Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό του μοναστηριού και κτηριακό συγκρότημα

Eρευνητική Εργασία της Παπάζογλου Βασιλείας μαθήτριας της Α΄λυκείου του ΓΕΛ Κρηνίδων Καβάλας.

ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ :
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ
Καθολικό του μοναστηριού και κτηριακό συγκρότημα
ΚΡΗΝΙΔΕΣ 2012-2013
1
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ :
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ
Καθολικό του μοναστηριού και κτηριακό συγκρότημα
2
ΟΜΑΔΑ Β΄
ΓΚΟΥΡΤΖΙΑΔΟΥ ΣΟΦΙΑ
ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ
ΕΠΟΠΤΕΙΑ
ΚΑΡΑΤΖΟΓΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
ΓΚΟΥΜΑ ΟΛΓΑ
3
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος………………………………………………………………………………5
Εισαγωγή………………………………………………………………………………6
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄: ΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ
1)Ιστορία...........................................………………………….....................................7
2)Αρχιτεκτονικός ρυθμός ……………………………………......................................7
3)Τοιχογραφίες…………………………………………………………......................9
4)Τέμπλο…………………………………………………………………………….10
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄:ΤΟ ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ
1)Σωζόμενα κτίσματα....…………………………………….....................................12
2)Το κυρίως μοναστήρι……………………………………………………………12
3)Βόρεια και ανατολική πτέρυγα του
ΜοναστηριακούΣυγκροτήματος………………………………………………….13
4)Νότια και νοτιοανατολικά κτίσματα της
Μονής………………………………………………………………….....................14
5)Εξωτερικά κτίσματα……………………………………….....................................15
Επίλογος………………………………………………………………......................17
Βιβλιογραφία……………………………………………………………………….18
4
Πρόλογος
Κατά τη σχολική χρονιά 2012-2013 στο ΓΕΛ Κρηνίδων και στα πλαίσια του
μαθήματος της ερευνητικής εργασίας με εποπτεύοντες καθηγητές τους κ.
Καρατζόγλου Αλέξανδρο και την κ. Γκούμα Όλγα, διεξήχθη έρευνα με σκοπό την
γνωριμία και επαφή των μαθητών με ένα από τα ιερότερα μοναστήρια της περιοχής,
την ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης.
Το θέμα της ομάδας στην οποία ανήκω ήταν το καθολικό αλλά και το ευρύτερο
κτηριακό συγκρότημα δυο μοναστηριών με παράλληλο βίο, αυτό της
Εικοσιφοίνισσας καθώς και του Τιμίου Προδρόμου Σερρών. Η ομάδα μου
αποτελείται από τους μαθητές Ανδρεάδη Γεώργιο, Γκουρτζιάδου Σοφία, Βασιλειάδου
Κατερίνα και Παπάζογλου Βασιλεία.
Το δικό μου επιμέρους υποθέμα ήταν το καθολικό και το κτηριακό συγκρότημα της
ιεράς μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης.
5
Εισαγωγή
Η μακρά παράδοση του ορθόδοξου μοναχισμού στη Μακεδονία συνδέεται άρρηκτα
με τους ορεινούς όγκους της γεωγραφίας της. Ανάμεσα στα όρη του Μενοίκειου και
του Παγγαίου, στις πλαγιές και στις χαράδρες τους, διατηρούνται δυο ζωντανά
μνημεία του βυζαντινού μοναχισμού: οι ιερές μονές Τιμίου Προδρόμου καθώς και
της Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, οι οποίες αποτελούν μνημεία πολιτισμού, κέντρα
Ορθοδοξίας και παρακαταθήκες ελληνικής παράδοσης, συνείδησης και παιδείας.
Η μονή της Εικοσιφοίνισσας βρίσκεται στο νόμο Σερρών στην Μακεδονία. Είναι
μια γυναικεία μονή που η ιστορία της χάνεται στο παρελθόν. Η περίοδος έντονης
πολιτικής αστάθειας και πολεμικών συγκρούσεων που γνώρισε η περιοχή, άφησε το
στίγμα της και εδώ. Η πυρπόληση του μοναστηριακού συγκροτήματος στις 12
Ιουλίου 1943 κατέκαψε το μοναστήρι και τα κτίσματα του. Μόνο το καθολικό
διασώθηκε από την πυρκαγιά, γεγονός που ενίσχυσε την πίστη και τη θέληση της
μοναστικής κοινότητας για την αναγέννησή της.
Ενέργειες ανασύστασης της μονής της Εικοσιφοίνισσας και αναστύλωσης του
ευρύτερου συγκροτήματος ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά την καταστροφή και
ιδιαίτερα μετά τη λήξη του πολέμου και την αποχώρηση των Βουλγαρικών
στρατευμάτων από την περιοχή. Η επιστημονική κοινότητα ανέπτυξε επίσης έντονη
δραστηριότητα για την ανασύσταση της ξακουστής της βιβλιοθήκης.
Το αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών και τα κτίσματα που σώζονται σήμερα στον
ιερό αυτό χώρο, θα προσπαθήσει η παρούσα εργασία να καταγράψει.
6
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ
1)Ιστορία
Ο ναός του καθολικού της μόνης της Εικοσιφοίνισσας χρονολογείται στην περίοδο
1837 -1847. Το καθολικό είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, όπου και
τιμάται.
2)Αρχιτεκτονικός ρυθμός
Ο ρυθμός του ναού της μονής είναι σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο.
Αποτελείται από τον εξωνάρθηκα, τον εσωνάρθηκα και τον κυρίως ναό. Οι
περίτεχνοι τρούλοι που δεσπόζουν του συγκροτήματος στηρίζονται σε τέσσερις
μαρμάρινους κίονες. Η λιθόγλυπτη κυρίως είσοδος του καθολικού κατασκευάστηκε
το 1838. Οι θόλοι του καθολικού καλύπτονται με φύλλα μολύβδου και οι υπόλοιπες
στέγες της αναδρομής του καθολικού σκεπάζονται με σχιστόλιθο. Το εξωτερικό του
ναού περιβάλλεται με γραπτή διακόσμηση που μιμείται ισόδομη τοιχοποιία. Τα
κοιλόκυρτα γείσα της που διατρέχουν το κτίριο στη βάση της ανωδομής είναι
διακοσμημένα με πολύχρωμα διακοσμητικά θέματα με φυτικές γιρλάντες, συνθέσεις
από άνθη και φρούτα, σταυρούς και όμορφες παραστάσεις πουλιών και ζώων.
Η ανωδομή του καθολικού, με την παρουσία των τεσσάρων τρούλων σε σχήμα
σταυρού, έχει στενή σχέση με τις εξελίξεις στη μεταβυζαντινή εκκλησιαστική
αρχιτεκτονική των Βαλκανίων. Η κάτοψη είναι παραλλαγή της τυπολογίας του
αθωνικού τύπου, δηλαδή του τρίκογχου σύνθετου σταυροειδούς εγγεγραμμένου με
τρούλο ναού.
7
Η δυτική κεραία του σταυρού της κάτοψης του κυρίως ναού στο καθολικό της
μονής Εικοσιφοίνισσας επεκτείνεται προς δυσμάς και βρίσκεται στα δυτικά του
καθολικού αυτού.
Στον κυρίως ναό οι κόγχες των χορών στεγάζονται με ημίθολα, σε αντίθεση με την
ημικυκλική κόγχη και ένα τμήμα του ανατολικού τοίχου του καμαροσκέπαστου ιερού
που ανήκει σε παλαιότερη φάση.
Το μεσοδιάστημα μεταξύ του κεντρικού χώρου του κυρίως ναού και του δυτικού
τρουλαίου χώρου, χωρίζουν σε τρία μέρη δυο ζεύγη μαρμάρινων κιόνων. Το βόρειο
και νότιο άκρο φέρουν στενόμακρους τρουλίσκους, ενώ το κεντρικό τμήμα
επιστέφεται με πλατύ τόξο. Το μαρμάρινο δάπεδο του καθολικού μπροστά από το
ιερό προδίδει την ιστορία του μοναστηριακού συγκροτήματος, αλλά και την ύπαρξη
καθολικού ναού στη συγκεκριμένη θέση. Επιπλέον, δυτικά του κυρίως ναού
8
αναπτύσσεται στενός νάρθηκας και περίστωο με τοξωτές κιονοστοιχίες στη δυτική,
βόρεια και νότια πλευρά.
Ο πύργος του καμπαναριού, χρονολογείται το 1838 και καταλαμβάνει τη
νοτιοανατολική γωνία του συγκροτήματος, ενώ στη βορειοανατολική γωνία
βρίσκεται το διώροφο σκευοφυλάκιο.
3)Τοιχογραφίες
Με τοιχογραφίες είναι κατάγραφοι οι εσωτερικοί χώροι του καθολικού και του
περιστώου που χρονολογούνται στην περίοδο 1858-1864 και είναι έργο του
ζωγράφου Ματθαίου από την Μολδαβία.
9
Οι σπουδαίες τοιχογραφίες του εργαστηρίου του αποτελούν ένα από τα δείγματα της
μεταβυζαντινής εκκλησιαστικής ζωγραφικής που συνδυάζει αφηγηματικά πρότυπα
και προγράμματα αλλά και δυτικά εκφραστικά στοιχεία. Επίσης, η εικονογράφηση
των τειχών και των θόλων του περιστώου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς
εμπεριέχει παραστάσεις αποκαλυπτικών θεμάτων όπως η «Μέλλουσα Κρίση» και η
«σκηνή του Παράδεισου» κ.α. και απεικονίζει τους κτήτορες της μονής Γερμανό,
Νεόφυτο, Νικόλαο, Διονύσιο.
Στη βόρεια στοά υπάρχει μέχρι και σήμερα η πολύτιμη απεικόνιση του
συγκροτήματος της μονής με σκηνές της ίδρυσής της από τον όσιο Γερμανό. Βέβαια,
λόγω της σοβαρής φθοράς που υπέστησαν από τη πυρκαγιά του 1943, οι
τοιχογραφίες του περιστώου έχουν πρόσφατα συντηρηθεί και επιζωγραφισθεί.
4)Τέμπλο
Το ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο στο εσωτερικό του ναού είναι ένα μεγάλης
καλλιτεχνικής αξίας έργο το οποίο χρειάστηκε 22 χρόνια για να κατασκευαστεί και
τελικά ολοκληρώθηκε το 1802 επί ηγουμενίας Σωφρονίου και κατασκευάστηκε από
μια ομάδα τεχνιτών από το νησί της Χίου. Σημαντικά, επίσης, έργα που αξίζει να
αναφέρουμε είναι ο ξυλόγλυπτος δεσποτικός θρόνος και το προσκυνητάρι της
Παναγίας.
10
Επιπλέον το σπουδαιότερο και ιερότερο αντικείμενο
του καθολικού είναι η θαυματουργός αχειροποίητος
εικόνα της Θεοτόκου με τον Χριστό, που συνδέεται με
τις ιδρυτικές παραδόσεις της μόνης. Η εικόνα βρίσκεται
τοποθετημένη στο τέμπλο και είναι καλυμμένη με
αργυρό ένδυμα.
11
Β΄ΤΟ ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
1)Σωζόμενα κτίσματα
Το κτηριακό συγκρότημα της Μόνης Εικοσιφοινίσσης έχει περάσει όλα αυτά τα
χρόνια από πολλές περιπέτειες. Το πως σώζεται μέχρι και σήμερα είναι το
αποτέλεσμα διαφόρων επιμέρους επισκευών που πραγματοποιήθηκαν όλα αυτά τα
χρόνια. Μεγάλη καταστροφή επέφερε στη Μονή η πυρκαγιά του 1943, ωστόσο υπό
τις κατάλληλες δομικές δραστηριότητες η Μονή συντηρήθηκε και σύμφωνα με μια
τοιχογραφία η ανάπτυξη του συγκροτήματος κατά το δεύτερο μισό του 20ου
αιώνα
διατήρησε την ένωση του παλαιού μοναστηριού. Επιπλέον, μπορούμε να αντλήσουμε
πλήθος πληροφοριών για τη μακρά ιστορία του μοναστηριού, όσον αφορά στις
οικοδομικές δραστηριότητες, μέσα από τα σωζόμενα μέχρι και σήμερα αρχαιολογικά
κατάλοιπα παλαιοτέρων επιβλαβών της μονής.
Τέλος, κάποια αρχιτεκτονικά μέλη και ανάγλυφα σπαράγματα της μεταβυζαντινής
μονής αλλά και κτητορικές επιγραφές, απεικονίζουν τις όψεις των κτιρίων της και
κρατούν ζωντανή τη μακρά ιστορική της συνέχειας.
2)Το κυρίως μοναστήρι
Το κτηριακό συγκρότημα της μονής είναι οργανωμένο σε δυο αρχιτεκτονικές
ενότητες, που ορίζονται από δυο περιβόλους. Το κυρίως μοναστήρι αναπτύσσεται
γύρω από τον καθολικό ναό.
12
Ο καθολικός ναός αποτελεί το μόνο κτήριο που σώθηκε ακέραιο μετά την πυρκαγιά
του 1943.
Η πύλη στη νοτιοδυτική γωνία του
κυρίως μοναστηριού οδηγεί στο
συγκρότημα του «παραρτήματος» της
μονής.
Η κύρια εξωτερική πύλη του
μοναστηριού βρίσκεται στη δυτική
αρχή του περίβολου του
«παραρτήματος».
Επιπλέον, οι πτέρυγες του
συγκροτήματος περιβάλλουν το καθολικό και στεγάζουν πολλές από τις καθημερινές
ανάγκες των μοναζουσών και κάποιες από τις παραγωγικές δραστηριότητες, ακόμα
και των προσκυνητών της μονής.
3)Βόρεια και ανατολική πτέρυγα του Μοναστηριακού συγκροτήματος
Το μοναστηριακό συγκρότημα στη βόρεια και ανατολική του πλευρά, αποτελείται
από πολλά αυτοτελή κτίσματα. Στη πτέρυγα αυτή βρίσκονται τα κελιά των μοναχών,
όπως επίσης και το κτίριο του ηγουμενείου καθώς και το πατριαρχικό με το
παρεκκλήσι του Αγίου Αλέξιου. Επίσης σε κοντινό μέρος βρίσκονται η πατριαρχική
βιβλιοθήκη, οι χώροι φιλοξενίας των επίσημων προσκεκλημένων, η τράπεζα, η εστία,
ο φούρνος και τα εργαστήρια της μονής.
13
4)Νότια και νοτιοανατολικά κτίσματα της μονής
Νοτίως του καθολικού βρίσκεται το μουσείο, το αρχονταρίκι με τους χώρους
υποδοχής των προσκυνητών, όπως επίσης και το παρεκκλήσι με το αγίασμα της
Αγίας Βαρβάρας.
Το παρεκκλήσι αυτό σύμφωνα με την παράδοση είναι η πηγή που υπέδειξε στον
ιδρυτή της μονής ένα κοτσύφι.
Επιπλέον, πάνω από την είσοδο στο χώρο του αγιάσματος μια τοιχογραφία στο
τυφλό τόξο απεικονίζει την ανεύρεση της πηγής και μια επιγραφή με χρονολογία
1942 αφηγείται το θαυμαστό συμβάν.
Στη βόρεια όψη, η χρήση μαρμάρινων διαχώρων από μεσοβυζαντινό τέμπλο και
θύρωμα του παρεκκλησίου, συνδέονται με το ναό του 10ου
αιώνα.
14
Νοτίως του καθολικού βρίσκεται επίσης ένα μαρμάρινο σιντριβάνι του 1770, με
ανάγλυφες πλάκες που έχουν λεπτομερώς διακοσμηθεί με σταυρούς, φυτικά θέματα
και ζωντανές παραστάσεις πουλιών που χρονολογούνται στις αρχές του 19ου
αιώνα.
Στο νοτιοανατολικό μέρος της μονής αναπτύσσεται το ανασκευασμένο σήμερα
συγκρότημα του «παραρτήματος» με το παρεκκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής.
Η ανέγερση του «παραρτήματος» χρονολογείται το 1818 και κατασκευάστηκε για
την κάλυψη των αναγκών φιλοξενίας των προσκυνητών της μονής και των
οικογενειών τους.
15
5)Εξωτερικά κτίσματα
Ένα ακόμα μαρμάρινο σιντριβάνι βρίσκεται στη μέση περίπου του αύλειου χώρου
του παραρτήματος του μοναστηριού. Το σιντριβάνι αυτό διακοσμείται με γλυπτά
αμφιπρόσωπης ανθρώπινης κεφαλής και κεφαλής λιονταριών, δείγματα της λαϊκής
τέχνης των αρχών του 19ου
αιώνα.
Επίσης, εκτός του μοναστηριακού συγκροτήματος και δίπλα στην κεντρική πύλη
της μόνης υπάρχει μαρμάρινο προσκυνητάρι, ενώ στο πλάτωμα μπροστά από το
μοναστήρι βρίσκεται μνημείο προς τιμήν των νεκρών της σφαγής του 1507.
Μπροστά από την ανατολική πλευρά του περιβόλου της μονής, βρίσκεται ένα
δεύτερο προσκυνητάρι μαζί με αγίασμα που τροφοδοτείται από την πηγή της Αγίας
Βαρβάρας. Στο εσωτερικό του μοναστηριού βρίσκεται το κοιμητήριο της μονής με το
παρεκκλήσι των Αγίων Αργύρων που σώζει υπολείμματα μεταβυζαντινών
τοιχογραφιών και βρίσκεται σε μικρή απόσταση βόρεια της μονής. Ανατολικά,
βρίσκεται ο ανεμόμυλος της μονής και το λεγόμενο «στασίδι της Παναγίας».
16
Επίλογος
Το συγκρότημα της μονής της Εικοσιφοίνισσας αναπτύσσεται σε ένα φυσικό
πλάτωμα χαράδρας του Παγγαίου όρους. Όπως σώζεται σήμερα αποτελεί στην ουσία
το αποτέλεσμα των εκτεταμένων επισκευών και των οικοδομικών δραστηριοτήτων
που ακολούθησαν την πυρκαγιά του 1943.Ωστόσο η ανάπτυξη του συγκροτήματος
κατά το δεύτερο μισό του 20ου
αιώνα διατήρησε την οργάνωση του παλιού
μοναστηριού.
Σταθμός στην προσπάθεια αναγέννησης της μονής ήταν η άφιξη στα 1967 γυναικείας
συνοδείας υπό την καθοδήγηση της γερόντισσας Αλεξίας. Η γυναικεία κοινοβιακή
αδελφότητα κατάφερε να αναστρέψει την παρακμή της μονής και να την
ανοικοδομήσει.
Η αναζήτηση του υλικού που χρησιμοποιήθηκε για τη συγγραφή της παρούσας
εργασίας και την καταγραφή του χώρου όπως είναι σήμερα έγινε από το διαδίκτυο,
από την προτεινόμενη με το θέμα βιβλιογραφία, αλλά και από τις εισηγήσεις των
εποπτευόντων καθηγητών.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά για την πολύτιμη βοήθειά τους
τους υπεύθυνους καθηγητές μας κ. Γκούμα Όλγα και κ. Καρατζόγλου Αλέξανδρο, για
την αμέριστη συμπαράσταση, εμψύχωση και καθοδήγηση τους καθ’ όλη την πορεία
της εξέλιξης της έρευνάς μας.
17
Βιβλιογραφία
Α΄ ΒΙΒΛΙΑ
• Μητροπολίτου Δράμας Κ .Κυράτσου: « Ιστορία και θαύματα της Παναγίας
Εικοσιφοινίσσης », Δράμα 2003
• Δρ. Θεοχάρη Μ. Προβατάκη : «Η Μονή Εικοσιφοινίσσης η Αχειροποίητος του
Παγγαίου όρους», Έκδοση της Ανώνυμης Τεχνικής Εταιρίας Μηχανικών» Αθήνα
1998
• Βασίλη Άτσαλου «Η ονομασία της Ιεράς Μονής της Παναγίας της Αχειροποιήτου
του Παγγαίου, της επονομαζομένης της Κοσινίτσης ή Εικοσιφοίνισσας», Έκδοση
του ιστορικού αρχείου του Δήμου Δράμας, Δράμα 1995
• Επισκόπου Μάξιμου Χ. Ξυδά Μητροπολίτου Σερρών και Νιγρίτης, Το μοναστήρι
του Τιμίου Προδρόμου στις Σέρρες
• Μητροπολίτου Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικολάου, Άγιον Όρος, εκδόσεις
Καστανιώτη
• Ο θησαυρός της Ορθοδοξίας 2000 χρόνια ιστορία-μνημεία-τέχνη (Πατριαρχεία
και αυτοκέφαλες εκκλησίες), Εκδοτική Αθηνών
Β΄ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
• http: yaunatakabara.blog.com
• www.athosmemory.com
• www.dim-krinid.ser.sch.gr/eikosifinissa.htnl
• www.agioritis.pblogs.gr
• www.el.wikipedia.org
• www.alfadramas.gr
• www.paggaioserrewnet.gr
• http://www.kavalagreece.gr/tourismos/touristikes-plirofories/ekdromes/i-m-
eikosifoinissas/
18

Recommandé

4. ιεροσόλυμα πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων par
4. ιεροσόλυμα πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων4. ιεροσόλυμα πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων
4. ιεροσόλυμα πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτωνNZAL
4.8K vues14 diapositives
εικονομαχια par
εικονομαχιαεικονομαχια
εικονομαχιαΙωάννα Ορφανουδάκη
3.5K vues36 diapositives
εικονομαχια Ppt par
εικονομαχια Pptεικονομαχια Ppt
εικονομαχια Pptartedinou
4.1K vues17 diapositives
4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους. Ιστορία Β΄... par
4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους. Ιστορία Β΄...4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους. Ιστορία Β΄...
4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους. Ιστορία Β΄...Τσατσούρης Χρήστος, Γυμνάσιο Μαγούλας Δυτικής Αττικής
5.1K vues26 diapositives
οι κατακομβες par
οι κατακομβεςοι κατακομβες
οι κατακομβες1odimsxoleio
2.2K vues44 diapositives
32. η θέση των λαϊκών στη σύγχρονη λατρεία, επισημάνσεις και προβληματισμοί par
32. η θέση των λαϊκών στη σύγχρονη λατρεία, επισημάνσεις και προβληματισμοί32. η θέση των λαϊκών στη σύγχρονη λατρεία, επισημάνσεις και προβληματισμοί
32. η θέση των λαϊκών στη σύγχρονη λατρεία, επισημάνσεις και προβληματισμοίΠΕ 01 ΜΠΑΛΤΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
5K vues19 diapositives

Contenu connexe

Tendances

4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική στο Βυζάντιο par
4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική στο Βυζάντιο4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική στο Βυζάντιο
4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική στο ΒυζάντιοKvarnalis75
16.3K vues68 diapositives
1η ώρα εισαγωγικα στη συναντηση ελληνισμου χριστιανισμου αντιγραφή par
1η ώρα  εισαγωγικα στη συναντηση ελληνισμου χριστιανισμου   αντιγραφή1η ώρα  εισαγωγικα στη συναντηση ελληνισμου χριστιανισμου   αντιγραφή
1η ώρα εισαγωγικα στη συναντηση ελληνισμου χριστιανισμου αντιγραφήΕλενη Ζαχου
5K vues12 diapositives
13 xristianismos ellinismos par
13 xristianismos ellinismos13 xristianismos ellinismos
13 xristianismos ellinismosΔημήτριος Σιμούδης
10.4K vues25 diapositives
Οι ανακαλύψεις par
Οι ανακαλύψειςΟι ανακαλύψεις
Οι ανακαλύψειςvserdaki
5.6K vues24 diapositives
2. O άλλος για τους Χριστιανούς par
2. O άλλος για τους Χριστιανούς2. O άλλος για τους Χριστιανούς
2. O άλλος για τους ΧριστιανούςPapanikolaou Dimitris
10.8K vues10 diapositives
Θρησκευτική μεταρρύθμιση par
Θρησκευτική μεταρρύθμισηΘρησκευτική μεταρρύθμιση
Θρησκευτική μεταρρύθμισηGeorgia Sofi
4.2K vues17 diapositives

Tendances(20)

4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική στο Βυζάντιο par Kvarnalis75
4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική στο Βυζάντιο4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική στο Βυζάντιο
4. Εικαστικές Τέχνες και Μουσική στο Βυζάντιο
Kvarnalis7516.3K vues
1η ώρα εισαγωγικα στη συναντηση ελληνισμου χριστιανισμου αντιγραφή par Ελενη Ζαχου
1η ώρα  εισαγωγικα στη συναντηση ελληνισμου χριστιανισμου   αντιγραφή1η ώρα  εισαγωγικα στη συναντηση ελληνισμου χριστιανισμου   αντιγραφή
1η ώρα εισαγωγικα στη συναντηση ελληνισμου χριστιανισμου αντιγραφή
Οι ανακαλύψεις par vserdaki
Οι ανακαλύψειςΟι ανακαλύψεις
Οι ανακαλύψεις
vserdaki5.6K vues
Θρησκευτική μεταρρύθμιση par Georgia Sofi
Θρησκευτική μεταρρύθμισηΘρησκευτική μεταρρύθμιση
Θρησκευτική μεταρρύθμιση
Georgia Sofi4.2K vues
07α. Η Τέχνη των Βυζαντινών χρόνων (αρχιτεκτονική) par Peter Tzagarakis
07α. Η Τέχνη των Βυζαντινών χρόνων (αρχιτεκτονική)07α. Η Τέχνη των Βυζαντινών χρόνων (αρχιτεκτονική)
07α. Η Τέχνη των Βυζαντινών χρόνων (αρχιτεκτονική)
Peter Tzagarakis6.8K vues
10. οι κατακόμβες τόπος καταφυγής και μνήμης par Ioannis Psifas
10. οι κατακόμβες τόπος καταφυγής και μνήμης10. οι κατακόμβες τόπος καταφυγής και μνήμης
10. οι κατακόμβες τόπος καταφυγής και μνήμης
Ioannis Psifas13.1K vues
Ιστορία του Μεσαιωνικού & Νεότερου κόσμου Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - Κεφά... par Thanos Stavropoulos
Ιστορία του Μεσαιωνικού & Νεότερου κόσμου Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - Κεφά...Ιστορία του Μεσαιωνικού & Νεότερου κόσμου Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - Κεφά...
Ιστορία του Μεσαιωνικού & Νεότερου κόσμου Β' Λυκείου - Τράπεζα Θεμάτων - Κεφά...
Thanos Stavropoulos11.7K vues
δε9 οι μεγαλοι διωγμοι των χριστιανων par s konstant
δε9 οι μεγαλοι διωγμοι των χριστιανωνδε9 οι μεγαλοι διωγμοι των χριστιανων
δε9 οι μεγαλοι διωγμοι των χριστιανων
s konstant1.1K vues
1. Η εξάπλωση των Αράβων par mavraroda
1. Η εξάπλωση των Αράβων1. Η εξάπλωση των Αράβων
1. Η εξάπλωση των Αράβων
mavraroda13.9K vues
25.η εκκλησιαστικη τεχνη στη δυση par Ελενη Ζαχου
25.η εκκλησιαστικη τεχνη στη δυση25.η εκκλησιαστικη τεχνη στη δυση
25.η εκκλησιαστικη τεχνη στη δυση
το μυστήριο του γάμου par desphan
το μυστήριο του γάμουτο μυστήριο του γάμου
το μυστήριο του γάμου
desphan4.9K vues
O Iουστινιανός και το έργο του. par Than Kioufe
O Iουστινιανός και το έργο του.O Iουστινιανός και το έργο του.
O Iουστινιανός και το έργο του.
Than Kioufe8K vues
26 Το Σχίσμα του 1054: Ένα γεγονός μεγάλης οδύνης par lampisrallis
26  Το Σχίσμα του 1054: Ένα γεγονός μεγάλης οδύνης26  Το Σχίσμα του 1054: Ένα γεγονός μεγάλης οδύνης
26 Το Σχίσμα του 1054: Ένα γεγονός μεγάλης οδύνης
lampisrallis5.9K vues
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 par Georgia Sofi
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Georgia Sofi2.6K vues

Similaire à Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό του μοναστηριού και κτηριακό συγκρότημα

Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών.pdf par
Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών.pdfΑρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών.pdf
Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών.pdfssusere47498
5 vues7 diapositives
Τεύχος par
ΤεύχοςΤεύχος
ΤεύχοςAndria Constanti
503 vues22 diapositives
Ορθόδοξες Εκκλησίες και Μοναστήρια του Τόπου μας. par
Ορθόδοξες Εκκλησίες και Μοναστήρια του Τόπου μας.Ορθόδοξες Εκκλησίες και Μοναστήρια του Τόπου μας.
Ορθόδοξες Εκκλησίες και Μοναστήρια του Τόπου μας.PMANGR
1.8K vues136 diapositives
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ (Τα μετόχια, τα ξωκλήσια, τα περίχωρα) par
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ  (Τα μετόχια, τα ξωκλήσια, τα περίχωρα)ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ  (Τα μετόχια, τα ξωκλήσια, τα περίχωρα)
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ (Τα μετόχια, τα ξωκλήσια, τα περίχωρα)neraidenia
255 vues12 diapositives
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης par
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας ΕικοσιφοινίσσηςΗ Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσηςneraidenia
183 vues15 diapositives
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΠΟΡΟΥ-ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx par
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΠΟΡΟΥ-ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptxΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΠΟΡΟΥ-ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΠΟΡΟΥ-ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptxEleniRopotou
20 vues45 diapositives

Similaire à Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό του μοναστηριού και κτηριακό συγκρότημα(20)

Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών.pdf par ssusere47498
Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών.pdfΑρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών.pdf
Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί εκκλησιών.pdf
ssusere474985 vues
Ορθόδοξες Εκκλησίες και Μοναστήρια του Τόπου μας. par PMANGR
Ορθόδοξες Εκκλησίες και Μοναστήρια του Τόπου μας.Ορθόδοξες Εκκλησίες και Μοναστήρια του Τόπου μας.
Ορθόδοξες Εκκλησίες και Μοναστήρια του Τόπου μας.
PMANGR1.8K vues
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ (Τα μετόχια, τα ξωκλήσια, τα περίχωρα) par neraidenia
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ  (Τα μετόχια, τα ξωκλήσια, τα περίχωρα)ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ  (Τα μετόχια, τα ξωκλήσια, τα περίχωρα)
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ (Τα μετόχια, τα ξωκλήσια, τα περίχωρα)
neraidenia255 vues
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης par neraidenia
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας ΕικοσιφοινίσσηςΗ Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης
neraidenia183 vues
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΠΟΡΟΥ-ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx par EleniRopotou
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΠΟΡΟΥ-ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptxΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΠΟΡΟΥ-ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΠΟΡΟΥ-ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pptx
EleniRopotou20 vues
Αγιά Σοφιά, Μέντισον Νουρτσελάρι par Iliana Kouvatsou
Αγιά Σοφιά, Μέντισον ΝουρτσελάριΑγιά Σοφιά, Μέντισον Νουρτσελάρι
Αγιά Σοφιά, Μέντισον Νουρτσελάρι
μοναστηρια της λεσβου par mariakatsara123
μοναστηρια της λεσβουμοναστηρια της λεσβου
μοναστηρια της λεσβου
mariakatsara123360 vues
ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΘΕΣΣΑΛΌΝΙΚΗΣ par ssuserc13fb9
ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΘΕΣΣΑΛΌΝΙΚΗΣΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΘΕΣΣΑΛΌΝΙΚΗΣ
ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΘΕΣΣΑΛΌΝΙΚΗΣ
ssuserc13fb9123 vues
Τοπική ιστορία Γ3,Γ4 Ναοί - μοναστήρια par gymnasiovelou
Τοπική ιστορία Γ3,Γ4 Ναοί - μοναστήριαΤοπική ιστορία Γ3,Γ4 Ναοί - μοναστήρια
Τοπική ιστορία Γ3,Γ4 Ναοί - μοναστήρια
gymnasiovelou244 vues
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ par neraidenia
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ: ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
neraidenia144 vues
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο... par neraidenia
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικισιφοινίσσης: (Η ιστορία του μο...
neraidenia191 vues
Εικαστικές τέχνες : βυζαντινή αρχιτεκτονική και ζωγραφική par vserdaki
Εικαστικές τέχνες : βυζαντινή αρχιτεκτονική και ζωγραφικήΕικαστικές τέχνες : βυζαντινή αρχιτεκτονική και ζωγραφική
Εικαστικές τέχνες : βυζαντινή αρχιτεκτονική και ζωγραφική
vserdaki40.4K vues
ΚάστροΚορώνης par Maria Mitarea
ΚάστροΚορώνης ΚάστροΚορώνης
ΚάστροΚορώνης
Maria Mitarea139 vues
Εκκλησίες του Πυργίου par GEL_KALAM
Εκκλησίες του ΠυργίουΕκκλησίες του Πυργίου
Εκκλησίες του Πυργίου
GEL_KALAM503 vues

Plus de neraidenia

H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE par
H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKEH αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE
H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKEneraidenia
441 vues22 diapositives
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture” par
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture” “Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture”
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture” neraidenia
286 vues34 diapositives
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες par
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδεςΕδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδεςneraidenia
759 vues48 diapositives
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ... par
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...neraidenia
449 vues47 diapositives
Η ενδυμασία στην Καππαδοκία par
Η ενδυμασία στην ΚαππαδοκίαΗ ενδυμασία στην Καππαδοκία
Η ενδυμασία στην Καππαδοκίαneraidenia
309 vues31 diapositives
Η νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας par
Η νεότερη ιστορία της ΚαππαδοκίαςΗ νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας
Η νεότερη ιστορία της Καππαδοκίαςneraidenia
171 vues23 diapositives

Plus de neraidenia(20)

H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE par neraidenia
H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKEH αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE
H αξιοποίηση διλημματικών καταστάσεων στις ψηφιακές τάξεις: Η μέθοδος VaKE
neraidenia441 vues
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture” par neraidenia
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture” “Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture”
“Teachers4Europe: Setting an Agora for Democratic Culture”
neraidenia286 vues
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες par neraidenia
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδεςΕδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες
Εδεσματολόγιον Καππαδοκίας: Γεύσεις και μνήμες από τις αλησμόνητες πατρίδες
neraidenia759 vues
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ... par neraidenia
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...
Η λατρεία του Θεού Διονύσου στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας: ...
neraidenia449 vues
Η ενδυμασία στην Καππαδοκία par neraidenia
Η ενδυμασία στην ΚαππαδοκίαΗ ενδυμασία στην Καππαδοκία
Η ενδυμασία στην Καππαδοκία
neraidenia309 vues
Η νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας par neraidenia
Η νεότερη ιστορία της ΚαππαδοκίαςΗ νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας
Η νεότερη ιστορία της Καππαδοκίας
neraidenia171 vues
Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων par neraidenia
Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων ΤούρκωνΗ παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων
Η παρουσία στην Καππαδοκία των Σελτζούκων Τούρκων
neraidenia66 vues
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες). par neraidenia
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Οι υπόσκαφες εκκλησίες).
neraidenia64 vues
Η ιστορία και η γεωγραφία της Καππαδοκίας par neraidenia
Η ιστορία και η γεωγραφία  της ΚαππαδοκίαςΗ ιστορία και η γεωγραφία  της Καππαδοκίας
Η ιστορία και η γεωγραφία της Καππαδοκίας
neraidenia134 vues
Καππαδοκία- Η Βυζαντινή Περίοδος par neraidenia
Καππαδοκία- Η Βυζαντινή ΠερίοδοςΚαππαδοκία- Η Βυζαντινή Περίοδος
Καππαδοκία- Η Βυζαντινή Περίοδος
neraidenia196 vues
Προχριστιανικές λατρείες της Καππαδοκίας par neraidenia
Προχριστιανικές λατρείες της ΚαππαδοκίαςΠροχριστιανικές λατρείες της Καππαδοκίας
Προχριστιανικές λατρείες της Καππαδοκίας
neraidenia55 vues
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί... par neraidenia
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία :Οι ιδιαιτερότητες που εντοπίζονται στην Καππαδοκί...
neraidenia90 vues
Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ... par neraidenia
Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...
Η Ελληνιστική περίοδος (τα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου-Ελληνοκ...
neraidenia52 vues
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ... par neraidenia
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...
Καππαδοκία-Νεότερη Ιστορία: Κοινοτική οργάνωση στους καππαδοκικούς οικισμούς ...
neraidenia16 vues
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ... par neraidenia
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...
Η Θρησκεία της Καππαδοκίας (Η αγιοτόκος Καππαδοκία: Ιερά σκηνώματα-Άγιοι των ...
neraidenia87 vues
Η ιστορία της Καππαδοκίας par neraidenia
Η ιστορία της ΚαππαδοκίαςΗ ιστορία της Καππαδοκίας
Η ιστορία της Καππαδοκίας
neraidenia95 vues
Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση) par neraidenia
Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)
Η Νεότερη Ιστορία της Καππαδοκίας (Αφύπνιση-Αναγέννηση)
neraidenia63 vues
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Η αχειροποίητος ... par neraidenia
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης.  Η αχειροποίητος ...Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης.  Η αχειροποίητος ...
Η Παναγιά του Παγγαίου: Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Η αχειροποίητος ...
neraidenia298 vues
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης (Ιερά κειμήλια) par neraidenia
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης (Ιερά κειμήλια)Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης (Ιερά κειμήλια)
Η Παναγιά του Παγγαίου: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης (Ιερά κειμήλια)
neraidenia240 vues
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ:ΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ par neraidenia
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ:ΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ:ΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ:ΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ
neraidenia271 vues

Dernier

τεχ22 23.pptx par
τεχ22 23.pptxτεχ22 23.pptx
τεχ22 23.pptxIlias Pappas
16 vues30 diapositives
Σχολικός εκφοβισμός par
Σχολικός εκφοβισμόςΣχολικός εκφοβισμός
Σχολικός εκφοβισμόςssuser43d27b
41 vues17 diapositives
17 Νοέμβρη 2023 par
17 Νοέμβρη 202317 Νοέμβρη 2023
17 Νοέμβρη 2023Λυκειο Κολυμβαρίου
8 vues36 diapositives
ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ-3-4 (1).pdf par
ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ-3-4 (1).pdfΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ-3-4 (1).pdf
ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ-3-4 (1).pdfssuser369a35
16 vues2 diapositives
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣ par
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣssuser43d27b
32 vues22 diapositives
Η σύνθεση Χριστιανισμού και Ελληνισμού αποτυπώνεται στην τέχνη.pptx par
Η σύνθεση Χριστιανισμού και Ελληνισμού αποτυπώνεται στην τέχνη.pptxΗ σύνθεση Χριστιανισμού και Ελληνισμού αποτυπώνεται στην τέχνη.pptx
Η σύνθεση Χριστιανισμού και Ελληνισμού αποτυπώνεται στην τέχνη.pptxΔήμητρα Τζίνου
57 vues33 diapositives

Dernier(20)

Σχολικός εκφοβισμός par ssuser43d27b
Σχολικός εκφοβισμόςΣχολικός εκφοβισμός
Σχολικός εκφοβισμός
ssuser43d27b41 vues
ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ-3-4 (1).pdf par ssuser369a35
ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ-3-4 (1).pdfΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ-3-4 (1).pdf
ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ-3-4 (1).pdf
ssuser369a3516 vues
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣ par ssuser43d27b
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
ssuser43d27b32 vues
Η σύνθεση Χριστιανισμού και Ελληνισμού αποτυπώνεται στην τέχνη.pptx par Δήμητρα Τζίνου
Η σύνθεση Χριστιανισμού και Ελληνισμού αποτυπώνεται στην τέχνη.pptxΗ σύνθεση Χριστιανισμού και Ελληνισμού αποτυπώνεται στην τέχνη.pptx
Η σύνθεση Χριστιανισμού και Ελληνισμού αποτυπώνεται στην τέχνη.pptx
tmimata2711112.pdf par ckyriakou
tmimata2711112.pdftmimata2711112.pdf
tmimata2711112.pdf
ckyriakou10 vues
2023_11_29_Φ_152_136804_Α5_ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ_ΑΙΤΗΣΗ_ΔΗΛΩΣΗ_ΕΠΑΛ_2024.pdf par ssuser9e6212
2023_11_29_Φ_152_136804_Α5_ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ_ΑΙΤΗΣΗ_ΔΗΛΩΣΗ_ΕΠΑΛ_2024.pdf2023_11_29_Φ_152_136804_Α5_ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ_ΑΙΤΗΣΗ_ΔΗΛΩΣΗ_ΕΠΑΛ_2024.pdf
2023_11_29_Φ_152_136804_Α5_ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ_ΑΙΤΗΣΗ_ΔΗΛΩΣΗ_ΕΠΑΛ_2024.pdf
ssuser9e6212534 vues
Veroia in Autumn.pdf par dpavlidou
Veroia in Autumn.pdfVeroia in Autumn.pdf
Veroia in Autumn.pdf
dpavlidou9 vues
2023_11_29_Φ_251_136784_Α5_ΥΠΟΒΟΛΗ_ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΩΝ_ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ_ΜΕ_ΕΙΔΙΚΕΣ_ΕΚΠΑΙ... par ssuser9e6212
2023_11_29_Φ_251_136784_Α5_ΥΠΟΒΟΛΗ_ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΩΝ_ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ_ΜΕ_ΕΙΔΙΚΕΣ_ΕΚΠΑΙ...2023_11_29_Φ_251_136784_Α5_ΥΠΟΒΟΛΗ_ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΩΝ_ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ_ΜΕ_ΕΙΔΙΚΕΣ_ΕΚΠΑΙ...
2023_11_29_Φ_251_136784_Α5_ΥΠΟΒΟΛΗ_ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΩΝ_ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ_ΜΕ_ΕΙΔΙΚΕΣ_ΕΚΠΑΙ...
ssuser9e6212493 vues
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2 (1).pptx par ssuser86b52c
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2 (1).pptxΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2 (1).pptx
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2 (1).pptx
ssuser86b52c5 vues
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdf par Theresa Giakoumatou
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdfΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdf
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.pdf

Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ:Καθολικό του μοναστηριού και κτηριακό συγκρότημα

  • 1. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ Καθολικό του μοναστηριού και κτηριακό συγκρότημα ΚΡΗΝΙΔΕΣ 2012-2013 1
  • 2. Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ : ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ Καθολικό του μοναστηριού και κτηριακό συγκρότημα 2
  • 3. ΟΜΑΔΑ Β΄ ΓΚΟΥΡΤΖΙΑΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΚΑΡΑΤΖΟΓΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΓΚΟΥΜΑ ΟΛΓΑ 3
  • 4. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος………………………………………………………………………………5 Εισαγωγή………………………………………………………………………………6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄: ΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ 1)Ιστορία...........................................………………………….....................................7 2)Αρχιτεκτονικός ρυθμός ……………………………………......................................7 3)Τοιχογραφίες…………………………………………………………......................9 4)Τέμπλο…………………………………………………………………………….10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄:ΤΟ ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ 1)Σωζόμενα κτίσματα....…………………………………….....................................12 2)Το κυρίως μοναστήρι……………………………………………………………12 3)Βόρεια και ανατολική πτέρυγα του ΜοναστηριακούΣυγκροτήματος………………………………………………….13 4)Νότια και νοτιοανατολικά κτίσματα της Μονής………………………………………………………………….....................14 5)Εξωτερικά κτίσματα……………………………………….....................................15 Επίλογος………………………………………………………………......................17 Βιβλιογραφία……………………………………………………………………….18 4
  • 5. Πρόλογος Κατά τη σχολική χρονιά 2012-2013 στο ΓΕΛ Κρηνίδων και στα πλαίσια του μαθήματος της ερευνητικής εργασίας με εποπτεύοντες καθηγητές τους κ. Καρατζόγλου Αλέξανδρο και την κ. Γκούμα Όλγα, διεξήχθη έρευνα με σκοπό την γνωριμία και επαφή των μαθητών με ένα από τα ιερότερα μοναστήρια της περιοχής, την ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Το θέμα της ομάδας στην οποία ανήκω ήταν το καθολικό αλλά και το ευρύτερο κτηριακό συγκρότημα δυο μοναστηριών με παράλληλο βίο, αυτό της Εικοσιφοίνισσας καθώς και του Τιμίου Προδρόμου Σερρών. Η ομάδα μου αποτελείται από τους μαθητές Ανδρεάδη Γεώργιο, Γκουρτζιάδου Σοφία, Βασιλειάδου Κατερίνα και Παπάζογλου Βασιλεία. Το δικό μου επιμέρους υποθέμα ήταν το καθολικό και το κτηριακό συγκρότημα της ιεράς μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. 5
  • 6. Εισαγωγή Η μακρά παράδοση του ορθόδοξου μοναχισμού στη Μακεδονία συνδέεται άρρηκτα με τους ορεινούς όγκους της γεωγραφίας της. Ανάμεσα στα όρη του Μενοίκειου και του Παγγαίου, στις πλαγιές και στις χαράδρες τους, διατηρούνται δυο ζωντανά μνημεία του βυζαντινού μοναχισμού: οι ιερές μονές Τιμίου Προδρόμου καθώς και της Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, οι οποίες αποτελούν μνημεία πολιτισμού, κέντρα Ορθοδοξίας και παρακαταθήκες ελληνικής παράδοσης, συνείδησης και παιδείας. Η μονή της Εικοσιφοίνισσας βρίσκεται στο νόμο Σερρών στην Μακεδονία. Είναι μια γυναικεία μονή που η ιστορία της χάνεται στο παρελθόν. Η περίοδος έντονης πολιτικής αστάθειας και πολεμικών συγκρούσεων που γνώρισε η περιοχή, άφησε το στίγμα της και εδώ. Η πυρπόληση του μοναστηριακού συγκροτήματος στις 12 Ιουλίου 1943 κατέκαψε το μοναστήρι και τα κτίσματα του. Μόνο το καθολικό διασώθηκε από την πυρκαγιά, γεγονός που ενίσχυσε την πίστη και τη θέληση της μοναστικής κοινότητας για την αναγέννησή της. Ενέργειες ανασύστασης της μονής της Εικοσιφοίνισσας και αναστύλωσης του ευρύτερου συγκροτήματος ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά την καταστροφή και ιδιαίτερα μετά τη λήξη του πολέμου και την αποχώρηση των Βουλγαρικών στρατευμάτων από την περιοχή. Η επιστημονική κοινότητα ανέπτυξε επίσης έντονη δραστηριότητα για την ανασύσταση της ξακουστής της βιβλιοθήκης. Το αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών και τα κτίσματα που σώζονται σήμερα στον ιερό αυτό χώρο, θα προσπαθήσει η παρούσα εργασία να καταγράψει. 6
  • 7. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΤΟ ΚΑΘΟΛΙΚΟ 1)Ιστορία Ο ναός του καθολικού της μόνης της Εικοσιφοίνισσας χρονολογείται στην περίοδο 1837 -1847. Το καθολικό είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, όπου και τιμάται. 2)Αρχιτεκτονικός ρυθμός Ο ρυθμός του ναού της μονής είναι σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο. Αποτελείται από τον εξωνάρθηκα, τον εσωνάρθηκα και τον κυρίως ναό. Οι περίτεχνοι τρούλοι που δεσπόζουν του συγκροτήματος στηρίζονται σε τέσσερις μαρμάρινους κίονες. Η λιθόγλυπτη κυρίως είσοδος του καθολικού κατασκευάστηκε το 1838. Οι θόλοι του καθολικού καλύπτονται με φύλλα μολύβδου και οι υπόλοιπες στέγες της αναδρομής του καθολικού σκεπάζονται με σχιστόλιθο. Το εξωτερικό του ναού περιβάλλεται με γραπτή διακόσμηση που μιμείται ισόδομη τοιχοποιία. Τα κοιλόκυρτα γείσα της που διατρέχουν το κτίριο στη βάση της ανωδομής είναι διακοσμημένα με πολύχρωμα διακοσμητικά θέματα με φυτικές γιρλάντες, συνθέσεις από άνθη και φρούτα, σταυρούς και όμορφες παραστάσεις πουλιών και ζώων. Η ανωδομή του καθολικού, με την παρουσία των τεσσάρων τρούλων σε σχήμα σταυρού, έχει στενή σχέση με τις εξελίξεις στη μεταβυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική των Βαλκανίων. Η κάτοψη είναι παραλλαγή της τυπολογίας του αθωνικού τύπου, δηλαδή του τρίκογχου σύνθετου σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλο ναού. 7
  • 8. Η δυτική κεραία του σταυρού της κάτοψης του κυρίως ναού στο καθολικό της μονής Εικοσιφοίνισσας επεκτείνεται προς δυσμάς και βρίσκεται στα δυτικά του καθολικού αυτού. Στον κυρίως ναό οι κόγχες των χορών στεγάζονται με ημίθολα, σε αντίθεση με την ημικυκλική κόγχη και ένα τμήμα του ανατολικού τοίχου του καμαροσκέπαστου ιερού που ανήκει σε παλαιότερη φάση. Το μεσοδιάστημα μεταξύ του κεντρικού χώρου του κυρίως ναού και του δυτικού τρουλαίου χώρου, χωρίζουν σε τρία μέρη δυο ζεύγη μαρμάρινων κιόνων. Το βόρειο και νότιο άκρο φέρουν στενόμακρους τρουλίσκους, ενώ το κεντρικό τμήμα επιστέφεται με πλατύ τόξο. Το μαρμάρινο δάπεδο του καθολικού μπροστά από το ιερό προδίδει την ιστορία του μοναστηριακού συγκροτήματος, αλλά και την ύπαρξη καθολικού ναού στη συγκεκριμένη θέση. Επιπλέον, δυτικά του κυρίως ναού 8
  • 9. αναπτύσσεται στενός νάρθηκας και περίστωο με τοξωτές κιονοστοιχίες στη δυτική, βόρεια και νότια πλευρά. Ο πύργος του καμπαναριού, χρονολογείται το 1838 και καταλαμβάνει τη νοτιοανατολική γωνία του συγκροτήματος, ενώ στη βορειοανατολική γωνία βρίσκεται το διώροφο σκευοφυλάκιο. 3)Τοιχογραφίες Με τοιχογραφίες είναι κατάγραφοι οι εσωτερικοί χώροι του καθολικού και του περιστώου που χρονολογούνται στην περίοδο 1858-1864 και είναι έργο του ζωγράφου Ματθαίου από την Μολδαβία. 9
  • 10. Οι σπουδαίες τοιχογραφίες του εργαστηρίου του αποτελούν ένα από τα δείγματα της μεταβυζαντινής εκκλησιαστικής ζωγραφικής που συνδυάζει αφηγηματικά πρότυπα και προγράμματα αλλά και δυτικά εκφραστικά στοιχεία. Επίσης, η εικονογράφηση των τειχών και των θόλων του περιστώου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς εμπεριέχει παραστάσεις αποκαλυπτικών θεμάτων όπως η «Μέλλουσα Κρίση» και η «σκηνή του Παράδεισου» κ.α. και απεικονίζει τους κτήτορες της μονής Γερμανό, Νεόφυτο, Νικόλαο, Διονύσιο. Στη βόρεια στοά υπάρχει μέχρι και σήμερα η πολύτιμη απεικόνιση του συγκροτήματος της μονής με σκηνές της ίδρυσής της από τον όσιο Γερμανό. Βέβαια, λόγω της σοβαρής φθοράς που υπέστησαν από τη πυρκαγιά του 1943, οι τοιχογραφίες του περιστώου έχουν πρόσφατα συντηρηθεί και επιζωγραφισθεί. 4)Τέμπλο Το ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο στο εσωτερικό του ναού είναι ένα μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας έργο το οποίο χρειάστηκε 22 χρόνια για να κατασκευαστεί και τελικά ολοκληρώθηκε το 1802 επί ηγουμενίας Σωφρονίου και κατασκευάστηκε από μια ομάδα τεχνιτών από το νησί της Χίου. Σημαντικά, επίσης, έργα που αξίζει να αναφέρουμε είναι ο ξυλόγλυπτος δεσποτικός θρόνος και το προσκυνητάρι της Παναγίας. 10
  • 11. Επιπλέον το σπουδαιότερο και ιερότερο αντικείμενο του καθολικού είναι η θαυματουργός αχειροποίητος εικόνα της Θεοτόκου με τον Χριστό, που συνδέεται με τις ιδρυτικές παραδόσεις της μόνης. Η εικόνα βρίσκεται τοποθετημένη στο τέμπλο και είναι καλυμμένη με αργυρό ένδυμα. 11
  • 12. Β΄ΤΟ ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ 1)Σωζόμενα κτίσματα Το κτηριακό συγκρότημα της Μόνης Εικοσιφοινίσσης έχει περάσει όλα αυτά τα χρόνια από πολλές περιπέτειες. Το πως σώζεται μέχρι και σήμερα είναι το αποτέλεσμα διαφόρων επιμέρους επισκευών που πραγματοποιήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια. Μεγάλη καταστροφή επέφερε στη Μονή η πυρκαγιά του 1943, ωστόσο υπό τις κατάλληλες δομικές δραστηριότητες η Μονή συντηρήθηκε και σύμφωνα με μια τοιχογραφία η ανάπτυξη του συγκροτήματος κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα διατήρησε την ένωση του παλαιού μοναστηριού. Επιπλέον, μπορούμε να αντλήσουμε πλήθος πληροφοριών για τη μακρά ιστορία του μοναστηριού, όσον αφορά στις οικοδομικές δραστηριότητες, μέσα από τα σωζόμενα μέχρι και σήμερα αρχαιολογικά κατάλοιπα παλαιοτέρων επιβλαβών της μονής. Τέλος, κάποια αρχιτεκτονικά μέλη και ανάγλυφα σπαράγματα της μεταβυζαντινής μονής αλλά και κτητορικές επιγραφές, απεικονίζουν τις όψεις των κτιρίων της και κρατούν ζωντανή τη μακρά ιστορική της συνέχειας. 2)Το κυρίως μοναστήρι Το κτηριακό συγκρότημα της μονής είναι οργανωμένο σε δυο αρχιτεκτονικές ενότητες, που ορίζονται από δυο περιβόλους. Το κυρίως μοναστήρι αναπτύσσεται γύρω από τον καθολικό ναό. 12
  • 13. Ο καθολικός ναός αποτελεί το μόνο κτήριο που σώθηκε ακέραιο μετά την πυρκαγιά του 1943. Η πύλη στη νοτιοδυτική γωνία του κυρίως μοναστηριού οδηγεί στο συγκρότημα του «παραρτήματος» της μονής. Η κύρια εξωτερική πύλη του μοναστηριού βρίσκεται στη δυτική αρχή του περίβολου του «παραρτήματος». Επιπλέον, οι πτέρυγες του συγκροτήματος περιβάλλουν το καθολικό και στεγάζουν πολλές από τις καθημερινές ανάγκες των μοναζουσών και κάποιες από τις παραγωγικές δραστηριότητες, ακόμα και των προσκυνητών της μονής. 3)Βόρεια και ανατολική πτέρυγα του Μοναστηριακού συγκροτήματος Το μοναστηριακό συγκρότημα στη βόρεια και ανατολική του πλευρά, αποτελείται από πολλά αυτοτελή κτίσματα. Στη πτέρυγα αυτή βρίσκονται τα κελιά των μοναχών, όπως επίσης και το κτίριο του ηγουμενείου καθώς και το πατριαρχικό με το παρεκκλήσι του Αγίου Αλέξιου. Επίσης σε κοντινό μέρος βρίσκονται η πατριαρχική βιβλιοθήκη, οι χώροι φιλοξενίας των επίσημων προσκεκλημένων, η τράπεζα, η εστία, ο φούρνος και τα εργαστήρια της μονής. 13
  • 14. 4)Νότια και νοτιοανατολικά κτίσματα της μονής Νοτίως του καθολικού βρίσκεται το μουσείο, το αρχονταρίκι με τους χώρους υποδοχής των προσκυνητών, όπως επίσης και το παρεκκλήσι με το αγίασμα της Αγίας Βαρβάρας. Το παρεκκλήσι αυτό σύμφωνα με την παράδοση είναι η πηγή που υπέδειξε στον ιδρυτή της μονής ένα κοτσύφι. Επιπλέον, πάνω από την είσοδο στο χώρο του αγιάσματος μια τοιχογραφία στο τυφλό τόξο απεικονίζει την ανεύρεση της πηγής και μια επιγραφή με χρονολογία 1942 αφηγείται το θαυμαστό συμβάν. Στη βόρεια όψη, η χρήση μαρμάρινων διαχώρων από μεσοβυζαντινό τέμπλο και θύρωμα του παρεκκλησίου, συνδέονται με το ναό του 10ου αιώνα. 14
  • 15. Νοτίως του καθολικού βρίσκεται επίσης ένα μαρμάρινο σιντριβάνι του 1770, με ανάγλυφες πλάκες που έχουν λεπτομερώς διακοσμηθεί με σταυρούς, φυτικά θέματα και ζωντανές παραστάσεις πουλιών που χρονολογούνται στις αρχές του 19ου αιώνα. Στο νοτιοανατολικό μέρος της μονής αναπτύσσεται το ανασκευασμένο σήμερα συγκρότημα του «παραρτήματος» με το παρεκκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής. Η ανέγερση του «παραρτήματος» χρονολογείται το 1818 και κατασκευάστηκε για την κάλυψη των αναγκών φιλοξενίας των προσκυνητών της μονής και των οικογενειών τους. 15
  • 16. 5)Εξωτερικά κτίσματα Ένα ακόμα μαρμάρινο σιντριβάνι βρίσκεται στη μέση περίπου του αύλειου χώρου του παραρτήματος του μοναστηριού. Το σιντριβάνι αυτό διακοσμείται με γλυπτά αμφιπρόσωπης ανθρώπινης κεφαλής και κεφαλής λιονταριών, δείγματα της λαϊκής τέχνης των αρχών του 19ου αιώνα. Επίσης, εκτός του μοναστηριακού συγκροτήματος και δίπλα στην κεντρική πύλη της μόνης υπάρχει μαρμάρινο προσκυνητάρι, ενώ στο πλάτωμα μπροστά από το μοναστήρι βρίσκεται μνημείο προς τιμήν των νεκρών της σφαγής του 1507. Μπροστά από την ανατολική πλευρά του περιβόλου της μονής, βρίσκεται ένα δεύτερο προσκυνητάρι μαζί με αγίασμα που τροφοδοτείται από την πηγή της Αγίας Βαρβάρας. Στο εσωτερικό του μοναστηριού βρίσκεται το κοιμητήριο της μονής με το παρεκκλήσι των Αγίων Αργύρων που σώζει υπολείμματα μεταβυζαντινών τοιχογραφιών και βρίσκεται σε μικρή απόσταση βόρεια της μονής. Ανατολικά, βρίσκεται ο ανεμόμυλος της μονής και το λεγόμενο «στασίδι της Παναγίας». 16
  • 17. Επίλογος Το συγκρότημα της μονής της Εικοσιφοίνισσας αναπτύσσεται σε ένα φυσικό πλάτωμα χαράδρας του Παγγαίου όρους. Όπως σώζεται σήμερα αποτελεί στην ουσία το αποτέλεσμα των εκτεταμένων επισκευών και των οικοδομικών δραστηριοτήτων που ακολούθησαν την πυρκαγιά του 1943.Ωστόσο η ανάπτυξη του συγκροτήματος κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα διατήρησε την οργάνωση του παλιού μοναστηριού. Σταθμός στην προσπάθεια αναγέννησης της μονής ήταν η άφιξη στα 1967 γυναικείας συνοδείας υπό την καθοδήγηση της γερόντισσας Αλεξίας. Η γυναικεία κοινοβιακή αδελφότητα κατάφερε να αναστρέψει την παρακμή της μονής και να την ανοικοδομήσει. Η αναζήτηση του υλικού που χρησιμοποιήθηκε για τη συγγραφή της παρούσας εργασίας και την καταγραφή του χώρου όπως είναι σήμερα έγινε από το διαδίκτυο, από την προτεινόμενη με το θέμα βιβλιογραφία, αλλά και από τις εισηγήσεις των εποπτευόντων καθηγητών. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά για την πολύτιμη βοήθειά τους τους υπεύθυνους καθηγητές μας κ. Γκούμα Όλγα και κ. Καρατζόγλου Αλέξανδρο, για την αμέριστη συμπαράσταση, εμψύχωση και καθοδήγηση τους καθ’ όλη την πορεία της εξέλιξης της έρευνάς μας. 17
  • 18. Βιβλιογραφία Α΄ ΒΙΒΛΙΑ • Μητροπολίτου Δράμας Κ .Κυράτσου: « Ιστορία και θαύματα της Παναγίας Εικοσιφοινίσσης », Δράμα 2003 • Δρ. Θεοχάρη Μ. Προβατάκη : «Η Μονή Εικοσιφοινίσσης η Αχειροποίητος του Παγγαίου όρους», Έκδοση της Ανώνυμης Τεχνικής Εταιρίας Μηχανικών» Αθήνα 1998 • Βασίλη Άτσαλου «Η ονομασία της Ιεράς Μονής της Παναγίας της Αχειροποιήτου του Παγγαίου, της επονομαζομένης της Κοσινίτσης ή Εικοσιφοίνισσας», Έκδοση του ιστορικού αρχείου του Δήμου Δράμας, Δράμα 1995 • Επισκόπου Μάξιμου Χ. Ξυδά Μητροπολίτου Σερρών και Νιγρίτης, Το μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου στις Σέρρες • Μητροπολίτου Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικολάου, Άγιον Όρος, εκδόσεις Καστανιώτη • Ο θησαυρός της Ορθοδοξίας 2000 χρόνια ιστορία-μνημεία-τέχνη (Πατριαρχεία και αυτοκέφαλες εκκλησίες), Εκδοτική Αθηνών Β΄ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ • http: yaunatakabara.blog.com • www.athosmemory.com • www.dim-krinid.ser.sch.gr/eikosifinissa.htnl • www.agioritis.pblogs.gr • www.el.wikipedia.org • www.alfadramas.gr • www.paggaioserrewnet.gr • http://www.kavalagreece.gr/tourismos/touristikes-plirofories/ekdromes/i-m- eikosifoinissas/ 18