Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Üretim Planlama

18 080 vues

Publié le

Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Girişimcilik (İngilizce/Tezli) yüksek lisans Girişimcilik dersi sunumu.

Publié dans : Business
  • Identifiez-vous pour voir les commentaires

Üretim Planlama

  1. 1. ÜRETİM PLANLAMA Selahattin Ciritci Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
  2. 2. Üretim, en yalın tanımıyla yaratılan değerdir. Genel anlamda üretim ise insanların ihtiyaçlarını karşılayacak mal veya hizmetlerin meydana getirilmesidir. Üretimin amacı insanların ihtiyaç duydukları mal ve hizmetleri karşılamaktır. Bir ürünü meydana getirebilmek için çeşitli kaynaklara ihtiyaç vardır. Bunlar ayrı yerlerde bulunduğundan bu kaynakların bir yerde toplanması ve değiştirme sürecine tabi tutulması gerekmektedir.
  3. 3. Girişimci, işletmenin elinde bulunan malzeme, makine ve doğal kaynakları istenilen kalitede, istenilen zamanda ve en düşük maliyetle üretimi sağlayacak bir şekilde bir araya getirmelidir. Gerekli yol belirleme, zamanlama, yürütme ve izlemeyi gerçekleştirmeye üretimi plânlama denir.
  4. 4. Üretim yöneticileri, belli bir ürünün gelecekte Ne zaman ve Ne kadar talep edileceğini belirlemek ve buradan hareketle ileride ihtiyaç duyulacak üretim faktörlerini de Zaman Miktar Nitelikler yönünden planlamak durumundadır.
  5. 5. Üretim planlamasının amacı; üretim sürecinde yapılmakta olan faaliyetleri minimum maliyetle gerçekleştirerek ve zamanında üretim yaparak tüketici taleplerini karşılamaktır. Üretim planlamasının bu amaçları sağlayabilmek için aşağıdaki alt amaçları yerine getirmesi gerekir: a. Hammadde, yardımcı malzeme ve işletme malzemesini, üretim yapabilmek üzere istenilen miktar, zaman ve yerde hazır bulundurmak üzere planlama yapılmalıdır. b. Mevcut makina, araç-gereç ve techizatı verimli bir şekilde kullanarak iş akışı ve iş sıralamasını gerçekleştirerek daha ekonomik bir üretim yapılması sağlanmalıdır. c. Pazarlama araştırmasıyla elde edilen bilgilere göre istenilen miktar ve kalitede üretim yaparak,tüketicilerin ihtiyacı karşılanmalıdır.
  6. 6. d. İşgücü kullanım verimliliği arttırılarak üretim yapılması sağlanmalıdır. e. Üretim sisteminin alt sistemleri, öteki sistemler ve bölümler arasında bilgi alışverişini sağlamak üzere iletişim sistemi kurulmalıdır. f. Bütün siparişleri karşılayabilmek amacıyla zamanında yeterli üretim yapılması sağlanmalıdır. g. İşletmenin mamül stokları pazarın ihtiyacını karşılayacak düzeyde tutulmalıdır.
  7. 7. Rekabet edebilmek için, pazar talebi ile uzun dönemli üretim planlaması arasında bir denge kurulmalıdır. Uzun ve orta dönemli planların yapılması, stokların etkin kullanımı, işgücü atamaları ve iyi bir kapasite planlaması talepteki değişikliğin etkilerini azaltır. Üretim kaynaklarının gelecekte nasıl kullanılacağı, örgütün başarısını direk etkiler ve burada üretim planlama sistemi yardımcı bir araçtır.
  8. 8. İşletmelerde amaçları gerçekleştirebilmek için birtakım planlar yapılır. İşletme politikası-stratejisi diye tanımlanan uzun zaman dilimini kapsayan planların yanı sıra daha kısa zaman dilimini kapsayan, mal ve hizmetlerin miktar ve türünü belirleyen, talep öngörülerini esas alan planlar da söz konusudur.
  9. 9. Planlama Görev ve Sorumlulukları Üst Yöneticiler İşlem Yöneticileri İşlem Yöneticileri, Denetçiler, Ustabaşılar Uzun dönemli planlar (Bir yıldan uzun) Ar-Ge Yeni ürün planları Sermaye harcamaları Tesis kuruluş yeri/genişleme Orta dönemli planlar (3-18 ay) Satış planlama Üretim planlama ve bütçeleme İşgücü, stok, fason üretim düzeyleri Üretim-iş planlarının analizi Kısa dönemli planlar(3 aya kadar) Görev atamaları Siparişler Görev programlama Sevkiyat
  10. 10. Üretim Planlama Gelecek belli bir dönem boyunca üretim düzeyinin belirlenmesi çabasıdır. Yani üretilecek ürünlerin ne miktarda ve ne zaman üretilmesi gerektiği, üretim kapasitesinin kullanımı ve kapasite ile çıktıların dengelenmesi konularını kapsamaktadır. Plan ihtiyaca yönelik düzeltilebilir.
  11. 11. Üretim Programlama Hangi ürünün ne zaman, ne miktarda ve nerelerde işlem görerek üretileceği üretim programlamanın kapsamına girer. Programlar bağlayıcıdır, zorunlu olmadıkça değiştirilmez. Üretim planlama ve programlama üretim öncesi faaliyetleri, üretim kontrolü ise üretim esnası ve sonrası faaliyetleri kapsar.
  12. 12. Üretim Planlama ve Programlama Süreci 1. Talep öngörümü 2. Bütünleşik-toplam üretim planlaması (Aggregate production planning) 3. Ana üretim programlaması→Genel kapasite planlaması ile birlikte (Master production scheduling) 4. Malzeme ihtiyaç planlaması→Detaylı kapasite planlaması (Material Requirements Planning) (MRP) 5. Kısa dönem programlama→kısa dönem kapasite kontrolü Faaliyetlerin tümü birbiriyle uyumlu olmalı, faaliyetlerin detayı aşağı doğru artarken, kapsanan süre azalmalıdır.
  13. 13. Bütünleşik Üretim Planlaması BÜP genellikle bir yıl gibi orta dönemde, beklenen talebi karşılayabilecek üretimi sağlama çabasıdır. Arzı talebe uydurma çalışmalarının tümüdür. Öngörülen talep ile üretimi birbirine uydurabilme çalışmaları genellikle tek grup çıktı veya birkaç birleştirilmiş ürün grubu için yapıldığından bütünleşik ya da toplam planlama deyimi kullanılır (Örneğin; ayakkabı imalatında renk ve tür ayrımı yapmadan imal edilen ayakkabı adedi, kaç ton çelik, kaç litre boya, kaç metre kumaş vs.. gibi).
  14. 14. Bütünleşik Üretim Planlaması  Ne kadar kapasiteye ihtiyaç var?  İhtiyaç duyulan kapasite nasıl temin edilecek?  Dönemler arasındaki farklı talepler nasıl dengelenecek?  İşletme gelecek yıl ne kadar üretmelidir?  Kaynak kapasitesi ne kadardır?  Talebi karşılamak için üretim aylık ne kadar değiştirilmelidir?  Hangi mal ve hizmetlerden ne kadar satın alınmalıdır? sorularını cevaplanmaya çalışır.
  15. 15. Bütünleşik Plan ve İlişkileri
  16. 16. Bütünleşik Üretim Planının Özellikleri Genellikle 3-12 aylık bir süre için üretimin miktar ve zamanını saptar. Plan aylık dönemler itibariyle hazırlanır. Üretimi adet, saat, lira gibi ortak birimlerle ifade eder. Kapasite ve talep değişkenlerini kullanır. Arz veya talep değişkenlerini değiştirebilme imkanı verir. Plan döneminde işletmenin fiziki kapasitesi sabittir, değiştirilemez varsayar. Talebin değişken veya mevsimsel olduğu durumda planı hazırlamak anlamlı olur. Talep değişmez olsa plan kolaylıkla hazırlanır.
  17. 17. Bütünleşik Üretim Planının Amaçları Talebi karşılamak Kapasiteyi etkin kullanmak Stok politikasına uymak Maliyetleri minimize etmek • İşgücü • Stok • Tesis ve ekipman • Fason (taşeron kullanmak)
  18. 18. Bütünleşik Planlama Stratejileri Kapasiteyi veya talebi değiştirme stratejileri izlenebilir: • Kapasite seçenekleri- kapasiteyi değiştir: 1.Üretim miktarını değiştirmek • Fazla mesai • Eksik çalışma • Fason (Taşeron) 1.İşgücü miktarını değiştirme • İşe alma-işten çıkarma • Part-time (yarı zamanlı) • Geçici işgören 1.Stok düzeylerini değiştirme • Stoklama • Stoksuzluk
  19. 19. Bütünleşik Planlama Stratejileri • Talep seçenekleri- talebi değiştir: • Talebi etkilemek (fiyatlama, reklam, satış geliştirme) • Farklı ürün üretme (mevsimlik talep durumunda tamamlayıcı ürünler üretme) • Yüksek talep dönemlerinde talebi geç karşılama (talep edenin beklemesi)
  20. 20. Bütünleşik Planlama Stratejileri Yararları-Sakıncaları Strateji Yarar Sakınca Yorumlar Stok düzeylerini değiştirmek İnsan kaynaklarındaki değişimler kademelidir, ani üretim değişiklikleri yoktur Stokta tutma maliyetleri, stoksuzluk satış kaçırmaya neden olabilir. Çoğunlukla hizmet işlemlerinde değil, imalatta uygulanır. İşe alma- işten çıkarma ile işgören sayısını değiştirmek Diğer seçeneklerin kullanılmasına gerek kalmaz İşe alma, işten çıkarma ve eğitim maliyetleri İşgücü havuzunun geniş olduğu durumlarda uygulanır.
  21. 21. Bütünleşik Planlama Stratejileri Yararları-Sakıncaları Strateji Yarar Sakınca Yorumlar Fazla mesai veya eksik çalışma ile üretim miktarını değiştirmek İşe alma ve eğitme maliyeti olmadan talepteki mevsimlik değişimler karşılanır. Fazla mesai ücretleri, işgücünün yorgun olması sonucu kalite problemleri oluşur. Fazla mesai dahi talebi karşılayamayabilir. Planda esnekliğe izin verir. Fason (Taşeron) kullanmak İşletmenin çıktı düzeyini düzgünleştirir, esneklik sağlar Kalite kontrol gücü kaybolur, kar azalabilir, ileride işletme pazar pozisyonunu kaybedebilir, iş yapma kapasitesi azalabilir. Yeni üretim yaparken, üretim miktarını ayarlamada uygulanır.
  22. 22. Bütünleşik Planlama Stratejileri Yararları-Sakıncaları Strateji Yarar Sakınca Yorumlar Yarı zamanlı işgücü kullanma Tam zamanlıdan işgücünden daha az maliyetli ve esneklik fazla. İşgücü devri ve eğitim maliyetleri fazla, kalite etkilenebilir, programlama güçtür. Geçici işçilerin çok olduğu, beceri istemeyen işler için uygundur. Talebi etkilemek Fazla kapasiteyi kullanmaya çalışır. İndirimler yeni müşteri çeker. Talepte belirsizlik olması, arz ile talebi her zaman dengeleyememek dezavantajdır. Yeni pazarlama fikirleri ortaya çıkabilir. Fazla yer satma (overbooking) bazı işletmelerde kullanılabilir.
  23. 23. Bütünleşik Planlama Stratejileri Yararları-Sakıncaları Strateji Yarar Sakınca Yorumlar Yüksek talep dönemlerinde siparişleri geç karşılama Fazla mesai yapılmamış olur. Kapasite sabitlenir. Müşteri beklemeye razı olmalı, ancak firma değeri kaybedilebilir. Çoğu firma uygular. Zıt mevsimlik ürünler/hizmet sunma Kaynakların kullanımını artırır. Dengeli, sabit işgücüne olanak verir. Firmanın uzman olduğu alanın dışından beceri ve ekipman gerektirebilir. Farklı dönemlerde zıt talebe sahip ürünleri bulmak zordur.
  24. 24. Bütünleşik Planlama Stratejileri İki Zıt Strateji Sabit Üretim Hızı Stratejisi (Level Strategy) Üretimin Talebi İzlemesi Stratejisi (Chase Strategy) Karma Strateji (Mixed-Hybrid Strategy)
  25. 25. Bütünleşik Planlama Stratejileri Talebi izleme stratejisi • Üretim hızının talebi çok yakından izlemesi ve stok düzeyinin sıfıra yakın olması (işe alma ve işten çıkarma maliyeti artar) Sabit üretim hızı stratejisi • Her gün aynı miktarı üretmek • İşgücü düzeyi aynı kalır • Stok bulundurma veya bulundurmama maliyetleri artar • Uygulamak kolay Karma Strateji • İlk iki stratejinin sakıncalarını gidermek için orta yol izlenir. Örneğin üretim hızı birkaç ayda bir değiştirilir.
  26. 26. Bütünleşik Planlama Yöntemleri Grafik & şema yöntemleri yöntemleri Anlaşılması kolay, popüler Deneme & yanılma yaklaşımına dayanır Kantitatif-matematiksel yöntemler Doğrusal programlama Ulaştırma modeli Doğrusal karar kuralı Yönetim katsayılar modeli Simülasyon ....vs
  27. 27. Grafik Yaklaşım  Planlamacılar tecrübe, sezgi ve maliyet verilerini kullanarak bütünleşik planlar ortaya çıkarabilirler.  Alternatif planları göstermek için grafikler kullanılır.  Grafikte talep ile üretim kapasitesi karşılaştırılır. Deneme yanılmayı esas alan basit, popüler bir planlama tekniğidir.
  28. 28. Üretim Planlama Sistemleri Üretim planlama sistemleri denilince 1960larda ortaya çıkan ürün ağaçlarından şu anda kullanılan ERP sistemlerine uzanan bir gelişim sürecini görmekteyiz.
  29. 29. MPS - Ana üRETİM ÇİZELGESİ(AÜÇ) – Main/Master Production Scheduling MPS, belli bir planlama zamanı içinde satılacak veya üretilecek tüm malzemelerin hangi tarihte ve ne miktarda temin edileceğini gösteren çizelgedir. MRP ve MRP II’nin girdisidir. Çizelge mamuller veya satılan malzemeler için oluşturulabilir. Bağımsız talebin girildiği bölümdür.
  30. 30. MPS’nin amacı; • Belli bir müşteri memnuniyet seviyesine ulaşmak. Bu, mamul stok seviyelerini belli bir seviyede tutarak ve müşteriye verilen teslimat tarihlerine uyarak sağlanır. • Malzeme, işçilik ve makinelerin en iyi şekilde kullanılmasını sağlamak • Malzemeye yatırımı istenen seviyede tutmak Planlama için gerekli satış tahminleri pazarlama, diğer bilgiler satış tarafından oluşturulur. Genellikle, yakın dönemlere ait satış miktarları gerçek verilere dayanırken, daha sonraki dönemlere ait rakamlar satış tahminlerine dayanır.
  31. 31. ÜRÜN AĞAÇLARI Ürün ağacı, ana üretim planında bir ürünü oluşturan bileşenler ve hammaddelerin tanımlanması veya listelenmesidir. Ürün ağacı bilgisi; üretim işletmelerinde geniş bir şekilde kullanılan bir dökümandır. Bu bilgilerin içinde ürün tanımlaması olarak ifade edilen bir ürünün yapımı için gerekli olan parçalar, ürünün yapısında meydana gelen mühendislik değişikliklerinin kontrolü, servis parçaları ve bitmiş ürünler için hangi malzemelerin gerekli olacağını, ana üretim planını karşılamak için hangilerinin üretilip hangilerinin satın alınacağını belirleyen birçok bilgilere sahiptir Diğer taraftan, ürünün tüm bileşenlerinin geriye doğru dökümünün sistematik çatısını oluşturmak amacıyla bir kodlama sistemi geliştirilmiştir. Bu sistemde son üründen başlayarak her ürün ağacına bir kademe kodu verilir.
  32. 32. Üretim planlamasında teknolojininde gelişimiyle ihtiyaçlara yönelik bir çok farklı sistem kullanılmakta ve hayata geçmektedir. Bunlardan ERP yani, "Enterprise Resource Planning" kelimelerinin kısaltmasıdır. Türkçeye genel olarak Kurumsal Kaynak Planlama olarak çevrilmektedir. ERP yazılımları, bir işletmenin, satıştan muhasebeye, üretimden insan kaynaklarına, envanterden CRM'e, aklımıza gelen tüm fonksiyonlarını kapsayan entegre bilgi sistemleridir.
  33. 33. ERP, işletmelere yeni bir bütünleşik iş sistemi halkasını sunar. Organizasyonlara tedarik zincirindeki köklü değişimleri verimli olarak yönetme ve endüstriyel ve hizmet sistemleri proseslerini olumlu yönde etkileyerek işletmelerin hızla gelişen global pazarlar içinde rekabet güçlerini artırmalarını sağlar.
  34. 34. ERP UYGULAMALARININ AVANTAJLARI Herhangi bir noktada alınacak bir kararın işletmenin bütününe olan etkilerini görme imkanı sağlanır. İşletmede kullanılan bir metotta yapılan değişikliğin işletmenin global performansına etkisini değerlendirme olanağı sağlanır. Yönetim kademeleri azaltılarak yapıda yalınlaşma sağlanır. Ara birimlerin gerçekleştirdikleri ve gecikmelere neden olan işlemler yokedilir. Maliyetleri arttıran işlemler yokedilmeye çalışılır. Üretim hızı artırılır. Lojistik faaliyetlerde etkinlik ve verimlilik sağlanır. Müşteriye verilen güven ile ürün fiyatları yükselir. Yeni iş imkanları aranır, aksi taktirde geri çevrilecek işler kabul edilir. Servis kalitesi yükseltilir.
  35. 35. Günümüzde bir çok ERP yazılımı bulunmaktadır. SAP BAAN ORACLE SAP Programın temel modülleri aşağıda verilmiştir: Üretim Planlama Malzeme Yönetimi İnsan Kaynakları Finans Yönetimi Satış veDağıtım Yönetimi Maliyet Yönetimi
  36. 36. TEŞEKKÜRLER

×