Publicité

Krizat ek. teorite ligj.3

Fakulteti Ekonomik
23 Oct 2013
Publicité

Contenu connexe

Publicité

Krizat ek. teorite ligj.3

  1. Prof.dr. Myrvete Badivuku-Pantina Lenda: KRIZAT EKONOMIKE Ligj. 3
  2. Disa teori të cikleve të biznesit Teoria monetariste i shpjegon ciklet e biznesit me ekspansionin apo reduktimin e sasisë së parasë dhe të kreditit. Teoria teknologjike, vendosë në bazë të shpjegimit të cikleve të biznesit inovacionet e rendësishme teknologjike. Teoria psikologjike i shpjegon ciklet e biznesit me optimizmin apo pesimizmin e agjentëve ekonomikë. Kurse teoria e konsumit të pamjaftueshëm gjithqka e shpjegon me prirjren për kursim, e cila sjell, si pasojë që kursimet të jenë më të mëdha se investimet.
  3. 1. Teoritë eksternale (të cilat theksojnë se janë veprimet e faktorëve të jashtëm ato që shkaktojnë ciklet e biznesit). 2. Teoritë internale (të cilat theksojnë se janë veprimet e faktorëve të brendshëm ato që shkaktojne ciklet e biznesit
  4. Të gjitha teoritë e grupit të parë i gjejnë shkaqet e cikleve të biznesit në ndryshueshmërinë e dukurive që ndodhen jashtë sistemit ekonomik, për shembull; në njollat e diellit apo në ndryshimin e klimës, në luftrat, revolucionet, në zgjedhjet elektorale, në zbulimet e arit, në normën e rritjes së popullsisë dhe migracionit, në zbulimin e tokave dhe të burimeve të reja, në zhvillimet e shkencave dhe në zbatimet praktike të teknologjisë, etj.
  5. Nga grupi i parë i teorive shkëpusim për të trajtuar më gjërë teorinë e cikleve politike të biznesit. Politika makroekonomike përcaktohet nga zyrtarët e zgjedhur, të cilet duke patur në dorë instrumentet e stabilizimit ekonomik, mund të manipulojnë me treguesit kryesorë makroekonomik në funksion të fatit të tyre elektoral. Kjo teori bazohet në tre premisat e mëposhtme:
  6. • Që nga koha e Kejnsit, hartuesit e politikave makroekonomike, kanë patur në duart e tyre instrumentat e stimulimit ose të kontraktimit të ekonomisë. • Votuesit deshirojnë periudha me papunësi të ulët, rritje të shpejtë ekonomike dhe inflacion të ulët. • Politikanët që janë në pushtet dëshirojnë të rizgjedhen.
  7. Duke u bazuar në këto premisa del e qartë ideja se çfarë duhet të bëjnë politikanët për të siguruar rizgjedhjen e tyre. Ata duhet të manovrojnë, në mes të mundësive të tyre, me instrumentat makroekonomikë, për të ndikuar mbi ciklin ekonomik duke patur parasysh dëshirat e zgjedhësve të tyre. Dihet se zgjedhjet elektorale zhvillohen një herë në katër ose pesë vjet
  8. Shumë teori të cikleve të biznesit i integrojnë trajtimet internale dhe eksternale. Në këtë trajtim të kombinuar, goditjet mundë të kenë zanafillën jashtë sistemit ekonomik, por më tej janë mekanizmat e brendëshëm të vetë sistemit ekonomik që i transmetojnë këto impulse të jashtme në një levizje të brendshme ciklike.
  9. Mendimi mbizotërues është se faktor kryesor i brendshëm i këtij proçesi janë investimet. Roli i investimeve në ciklet e biznesit shpjegohet qartë në teorinë mbi bashkëveprimin midis akseleratorit dhe multiplikatorit. Për ta kuptuar modelin Akselerator-Multiplikator, le të marrim në analizë se qfarë do të ndodhë në qoftë se rritet prodhimi i makinave që prodhojnë biçikleta, si rezultat i rritjes së kërkesës për investime nga ana e firmës që prodhon biçikleta.
  10. Për shkak të efektit të akseleratorit rritja e të ardhurave në një fazë ekspansioni do të shkaktojë rritjen e investimeve. Por rritja e investimeve çon, për shkak të veprimit të multiplikatorit, në rritjen e mëtejshme të të ardhurave e kështu me radhë.
  11. Në këtë mënyrë rritja e kërkesës për investime (Akseleratori) dhe rritja e kërkesës për konsum (Multilikatori) forcojnë njëra-tjetrën në fazën e ekspansionit.
  12. Bashkëveprimi midis akseleratorit dhe multiplikatorit na ndihmon për të shpjeguar jo vetëm forcën e fazave të ciklit të biznesit por edhe periudhat e kthesës gjatë lëvizjes ciklike, domethënë kalimin nga faza e ekspansionit në reçesion dhe e kundërta.
Publicité