Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.
DrTus.com                                                    1                                        ilk ve tek t us port...
DrTus.com                                                   2                                        ilk ve tek t us porta...
DrTus.com                                                     3                                          ilk ve tek t us p...
DrTus.com                                                4                                       ilk ve tek t us portalı  ...
DrTus.com                                                     5                                        ilk ve tek t us por...
DrTus.com                                                        6                                              ilk ve tek...
DrTus.com                                                7                                            ilk ve tek t us port...
DrTus.com                                                      8                                          ilk ve tek t us ...
DrTus.com                                                         9                                           ilk ve tek t...
DrTus.com                                                      10                                          ilk ve tek t us...
DrTus.com                                                      11                                       ilk ve tek t us po...
DrTus.com                                                        12                                        ilk ve tek t us...
DrTus.com                                                      13                                          ilk ve tek t us...
DrTus.com                                                 14                                          ilk ve tek t us port...
DrTus.com                                                 15                                     ilk ve tek t us portalı  ...
DrTus.com                                                    16                                     ilk ve tek t us portal...
DrTus.com                                            17                                         ilk ve tek t us portalı   ...
DrTus.com                                                      18                                        ilk ve tek t us p...
DrTus.com                                                       19                                          ilk ve tek t u...
DrTus.com                                                       20                                          ilk ve tek t u...
DrTus.com                                                       21                                          ilk ve tek t u...
DrTus.com                                                22                                         ilk ve tek t us portal...
DrTus.com                                                      23                                          ilk ve tek t us...
DrTus.com                                                      24                                         ilk ve tek t us ...
DrTus.com                                                    25                                        ilk ve tek t us por...
DrTus.com                                                      26                                           ilk ve tek t u...
DrTus.com                                                         27                                        ilk ve tek t u...
DrTus.com                                                      28                                           ilk ve tek t u...
DrTus.com                                                     29                                          ilk ve tek t us ...
DrTus.com                                                   30                                          ilk ve tek t us po...
DrTus.com                                                  31                                        ilk ve tek t us porta...
DrTus.com                                                        32                                            ilk ve tek ...
DrTus.com                    33                                             ilk ve tek t us portalı                       ...
DrTus.com                                                   34                                    ilk ve tek t us portalı ...
DrTus.com                                                  35                                   ilk ve tek t us portalı   ...
DrTus.com                                                     36                                       ilk ve tek t us por...
DrTus.com                                                          37                                            ilk ve te...
DrTus.com                                                    38                                           ilk ve tek t us ...
DrTus.com                                             39                                 ilk ve tek t us portalı          ...
DrTus.com                                                       40                                         ilk ve tek t us...
DrTus.com                                               41                                         ilk ve tek t us portalı...
DrTus.com                                                      42                                          ilk ve tek t us...
DrTus.com                                                        43                                        ilk ve tek t us...
DrTus.com                                                         44                                        ilk ve tek t u...
DrTus.com                                                45                                       ilk ve tek t us portalı ...
DrTus.com                                                    46                                        ilk ve tek t us por...
DrTus.com                                                    47                                        ilk ve tek t us por...
DrTus.com                                                48                                        ilk ve tek t us portalı...
DrTus.com                                                    49                                       ilk ve tek t us port...
DrTus.com                                                   50                                        ilk ve tek t us port...
DrTus.com                                        51                                          ilk ve tek t us portalı      ...
DrTus.com                                                    52                                       ilk ve tek t us port...
DrTus.com                                                  53                                       ilk ve tek t us portal...
DrTus.com                                                 54                                        ilk ve tek t us portal...
DrTus.com                                                    55                                     ilk ve tek t us portal...
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Anatomi ozetnot
Prochain SlideShare
Chargement dans…5
×

Anatomi ozetnot

33 774 vues

Publié le

Publié dans : Formation
  • Soyez le premier à commenter

Anatomi ozetnot

  1. 1. DrTus.com 1 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐSCAPULA• Üst kenarındaki incisura scapulae denilen çentik, canlıda ligamentum transversum scapulae superius ile delik haline getirilir. Delikten n. suprascapularis,ligamentin üzerindenise a.v. suprascapularis geçer. N. suprascapularis, kola abdüksiyon hareketini başlatan kasın (m. supraspinatus) siniridir.• Processus coracoideus denilen çıkıntısına; m. pectoralis minor, m. coracobrachialis ve m. biceps brachii’nin caput breve’si tutunur.• Acromion, spina scapulae’nin geniş olan lateral ucudur. Üst ekstremite uzunluğunun ölçülmesinde kullanılan proksimal noktadır. M. deltoideus (kolun esas abdüktör kası) ile m. trapezius (omuz çökmesini önleyen kas) tutunur.HUMERUS• Tuberculum minus’a m. subscapularis insersiyo yapar.• Tuberculum majus’a yukardan aşağı doğru; m. supraspinatus-m. infraspinatus-m. teres minor tutunur.• Sulcus intertubercularis; tüberkülüm’ler arasındaki oluktur. Oluktan, m. biceps brachii’nin caput longum’unun tendonu geçer. Bu tendon aynı zamanda omuz ekleminin içinden geçen tek tendondur. Oluğun tabanına m. latissimus dorsi (gövdeyi yukarı çeken esas kas) insersiyo yapar.• Oluğun iç kenarına (crista tuberculi minoris’e) m.teres major, oluğun dış kenarına (crista tuberculi majoris’e) m. pectoralis major tutunur.• Collum chirurgicum, humerus’un en zayıf yeridir. Humerus en çok buradan kırılır. Kırıklarında yakın komşuluk nedeniyle, n. axillaris ile a.v. circumflexa humeri posterior yaralanabilir. 1
  2. 2. DrTus.com 2 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ• Sulcus nervi radialis; gövdenin arka yüzündeki bu olukta, n. radialis ile a. profunda brachii (a. brachialis’in dalı) seyreder.• Sulcus nervi ulnaris; epicondylus medialis’in arkasındaki bu oluktan, canlıda n. ulnaris geçer.• Humerus’un suprakondüler kırıklarında, a. brachialis ve n. medianus yaralanabilir.EL KEMĐKLERĐ (OSSA MANUS) EL BĐLEĞĐ KEMĐKLERĐ (OSSA CARPI) Bir elde 8 tanedir. Dörderli iki sıra oluşturur. Proksimal sıra, lateralden-mediale: Os scaphoideum-Os lunatum-Os triquetrum-Os pisiforme (Sirkteki Leopar Tribüne Pisledi) Distal sıra, lateralden-mediale: Os trapezium-Os trapezoideum- 2
  3. 3. DrTus.com 3 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ Os capitatum-Os hamatum (Trapez Trapezcinin Canını Hafifletti)• Os scaphoideum; en çok kırılan karpal kemiktir. Proksimal sıranın en büyük kemiğidir.• Os pisiforme; os triquetrum’un üzerindedir. M. flexor carpi ulnaris’in tendonu içinde yer aldığından aynı zamanda sesamoid bir kemiktir.• Os trapezium;birincimetakarpalkemikile os scaphoideum arasındadır. El başparmağı eklemine (art. carpometacarpalis pollicis) katılan karpal kemiktir.• Os lunatum; luksasyonu en çok görülen karpal kemiktir. Çıkığında n. medianus zedelenir.OS COXA (Ilium, Ischium, Pubis)• Spina iliaca anterior superior (SIAS); crista iliaca’nın ön ucudur. Üç yapı tutunur. M. sartorius (uyluğa ve bacağa fleksiyon yaptıran kas) Ligamentum inguinale; m. obliquus externus abdominis’in aponörozunun kalınlaşması ile oluşur. M. tensor fasciae latae• Foramen obturatum; bu deliği membrana obturatoria kapatır. Bu membranın dış tarafından m. obturatorius externus, iç tarafından m. obturatorius internus başlar.• Tuber ischiadicum; ischium’un alt-arka yüzün deki çıkıntıdır. Oturur pozisyonda yere temas eden kemik kısmıdır. FORAMEN ISCHIADICUM MAJUS; incisura ischiadica major, spina ischiadica, lig. sacrotuberale ve lig. sacrospinale ile sınırlanan bu delik, pelvis’ten gluteal bölgeye bir açıklıktır. Foramen ischiadicum majus’tan geçen en büyük oluşum m. piriformis’tir (plexus sacralis bu kasın üzerinde oturur). Kas, bu delikten geçerken yukarısında ve aşağısında birer küçük açıklık kalır. Foramen suprapiriforme’den geçen oluşumlar; - A.v. glutea superior ve n. gluteus superior. Foramen infrapiriforme’den geçen oluşumlar; - A. v. glutea inferior ve n. gluteus inferior - N. ischiadicus, n. cutaneus femoris posterior - N. pudendus - A.v. pudenda interna FORAMEN ISCHIADICUM MINUS; incisura ischiadica minor, spina ischiadica, tuber ischiadicum ve önceki deliğin oluşumuna katılan aynı ligamentlerle sınırlanır. Gluteal bölgeden perineum’a bir açıklıktır. Foramen ischiadicum minus’tan geçen anatomik yapılar; - N. pudendus - A.v. pudenda interna - M. obturatorius internus’un tendonu ve siniri • N. pudendus ile a.v. pudenda interna, hem for. ischiadicum majus’tan hem de for. ischiadicum minus’tan geçer. Bu damar sinir paketi daha sonra m. obturatorius internus’un fasyası üzerindeki canalis pudendalis (Alcock kanalı)’ten geçerek perine bölgesinde dağılır. 3
  4. 4. DrTus.com 4 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ PELVĐSYanlarda ve önde iki os coxa, arkada sacrum ve os coccygis’in birleşmesi ile meydana gelir. • Linea terminalis;arkada S vertebradaki promontorium’dan başlayıp, yanlardailium’lardaki linea 1 arcuata’dan ve pubis’lerdeki pecten ossis pubis ile crista pubica’lardan geçip, önde symphysis pubica üzerinde birleşen hayali bir çizgidir. Linea terminalis’in üstünde kalan pelvis bölümüne pelvis major, altında kalana ise pelvis minor denir. Linea terminalis aynı zamanda, pelvis minor’un üst girişinin de (apertura pelvis superior) sınırını yapar.PELVĐS ÇAPLARI Apertura pelvis superior (pelvis girişi) ile ilgili mesafeler• Conjugata anatomica (diameter anteroposterius); promontorium ile symphysis pubica’nın üst 4
  5. 5. DrTus.com 5 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ kenarı arasındaki mesafedir (12 cm).• Conjugata vera (obstetrica); promontorium ile symphysis pubica’nın arka yüzünün orta noktası arasındaki mesafedir. Apertura pelvis superior ile ilgili en dar mesafedir (11 cm). Doğumda önemlidir.• Conjugata diagonalis; promontorium ile symphysis pubica’nın alt kenarı arasındaki mesafedir. Vaginal tuşe ile ölçülebilen tek mesafedir (12.5 cm).AYAK BĐLEĞĐ KEMĐKLERĐ (OSSA TARSI) 7 tanedir. Proksimal sırayı calcaneus ve talus yapar. Distal sırayı ise, medialden-laterale; os cuneiforme medialeos cuneiforme intermedium-os cuneiforme laterale-os cuboideum oluşturur. Os naviculare, talus başı ile kuneiform kemikler arasındadır. Talus • Calcaneus, os naviculare, tibia ve fibula ile eklem yapar. Calcaneus • Achilles tendonu (tendo calcaneus) calcaneus’a tutunur.VERTEBRALAR• Tipik bir vertebra’nın arcus vertebrae’si üzerinde 7 tane çıkıntı vardır. Processus articularis superior ve processus articularis inferior (zygapophyses); her iki tarafta, pedikülolaminar birleşmeden yukarıya ve aşağıya doğru uzanan ikişer çıkıntıdır. Processus transversus; her iki tarafta, pedikülolaminar birleşmeden yanlara doğru uzanan birer çıkıntıdır. Processus spinosus; iki taraf lamina arcus vertebrae’nin arkada birleşmesi ile oluşan tek bir çıkıntıdır.• Lamina arcus vertebrae; processus spinosus ile processus transversus arasında kalan arcus vertebrae bölümüdür.• Pediculus arcus vertebrae; processus transversus ile corpus vertebrae arasında kalan arcus vertebrae bölümüdür. 5
  6. 6. DrTus.com 6 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐSERVĐKAL VERTEBRALAR • Servikalvertebraların en karakteristik özelliği, processus transversus’larındaki foramen transversarium vertebrae cervicales denilen deliktir. C vertebra hariç, diğer servikal 7 vertebralardaki bu deliklerden a.v. vertebralis geçer. C ’ninkilerden sadece v. vertebralis geçer. 7 C (atlas) 1 • Corpus vertebrae’si ve processus spinosus’u yoktur. • Arcus posterior’unda bulunan sulcus arteriae vertebralis’ten a. vertebralis ile n. suboccipitalis (C spinal sinirin arka dalı) geçer. 1 • Arcus anterior’un arka yüzünde fovea dentis adı verilen çukur bulunur C (axis) 2 • Servikal vertebraların en kuvvetlisidir. • Atlas (fovea dentis) ile eklem yapan dens axis isimli bir çıkıntısı vardır. Dens axis’i, ligamentum transversum atlantis pozisyonunda tutar. C (vertebra prominens) 7 • Processus spinosus’u ve processus transversus’ları en uzun servikal vertebradır. • Canlıda elle muayenede, spinalçıkıntısı hissedilebilen tek servikalvertebradır. Bu nedenle vertebraların sayılmasında kullanılır. • Processus spinosus’u çatalsız tek servikal vertebradır. • En küçük foramen transversarium’u olan servikal vertebradır. Foramen transversarium’larından sadece vertebral ven geçer, a. vertebralis geçmez. KRANYUM KEMĐKLERĐ (OSSA CRANII) NEUROCRANIUMOS FRONTALE• Fossa glandulae lacrimalis’e, canlıda glandula lacrimalis’in orbital parçası oturur.• Sutura frontalis persistens(sutura metopica);genellikle altıncı yaştan sonra kaybolan bu sütür, bazen kalıcı olabilir. Kırık ile karıştırılabilir.OS PARIETALE• Sulcus arteriae meningeae mediae; iç yüzde görülen bu oluklar, a. meningea media’nın dallarına aittir. Bu dalların açılması, epidural hemorajilere neden olur.• Yenidoğanda bulunan 6 fontanelin de yapısına katılan tek kemiktir.OS ETHMOIDALE• Lamina perpendicularis; septum nasi’nin üst parçasının büyük bölümünü oluşturur.• Lamina cribrosa; cavitas nasi’nin çatısının büyük bölümünü yapar. Üzerinde bulunan deliklerden(foramina cribrosa), olfaktor sinir uzantıları kafa içine geçer.• Crista galli isimli çıkıntısına, falx cerebri tutunur. Bulbus olfactorius, crista galli’nin her iki tarafında, lamina cribrosa üzerinde oturur.• Labyrinthus ethmoidalis; iki laminalı olan bu parçanın, dış laminası orbita iç duvarının, iç laminası da burun boşluğunun dış duvarının yapısına katılır. Đki lamina arasında etmoidal sinüsler bulunur. Burnun dış duvarındaki concha nasalis superior, concha nasalis media ve concha nasalis suprema 6
  7. 7. DrTus.com 7 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ (bazen bulunur) ile meatus nasi medius’taki processus uncinatus, labyrinthus ethmoidalis’in uzantılarıdır.OS OCCIPITALE • Foramen magnum; kafa iskeletindeki en büyük deliktir. Canalis vertebralis ile fossa cranii posterior’u bağlar. Medulla oblongata (bulbus) ile medulla spinalis arası sınırdır. Bu delikten; medulla spinalis ile onu saran zarlar, a. vertebralis’ler ve dalları (a. spinalis anterior ile a. spinalis posterior’lar), C spinal sinirlerin meningeal dalları ve 1-3 n. accessorius’un (XI nci kranyal sinir) spinal parçası geçer. • Clivus; küçük bir bölümünü sfenoid kemik gövdesinin oluşturduğu bu düz alana, canlıda medulla oblongata (bulbus) ile pons oturur. Plexus venosus basilaris, clivus üzerindedir. • Canalis nervi hypoglossi’den, dilin motor siniri olan n. hypoglossus ile a. pharyngea ascendens’in meningeal bir dalı geçer.OS SPHENOIDALE• Chiasma opticum, bu kemik üzerinde oturur.• Sella turcica; sulcus prechiasmaticus’un arkasında tuberculum sellae denilen bir tümsek bulunur. Bu tümseğin arkasında da içinde hipofiz bezinin oturduğu derin bir çukur vardır. Fossa hypophysialis denilen bu çukur, arkadan dorsum sellae isimli bir tümsek ile sınırlanır. Bu üç yapı birlikte sella 7
  8. 8. DrTus.com 8 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ turcica adı ile bilinir.• Sulcus caroticus, içinde a. carotis interna var.• Canalis opticus; küçük kanatların iki kökü arasındadır. N. opticus ile a. ophthalmica geçer.• Sulcus tubae auditivae• Foramen rotundum; fossa cranii media’yı, fossa pterygopalatina’ya bağlar. Đçindenn. maxillaris geçer.• Foramen ovale; fossa cranii media’yı, fossa infratemporalis’e bağlar. Đçinden n. mandibularis geçer.• Foramen spinosum; fossa cranii media’yı, fossa infratemporalis’e bağlar. A. meningea media ile n. mandibularis’in meningeal dalı geçer.OS TEMPORALE• Canalis caroticus; foramen jugulare’nin hemen ön tarafındadır. Đçinden a. carotis interna geçer.• Tegmen tympani;buince kemiklamel, antrum mastoideum, cavitas tympani ve semicanalis musculi tensoris tympani’nin çatısını yapar.• Meatus acusticus internus; iç kulağı fossa cranii posterior’a bağlar. Başlangıcına porus acusticus internus denir. Meatus acusticus internus’tan; n. facialis, n. intermedius (n. facialis’in duyu kökü), n. vestibulocochlearis ve a.v. labyrinthi geçer. Ganglion vestibulare, meatus’un dibinde lokalizedir.• Canalis nervi facialis; içinde n. facialis ve ganglionu (ganglion geniculi) bulunur. N. facialis, kemik içi en uzun seyir gösteren kranyal sinirdir. Kanal içinde üç tane dal (Ganglion geniculi hizasında kanalı terk eden n. petrosus major, n. stapedius ve chorda tympani) verir.• Foramen stylomastoideum; n. facialis kafatasını buradan terk eder.• Foramenjugulare (TO=Temporal+Oksipital); temporal ile oksipital kemik arasında kalan bu açıklıktan, öndenarkaya doğru; sinus petrosus inferior, a. pharyngea ascendens’inmeningeal dalı, n. glossopharyngeus, n. vagus, n. accessorius, a. occipitalis’in meningeal dalı ve sinus sigmoideus (v. jugularis interna) geçer.• Impressio trigeminalis; ganglion trigeminale’nin izi.• Foramen lacerum (TOS= Temporal + Oksipital + Sfenoid); çatısından ACI ve n. canalis pterygoidei (Vidian siniri) geçer.• Canalis musculo tubarius 8
  9. 9. DrTus.com 9 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ VISCEROCRANIUMMANDIBULA • Foramen mandibulae;ramus mandibulae’niniç yüzündekibu delik, canalis mandibulae’nin başlangıcıdır. V.a.n. alveolarisinferior, bu delikten kanala girerek alt dişleribesler ve duyusunu taşır. Alt dişlerin anestezisi için anestezik madde foramen mandibulae’ye verilir. • Foramen mentale; genellikle alt ikinci premolar diş seviyesinde bulunan bu delikten, v.a.n. alveolaris inferior’un terminal dalları (v.a.n. mentalis) geçer.VOMER • Septum nasi’nin arka-alt bölümünün büyük parçasını oluşturur.MAXILLA• Os nasale’lerle birlikte apertura piriformis’in sınırlarını yapar.• Os palatinum’larla birlikte palatum durum (sert damak)’u oluşturur. Sert damağın 3/4 ön bölümünü iki taraf maksilla’nın processus palatinus’ları, 1/4 arka bölümünü ise palatin kemiklerin lamina horizontalis’leri yapar.• Sulcus infraorbitalis ve canalis infraorbitalis; maksilla’nın lamina orbitalis’indedir. Đçinden v.a.n infraorbitalis geçer. Kanal, maksilla’nın ön yüzüne foramen infraorbitale isimli delik ile açılır.• Sinus maxillaris; Paranazal sinüslerin en büyüğüdür. Molar dişlerle komşuluk yapar. Duvarları çok ince olduğundan sinüsteki bir tümör, orbita tabanını iterek bulbus oculi’de yer değişikliğine neden olabilir. Molar dişlerin çekilmesi sırasında sinüsün tabanı hasar görebilir. ORBĐTA BOŞLUĞUNUN DUVARLARI• Üst duvar(paries superior); başlıca frontal kemiğin pars orbitalis’iyapar. Apekse yakın küçük bir bölümünü sfenoid kemiğin ala minor’u oluşturur. Bu duvar, orbita boşluğunu fossa cranii anterior’dan ayırır. Glandula lacrimalis, bu duvarın dış bölümündeki çukurda oturur.• Dış duvar (paries lateralis); sfenoid kemiğin ala major’u ile zigomatik kemiğin processus frontalis’i yapar. Orbita’nın en kalın duvarıdır. Fissura orbitalis inferior ile alt duvardan, fissura orbitalis superior ile üst duvardan ayrılır.• Đç duvar (paries medialis); arkadan-öne doğru; corpus sphenoidale, etmoid kemiğin lamina orbitalis’i os lacrimale ve maksilla’nın processus frontalis’i yapar. Duvarın en büyük bölümünü etmoid kemiğin lamina orbitalis’i oluşturur ( arkadan-öne doğru; SELaM olarak kodlanabilir).• Alt duvar (paries inferior); maksilla’nın facies orbitalis’i, zigomatik kemiğin facies orbitalis’i ve palatin kemiğin processus orbitalis’i yapar. Duvarın en büyük bölümünü, orbita boşluğunu sinus maxillaris’ten ayıran maksilla’nın facies orbitalis’i yapar.FISSURA ORBITALIS SUPERIOR; Orbita’yı fossa cranii media’ya bağlar. Bu yarıktan n.oculomotorius, n. trochlearis ve n. abducens (göz kasları ile ilgili kranyal sinirlerdir), n. trigeminus’unoftalmik dalının dalları(n. frontalis, n. lacrimalis ve n. nasociliaris), v. ophthalmica superior ve bazen v. ophthalmicainferior geçer. N. abducens, n. oculomotorius, n. nasociliaris, n. opticus ve a. ophthalmica, ANULUSTENDINEUS COMMUNIS (ZINN HALKASI)’ten geçen anatomik yapılardır.FISSURA ORBITALIS INFERIOR; Orbita’yı, fossa pterygopalatina’ya bağlar. Đçinden; n. maxillaris veonun zigomatik dalı, a.v. infraorbitalis ve v. ophthalmica inferior’un plexus pterygoideus’la olan küçükbağlantı dalları geçer. 9
  10. 10. DrTus.com 10 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ BURUN BOŞLUĞUNUN DUVARLARI• Üst duvar; önden-arkaya doğru nazal, frontal, etmoid ve sfenoid kemik (NeFES olarak kodlanabilir).• Alt duvar (sert damak); maksilla ve palatin kemiğin lamina horizontalis’i.• Đç duvar (septum nasi); başlıca etmoid kemiğin lamina perpendicularis’i, vomer ve cartilago septi nasi yapar. Ön-üst bölümüne; nazal kemikler ve frontal kemiğin spina nasalis’i, arka-üst bölümüne; sfenoid kemiğin rostrum sphenoidale ve crista sphenoidalis’i, alt bölümüne de; maksilla’nın crista nasalis’i ile palatin kemiğin crista nasalis’i.• Dış duvar; etmoid kemiğin uzantıları olan concha nasalis superior ve media, bir visserokranyum kemiği olan concha nasalis inferior, maksilla’nın processus frontalis’i, nazal kemik, lakrimal kemik, palatin kemiğin lamina perpendicularis’i ve sfenoid kemiğin processus pterygoideus’unun lamina medialis’i yapar.• Zigomatik kemik burun boşluğu duvarlarına katılmaz!!! FOSSA INFRATEMPORALISFossa infratemporalis; foramen ovale ve foramen spinosum ile fossa cranii media’ya bağlanır. Foramenmandibulae’de bu fossa’dadır. Đçinde bulunan anatomik yapılar• A. maxillaris ve dalları; bu fossada verdiği dalların en önemlisi a. meningea media’dır.• Parotis bezinin derin parçası• Ganglion oticum; n. glossopharyngeus’la ilgili parasempatik gangliondur. Hedef organı glandula parotidea’dır.• M. temporalis’in insersiyosu; bu kas hem fossa temporalis’te, hem de fossa infratemporalis’tedir.• M. pterygoideus medialis ve m. pterygoideus lateralis• N. mandibularis ve dalları (n. lingualis, n. alveolaris inferior ve n. auriculotemporalis).• Chorda tympani; n. facialis’in dalıdır. Dilin 2/3 ön bölümünden tat duyusunu taşır. Ayrıca glandula submandibularis ve glandula sublingualis’le ilgili parasempatik lifleri içerir.• Plexus pterygoideus; çiğneme kaslarının venlerinin oluşturduğu pleksustur. FOSSA PTERYGOPALATINA• Orbita apeksinin altında küçük, piramidalbir boşluktur. Sfenoid kemiğin processus pterygoideus’uile maksilla arasındadır.• Fissura orbitalis inferior ile fissura pterygomaxillaris’in kesişim yerinde bulunur. 10
  11. 11. DrTus.com 11 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ Đçinde bulunan anatomik yapılar • N. maxillaris • A. maxillaris’in terminal parçası; bu arter hem fossa infratemporalis’te, hem de fossa pterygopalatina’dadır. Fossalara geçiş yeri fissura pterygomaxillaris’tir. • Ganglion pterygopalatinum; n. facialis’le ilgili parasempatik gangliondur. Hedef organı glandula lacrimalis’tir. Parasempatik ganglionların en büyüğüdür. • N. canalis pterygoidei (Vidian siniri)Fossa pterygopalatina’nın bağlantıları • Fissura orbitalis inferior ile orbita’ya, • Foramen rotundum ile fossa cranii media’ya • Foramen sphenopalatinum ile cavitas nasi’ye • Fissura pterygomaxillaris ile fossa infratemporalis’e • Foramen palatinum majus ve foramina palatina minora’lar ile ağız boşluğuna. 11
  12. 12. DrTus.com 12 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ• Gomphosis: Diş kökleri ile çene kemikleri arasındaki eklem (articulatio dentoalveolaris). Vücuttakitek örnektir.Fibröz kıkırdak Yapısındaki OluşumlarDiscus articularis’i olan sinovyal eklemler;• Articulatio sternoclavicularis• Articulatio acromioclavicularis• Articulatio radioulnaris distalis• Articulatio radiocarpalis• Articulatio temporomandibularis.Meniscus’u olan sinovyal eklem• Articulatio genusLabrum articulare• Articulatio humeri (labrum glenoidale)• Articulatio coxae (labrum acetabuli) Fibröz kıkırdak yapısında halka şeklinde bir oluşumdur. Artiküler kenarlara tutunur. Konkav eklem yüzünü derinleştirir ve temas alanını artırır. Vücutta sadece iki eklemde vardır. Articulatio humeri (labrum glenoidale) ve articulatio coxae (labrum acetabuli). SĐNOVYAL EKLEM TĐPLERĐ Sinovyal eklemler, eklem yüzlerinin şekline göre yedi tipe ayrılır; 12
  13. 13. DrTus.com 13 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐARTICULATIO HUMERI (ARTICULATIO GLENOHUMERALIS) Caput humeri ile cavitas glenoidalis arasında kurulu sferoid tip eklemdir. Cavitas glenoidalis’in derinliğini artıran labrum articulare (labrum glenoidale)’si vardır. Kapsülün en zayıf yeri ön-alt bölümüdür. Eklem kapsülünü; önden m. supscapularis, üstten m. supraspinatus, arkadan m. teres minor ve m. infraspinatus destekler.ARTICULATIO CUBITI Üç eklemden oluşur. Đki kemik arasında kurulu bir eklem olduğu için art. composita’dır.• Art. humeroulnaris; humerus’un trochlea humeri’si ile ulna’nın incisura trochlearis’i arasında ginglimus tip eklemdir.• Art. humeroradialis; humerus’un capitulum humeri’si ile radius başı arasında sferoid tip eklemdir.• Art. radioulnaris proximalis; radius başı ile ligamentum anulare radii ve ulna’daki incisura radialis arasında trokoid tip eklemdir. Lig. anulare radii; radius başını kuşatıp, ulna’daki incisura radialis’in uçlarına tutunur. Radius başını, ulna’daki incisura radialis’te tutar.ARTICULATIO RADIOCARPALIS Radius’un distal ucu ile os scaphoideum ve os lunatum arasında, bir discus articularis aracılığıyla 13
  14. 14. DrTus.com 14 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ ulna distal ucu ile os triquetrum arasında kurulu elipsoit tip eklemdir. Os pisiforme ekleme katılmaz. Discus articularis, articulatio radioulnaris distalis’in discus articularis’i ile devamlıdır.ARTICULATIO CARPOMETACARPALIS POLLICISBirinci metakarpal kemik ile os trapezium arasında kurulu sellar tip eklemdir. Başparmak, hareketlerininbüyük bölümünü bu eklemde yapar.ARTICULATIO COXAE Femur başıile acetabulum’dakifacieslunata arasında kurulu sferoid tip eklemdir. Acetabulum’u derinleştirmek amacıyla labrum acetabuli denilen bir labrum articulare’si vardır. Ligamentleri • Lig. iliofemorale; eklemin en güçlü ligamentidir. Ters “Y” harfi şeklinde olan bu ligament, uyluğun aşırı ekstensiyonunu önleyen esas ligamenttir. Ek olarak aşırı addüksiyon, abdüksiyon ve dış rotasyonunu da sınırlar. Eklemin stabilizesinden sorumlu en önemli ligamenttir. • Lig. pubofemorale; Uyluğun aşırı abdüksiyonunu önler. • Lig. ischiofemorale; Uyluğun aşırı iç rotasyonunu önler. • Zona orbicularis; eklem kapsülünün derin liflerinin bir bölümü, femur boynunu sararak bu ligamenti oluşturur. Negatif hava basıncından sonra, femur başını acetabulum’da tutan en önemli yapıdır. • Lig. capitis femoris (lig. teres femoris); Uyluk fleksiyondayken yapılan addüksiyon ve dış rotasyonu sınırlar. Đçerisinde femur başını besleyen a. obturatoria’nın r. aceteabularis’i bulunur. • Lig. transversum acetabuli; labrum acetabuli’nin bir parçasıdır. 14
  15. 15. DrTus.com 15 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐARTICULATIO GENUS Femur ile tibia arasında bikondüler tip eklemdir. Ekleme, vücudun en büyük susamsı (sesamoid) kemiği olan patella’da katılır ve femur’un kondülleri ile eklem yapar. Eklemin stabilizesini sağlayan en önemli oluşum, m. quadriceps femoris’tir(özellikle m. vastus medialis ve m. vastus lateralis). Menisküs içeren eklemdir. Dış ligamentleri (ekstrakapsüler ligamentler) • Lig. patellae; m. quadriceps femoris’in tendonunun kalınlaşmış orta parçasıdır. • Lig collaterale fibulare; n. fibularis (peroneus) communis’le komşudur. • Lig. collaterale tibiale;eklem kapsülüne ve meniscus medialis’e tutunması vardır. Meniscus medialis’e tutunması olan tek ligamenttir. Eklemin stabilizesinden sorumlu en önemli ligamenttir. • Lig. popliteum obliquum; m. semimembranosus’un tendonunun bir parçasıdır. • Lig. popliteum arcuatum; M. popliteus’un origo liflerinin yoğunlaşmasından meydana gelir. Bacağın iç rotasyonunu kontrol eder. Đç ligamentleri (intraartiküler ligamentler) 15
  16. 16. DrTus.com 16 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ• Lig. cruciatum anterius; Femur üzerinde tibia’nın öne hareketini sınırlar. Bacak fleksiyondayken gevşek, ekstensiyondayken gergindir. Bacağın aşırı ekstensiyonunu önler.• Lig. cruciatum posterius; Özellikle fleksiyondaki dize ağırlık bindiğinde(örn. merdiven çıkarken, yokuş çıkarken), femur’u stabilize eden esas yapıdır. Femur üzerinde tibia’nın arkaya hareketini sınırlar. Bacak fleksiyondayken gergin, ekstensiyondayken gevşektir. Bacağın aşırı fleksiyonunu önler.• Lig transversum genus; menisküslerin ön uçlarını birleştiren bu ligament, menisküslerin birlikte hareket etmesini sağlar.• Lig. meniscofemorale anterius ve lig. meniscofemorale posterius; meniscus lateralis’in uzantılarıdır. Her ikisi de meniscus lateralis’in arka boynuzundan femur’un medial kondülüne uzanır. 16
  17. 17. DrTus.com 17 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ ARTICULATIONES PEDIS (AYAK EKLEMLERĐ)ARTICULATIO TALOCRURALISTibia, fibula ve talus arasında kurulu ginglimus tip eklemdir. Ligamentleri • Lig. collaterale mediale (lig. deltoideum); malleolus medialis ile tarsal kemikler arasında uzanır. Ayağın aşırı eversiyonunu önler. Dört parçası vardır. Pars tibionavicularis - pars tibiocalcanea -pars tibiotalaris posterior - pars tibiotalaris anterior. • Lig. collaterale laterale; malleolus lateralis’ten başlar. Lig. talofibulare anterius, lig. talofibulare posterius ve lig. calcaneofibulare denilen üç parçası vardır. Ayağın aşırı inversiyonunu önler.ARTICULATIO SUBTALARIS (ART. TALOCALCANEA) Talus ve calcaneus arasında kurulu plana tip eklemdir. Eversiyon(iç rotasyon + abdüksiyon)ve inversiyon(dış rotasyon + addüksiyon)hareketlerinin büyük bölümü bu eklemde yapılır. Küçük bir bölümü art. tarsi transversa’da yapılır. 17
  18. 18. DrTus.com 18 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ ARTICULATIO TEMPOROMANDIBULARISBaşın tek hareketlieklemidir. Temporalkemiktekifossa mandibularis ve tuberculum articulareile caputmandibulae (condylus mandibulae) arasında bikondüler tip eklemdir. Discus articularis’i vardır. Ligamentleri • Lig. sphenomandibulare; birinci faringeal arkus kıkırdağının (Meckel kıkırdağı) perikondriyumundan derive olur. ARTICULATIO ATLANTOOCCIPITALISAtlas’ın massalateralis’inin üst yüzündekifacies articularis superior’larile oksipitalkemiğin condylusoccipitalis’leri arasında elipsoit tip eklemdir. Başa fleksiyon-ekstensiyon, bir miktar lateral fleksiyon verotasyon yaptırır. Eklemin esas hareketi başa fleksiyondur. “EVET-YES” ifadesini verdiren baş hareketibu eklemde yapılır. Ligamentleri. • Membrana atlantooccipitalis anterior; atlas ile foramen magnum’un ön kenarı arasındauzanır. Kalın olan orta parçasına ligamentum atlantooccipitale anterius denir ve aşağı doğru vertebragövdelerinin ön yüzünü örten ligamentum longitudinale anterius olarak devam eder.. • Membrana atlantooccipitalis posterior; atlas ile foramen magnum’un arka kenarıarasında uzanır. Seyir bakımındanlig. flavumile benzerdir. Trigonum suboccipitale(ense üçgeni)’nindöşemesiniyapar. A. vertebralis ve n. suboccipitalis (C1 spinal sinirin arka dalı) tarafından delinir. 18
  19. 19. DrTus.com 19 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ ARTICULATIO ATLANTOAXIALISÜç eklemden oluşur.Art. atlantoaxialis lateralis; atlas’ın massa lateralis’lerindeki facies articularis inferior’lar ile axis’inprocessus articularis superior’ları arasında her iki yanda kurulu plana tip eklemdir.Art. atlantoaxialis mediana; dens axis’teki facies articularis anterior, atlas’ın arcus anterior atlantis’indekifovea dentis atlantis ve ligamentum transversum atlantis arasında kurulu trokoid tip eklemdir. Başınrotasyon hareketlerinin yapıldığı eklemdir. “HAYIR-NO” ifadesini verdiren baş hareketi (başın birtaraftan diğer tarafa çevrildiği hareket) bu eklemde yapılır. Ligamentleri • Ligg. alaria; başın rotasyon hareketlerini kontrol eden esas ligamentlerdir. Đki tanedir. Dens axis’in yanlarından condylus occipitalis’lerin medial kenarına uzanır. • Ligamentum apicis dentis; dens axis’in tepesinden foramen magnum’un ön kenarına uzanır. Ligg. alaria’lar arasındadır. Bu ligament, notokord denilen embriyonik yapının kranyal ucunun kalıntısıdır. • Ligamentum transversum atlantis; atlas’ın massa lateralis’lerinin medial kenarları arasında uzanır. Dens axis’i pozisyonunda tutan ligamenttir. • Membrana tectoria; yukarıda bahsedilen ligamentlerin hepsini arkadan örter. Vertebra gövdelerinin arka yüzlerini örten ligamentum longitudinale posterius’un, axis’ten sonra yukarı doğru devamıdır. 19
  20. 20. DrTus.com 20 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ SYMPHYSIS INTERVERTEBRALISVertebra gövdeleri arasındaki simfizis tip eklemlerdir. Gövdeler arasında, discus intervertebralis denilenfibröz kıkırdak yapısında oluşumlar bulunur. Ligamentleri • Ligamentum longitudinale anterius; oksipital kemiğin baziler parçasından sakrum’a kadar uzanır. Vertebra gövdelerinin ve diskusların ön yüzünü örter. Columna vertebralis’in aşırı ekstensiyonunu önler. • Ligamentum longitudinale posterius; membrana tectoria’nın devamı olarak C (axis) gövdesinin 2 arkasından başlar. Canalis vertebralis içinde aşağı doğru inerek, canalis sacralis’e kadar uzanır. Vertebra gövdelerinin arka yüzünü örten bu ligament, columna vertebralis’in aşırı fleksiyonunu önler. ARTICULATIONES ZYGAPOPHYSIALES (FASET EKLEMLER)Komşu vertebraların processus articularis superior’ları ile inferior’ları arasında kurulu plana tip eklemlerdir.Foramen intervertebrale’lere yakın olduklarından, hastalıkları yada yaralanmalarından spinal sinirleretkilenir. 20
  21. 21. DrTus.com 21 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ Ligamentleri • Ligg. supraspinalia; processus spinosus’ların uçlarını bağlar. Omurganın aşırı fleksiyonunu ve rotasyonunu önler. C7seviyesinden sonra yukarı doğru bu ligamentlerin yerini ligamentum nuchae alır. • Ligg. interspinalia; komşu processus spinosus’ların aralarını doldurur. • Ligg. flava; atlas’tan, S vertebra’ya kadar komşu lamina arcus vertebrae’leri bağlayan sarı renkli 1 elastik ligamentlerdir. Omurganın dik durmasında ve omurganın normal kavislerinin korunmasında fonksiyonları vardır. • Ligamentum nuchae; C7 vertebra’nın processus spinosus’u ile protuberentia occipitalis externa arasında uzanır. Bu seviyede supraspinal ligamentlerin karşılığı olarak bulunur. Başın dik tutulmasına yardım eder ve aşırı fleksiyonunu önler. BAŞ BÖLGESĐKafa kemikleri, beş tabakalı bir yapı ile örtülüdür. Bu yapıya, her katın baş harflerinin temsil ettiği SCALPadı verilir.• S (Skin, deri)• C (Connective doku, fascia superficialis)• A (Aponeurosis epicranialis, galea aponeurotica, fascia profunda)• L (Loose areolar doku, gevşek areolar tabaka); kafa dışı venleri, dural sinüslere bağlayan emissaryan venler bu tabakadadır. Bu nedenle scalp’ın en tehlikeli tabakasıdır.• P (Pericranium); kafa kemiklerinin dış yüzünü örten periosteum’dur. SCALP’ın ilk üç tabakası (SCA), birbirleri ile çok sıkı bağlantılıdır ve ayrılmaz. Bu nedenle tek bir tabaka gibidir ve scalp proper denir. Scalp, bu tabaka nedeniyle hareketlidir. YÜZ KASLARIYüzeyel fasyanın iki yaprağı arasında yer alan yüz kasları, ikinci faringeal (brankiyal) arkus’tan gelişirlerve bu arkın siniri olan n. facialis tarafından uyarılırlar.Yüz bölgesinde derin fasya yoktur. M. ORBICULARIS OCULIGöz kapaklarının sfinkteridir. Kornea refleksinde gözleri kapatan kastır.M. orbicularis oculi, göz kapağını açan m. levator palpebrae superioris’in (bu kas n. oculomotoriustarafından uyarılır) antagonistidir. 21
  22. 22. DrTus.com 22 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ M. BUCCINATOR Yardımcı çiğneme kasıdır. Çiğneme hareketi sırasında molar dişlere karşı yanakları bastırarak, çiğnemeye yardım eder. Dil ile birlikte yiyeceğin yanak ve dişler arasında tutulmasını sağlar. Emme ve üfleme hareketlerini yaptırır. Üfleme kası olarak da bilinir. Ductus parotideus, bu kası delip üst 2. molar diş hizasında vestibulum oris’e açılır. M. PLATYSMA Ağzın açılmasına yardım eder. Ek olarak korku veya şaşkınlık ifadelerinde olduğu gibi, ağız köşelerini ve alt dudağı aşağıya çeker. Boyun derisini gerer. M. platysma, derin inspiryumda çalışır. V. jugularis externa, kasın altından geçer. ÇĐĞNEME KASLARI Her bir tarafta dört tanedir. N. mandibularis’in dalları tarafından uyarılırlar. M. temporalis, m. masseter, m. pterygoideus medialis ve m. pterygoideus lateralisM. MASSETER Kasın yüzeyelinden; ductus parotideus, n. facialis’in dalları ve a.v. transversa faciei geçer.M. PTERYGOIDEUS LATERALIS Đki başı vardır. Başlar arasından, a. maxillaris ile n. buccalis geçer. Çene eklemindeki discus articularis’e tutunması vardır. Ağzı açan tek çiğneme kasıdır. Đki taraflı çalışarak, mandibula’ya depresyon (ağzı açar) ve protraksiyon yaptırır. BOYUN BÖLGESĐVagina carotica; derin boyun fasyasının kalınlaşması ile oluşan bu kılıf içinde; medialde a. carotiscommunis ve a. carotis interna, lateralde v. jugularis interna, arkada n. vagus bulunur. Ansa cervicaliskılıfın önünde yer alır. M. STERNOCLEIDOMASTOIDEUSBoynun anahtar kasıdır. Boynu, ön ve arka (yan) iki üçgen alana ayırır.V. jugularis externa kasın üzerinde (önünde) seyreder. Vagina carotica, plexus cervicalis, ansacervicalis ve a. subclavia kasın altındadır. (arkasındadır) 22
  23. 23. DrTus.com 23 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐN. accessorius’un spinal parçası tarafından uyarılır.Tek taraflı çalıştığında, başı çalıştığı tarafa eğer ve rotasyon yaptırır. Böylece yüzü karşı tarafabaktırır.Đki taraflı çalıştığında, başa fleksiyon yaptırır. Supin pozisyonundayken m. longus colli ile birlikte, başınkaldırılmasında kullanılır (başı yastıktan kaldırırken). Bu iki kas yemek yerken sık olarak kullanılır. HĐYOĐD ÜSTÜ KASLARFonksiyonları sırasında, hiyoid kemiği yukarıya çekerler.M. DIGASTRICUS Đki karınlıdır. Venter anterior, n. mandibularis (n. trigeminus’un dalı), venter posterior ise n. facialis tarafından uyarılır.M. STYLOHYOIDEUS N. facialis tarafından uyarılan tek hiyoid kastır.M. MYLOHYOIDEUS Ağız boşluğunun tabanını yapan kastır. N. mandibularis tarafından uyarılır.M. GENIOHYOIDEUS - M. mylohyoideus’un üzerindedir. Spina mentalis’ten başlar. Üzerinde m. genioglossus vardır. -C spinal sinir tarafından uyarılır. 1 23
  24. 24. DrTus.com 24 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ HĐYOĐD ALTI KASLARYutma ve konuşma sırasında, yukarı çıkan hiyoid kemiği aşağıya çekerler.Bu kaslardan m. thyrohyoideus C spinal sinir ile, diğerleri ansa cervicalis tarafından uyarılır. 1M. STERNOHYOIDEUS Manubrium sterni ve clavicula’dan başlar, hiyoid kemikte sonlanır.M. STERNOTHYROIDEUS Hiyoid kemiğe tutunması olmayan tek hiyoid kastır.M. THYROHYOIDEUS Ansa cervicalis tarafından uyarılmayan tek hiyoid altı kastır. C1 spinal sinirin ön dalı tarafından uyarılır.M. OMOHYOIDEUS Boyun arka (yan) üçgenini, iki üçgene ayıran kastır. Venter superior ve venter inferior şeklinde iki karnı vardır. Venter superior’u hiyoid kemiğe venter inferior’u scapula’daki incisura scalpulae’nın yakınlarına tututunur. BOYUN OMURLARININ DIŞ TARAFINDAKĐ KASLARM. SCALENUS ANTERIOR Boyunda önemli bir anatomik işarettir. Kasın ön yüzü; v. subclavia, n. phrenicus ve v. jugularis interna ile komşudur. Arkasında ise; cupula pleura’yı örten membrana suprapleuralis (Sibson fasyası), a. subclavia ve plexus brachialis bulunur. A. subclavia ve plexus brachialis, m. scalenus anterior ile m. scalenus medius arasındadır.M. SCALENUS MEDIUS N. thoracicus longus (Bell siniri) ve n. dorsalis scapulae tarafından delinir. Ön tarafında, a. subclavia ile plexus brachialis vardır. M. SCALENUS POSTERIOR 24
  25. 25. DrTus.com 25 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐTRIGONUM SUBOCCIPITALE Bir ense üçgenidir. Kafanın arkasında, oksipital kemiğin aşağısında ve m. semispinalis capitis’in altındadır Sınırları • Üst-içte; m. rectus capitis posterior major • Üst-dışta; m. obliquus capitis superior • Alt-dışta; m. obliquus capitis inferior Çatısını; m. semispinalis capitis ve kısmen m. longissimus capitis yapar. Döşemesini; membrana atlantooccipitalis posterior ile atlas’ın arcus posterior’u yapar. Đçinde bulunan anatomik yapılar • A. vertebralisN. occipitalis major (C2 spinal sinirin ramus dorsalis’inin medial dalı) ve a. occipitalis’in dallarıüçgenin çatısından geçer. 25
  26. 26. DrTus.com 26 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐTRIGONUM CAROTICUM Sınırları • M. sternocleidomastoideus • M. digastricus, venter posterior + m. stylohyoideus • M. omohyoideus, venter superior Đçinde bulunan anatomik yapılar • A. carotis communis ve uç dalları; a. carotis externa ve a. carotis interna • A. carotis externa’nın yan dalları; a. facialis, a. lingualis, a. thyroidea superior, a. occipitalis, a. pharyngea ascendens. A. carotis externa; a. auricularis posterior denilen yan dalını ve uç dallarını (a. maxillaris ve a. temporalis superficialis) bu üçgende vermez. • V. jugularis interna • N. hypoglossus, n. vagus, ansa cervicalis’in radix superior’u, n.laryngeus superior’un ramusinternus’u ve ramus externus’u ve derin servikal lenf düğümleriTRIGONUM OCCIPITALE • N. accessorius bu üçgende m. levator scapulae’nin üzerinde seyreder. TRIGONUM SUPRACLAVICULARE (TRIGONUM OMOCLAVICULARE)Đçinde bulunan anatomik yapılar• A. subclavia’nın üçüncü parçası ve bazen v. subclavia• Plexus brachialis’in trunkus’ları• A.v. transversa colli (cervicis), a.v. suprascapularis• Supraklaviküler lenf düğümleri (Virchow düğümü)• V. jugularis externa; üçgenin çatısını delip genellikle v. subclavia’ya açılır. 26
  27. 27. DrTus.com 27 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐM. TRAPEZIUS Omzumuzda bir yük taşırken omzun çökmesini önleyen esas kastır. Bu fonksiyonu sırasında m. levator scapulae yardım eder. 0 Kolun 90 den sonraki abdüksiyonunda (hiperabdüksiyon), m. serratus anterior’a yardım eder. N. accessorius’un spinal parçası tarafından uyarılır.M. LATISSIMUS DORSI Vücudun en geniş kasıdır. Humerus’taki sulcus intertubercularis’in tabanına insersiyo yapar. Kola adduksiyon, iç rotasyon ve ekstensiyon yaptırır. Fonksiyon bakımından m.teres major’la benzerdir. Kolun en güçlü adduktor kasıdır. Fonksiyon kaybında hasta koltuk değneği kullanamaz. Temel tırmanma kasıdır. Bir yere tırmanırken (örn. barfiks çekerken); m. pectoralis major’un sternokostal parçası, m. teres major ve m. deltoideus’un arka lifleri ile birlikte, gövdeyi yukarı ve öne doğru çeker. Gövdeyi yukarı çeken esas kastır. N. thoracodorsalis tarafından uyarılır.M. LEVATOR SCAPULAEM. RHOMBOIDEUS MINOR ve M. RHOMBOIDEUS MAJOR M. trapezius’un altında yer alırlar. N. dorsalis scapulae tarafından uyarılırlar. Skapula’nın medial kenarını içe ve yukarı çekerler. Böylece m. pectoralis minor’la birlikte, cavitas glenoidalis’i aşağıya baktırırlar. Romboid kaslar, kaldırılmış üst ekstremiteyi kuvvetle indirirken kullanılır. Ek olarak skapula’yı toraks duvarından çekerler (retraksiyon). Bu fonksiyonlarıile, skapula’yı toraks duvarına yapıştıran (protraksiyon) m. serratus anterior’un antagonistidirler. 27
  28. 28. DrTus.com 28 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ M. levator scapulae; omuz üzerinde bir yük taşırken, omzun çökmesini önlemede m. trapezius’a yardım eder. N. accessorius, oksipital üçgende bu kasın üzerinde seyreder.M. PECTORALIS MAJOR Humerus’taki crista tuberculi majoris’te sonlanır. Kola addüksiyon ve iç rotasyon yaptırır. Klaviküler parçası kolun fleksiyonuna yardım eder. Bir yere tırmanırken (örn. barfiks çekerken) sternokostal parçası; m. latissimus dorsi, m. teres major ve m. deltoideus’un arka lifleri ile birlikte, gövdeyi yukarı ve öne çeker. FASCIA CLAVIPECTORALIS Clavicula ile m. pectoralis minor arasındaki boşluğu dolduran kuvvetli bir fasyal kılıftır. M. pectoralis minor ile m. subclavius’u sarar. Fascia clavipectoralis’i delen anatomik yapılar. • N. pectoralis lateralis. • A. thoracoacromialis. • V. cephalica. • Nodi infraclaviculares’in (nodi delto-pectorales) apikal lenf düğümlerine giden efferent damarları. M. PECTORALIS MINOR Proc. coracoideus’ta sonlanan tek kastır. Kola tutunmadığı için kola hiç bir hareket yaptırmaz. Skapula’yı stabilize eder. Omzu öne (protraksiyon) ve aşağıya (depresyon) çeker. Mm. rhomboidei ve m. levator scapulae ile birlikte, cavitas glenoidalis’i aşağıya baktırır. M. pectoralis minor, aksilla’daki oluşumlar (özellikle a. axillaris ve plexus brachialis’in fasikülüsleri) için önemlibir anatomik ve cerrahi işarettir. Bu yapılar, m. pectoralis minor’un arkasından geçer.M. SERRATUS ANTERIOR Yumruk atma hareketisırasında aktif olduğuiçin boksör kası olarak bilinir. Kola hiperabdüksiyon yaptıran kastır. Bu hareket sırasında, m. trapezius ona yardım eder (sinerjist). M. pectoralis minor’la birlikte scapula’yı öne çekerek toraks duvarına yapıştırır (protraksiyon). Bu fonksiyonu ile skapula’ya retraksiyon yaptıran romboid kasların antagonistidir. 28
  29. 29. DrTus.com 29 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ Fossa axillaris’in medial duvarını yapar. Angulus inferior’u dışa çekerek cavitas glenoidalis’i yukarıya baktırır. Böylece kolun, başın üzerine kaldırılmasını (hiperabdüksiyon) sağlar. N. thoracicus longus (Bell siniri) tarafından uyarılır.MM. INTERCOSTALES EXTERNI; diaphragma ile birlikte inspiryumun temel kaslarıdır.MM. INTERCOSTALES INTIMI; sadece toraksın yan duvarlarında bulunurlar. Ekspiryuma yardımederler.MM. LEVATORES COSTARUM; kaburgaları kaldırarak inspiryuma yardım ederler.M. TRANSVERSUS THORACIS (M. STERNOCOSTALIS); toraks ön duvarının iç yüzünde bulunurlar.Ekspiryuma yardım ederler. A.v. thoracica interna’lar, bu kas ile mm. intercostales interni’ler arasındaseyreder.Đnterkostal nörovasküler yapılar, mm.intercostales interni’ler ile mm. intercostales intimi’ler arasındaseyreder. Apertura thoracis inferior’u kapatır. Đnspiryumun esas kasıdır. Toraks’ın vertikal çapını artırır. DIAPHRAGMA ÜZERĐNDE BULUNAN AÇIKLIKLAR• Foramen venae cavae; T8-T9 vertebralar arası discus intervertebralis seviyesinde, centrum tendineum’un üzerindedir. Bu açıklıktan v. cava inferior ve sağ n. phrenicus’un terminal dalları geçer. Bazen sağ hepatik ven bu delikten geçip, v. cava inferior’a açılır.• Hiatus oesophageus; vertebra seviyesinde, orta hattın solunda ve sol yedinci kıkırdak kaburganınarkasındadır. Açıklıktan; T10 oesophagus, her iki n. vagus, a.v. gastrica sinistra’ların özofageal dallarıve özofagus’un 1/3 alt bölümünden gelen lenf damarları geçer.• Hiatus aorticus; krus’lar arasında, ligamentum arcuatum medianum’un hemen arkasında, T12 vertebra gövdesinin önündedir. Bu açıklıktan; aort, ductus thoracicus ve bazen v. azygos ile v. hemi azygos geçer. 29
  30. 30. DrTus.com 30 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ• A.v. epigastrica superior, her iki tarafta trigonum sternocostale’den geçer.• V.a.n. subcostalis, her iki tarafta ligamentum arcuatum laterale’nin arkasından geçer.• Truncus sympathicus, her iki tarafta ligamentum arcuatum mediale’nin arkasından geçer. Diaphragma’nın motor siniri, n. phrenicus’tur (plexus cervicalis’in dalı). Santral parçasının duyusunn. phrenicus, periferik parçalarınınduyusunu son altı interkostal sinirve n. subcostalis taşır.M. DELTOIDEUS Adduksiyon hariç, kolun bütün hareketlerinde fonksiyon gören tek skapular kastır. N. axillaris tarafından uyarılır. Acromion’a tutunması vardır (m. trapezius gibi). M. deltoideus’un başladığı yerler m. trapezius’un insersio yerleridir.M. TERES MAJOR Humerus’taki crista tuberculi minoris’e sonlanır. Kola ekstensiyon, iç rotasyon ve addüksiyon yaptırır (m. latissimus dorsi ile fonksiyon yönünden benzer kas). N. subscapularis tarafından uyarılır. ROTATOR CUFF KASLARI (SItS) 30
  31. 31. DrTus.com 31 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ“Rotator cuff (rotator manşet)”, omuzeklemi kapsülüyle birleşen bir tendonkitlesidir. Bu tendonların ait olduğukaslar, tonusları ile omuz ekleminidestekleyerek, humerus başınıncavitas glenoidalis’te tutulmasındaönemli rol oynarlar. Articulatiohumeri’nin stabilizesini sağlayanen önemli yapıdır.Rotator cuff kasları dört tanedir.• M. supraspinatus (S)• M. infraspinatus (I)• M. teres minor (t)• M. subscapularis (S)M. SUPRASPINATUS 0 Kolun abdüksiyon hareketini başlatan kastır. Kola, ilk 15 lik abdüksiyonu yaptırır. Rotator cuff kası olmasına rağmen, kolun rotasyon hareketlerinde fonksiyonu yoktur. M. deltoideus’un fonksiyon kaybında, bu kas ile kola kısmen abdüksiyon yaptırılabilir. Siniri, n. suprascapularis’tir (skapula’daki incisura scapulae’den geçen sinir). M. supraspinatus, tendon yırtığı en çok görülen rotator cuff kasıdır.M. INFRASPINATUS Kola dış rotasyon yaptırır. Siniri, n. suprascapularis’tir.M. TERES MINOR Kola dış rotasyon yaptırır. N. axillaris tarafından uyarılır.M. SUBSCAPULARIS Humerus’taki tuberculum minus’a insersiyo yapan tek kastır (diğer rotator cuff kasları tuberculum majus’a insersiyo yapar). Kola iç rotasyon yaptıran esas kastır. Adduksiyon da yaptırır. Siniri, n. subscapularis’tir.SPATIUM AXILLARE LATERALE(HUMEROTRĐSĐPĐTAL veya KUVADRANGÜLER ARALIK) Sınırları• Dışta; humerus (collum chirurgicum)• Đçte; m. triceps brachii’nin caput longum’u• Yukarıda; m. teres minor ve m. subscapularis• Aşağıda; m. teres major Đçinden geçen anatomik yapılar • N. axillaris ve A.v. circumflexa humeri posterior 31
  32. 32. DrTus.com 32 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐSPATIUM AXILLARE MEDIALE (SKAPULOTRĐSĐPĐTAL veyaTRĐANGÜLER ARALIK) Sınırları. • Dışta; m. triceps brachii’nin caput longum’u. • Yukarıda; m. teres minor. • Aşağıda; m. teres major Đçinden geçen anatomik yapılar • A.v. circumflexa scapulaeFOSSA AXILLARIS Sınırları• Ön duvar; m. pectoralis major, m. pectoralis minor, m. subclavius ve fascia clavipectoralis• Arka duvar; yukarıda m. subscapularis, aşağıda m. latissimus dorsi ve m teres major• Đç duvar; ilk dört kaburga ve aralarındaki interkostal kaslar ile m. serratus anterior’un üst parçası• Dış duvar; sulcus intertubercularis, m. biceps brachii ve m. coracobrachialis • Axilla’nın en tehlikeli duvarı dış duvarıdır. A. v. axillaris ve plexus brachialis’e ait sinirler bu duvar üzerindedir. • Axilla’nın en tehlikesiz duvarı iç duvarıdır. N. thoracicus longus bu duvar üzerinde seyreder. 32
  33. 33. DrTus.com 33 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐĐçinde bulunan anatomik yapılar. • A.v. axillaris ve dalları. • Plexus brachialis’in infraklaviküler parçası ve dalları. • Đnterkostal sinirlerin lateral dalları. • N. intercostobrachialis. • Aksiller lenf düğümleri. • Memenin aksiller kuyruğu. • Yağ-bağ doku KOLUN HAREKETLERĐ M. deltoideus adduksiyon hariç aşağıdaki hareketlerin hepsiniyaptırır. FLEKSĐYON : M. coracobrachialis M. pectoralis major M. biceps brachii (yardım eder) DIŞ ROTASYON: M. infraspinatus M. teres minor ABDÜKSĐYON : M. supraspinatus M. deltoideus M. serratus anterior (m. trapezius yardımcısıdır) ADDUKSĐYON : M. coracobrachialis ADDUKSĐYON M. latissimus dorsi (+ Ekstensiyon) ve ĐÇ ROTASYON M. teres major (+ Ekstensiyon) M. pectoralis major (+ Fleksiyon) M. subscapularis 33
  34. 34. DrTus.com 34 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ Kolun ön tarafında üç tane kas bulunur. Üçünün de siniri n. musculocutaneus’tur. Scapula’daki processus coracoideus’tan başlar, humerus gövdesine insersiyo yapar. Kola fleksiyon ve adduksiyon yaptırır. N. musculocutaneus,seyri sırasında bu kası deler.M. BRACHIALIS Ulna’daki tuberositas ulnae’ye insersiyo yapar. Önkolun esas fleksör kasıdır. Önkolun fleksiyonu sırasında her zaman aktiftir ve primer olarak fleksiyonun devamından sorumludur.M. BICEPS BRACHII Önkola hızlı ve kuvvetli supinasyon yaptıran kastır. Ek olarak fleksiyon da yaptırır. Kısa başı kola fleksiyon da yaptırır. (Hem kola hem önkola fleksiyon yaptıran kastır) 34
  35. 35. DrTus.com 35 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐĐkibaşlıdır. Kısa başı(caput breve) processus coracoideus’tan, uzun başı tuberculumsupraglenoidale’den başlar. Uzun başının tendonu, sulcus intertubercularis’te seyreder ve omuz ekleminin içinden geçer. Kasın esas tendonu, radius’taki tuberositas radii’ye insersiyo yapar. Aponöroz yapısındaki diğer tendonu (aponeurosis bicipitalis, lacertus fibrosus) ise, fascia antebrachii’ye karışır. Aponeurosis bicipitalis’in yüzeyinden v. mediana cubiti, derininden ise a. brachialis ile n. medianus geçer.M. TRICEPS BRACHII Önkolun esas ekstensör kasıdır. N. radialis tarafından uyarılır. Üç başlı bir kastır. Caputlongum’u, tuberculum infraglenoidale’den başlar. Üç başın ortak sonuç tendonu, ulna’daki olecranon’a insersiyo yapar. 35
  36. 36. DrTus.com 36 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ ÖNKOLUN FLEKSÖR KASLARI ÖNKOLUN ÖN YÜZÜNDEKĐ KASLARYÜZEYEL TABAKA DERĐN TABAKA• M. pronator teres • M. flexor digitorum profundus• M. flexor carpi radialis • M. flexor pollicis longus• M. palmaris longus • M. pronator quadratus• M. flexor carpi ulnaris• M. flexor digitorum superficialisM. PRONATOR TERES N. medianus seyri sırasında bu kasın iki başı arasından geçer. Önkolun pronasyon hareketine hız ve güç katar. Ek olarak önkola fleksiyon da yaptırır.M. FLEXOR CARPI RADIALIS El bileğinin ön tarafında, en lateralde (radial’de) bu kasın tendonu bulunur. Kasın tendonu a. radialis için bir kılavuzdur. Arter, ön kolun distalinde bu kasın tendonununlateralinde, m. brachioradialis’in tendonunun medialindedir. Arterin pulsasyonu, iki tendon arasından alınır. 36
  37. 37. DrTus.com 37 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐM. PALMARIS LONGUS Sonuç tendonu, el bileğindeki fleksör retinakulum’un yüzeyelinden (önünden) geçer. Tendonu, aponeurosis palmaris’e insersiyo yapan tek önkol kasıdır. M. FLEXOR CARPI ULNARIS Önkolda sadece n. ulnaris tarafından uyarılan tek kastır. Humerus ve ulna’dan iki başla başlar. Đki baş tendinöz bir arkusla birleştirilir. Arkus altında kalan geçite kübital tünel denir ve buradan (veya başlar arasından) geçer. FOSSA CUBITALIS Sınırları. • Lateralde; m. brachioradialis. • Medialde; m. pronator teres. • Tabanı; humerus’un epikondüllerini birleştiren hayali transvers çizgi. • Çatısı; deri, fasya ve aponeurosis bicipitalis (lacertus fibrosus) Đçinde bulunan anatomik yapılar. • N. medianus. • A. brachialis ve uç dalları olan a. ulnaris ile a. radialis. • N. radialis ve derin dalı (n. interosseus posterior). • M. biceps brachii’nin esas tendonu. • Nodi cubitales (nodi supratrochleares). V. mediana cubiti fossanın çatısından geçer. N. ulnaris ve n. musculocutaneus’un fossa ile ilgisi yoktur. 2-5 nci parmaklara hızlı ve kuvvetli fleksiyon yaptırır. Esas olarak orta falankslara fleksiyon yaptırır.M. FLEXOR DIGITORUM PROFUNDUS Lumbrikal kaslar, bu kasın tendonlarından başlar. Önkolda n. ulnaris ile n. medianus tarafından uyarılan tek kastır (4. ve 5 nci parmakla ilgili olan ulnar yarısı n. ulnaris, 2. ve 3 ncü parmakla ilgili olan radial yarısı n. medianus tarafından uyarılır). 37
  38. 38. DrTus.com 38 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ Parmakların yavaş ve nazik fleksiyon hareketinden sorumludur. Distal falankslara fleksiyon yaptırır. Elin kavrama hareketinde önemli bir kastır.M. PRONATOR QUADRATUS Bir ucu ile sadece ulna’ya, diğer ucu ile de sadece radius’a tutunan tek kastır. Ulna ve radius’un distal uçlarını bir arada tutan en önemli kastır. Önkolun esas pronator kasıdır. Bu hareket sırasında daima aktiftir ve ilk çalışan kastır. Hızlı ve kuvvetli pronasyonda, harekete m. pronator teres de katılır. ÖNKOLUN EKSTENSÖR KASLARIYüzeyel ve derin olarak iki tabaka yapar. Bu kaslardan sadece m. brachioradialis, m. extensor carpiradialis longus ve m. anconeus direk olarak n. radialis’ten, diğerleri bu sinirin derin dalı (r. profundus)tarafından uyarılır. Ramus profundus’un terminaline, n. interosseus antebrachii posterior ( =PIN,Posterior interosseal nerve) denir. N. radialis tarafından uyarılan kasları BEST-ABDAL olarak kodlayabiliriz. Brachioradialis Ekstensörler (el ve parmakların tüm ekstensör kasları) Supinator Triceps brachii ABDAL; Abductor pollicis longusM. BRACHIORADIALIS Önkolun radial tarafında en yüzeyel kastır. A. radialis, önkolun distalinde bu kasın tendonunu ile m. flexor carpi radialis’in tendonu arasında bulunur. N. radialis tarafından uyarılmasına rağmen, dirsek eklemini ön taraftan çaprazladığı için önkola fleksiyon yaptırır. Özellikle hızlı fleksiyon hareketinde çalışır. Fleksiyona hız ve güç katar. Tam pronasyondaki önkolu midpronasyona getiren kastır. • Proc. styloideus radii’de sonlanır. 38
  39. 39. DrTus.com 39 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐM. EXTENSOR DIGITORUM Elin dorsalyüzünde dört tendon, connexus intertendineus denilen fibröz yapıda transvers ara bağlantılarla birbirine bağlanır. 39
  40. 40. DrTus.com 40 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐM. SUPINATOR Önkolun esas supinator kasıdır. Yavaş supinasyon hareketinde tek başına çalışır. Kuvvetli ve hızlı supinasyonda harekete m. biceps brachii de katılır. N. radialis’in ramus profundus’u (PĐN) tarafından delinir. ÖNKOLUN HAREKETLERĐ HAREKET ESAS KAS HIZ VE GÜÇ KATAN Fleksiyon M. brachialis (n. musculocutaneus) M. brachioradialis (n. radialis) Supinasyon M. supinator (n. radialis) M. biceps brachii (n. musculocutaneus) Pronasyon M. pronator quadratus (n. medianus) M. pronator teres (n. medianus)FOVEA RADIALIS (ANATOMĐK ENFĐYE ÇUKURU, ANATOMICAL SNUFFBOX)Sınırları• Arkada (veya medialde); m. extensor pollicis longus’un tendonu• Önde (veya lateralde); m. abductor pollicis longus ve m. extensor pollicis brevis’in tendonlarıEl bileğinin lateralinde yer alan bu çukurun çatısından v. cephalica, içinden a. radialis geçer. A. radialisnabzı, fovea radialis’te m. extensor pollicis longus ile m. extensor pollicis brevis’in tendonları arasındanalınır. Tabanında proksimalden-distale; radius’un processus styloideus’u, os scaphoideum, ostrapezium ve birinci metakarpal kemiğin bazisi bulunur. • En sık kırılan karpal kemik olan os scaphoideum’un kırık muayenesi fovea radialis’e yapılan palpasyon ile olur.EL BĐLEĞĐNDEKĐ RETĐNAKULUMLAR RMF ile karpal kemikler arasındaki kanala, canalis carpi (Karpal Tünel) denir.RMF’ un yüzeyelinden (önünden) geçen oluşumlar; radial taraftan-ulnar tarafadoğru sırasıyla;• N. medianus’un palmar deri dalı • M. palmaris longus’un tendonu• N. ulnaris’in palmar deri dalı • A. ulnaris• N. ulnaris • M. flexor carpi ulnaris’in tendonu (kısmen) 40
  41. 41. DrTus.com 41 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐCanalis carpi’den geçen oluşumlar;• N. medianus• M. flexor digitorum superficialis’in tendonları• M. flexor digitorum profundus’un tendonları Retinaculum musculorum extensorum (RME); lateralde radius’un ön kenarına, medialde os triquetrum ve os pisiforme’ye tutunur.RME’un altından (önünden) geçen oluşumlar; RME’un altında, altı tane kanal vardır ve bu kanallardanekstensör kasların tendonları geçer. Radial taraftan-ulnar tarafa doğru sırasıyla;• I. kanaldan; m. abductor pollicis longus ile m. extensor pollicis brevis’in tendonları• II. kanaldan; m. extensor carpi radialis longus ile m. extensor carpi radialis brevis’in tendonları• III. kanaldan; m. extensor pollicis longus’un tendonu• IV. kanaldan; m. extensor digitorum ile m. extensor indicis’in tendonları• V. kanaldan m. extensor digiti minimi’nin tendonu• VI. kanaldan m. extensor carpi ulnaris’in tendonu geçer. I - BAŞPARMAĞA HAREKET YAPTIRAN KASLAR (TENAR KASLAR ve M. ADDUCTOR POLLICIS)Tenar kaslar, başparmağa isimleri ile aynı hareketleri yaptıran üç tane kastır. Tenar kabarıntıyıoluştururlar.N. medianus tarafından uyarılırlar.M. ABDUCTOR POLLICIS BREVISEldeki kasların en lateralde (radialde) olanıdır.M. FLEXOR POLLICIS BREVISGenellikle kasın yüzeyel başı n. medianus, derin başı ise n. ulnaris tarafından uyarılır. 41
  42. 42. DrTus.com 42 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ M. OPPONENS POLLICIS M. abductor pollicis brevis’in altındadır. M. ADDUCTOR POLLICIS Başparmağa adduksiyon yaptırır. Tenar kas değildir. Başparmakla ilgili kasların en derinde olanıdır. Arcus palmaris profundus denilen arteryel kemer, oblik başının altındadır. “Pollicis” sözcüğü içerip, n. ulnaris tarafından uyarılan tek kastır. II - KÜÇÜK PARMAĞA HAREKET YAPTIRAN KASLAR (HĐPOTENAR KASLAR)Üç tanedir ve n. ulnaris tarafından uyarılırlar. Küçük parmağa isimleri ile aynı hareketleri yaptırırlar.M. ABDUCTOR DIGITI MINIMI En medialdeki hipotenar kastır.M. FLEXOR DIGITI MINIMI BREVISM. OPPONENS DIGITI MINIMI Önceki iki kasın altındadır. Beşinci parmağa fleksiyon ve dış rotasyon yaptırır. Böylece avuç içi çukurunun derinliğini artırır ve beşinci parmağı, başparmağa yaklaştırır (oppozisyon).M. PALMARIS BREVIS Hipotenar bölgenin yüzeyel fasyası içinde ince, dörtgen bir kastır. Hipotenar kas değildir. Palmar aponörozdan başlar, deriye tutunur. Altından a. ulnaris ile n. ulnaris’in r. superficialis’i geçer. Hipotenar kabarıntının derisini buruşturur, avuç içini derinleştirir. Böylece avuç içinde bir objenin tutulmasına yardım eder. N. ulnaris’in r. superficialis’i tarafından uyarılan tek kastır. III - PARMAKLARA HAREKET YAPTIRAN KASLARMM. LUMBRICALES 42
  43. 43. DrTus.com 43 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ M. flexor digitorum profundus’un tendonlarından başlayan dört tane kastır. 1. ve 2 nci lumbrikal kas n. medianus ile, 3. ve 4 ncü lumbrikal kas n. ulnaris ile uyarılır. Sık olarak üçüncü lumbrikal kas, her iki sinir tarafından uyarılır. Lumbrikal kaslar, 2-5 nci parmakların proksimal falankslarına fleksiyon, diğer falankslarına ekstensiyon yaptırır (L hareketi). Yazı yazarken fonksiyon gören kaslardır.MM. INTEROSSEI PALMARES Üç tanedir. Orta parmağa ait palmar interosseus kas yoktur. Bu kaslar, üçüncü parmağın uzun eksenine göre 2, 4 ve 5 nci parmaklara addüksiyon yaptırır (PAD; Palmar ADduksiyon).MM. INTEROSSEI DORSALES Dört tanedir. Đkinci ve üçüncü kas, orta parmağa tutunarak bu parmağı sabitler. Kaslar iki orijinle başladıkları için, aralarında bir açıklık bulunur. Birinci kasın bu açıklığından a. Radialis geçer. Bu kaslar, üçüncü parmağın uzun eksenine göre diğer parmaklara abdüksiyon yaptırır (DAB; Dorsal ABdüksiyon). Đnterosseus kasların hepsini n. ulnaris uyarır. 43
  44. 44. DrTus.com 44 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ UYLUĞUN ÖN VE LATERAL BÖLGESĐNĐN KASLARIM. ILIOPSOAS M. iliacus ile m. psoas major, ligamentum inguinale’nin altında birleşerek m. iliopsoas’ı yapar. M. iliacus’u n. femoralis, m. psoas major’u lumbal pleksus’tan (L spinal sinirlerin ön dalları) gelen dallar uyarır. 1,2,3 M. iliopsoas; • N. femoralis’le birlikte lacuna musculorum’dan geçen kastır. • Femur’daki trochanter minor’a insersiyo yapan tek kastır. • Uyluğun esas fleksör kasıdır. M. gluteus maximus’un antagonistidir. Uyluğa dış rotasyon da yaptırır. • Önemli bir postural kastır. Otururken gövdenin dengesini sağlar. Supin pozisyonundan oturma pozisyonuna geçerken gövdeyi kaldırır. • Plexus lumbalis, m. psoas major’un arka parçasında gömülüdür.PLEXUS LUMBALIS’TEN ÇIKAN SĐNĐRLERĐN M. PSOAS MAJOR’LA ĐLĐŞKĐSĐKası lateral kenarından terk eden sinirler; yukarıdan-aşağıya doğru • N. iliohypogastricus • N. ilioinguinalis • N. cutaneus femoris lateralis• N. femoralis Kası medial kenarından terk eden sinirler; yukarıdan - aşağıya doğru • N. obturatorius • N. obturatorius accessoriusKası ön yüzünden delerek terk eden sinir; • N. genitofemoralisM. SARTORIUS Terzi (sartor) kası olarak bilinir. N. femoralis tarafından uyarılır. Spina iliaca anterior superior’dan başlar. Sonuç tendonu diz ekleminin medialindeki pes anserinus (kaz ayağı)’a katılır. Trigonum femorale’nin lateral sınırını yapar. A. femoralis’i örter. Canalis adductorius bu kasın altındadır. Uyluğa ve bacağa fleksiyon yaptıran kastır. 44
  45. 45. DrTus.com 45 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐM. QUADRICEPS FEMORIS M. vastus lateralis, m. vastus medialis, m. vastus intermedius ve m. rectus femoris denilen dört parçası vardır. Kasın sonuç tendonu (ligamentum patellae), tuberositas tibiae’ye insersiyo yapar. Patella, bu tendon içindedir. Bacağın esas ekstansor kasıdır. M. rectus femoris parçası spina iliaca anterior inferior’dan başlayıp kalça eklemini ön yüzünden çaprazladığı için uyluğa fleksiyon da yaptırır. N. femoralis ile uyarılır. Sinirin felcinde kastaki fonksiyon kaybı nedeniyle, bacak ekstensiyon yapamaz. Ek olarak diz ekleminin de stabilizesi bozulur.M. TENSOR FASCIAE LATAE Fascia lata’nın iki yaprağı arasındadır. N. gluteus superior tarafından uyarılır. Esas fonksiyonu uyluğa fleksiyondur. Ek olarak iç rotasyon ve abdüksiyon da yaptırır. Kas, tractus iliotibialis’i çekerek bacağa da ekstensiyon ve dış rotasyon yaptırır.TRIGONUM FEMORALE Sınırları 45
  46. 46. DrTus.com 46 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ• Đçte; m. adductor longus’un medial kenarı• Dışta; m. sartorius’un medial kenarı• Yukarıda (taban); lig. inguinale• Döşemesi; dıştan-içe doğru; m. iliacus, m. psoas major, m. pectineus ve m. adductor longus•V. femoralis ve v. saphena magna’nın proksimal parçası•Lenf damarları ve inguinal lenf düğümleriĐçinde bulunan anatomik yapılar dıştan-içe doğru (NAVL);• A. femoralis ve onun en kalın dalı olan a. profunda femoris.CANALIS ADDUCTORIUS (SUBSARTORYAL KANAL, HUNTERKANALI) Uyluğun orta 1/3’de, trigonum femorale’nin apeksinden başlar. Yaklaşık 15 cm uzunluğunda intermusküler bir kanaldır. M. sartorius’un altındadır. Kanalın uyluk arkasındaki açıklığına hiatus adductorius denir ve m. adductor magnus’un aponörozundadır. Kanal içinde bulunan anatomik yapılar • A.v. femoralis • N. saphenus; n. femoralis’in deri dalıdır. Kanala girer, ancak uyluk arkasına geçmez. Kanalı çatısından terk eder ve v. saphena magna ile birlikte, bacağın medialinde ayağa doğru seyreder. 46
  47. 47. DrTus.com 47 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ UYLUĞUN MEDĐAL BÖLGE KASLARI (ADDUKTOR KASLAR)Genellikle pubis’ten başlayıp, femur gövdesine insersiyo yaparlar. (m. gracilis tibia’nın medialindeki pesanserinus’ta sonlanır.) Uyluğa adduksiyon ve fleksiyon yaptıran bu kasların hepsi, n. obturatoriustarafından uyarılır.(m. pectineus’un siniri n. femoralis’tir) 47
  48. 48. DrTus.com 48 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐM. ADDUCTOR BREVISM. ADDUCTOR LONGUS Addüktör kasların en önde olanıdır.M. ADDUCTOR MAGNUS Adduktor grup kasların en büyüğü ve en kuvvetlisidir. Uyluğun hem iç, hem de arka bölgesinde yer tutan tek kastır. Uyluk arkasında bulunan parçası (kasın hamstring parçası olarak adlandırılır), n. tibialis tarafından uyarılır ve uyluğa ekstensiyon yaptırır. M. adductor magnus, n. obturatorius ile n. tibialis tarafından uyarılan tek kastır. Canalis adductorius’un uyluk arkasındaki açıklığı olan hiatus adductorius, bu kasın aponörozundadır.M. GRACILIS Adduktor kasların en yüzeyel olanıdır. Sonuç tendonu pes anserinus’a katılır. Uyluğa addüksiyon, bacağa fleksiyon ve iç rotasyon yaptırır.M. PECTINEUS Trigonum femorale’nin döşemesini yapar. Ön yüzü; a.v. femoralis ve v. saphena magna ile komşudur. Genellikle n. femoralis (bazen n. obturatorius accessorius) tarafından uyarılır. N. femoralis tarafından uyarılan kaslar • M. sartorius • M. iliacus • M. quadriceps femoris • M. pectineus (genellikle) • M. articularis genus N. obturatorius tarafından uyarılan kaslar • Uyluğun adduktor kasları • M. obturatorius externus GLUTEAL BÖLGE KASLARI 48
  49. 49. DrTus.com 49 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐM. GLUTEUS MAXIMUS M. iliopsoas’ın antagonistidir. N. gluteus inferior tarafından uyarılan tek kastır. Uyluğun esas ekstensör kasıdır. Uyluğun dış rotasyonuna ve tractus iliotibialis’i gererek bacağın ekstensiyonuna da yardım eder.M. GLUTEUS MEDIUS Uyluğun en kuvvetli abdüktör kasıdır. Đç rotasyon da yaptırır. Yürüyüş ve koşma sırasında, pelvis’i yere basan ayak tarafına çeker. N. gluteus superior tarafından uyarılır. M. gluteus medius’un fonksiyon kaybında, kişi etkilenen taraf ekstremitesi üzerinde ayakta dururken, pelvis karşı (desteklenmeyen) taraf üzerine düşer (Trendelenburg belirtisi). Bu durum kalça çıkığı, femur boynu kırıkları ve coxa vara’da görülür. UYLUĞUN DIŞ ROTATOR KASLARIBu kaslardan sadece m. obturatorius externus n. obturatorius (plexus lumbalis’in dalı) tarafından,diğerleri plexus sacralis’ten gelen dallar tarafından uyarılır.M. PIRIFORMIS Foramen ischiadicum majus’tan geçen en büyük anatomik oluşumdur. Plexus sacralis, bu kasın ön yüzü üzerinde oturur.M. GEMELLUS SUPERIOR Spina ischiadica’dan başlar.M. OBTURATORIUS INTERNUS Membrana obturatoria’nın iç yüzü ve foramen obturatum’un kenarlarından başlar. 49
  50. 50. DrTus.com 50 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ Foramen ischiadicum minus’tan geçer. Pelvis’in lateral duvarının büyük bölümünü örter. Fossa ischioanalis’in (fossa ischiorectalis) dış duvarını yapan kastır. N. pudendus ve a.v. pudenda interna, bu kasın fasyasında bulunan canalis pudendalis (alcock kanalı)’ten geçerek regio perinealis’e gelir.M. GEMELLUS INFERIOR Tuber ischiadicum’dan başlar.M. QUADRATUS FEMORIS Uyluk dış rotator kaslarının en kuvvetlisidir.M. OBTURATORIUS EXTERNUS• Membrana obturatoria’nın dış yüzünden başlar.• Fossa trochanterica’da sonlanan tek kastır. • N. obturatorius tarafından uyarılan tek uyluk dış rotator kasıdır. UYLUĞUN ARKA BÖLGESĐNĐN KASLARIHamstring kaslar yada iskiyokrural kaslar olarak bilinirler. Bacağın esas fleksör kaslarıdır.Tuber ischiadicum’dan başlayıp, tibia’ya ve fibula’ya insersiyo yaparlar.Hem kalça eklemini hem de diz eklemini çaprazladıklarından; uyluğa ekstensiyon, bacağa fleksiyonyaptırırlar.M. BICEPS FEMORIS Caput longum’u n. tibialis, caput breve’si ise n. fibularis (peroneus) communis tarafından uyarılır. Bu sinirler, n. ischiadicus’un uç dallarıdır. Bu nedenle m. biceps femoris, n. ischiadicus tarafından uyarılan tek kastır. Sonuç tendonu caput fibulae’ye tutunur. 50
  51. 51. DrTus.com 51 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐM. SEMITENDINOSUS Sonuç tendonu pes anserinus’a katılır. Siniri n. tibialis.FOSSA POPLITEA Sınırları• Yukarıda - içte; m. semimembranosus ve m. semitendinosus• Yukarıda - dışta; m. biceps femoris• Aşağıda - içte; m. gastrocnemius’un caput mediale’si• Aşağıda - dışta; m. gastrocnemius’un caput laterale’si ve m. plantaris Đçinde bulunan anatomik yapılar• A.v. poplitea ve dalları• N. fibularis (peroneus) communis• N. tibialis• N. suralis’i oluşturan dallar (n. cutaneus surae medialis ve n. cutaneus surae lateralis)• V. saphena parva’nın terminali• N. obturatorius’tan gelen bir artiküler dal • Popliteal lenf düğümleri; 6-7 tanedir. 51
  52. 52. DrTus.com 52 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ • N. cutaneus femoris posterior (çatısında)KALÇA EKLEMĐNDE UYLUĞA HAREKET YAPTIRAN KASLAR♦ Fleksiyon; m. iliopsoas (en kuvvetlisi), m. tensor fasciae latae M. sartorius, m. pectineus, m. rectus femoris ve adduktor kaslar yardım eder.♦ Ekstensiyon; m. gluteus maximus (en kuvvetlisi), iskiyokrural kaslar (m. semitendinosus, m. semimembranosus, m. biceps femoris) ve m. adductor magnus♦ Abdüksiyon; m. gluteus medius (en kuvvetlisi) ve m. gluteus minimus M. tensor fasciae latae ve m. sartorius yardım eder. Uyluk dış rotator kasları da fleksiyondaki uyluğa abdüksiyon yaptırırlar.♦ Adduksiyon; m. adductor magnus (en kuvvetlisi), m. adductor longus, m. adductor brevis, m. gracilis ve m. pectineus M. obturatorius externus yardım eder.♦ Dış rotasyon;m. quadratus femoris(en kuvvetlisi), m. piriformis, m. obturatoriusinternus, m. obturatorius externus, m. gemellus superior ve inferior. Ekstensiyondaki uyluğa, m. biceps femoris. M. gluteus maximus, m. iliopsoas ve m. sartorius yardım eder.♦ Đç rotasyon; m. gluteus medius, m. gluteus minimus ve m. tensor fasciae latae. Ekstensiyondaki uyluğa m. semitendinosus ve m. semimembranosus. 52
  53. 53. DrTus.com 53 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐ BACAĞIN ÖN BÖLGESĐNĐN KASLARIAyağa ve ilgili parmaklara dorsal fleksiyon (ekstensiyon) yaptırırlar. N. fibularis (peroneus) profundustarafından uyarılırlar.M. TIBIALIS ANTERIOR Ayağa ekstensiyon ve inversiyon yaptırır. Ayağın en kuvvetli ekstensörü ve invertörüdür.M. EXTENSOR HALLUCIS LONGUSM. EXTENSOR DIGITORUM LONGUSM. FIBULARIS (PERONEUS) TERTIUS M. extensor digitorum longus’un bir parçasıdır. Ayağa ekstensiyon ve eversiyon yaptırır. BACAĞIN LATERAL BÖLGESĐNĐN KASLARIAyağın esas evertör (pronasyon+ abdüksiyon) kaslarıdır. N. fibularis (peroneus) superficialistarafından uyarılırlar. 53
  54. 54. DrTus.com 54 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐN. tibialis felcinde, ayağa fleksiyon bu kaslarla yaptırılabilir.M. FIBULARIS (PERONEUS) LONGUSOrigosundaki açıklıktan n. fibularis (peroneus) communis geçer. Kasın sonuç tendonu malleolus lateralis’in arkasından geçer. Bu nedenle ayağa plantar fleksiyon yaptırır. Ayağın transvers arkusunun devamlılığında en önemli yapıdır.M. FIBULARIS (PERONEUS) BREVIS Sonuç tendonu malleolus lateralis’in arkasından geçer. Bu nedenle ayağa plantar fleksiyon yaptırır. Malleolus lateralis’le, bu kasın tendonu temas eder. M. fibularislongus’un tendonu da malleoluslateralis’in arkasından geçer. BACAĞIN ARKA BÖLGESĐNĐN KASLARIAyağa plantar fleksiyon (fleksiyon) yaptıran esas kaslardır. N. tibialis tarafından uyarılırlar.M. gastrocnemius+M. soleus=M. triceps surae adı ile bilinir. Bacak arkasındaki baldır denilenkabarıntıyıyapar. Sonuç tendonu, tendo calcaneus (Achilles tendonu) adı ile bilinir.Yürüme, dans etme ve parmaklar üzerinde dururken, vücut ağırlığına karşı topuğu kaldırırlar.Yürüme tek başına m. soleus’la yapılabilirken, uzun atlama başlıca m. gastrocnemius’la yapılır.Bu kaslar, yürüme ve koşma sırasında ayağın yerden kaldırılmasını sağlar.M. GASTROCNEMIUS Bacak arka bölgesindeki kasların en yüzeyel olanıdır. Koşma ve atlama gibi hızlı hareketlerde fonksiyon yapar. M. gastrocnemius, hem diz hem de ayak bileği eklemini arkadan çaprazladığı için hem bacağa hem de ayağa fleksiyon yaptıran kastır. 54
  55. 55. DrTus.com 55 ilk ve tek t us portalı ANAT OMĐM. SOLEUS M. soleus, yürürken kullanılır. Diz eklemini çaprazlamadığı için bacağa hareket yaptırmaz. Tendo Calcaneus (Achilles Tendonu) M. gastrocnemius ve m. soleus’un sonuç tendonlarının birleşmesi ile oluşur. Calcaneus’a tutunur.M. POPLITEUS Fossa poplitea’nın döşemesini yapar. Tendonu, eklem kapsülünü deler ve eklemin içinden geçer (tendon, diz eklemi içindedir yani intrakapsülerdir). Diz ekleminde eklem kilitlenmesini çözen kastır. Tam ekstensiyondaki bir bacakta, tibia dışa doğru rotasyon yaparsa diz ekleminde kilitlenme olur. Kilitlenme, bacağın fleksiyonunun başlangıcında m. popliteus’un femur’a yaptırdığı dış rotasyonla çözülür.M. FLEXOR HALLUCIS LONGUSM. FLEXOR DIGITORUM LONGUS Ana tendonuna m. quadratus plantae insersiyo yapar. Mm. lumbricales’ler ise, ana tendonun ayrıldığı dört tendondan başlar.M. TIBIALIS POSTERIOR Bacak arkasındaki kasların en derinde olanıdır. M. tibialis anterior’la birlikte ayağın esas invertör kasıdır. Malleolus medialis’in arkasından geçen yapıların en önde olanı bu kasın tendonudur. 55

×