [11]
  12. 12. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηγια το πώς πρέπει να εργαστούν αλλά και υποστηρίζουν την ίδια τη διεργασία τηςμάθησης.«Είχαν το φύλλο εργασίας που τους ζητούσε να βρουν συγκεκριμένα πράγματα απότις σελίδες που επισκέπτονταν».«Το σημαντικό είναι ότι πρέπει οτιδήποτε γίνεται, να είναι καλά οργανωμένο, με τιςεπιμέρους δραστηριότητες και φυσικά τα φύλλα εργασίας, τα οποία είναι πολύσημαντικά».«Πρέπει να έχει παραχθεί κατάλληλο σενάριο, πολλές φορές, κάποιο εκπαιδευτικόυλικό και φύλλα εργασίας.»Οι εκπαιδευτικοί υποστήριξαν πως, αν και η χρήση των νέων τεχνολογιών προσελκύειτο ενδιαφέρον των μαθητών και τους ωθεί να εμπλακούν σε μεγαλύτερο βαθμό,αυτός ο ενθουσιασμός πολλές φορές είναι παροδικός. Για να διατηρηθεί τοενδιαφέρον των μαθητών, είναι πολύ σημαντική η επιλογή κατάλληλωνεκπαιδευτικών δραστηριοτήτων με θεματικά αντικείμενα που σχετίζονται με ταενδιαφέροντα των μαθητών και τα οποία τους προσφέρουν τη δυνατότητα έκφρασηςκαι δημιουργίας. Μάλιστα, ορισμένοι καθηγητές προτείνουν οι δραστηριότητες πουοργανώνουν οι εκπαιδευτικοί να αφορούν εργασίες λιγότερο θεωρητικές καιπερισσότερο προβληματοκεντρικές, διότι με αυτόν τον τρόπο προσελκύουν σεμεγαλύτερο βαθμό τον ενδιαφέρον των μαθητών.«Συνήθως, τις πρώτες φορές που οι μαθητές χρησιμοποιούν τις ΤΠΕ στην τάξη,ενθουσιάζονται. Όταν η χρήση των νέων τεχνολογιών, όμως γίνεται πιο συχνή, αυτός οενθουσιασμός χάνεται. Για αυτό είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε ότι δεν είναι τατεχνολογικά εργαλεία που κάνουν ευχάριστο το μάθημα και δημιουργούν κίνητρα γιαμάθηση, αλλά περισσότερο είναι η επιλογή των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, οιοποίες θα πρέπει να σχετίζονται με τα ενδιαφέροντα των παιδιών και να τους δίνουντη δυνατότητα να εκφράζονται ελεύθερα και να παράγουν κάποιο έργο… Δηλαδήμεγαλύτερη σημασία έχει ο τρόπος που θα οργανωθεί μια εκπαιδευτικήδραστηριότητα και όχι τα ίδια τα τεχνολογικά εργαλεία».«Η επιλογή, μέσα στα πλαίσια του εκπαιδευτικού μου τομέα, σε συνδυασμό με τηνεπικαιρότητα, τη θεματολογία των εξετάσεων και τα δημοφιλή για τους νέους θέματα,απέφερε καρπούς και για τους δύο, και σε αυτούς και σε μένα!»«Επίσης, παρατήρησα ότι όταν θα πει κάποιος στα παιδιά, κατά τη διάρκεια τουμαθήματος, ότι πρέπει να κάνουν κάτι, αυτά αρχικά μπορεί να αντιδράσουν. Το θέμαείναι αυτό που θα τους ζητήσεις να κάνουν να τους κάνει να αισθανθούν ότι είναικάτι το οποίο τους είναι οικείο και ακόμα περισσότερο ότι μπορεί να τους προκαλέσειτο ενδιαφέρον». [12]
  13. 13. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηΑνέφεραν, μάλιστα, ότι ιδιαίτερα οι νέοι εκπαιδευτικοί, μην έχοντας ακόμα τηνκατάλληλη εμπειρία, τείνουν να υπερβάλλουν στη χρήση των νέων τεχνολογιών καινα τους αποδίδουν μια πλασματική υπεραξία. Υποστήριξαν ότι θα πρέπει πάντοτε ναεξετάζουν με κριτική ματιά το πώς και το πότε θα εντάξουν κάθε εργαλείο στηνδιδασκαλία τους, γιατί η τεχνολογία μεγεθύνει τα τελικά εκπαιδευτικά αποτελέσματα,είτε είναι αρνητικά είτε θετικά.«Σημαντικότερο ρόλο έχει ο εκπαιδευτικός και πώς αυτός θα οργανώσει τιςδραστηριότητες του μαθήματος, ώστε να έχουν ενδιαφέρον και νόημα για τα παιδιά.Μάλιστα, πολλοί δάσκαλοι κατά τα πρώτα χρόνια της εκπαιδευτικής τους εμπειρίας,χρησιμοποιούν σε μεγάλο βαθμό τις νέες τεχνολογίες, δίνοντάς τους υπεραξία, λάθοςπου έκανα και εγώ, όμως με το πέρασμα των χρόνων αρχίζουν και σκέφτονται πιοκριτικά και τις χρησιμοποιούν πιο εξισορροπημένα σε περιπτώσεις που μπορούν ναβοηθήσουν τη διδασκαλία».«Το ίδιο ισχύει και για τη χρήση των Web 2.0 εργαλείων, με τη μόνη διαφορά ότι ηχρήση της τεχνολογίας μεγιστοποιεί τα τελικά εκπαιδευτικά αποτελέσματα, είτε είναιαρνητικά είτε θετικά. Μάλιστα, ο κίνδυνος που εντοπίζω είναι ότι η τεχνολογίαμεγεθύνει τις δράσεις που πραγματοποιείς, καθώς και τα τελικά αποτελέσματα».Επιπλέον, οι καθηγητές παρατήρησαν ότι, κατά την διάρκεια πραγματοποίησης τωνσυνεργατικών δραστηριοτήτων της τάξης τους, η ανάληψη ρόλων από τους μαθητέςπου ταιριάζουν στα χαρακτηριστικά και το μαθησιακό προφίλ τους, έπαιξεκαθοριστικό ρόλο για την πιο ομαλή διεξαγωγή των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων.Επισήμαναν ότι οι ρόλοι δεν θα πρέπει να είναι σταθεροί αλλά να αλλάζουν καθώςμεταβάλλονται οι ικανότητες και οι γνώσεις των εκπαιδευόμενων τους.«Αυτό που ήταν ενδιαφέρον ήταν το πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε η ύπαρξη ενόςηγέτη. Ενώ αρχικά η ομαδική φάρμα δεν τα πήγαινε καλά, μετά τον συντονισμό μιαςκοπέλας άρχισε να τα πηγαίνει καλύτερα».«Διαμορφώνονται ρόλοι μέσα στην ομάδα. Οι ρόλοι φυσικά αλλάζουν. Μέσα στιςομάδες που σχηματίστηκαν στις δραστηριότητες υπήρχε ένα καλός μαθητής που έχειυπολογιστή σπίτι και ξέρει να τον χρησιμοποιεί. Ο μαθητής αυτός είχε το ρόλο τουσυντονιστή. Οι όχι και τόσο καλοί μαθητές που δεν διαθέτουν υπολογιστή στο σπίτι,ήταν βοηθοί στην ομάδα και μάθαιναν από τους άλλους. Αυτή η σύσταση των ομάδωνέδειξε ότι δουλεύει πολύ καλά και δεν υπήρξαν προβλήματα».Οι καθηγητές, τέλος, αναγνώρισαν ότι θα πρέπει και οι ίδιοι να μετασχηματίσουν τηναντίληψή τους για το ρόλο τους κατά την μαθησιακή διαδικασία. Οι web 2.0δραστηριότητες ευνοούν την ανατροπή του παραδοσιακού μοντέλου μετάδοσηςγνώσης, καθώς ο καθηγητής θα πρέπει να τοποθετήσει στο επίκεντρο της μαθησιακήςδιαδικασίας τον μαθητή και ο ίδιος να υιοθετήσει έναν πλέον επικουρικό ρόλο μεστόχο να διευκολύνει τη μάθηση. [13]
  14. 14. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη «Αυτό που θέλω να κάνω είναι να φύγω από την διαδικασία του “Εγώ εκπέμπω γνώση και οι μαθητές από κάτω με παρακολουθούν”. Έτσι όπως είναι δομημένο το σύστημα, πιστεύω ότι αυτή η μετάβαση θα γίνει με πάρα πολύ αργό ρυθμό και όχι σε πολύ μεγάλο βαθμό. Πιθανότατα οι μαθητές που είναι τώρα στο δημοτικό να έχουν μεγαλύτερη εξοικείωση με αυτόν τον τρόπο διδασκαλίας στο μέλλον και επίσης είναι πολύ πιθανό όταν φτάσουν στο γυμνάσιο να ξέρουν περισσότερα από πολλούς δασκάλους τους». «Τους αρέσει που πίσω από αυτή τη διαδικασία υπάρχει ο καθηγητής τους, αλλά δεν τους αρέσει να είναι συνεχώς εκεί και να τους λέει ”κάνε εκείνο”, “κάνε το άλλο”, “κάνε το τρίτο”».5. Η ενσωμάτωση δεν πραγματοποιείται χωρίς δυσκολίες… Σύμφωνα με την εμπειρία των εκπαιδευτικών, η ενσωμάτωση των web 2.0 εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων σε πραγματικά μαθησιακά περιβάλλοντα δεν πραγματοποιείται χωρίς δυσκολίες. Αντίθετα, υπάρχουν πολλά εμπόδια και δυσεπίλυτα προβλήματα. Οργανώσαμε τις διαπιστώσεις των εκπαιδευτικών σε έξι κατηγορίες. Κουλτούρα και στάσεις περιβάλλοντος Στάση συναδέλφων Απρόσμενα, μια από τις δυσκολίες που σημειώθηκε επανειλημμένως, ήταν η στάση σημαντικού τμήματος των υπολοίπων καθηγητών απέναντι στη χρήση της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική διαδικασία. Διαφάνηκε ότι υπάρχουν καθηγητές που φοβούνται τις web 2.0 δραστηριότητες επειδή δεν τις γνωρίζουν, που έχουν μια γενικότερα αρνητική στάση απέναντι στους υπολογιστές στην τάξη και ακόμη περισσότερο απέναντι στην κοινωνική δικτύωση. Σύμφωνα με τους ερωτώμενους, ο Έλληνας εκπαιδευτικός προέρχεται από μία μη γόνιμη ενασχόληση με τις νέες τεχνολογίες, με αποτέλεσμα να μην έχει πειστεί για την αποτελεσματικότητα της χρήσης της τεχνολογίας στην τάξη. Δεν είναι λίγοι αυτοί που διακατέχονται ακόμη και από καχυποψία σε σχέση με τις προθέσεις των ατόμων που ασχολούνται με αντίστοιχα θέματα, ταυτίζοντας τη χρήση της τεχνολογίας με το άσκοπο παιχνίδι και κάνοντας δηλώσεις του τύπου «πάλι θα παίξετε». Ως αποτέλεσμα των επιφυλάξεων και της καχυποψίας τους, οι συγκεκριμένοι καθηγητές δεν υποστηρίζουν αντίστοιχες προσπάθειες ή ακόμη δημιουργούν εμπόδια σε άλλους συναδέλφους τους, που είναι περισσότερο πρόθυμοι. Το πρόβλημα όμως είναι ότι οι δραστηριότητες του web 2.0 έχουν πολλές φορές χαρακτήρα που ξεπερνά τα όρια του περιεχομένου ενός μαθήματος ή μιας θεματικής ενότητας. «Διαπιστώνω καθημερινά ότι το πιο μεγάλο εμπόδιο είναι οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί. Δεν τους αρέσει καθόλου όταν γίνεται το μάθημα σε μια άλλη τάξη έτσι.» [14]
  15. 15. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη«Είναι κάποιοι εκπαιδευτικοί οι οποίοι αντιδρούν αρνητικά, δε θέλουν, δενεπιθυμούν, δεν εξοικειώνονται, δεν παρακολουθούν τι γίνεται, δεν τους ενδιαφέρει.»«Ήθελα να κάνω το blog στου σχολείου και συνάντησα πολύ μεγάλες αντιδράσεις απ’τους συναδέλφους μου. Δεν μπορούσαν να καταλάβουν τη φιλοσοφία του blog αν καιτο εξήγησα με πολύ απλά λόγια και χωρίς να τους κρύψω κάτι. Η όλη αντίδρασηβασίστηκε αποκλειστικά στη διαχείριση του και τον έλεγχο αυτής.»Επιπλέον, αναφέρθηκε ότι πολλοί εκπαιδευτικοί διακρίνονται από μία νοοτροπίαεσωστρέφειας και απομόνωσης που στέκεται εμπόδιο στην ταχύτητα σύνθεσης καιδιάδοσης των επιτυχημένων πρακτικών διδασκαλίας. Οι εκπαιδευτικοί αυτοί δεχαρακτηρίζονται από την κουλτούρα της συμμετοχής και του διαμοιρασμού, στοιχείαπου αποτελούν προϋποθέσεις για την δημιουργία κοινοτήτων εκπαιδευτικών πουσυνεργάζονται, μοιράζονται και προωθούν τις καλές πρακτικές, αντιμετωπίζουν απόκοινού τις δυσκολίες τους ή αναλαμβάνουν δημιουργικές πρωτοβουλίες.«[ο εκπαιδευτικός] είναι κατά κάποιο τρόπο κλεισμένος στο καβούκι του. ..είναι πάραπολύ καλός στη δουλειά του, αλλά τα κρατάει για το εαυτό του. Δεν διαμοιράζεται τιςαπόψεις του εύκολα γιατί φοβάται να μην εκτεθεί. Με άλλα λόγια δεν υπάρχει ηκουλτούρα της συνεργασίας στον Έλληνα εκπαιδευτικό.»«[ο εκπαιδευτικός] πρέπει να καταλάβει, ότι πρέπει να υπάρξει η κουλτούρα του ότιείμαστε όλοι μαζί και κινούμαστε προς ένα σκοπό: να βελτιώσουμε την εκπαίδευσήμας, την εκπαίδευση του μαθητή δηλαδή, την εκπαίδευση ως κοινωνία.»Σχολική οργάνωση και κουλτούραΌσον αφορά το σχολικό περιβάλλον, μέσα από τις μαρτυρίες των εκπαιδευτικώνγίνεται κατανοητό ότι η οργάνωση και οι ιεραρχικές δομές εξουσίας της σχολικήςκαθημερινότητας δεν ευνοούν την απαιτούμενη ελευθερία. Αντίθετα χαρακτηρίζονταιαπό υπερβολικές τάσεις ελέγχου και έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους καθηγητές(Crook et al., 2008). Πολλοί τόνισαν ότι οι διευθυντές των σχολείων διαδραματίζουνκαταλυτικό ρόλο για κάθε νέα προσπάθεια, ενώ γενικότερα συνήθως είναιεπιφυλακτικοί απέναντι σε δραστηριότητες που αφορούν το συμμετοχικό ιστό.«Στην αρχή κυρίως αντιμετώπισα προβλήματα από μέρους του διευθυντή που ήθελενα πάρει άδεια από το παιδαγωγικό ινστιτούτο και που γενικά αντέδρασε.»«..το αποτέλεσμα ήταν βέβαια να δημιουργούνται συνέχεια προβλήματα και συνέχειανα καλούμαι από το διευθυντή και να με ρωτάει γιατί έγινε αυτό και πώς έγινε αυτόκαι τι συμβαίνει εκεί κ.ο.κ.»Στάση γονέωνΤο νέο βήμα δημόσιας έκφρασης και αλληλεπίδρασης των μαθητών, αποτελείταυτόχρονα πηγή φοβιών για τους γονείς τους, που εκδηλώνουν μιαεπιφυλακτικότητα απέναντι σε αντίστοιχες δραστηριότητες λόγω της ενδεχόμενης [15]
  16. 16. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξηέκθεσης των παιδιών τους στο διαδίκτυο. Οι γονείς προβάλλουν αντιρρήσεις απέναντισε τέτοιες πρωτοβουλίες και κρατούν μια σκεπτική στάση απέναντι στην χορήγησητης άδειάς τους για την συμμετοχή των μαθητών. Αυτό το γεγονός αρκετές φορέςοφείλεται στην ελλειπή ενημέρωση και στην άγνοια των γονέων για το πώς νακαθοδηγήσουν και να ελέγξουν την διαδικτυακή δράση των παιδιών τους (Crook etal., 2008).«Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετώπισα είχε να κάνει με την στάση των γονέων,οι οποίοι ήταν επιφυλακτικοί απέναντι στην ενδεχόμενη έκθεση των παιδιών τους στοδιαδίκτυο και σε ορισμένους από αυτούς έπρεπε να εξηγήσω την όλη διαδικασία,γιατί χωρίς την υπεύθυνη δήλωση των γονιών οι μαθητές δεν θα μπορούσαν νασυμμετέχουν …δηλαδή αισθάνθηκαν κάποιο φόβο, αλλά στην συνέχεια βλέποντας τααποτελέσματα και το ενθουσιασμό που έδειξαν οι μαθητές, άλλαξαν γνώμη.»«Πρόβλημα εγώ αντιμετώπισα με αρκετούς γονείς της τάξης, δηλαδή 2-3, οι οποίοιήταν αρνητικοί με το διαδίκτυο, ο καθένας για δικούς του λόγους.»Ασυμβατότητα με το αναλυτικό πρόγραμμα και το σύστημα αξιολόγησηςΜια ακόμη δυσκολία που εντοπίστηκε είναι η ασυμβατότητα των web 2.0εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων με τους στόχους του αναλυτικού προγράμματος. Οιπροδιαγραφές και οι στοχεύσεις του αναλυτικού προγράμματος είναι συγκεκριμένες,οι απαιτήσεις συμμόρφωσης μεγάλες, ο χρόνος περιορισμένος, με αποτέλεσμα ναστενεύουν τα περιθώρια δημιουργικότητας. Στόχος του αναλυτικού προγράμματοςσυνήθως είναι η απόκτηση καθορισμένου εύρους αφαιρετικών γνώσεων, πουεπικεντρώνονται στο περιεχόμενο του μαθήματος, ενώ από την άλλη πλευρά οι Web2.0 δραστηριότητες συνήθως αφορούν προβληματικοκεντρικές εργασίες, που έχουνσαν κύριο στόχο να αναπτύξουν γενικότερες δεξιότητες χρήσιμες για την επίλυσηπροβλημάτων (Glud et al., 2010).«[Το σύστημα της εκπαίδευσης] χαρακτηρίζεται από υψηλή συμβατικότητα κι απόυψηλό αέρα συμμόρφωσης σε κάποιες προδιαγεγραμμένες μεθόδους καιπρογράμματα σπουδών χωρίς να υπάρχει ο χώρος για τη δημιουργικότητα και τηναπαραίτητη ελευθερία που χρειάζεται για να βγει το ουσιαστικό στην επιφάνεια.»«Το σύστημα δε θέλει πειραματισμούς και δεν υποστηρίζει τέτοιες προσπάθειες. Δενυπάρχει κάποια ελευθερία για το πώς θα οργανώσεις την εκπαιδευτική διαδικασία,αφού το αναλυτικό πρόγραμμα και οι οδηγίες του σε περιορίζουν.»Εξαιτίας αυτού, μια ακόμη δυσκολία που δημιουργείται για τους καθηγητές, αφοράστον τρόπο αξιολόγησης των μαθητευόμενων στις web 2.0 δραστηριότητες (Glud etal., 2011). Οι στόχοι των web 2.0 δραστηριοτήτων πολλές φορές είναι συλλογικοί, δενυπάρχουν συγκεκριμένα και μετρήσιμα γνωστικά αποτελέσματα ενώ διαφέρει και ηπροσωπική συνεισφορά κάθε μαθητή ξεχωριστά. [16]
  17. 17. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη«Αφού ολοκλήρωσαν τα παιδιά το συζητούσαμε πως θα κάνουμε την αξιολόγηση,δηλαδή αν τα παιδιά έμαθαν ιστορία. Με τον συμβατικό τρόπο δεν γινόταν.»Η ιδιαίτερη φύση των web 2.0 δραστηριοτήτωνΟ «χρόνος των δραστηριοτήτων»Ο συμμετοχικός ιστός ανοίγει μια νέα μάχη με το χρόνο μέσα και έξω από τιςαίθουσες διδασκαλίας, δημιουργεί μια νέα σειρά απαιτήσεων (δημιουργικών τιςπερισσότερες φορές) που δεν αντιμετώπισαν στο παρελθόν οι εκπαιδευτικοί. Όπωςαναφέραμε και στις θετικές επιδράσεις για τους μαθητές, οι web 2.0 δραστηριότητεςδεν συμβαδίζουν συνήθως με το παραδοσιακό χαρακτήρα των ωριαίων μαθημάτων,καθώς σχετίζονται με έργα που ξεπερνούν την ωριαία διδασκαλία, και πολλές φορέςτα πλαίσια της τάξης, του σχολείου, ή ακόμη και της χώρας. Η αλληλεπίδραση με τουςμαθητές επεκτείνεται στη διάρκεια όλης της ημέρας, καθώς τα έργα συνεχίζονται τααπογεύματα και απορίες, προβλήματα και προτάσεις κατατίθενται με συνεχή ροήαλλάζοντας το ρόλο και τη χρησιμότητα της ωριαίας διδασκαλίας αλλά και τιςαπαιτήσεις από τους εκπαιδευτικούς.«Αυτό το μοντέλο (του Web 2.0) έχει απαιτήσεις εκτός ωραρίου από τουςεκπαιδευτικούς, και ενέργειες επεκτασιμότητας σε άλλα επίπεδα.»«Όταν άρχισε όλος αυτός ο κυκεώνας αυτών των τυποποιημένων εξετάσεωνεξαφανίστηκε ο [προσωπικός] χρόνος... Τέθηκε δηλαδή ένα θέμα φοβερής έλλειψηςχρόνου [μέσα και έξω από την τάξη] »Σημαντικές απαιτήσεις χρόνου για διαρκή ενημέρωση και συμμετοχήΟι καθηγητές, επίσης, σημείωσαν ότι η ενασχόληση με το Web 2.0 προϋποθέτειδιαρκή εγρήγορση και παρακολούθηση της τεχνολογίας. Τα εργαλεία διαρκώςαλλάζουν, οι προτάσεις διδασκαλίας πολλαπλασιάζονται, η συμμετοχή των μαθητώνκαι τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων δημιουργούν συνεχώς διαφορετικέςαπαιτήσεις. Όπως αναφέρουν και οι Crook et al (2008), ακόμα και οι καθηγητές πουέχουν τις πλέον άρτιες τεχνολογικές γνώσεις, προβληματίζονται για το χρόνο πουαπαιτείται για να σχεδιάσουν τέτοιες δραστηριότητες. Οι καθηγητές έδωσανιδιαίτερη έμφαση στα Προσωπικά Επαγγελματικά Δίκτυα και στην ανάγκη διατήρησήςτους. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον όμως πρέπει να βρουν χρόνο και διάθεση για ναπροσφέρουν και οι ίδιοι, να μοιράσουν, να συζητήσουν για τις εμπειρίες τους.«Εμένα μου παίρνει από πέντε μέχρι έξι ώρες το να φτιάξω ένα φύλλο εργασίας στοιστολόγιό μου για μία διδακτική ώρα..»«Σ’ αυτό το θέμα δεν βοηθούν σε μεγάλο βαθμό οι επιμορφώσεις αλλά η στάση τουεκπαιδευτικού που θα πρέπει να βρίσκεται συνεχώς σε εγρήγορση και κινητοποίησηώστε να μένει ενημερωμένος.» [17]
  18. 18. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη«Ο καθένας μας πλέον δημιουργεί ένα προσωπικό περιβάλλον μάθησης, όπουμαθαίνει απευθείας από τους πιο άρτια καταρτισμένους στον τομέα του τιςτελευταίες εξελίξεις, αλλά και μπορεί να απευθυνθεί για να ζητήσει βοήθεια ή μιαδεύτερη γνώμη πάνω σε κάποιο θέμα.»«Απρόβλεπτες» δραστηριότητεςΌπως παρατηρήθηκε, ενώ οι δραστηριότητες του web 2.0 συνδέουν την τάξη με τονπραγματικό κόσμο και δημιουργούν εξαιρετικές ευκαιρίες, ανοίγουν ταυτόχρονα έναπαράθυρο εισαγωγής των προβλημάτων του έξω κόσμου στην τάξη. Ακόμα και μετάαπό καλή προετοιμασία ο εκπαιδευτικός μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσειαπρόοπτα κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Οι καθηγητές θα πρέπει να είναι πάντασε ετοιμότητα να ελέγξουν κακές ανατροπές των μαθημάτων τους (Jouneau-Sion &Sanchez, 2011).«Είχα κάποιες φοβίες για το γεγονός ότι είσαι online μέσα στην τάξη, έχεις ένα ανοιχτόπαράθυρό σε όλο τον κόσμο και ένα μικρό λάθος μπορεί να φέρει στην τάξη, και μουέχει συμβεί βέβαια αυτό, εικόνες οι οποίες δεν ήταν αυτές που ήθελα… Σαφέστατα θαγίνουν και λάθη αλλά σιγά σιγά το οργανώνεις και νομίζω τις παγίδες τις μαθαίνειςγρήγορα.»«Υπάρχουν διάφορα εμπόδια, από πολύ μικρά, αλλά που μπορούν να σουδημιουργήσουν πρόβλημα… εκεί που δεν το περιμένεις οπότε να κρεμαστεί τομάθημα, μου έχει συμβεί κάποιες φορές.»Φόβος έκθεσης απέναντι στους μαθητέςΟι εκπαιδευτικοί σημείωσαν ότι αξιοποιώντας τις νέες διαδικτυακές τεχνολογίες,μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με μια ανατροπή της προσδοκώμενης ισορροπίας: οιίδιοι πιθανότατα θα γνωρίζουν λιγότερα από τους μαθητές τους για τη χρήση τουμέσου και συνεπώς θα πρέπει να αποποιηθούν το προσωπείο της αυθεντίας. Ο φόβοςτης έκθεσης προς τους μαθητές, μάλιστα, θεωρήθηκε ότι μπορεί να λειτουργήσει ωςένα βαθμό αποτρεπτικά για την ανάληψη αντίστοιχων δράσεων.«Ένοιωσα σαν μαθητής που παρακολουθούσε τον μαθητή του,... Για τον μαθητή ήταναπόλυτα φυσιολογικό αυτό. Είναι τόσο εύκολο να αντιστραφούν οι ρόλοι πλέον.»«Οι καθηγητές πρέπει να μην φοβούνται ότι οι μαθητές τους μπορεί να ξέρουνπερισσότερα από αυτούς.»H «ψηφιακή γενιά» δεν είναι τόσο έτοιμη!Οι εκπαιδευτικοί αναγνώρισαν ότι οι μαθητές ανήκουν σε μια γενιά που έχειδιαφορετική αντίληψη για την έννοια της επικοινωνίας, την απασχολούν ζητήματατης διαδικτυακής ζωής και της διαδικτυακής ταυτότητας και γνωρίζει περισσότερααπό τους καθηγητές σε σχέση με την τεχνολογία. Όμως, ταυτόχρονα οι περισσότεροισυμφώνησαν ότι οι δεξιότητες των μαθητών συνήθως περιορίζονται στη χρήσησελίδων κοινωνικής δικτύωσης και εργαλείων επικοινωνίας και στη χρήση ψηφιακών [18]
  19. 19. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξημέσων (φωτογραφική, κινητό κτλ.). Συνήθως οι δεξιότητές τους δε σχετίζονται με τηνενασχόληση με την τεχνολογία ως μέσο έκφρασης, δημιουργίας και μάθησης. Επίσης,τόνισαν ότι οι μαθητές δεν έχουν αίσθηση του μέτρου και συναίσθηση των κινδύνων,ενώ υποφέρουν και από διαδικτυακές «ασθένειες» (π.χ. απόσπαση προσοχής).«Το ποσοστό των παιδιών που είναι σε ικανοποιητικό βαθμό εξοικειωμένοι είναιμικρό…θα έλεγα ότι μπορεί να χρησιμοποιούμε τον όρο ψηφιακή γενιά αλλά υπάρχειένας ψηφιακός αναλφαβητισμός ή αν θέλεις ετεροχρονισμός.»«Τα παιδιά ...είναι θύματα πλέον της τεχνολογίας, δεν έχουν την αίσθηση τουμέτρου.»Σύμφωνα με τους ερωτώμενους, οι μαθητές πολλές φορές αντιδρούν όταν πρέπει ναεξοικειωθούν με διαφορετικά web 2.0 εργαλεία, ενώ δεν έχουν δεξιότητεςσχεδιασμού, συνεργασίας και συντονισμού έργων. Παράλληλα δεν είναι σε θέση ναελέγξουν τον καταιγισμό ιδεών και πληροφοριών που δέχονται μέσα από τηνενασχόληση τους με τα συγκεκριμένα εργαλεία.«Λυπεί όμως η ωριμότητα και είναι λογικό γιατί ένα παιδάκι που έχει πρόσβαση σταπάντα σ’ αυτήν την πληροφορία σε ποιο χρόνο μπορεί να την επεξεργαστεί και να τηναφομοιώσει; Δέχεται καταιγισμό.»«..το να οργανωθούν και να συνεργαστούν, ενώ φαίνεται εύκολο, είναι πάρα πολύδύσκολο.. είχαμε ένα περιστατικό στη συνεργασία μεταξύ μαθητών, οπούδημιουργήθηκε ένας τσακωμός και προκάλεσε διαμαρτυρίες από τους γονείς..»Τεχνολογικά προβλήματαΣτα περισσότερα σχολεία υπάρχει ένα μόνο εργαστήριο, το οποίο πρέπει ναμοιράζονται όλες οι τάξεις και όπου παράλληλα πραγματοποιείται το μάθημα τηςπληροφορικής, με αποτέλεσμα να δημιουργείται αυτομάτως ένα σύνθετο πρόβλημασυντονισμού της αξιοποίησης του, αλλά και επίβλεψης-συντήρησης του. Επιπλέον, οιηλεκτρονικοί υπολογιστές των σχολείων συχνά δεν είναι αντίστοιχης ποιότητας μεαυτούς που έχουν στο σπίτι τους οι μαθητές, με αποτέλεσμα η εμπειρία τους να είναιαπογοητευτική. Ακόμη, δεν είναι σπάνια προβλήματα συνδεσιμότητας, τα οποίαμπορούν να ανατρέψουν ριζικά και απρόβλεπτα τον διδακτικό σχεδιασμό.«Δεν μπορείς να μιλάς για Web 2.0 εργαλεία όταν δεν έχεις μια ικανοποιητικήπρόσβαση στο διαδίκτυο ή όταν οι υπολογιστές είναι παρωχημένης τεχνολογίας …Καιοι ίδιοι οι μαθητές όμως είναι απρόθυμοι γιατί θέλουν να κάνουν πράγματα και δενμπορούν.»«Ένα πρόβλημα ήταν η έλλειψη υποδομής. Οι 8 υπολογιστές δεν επαρκούσαν για τους14 μαθητές μου… αναγκαστικά έπρεπε να δουλέψουν σε ζευγάρια.» [19]
  20. 20. Μαρτυρίες πρωτοπόρων Ελλήνων εκπαιδευτικών για την ένταξη του Web 2.0 στην τάξη «Έπειτα υπάρχουν … τεχνικές λεπτομέρειες που αποθαρρύνουν την εισαγωγή νέων εργαλείων στην τάξη… το εργαστήριο πληροφορικής δεν είναι πάντα διαθέσιμο και πρέπει να συνεννοηθώ με τον υπεύθυνο εκπαιδευτικό για να το χρησιμοποιήσω.» Έλλειψη καθοδήγησης και ευκαιριών κατάρτισης Πάρα πολλές φορές τονίστηκε η έλλειψη ευκαιριών κατάρτισης και η απουσία ολοκληρωμένων προτάσεων και κατάλληλου υλικού από το επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα. Οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι είναι ιδιαίτερα απαιτητικό να περνούν μόνοι τους τα στάδια ωρίμανσης της αξιοποίησης της web 2.0 τεχνολογίας χωρίς υποστήριξη. Χωρίς τις κατάλληλες οδηγίες σχεδίασης δημιουργικών δραστηριοτήτων, ή κατάλληλα προετοιμασμένες διδακτικές προτάσεις, χάνουν χρόνο, ορισμένες φορές απογοητεύονται ή εγκαταλείπουν τις προσπάθειές τους. «Οι καθηγητές δεν έχουν υποστήριξη και δεν γίνονται επαρκείς επιμορφώσεις» «…υπάρχει μια πληθώρα εργαλείων που εξελίσσονται συνεχώς και οι καθηγητές δεν γνωρίζουν πως να τα εντάξουν στην εκπαιδευτική διαδικασία.» «Σε μια ιδανική περίπτωση θα έπρεπε να υπάρχουν κάποιες έτοιμες εφαρμογές, κάποια έτοιμα καλά παραδείγματα, τα οποία θα έρθουν και θα κουμπώσουν στο μάθημα του κάθε συναδέλφου, ώστε να μη χρειαστεί ο ίδιος ο συνάδελφος, ο οποίος δεν ξέρει καν τι είναι τα Web 2.0 εργαλεία, να τα μάθει και να φτιάξει την εφαρμογή.»6. Web 2.0 εργαλεία: χρήσιμα και για την επαγγελματική εξέλιξη τωνεκπαιδευτικών Η εκπαιδευτική χρήση των Web 2.0 τεχνολογιών δεν περιορίζεται μόνο στην βελτίωση και τον εμπλουτισμό της μαθησιακής εμπειρίας των μαθητών, αλλά επιπλέον βοηθά σημαντικά και την επαγγελματική εξέλιξη των εκπαιδευτικών. Οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν Web 2.0 εργαλεία στον προσωπικό τους χρόνο ως μέσα έρευνας, δημιουργίας, επικοινωνίας και δικτύωσης, με σκοπό να βελτιώσουν τις διδακτικές πρακτικές τους και τις τεχνολογικές τους δεξιότητες. «Η αρχή έγινε με την δημιουργία λογαριασμού mail, και με την ένταξη μου στα social media( Facebook, Twitter), τα οποία μου άνοιξαν τον δρόμο της επαφής με συναδέλφους και εκπαιδευτικούς απ όλο τον κόσμο!» «Χρησιμοποιώ το Twitter και τα ιστολόγια ως πηγές γνώσης και νέων πληροφοριών. Τα χρησιμοποιώ για να αλληλεπιδρώ και με άλλους καθηγητές. Συγκεκριμένα είμαι μέλος του σχολικού δικτύου sch.gr και διατηρώ το δικό μου ιστολόγιο σε αυτό το δίκτυο, μέσω του οποίου έρχομαι σε επαφή και με άλλους δασκάλους, με τους οποίους ανταλλάσσουμε εμπειρίες, γνώμες και ιδέες». [20]

×