Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Irlanda, gure bihotzean (Ireland, in our heart)

This article examines the General Elections 2020 outcome in Ireland and analyses political potential effects on issues such as reunification and the Unity Referendum, among others. Calzada, I. (2020), Irlanda, gure bihotzean (Ireland, in our heart). Berria. DOI:10.13140/RG.2.2.22426.39369/1. Open Access: https://www.berria.eus/paperekoa/1876/016/001/2020-02-27/irlanda-gure-bihotzean.htm

  • Soyez le premier à commenter

  • Soyez le premier à aimer ceci

Irlanda, gure bihotzean (Ireland, in our heart)

  1. 1. Krepuskularra E uskal literatur sistemaren berezita- sunez hausnartzeko aukera izan dut egunotan. Aurretik, beste nonbait, esana nuen gurea bezalako sistema txiki eta ezegonkorrean ez dela hain arraroa liburu gutxiko egileen fenomenoa, lehenengo- arekin lor dezakezulako euskal literatur siste- mak eskaintzen ahal duen arreta kuota handia. Argitaratzen jarraitzea, berriz, etsipenerako bidea izaten da. Fuerte hasitako idazle asko ilun- du bezala egiten dira, literatur karreran aurrera (edo sakonera) egin ahala. Hor utzia nuen haus- narketa. Korolario moduko bat atera diot. Idaz- learen egunsentiaz interesatuta dagoen modu berean, hasi naiz nabaritzen, adinez, beren obraren amaieran dauden idazle jendeari, zahartzarora iritsitakoari, itzala itzultzen zaio- la, plazara berriz ekarrita, aitortza eginez, ibil- bidearen ilunabarrean. Ez dugu traiektoria berez baloratzen, eustea baizik, irautea. Irudi- pena dut, behin hilda, ez zaigula asko kosta- tzen haiek ahaztea, omenduta joan zireneko gogo lasaitasunarekin. Euskal literaturak etor- kizuna duela (idazle hasiberriak) eta sendota- suna ere bai (idazle patriarkak) geure buruari sinetsarazi eta munduari erakutsi nahiko bage- nio bezala. Latinak hitz bera darabil egunsentirako eta ilunabarrerako. JIRA AngelErro Espazioa D ardoakbotatzekoaukeraemandi- gute.Etzandageundenlekutikes- natuetajolgorioarenparteizan nahiizanduteaskok.Besterikez badaikusle,bainaprotagonistaguztiakgizonak izangodireladirudi.Jendeaskogaudeingu- ruan,begiraedoez.Batzuktabernan,besteba- tzukirakurtzen,umeakjolasean.Esangonuke gauzaaskoaridirelager- tatzen,bainabadirudiba- karradelagarrantzitsua: kamisetarikgabekogizon mordobat,joetake,dia- nabatenerdiazulatu nahian.Etaerdihorida guztiarenerdia.Nahiez duenakereentzunegin behardituhaienapustuak,maldizioaketatxa- loak.Neskagaztegutxigorabeherapolitbatpa- satzendenaldiro,agurtuegitendute.Dardoen anaidiaosatudutemundukoosopuntaezberdi- netatiketorritakoek.Ahizpadiabestekontubat izangoda.Ahizpadiadantzangenbiltzanatzo gauean,bainaezinizangenituenanaidikozen- baitkidegainetikkendu. Etahorrelagertatzendamundukotxokoho- netanere:espazioaokupatzendutenakbetiber- berakdira.Gizonenadaespazioaiadenbora guztian:batzuetanezdiotelakoinoriuzten haientarterasartzen,etabestebatzuetan,haie- naezdenespazioansartzendirelako. Egingodugubehingozespazioarenbanaketa justuagobat,alainteresatzenezzaizkigundar- dopartidakjasatenjarraitukodugu? BIRA OnintzaEnbeita Irlanda,gurebihotzean IgorCalzada OxfordekoUnibertsitateko akademikoa O hikoaizatenda Irlandareneta EuskalHerria- renparekotasu- nakazpimarra- tu,edotakontra- ra,ezberdintasunakzorrozten dituztenanalistakproportzioberean aurkitzea. Berrikigauzatudirenhauteskunde orokorrenemaitzekiraganaren,orai- narenetageroaldiarensintesiberri (etaezjakin)batenatezuanjarrigai- tuzte:SinnFeinalderdierrepublika- zaleetaezkertiarrakhauteskundeak irabaziditu.Beraz,hegoaldean,Irlan- dakoErrepublikan,gobernu-eratze prozesuanegonlitekelehenengoal- diz.Halaere,SinnFeinalderdialehe- nagotikereIparIrlandakoStormont parlamentuanalderdiunionistekin gobernuapartekatzenibiliizandaur- teetanzehar.Emaitzok,hamarkade- tanzehar,FineGaeletaFiannaFailal- derdiliberal-kontserbadore-zentris- tentandemarenbigurpilakerabat zulatudituzte,partidapolitikoa,Ir- landakoErrepublikan,hegoaldean, aldatzekotenoreanjarriz. GogoandutDublinhiriangoraeta behera,sarritan,2005-2008.urteetan zehar,eragileakikerketetarakoelka- rrizketatuz,inplizitukijasotzennuen sentsazioaetaebidentzia:IparIrlanda emozionalkiosourrutizegoenhego- aldekobiztanleengandik.�abardurak �abardura,hamarkadetakotroubles garaikoindarkeriapolitikoak,berezi- ki1970azgeroztik,IparBelfasteko ShankilletaFallsauzuneaklubakitu zituenerabat.Kontrara,hegoaldean, 2008kokrisiaurrekotigrezeltarenlo- raldiekonomikoagauzatzenarizen, egungoGoogleetaFacebookerraldoi teknologikoakDublinekoDocklands- engeoestrategikokikokatzenariziren bitartean;goikoarrebaetaanaien errealitategordinagerozetaarrotza- goaegitenzitzaien.Irlandakoirlaber- dea,antzinakobihotzirlandarhaus- korra:kra(kra,kra),hegoaldetiketa iparraldetikerdibiturikegonizanda hamarkadatanzehar.1998.urteanin- flexiopuntubatgertatuzenarte. 1998.urteaninflexiopuntubatger- tatuzenarteIparraldean:GoodFriday Agreementedozorionekomugarries- trategikoizanzenbakeprozesuasina- tuzen.Harrezkero,besteakbeste, askoizandira,berezikiIparBelfast- ekoauzuneetan,berrikuntzasoziala- renbidez,komunitatebarneratzaile- akerdiestekoaktibarazidirenbehetik gorakoegitasmoak(174Trust). Hegoaldearidagokionez,halaber, hauteskundeetakoemaitzokezustean harrapatubagaituzteere,badiraele- mentubatzukazpimarrabereziame- rezidutenakSinnFeinalderdiaren barne-bilakaeraridagokionez:(i)Ba- tetik,MaryLouMacDonaldenlidergo feministarensoslaiakbete-beteanas- matuduhegoaldearengehiengohan- dibatenkezkasozioekonomikoekin. GerryAdamsengaraiarekikoaldaera garbibatenmoduanikusiaizanda. MaryLoudublindarpeto-petoaizaki, garaiilunekikohalakohausturabaten islaizanda,boto-emailegazteenarte- anbatikbatbaloratua.Moduargiga- rrian,batasunarenerreferendumean oinarritubeharreankanpaina,gizarte etaekonomiapolitikaaurrerakoiekin bereganatudituezsoiliklangilegoeta klaseertainak,baiziketabereziki emakumeak.Bestetik,bereinguruan lantaldegaituaantolatuizanaezin ahantzi:Eoin�Broinizandaazken urteotan,etxebizitza,errentaetaosa- sunpolitikendiagnosierrealistaeta beharrezkoaDublinenegikarituduen politikaria,hamarkadetanzeharme- tatzenarizirenkrisiurbanobehine- nakazaleratuzetaalternatibaeraiki- tzaileakaurreraeramanez. Perspektibamakrobatetik,halaber, elkarrilotuakdaudenlaufaktoreaz- pimarratukonituzkehurrenkeran, egoerakorapilatsuhonijarraipena egiteko:(i)IparIrlandakoegoeraosoa goitikbeheraaldatuizanabakeproze- suarenondorioz;(ii)Brexit-akErresu- maBatuosoansortuduendomino- efektua,IparIrlandanbereziki,baina HegoIrlandanereislatudenahautes- kundehauenbidez.Gogoraekarride- zagunIparIrlandarren%56ekEBnge- ratzekohautuaeginzuela;(iii)Hego- aldekopertzepzioaldaketa iparraldearekiko,etahor,estereotipo- akeraldatuz,MaryLourenekarpenak berebizikogarrantziaizanduelauste dut;etaazkenik,(iv)hegoaldeareneta iparraldearenetorkizunpartekatuba- tetarakozantzuedoseinaleposible batzuenexistentzia. Hala ere, ohikoa izaten den moduan, ikusteko dago oraindik sis- temak (Fine Gael eta Fianna Fail tan- demaz ari naiz, baina baita Boris Johnsonen post-brexit-az eta Trump administraziotik datozen eragin geo- politiko globalez ere) amore emango ote dion erreleboari, Sinn Feinen gobernu eraketa ahalbidetuz. Gauza asko daude jokoan konplexua den taularatze geopolitiko global hone- tan. Halaere,inorkukaezinlezakeena daiparraldeaetahegoaldeaemozio- nalkietalurraldeperspektibatikaskoz eregertuagodaudela,etahorrekde- rrigorreantxertatzendubatasunaren balizkoerreferendumbaterakoauke- raagendapolitikoan.Batzuetangu- txienesperodugunlekuetatikireki- tzendirazirrikitu-aukerak.Bitartean etxekolanakegindaedukitzeaere ezinbestekoaizatenda. Etahemendikaurrerazer?Ikusibe- harko.Bainaikusikoaldituguinoiz 1922tikaurrerabanatuzireniparral- deko6probintziakhegoaldeko 26ekinbateraaterkiberdinpean?Adi- tuekhirueszenarioaurreikustendi- tuzte:(i)EstatubakanbatDublinetik gobernatua(betikoaldarriklasikoa); (ii)egungoStormontdeszentralizatu- takoparlamentua,bainaDublinetik gobernatua(Londresenordez);edo (iii)biestatuenartekokonfederazio modukobat.GoodFridayAgree- ment-eaniparralderakoaurreikusten zirenaukerahauek,dudarikgabe Errepublikarako,konstituzioaren erreformasakonbatekarrikolukee- na.Bainagalderapraktikoaeginbe- harbukaeranere:zeinekfinantzatu ahalizangolukebirbatasunhau? Erreferendumazgain,zenbakiakten- tuzaztertubeharkolirateke,mundu- kobestehainbatlekutanhistorianze- hargertatudenariso. EuskaldunokIrlandarekikopare- kotasunakbegi-bistanizanditugu maiz.Horrexegatik,aspalditikdara- matIrlandairlabatubatnirebihotze- antatuaturik.Sl�inte! Inorkukaezin lezakeenadaiparraldea etahegoaldea emozionalkietalurralde perspektibatikaskozere gertuagodaudela,eta horrekderrigorrean txertatzendu batasunarenbalizko erreferendumbaterako aukeraagenda politikoan BERRIA Osteguna,2020kootsailaren27a Iritzia16

×