Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Aspekty prawne otwartej nauki

Prezentacja zaprezentowana podczas konferencji "Otwarta nauka w Polsce", zorganizowanej 5 maja 2009 roku przez ICM UW.

  • Soyez le premier à commenter

  • Soyez le premier à aimer ceci

Aspekty prawne otwartej nauki

  1. 1. Aspekty prawne otwartej nauki Alek Tarkowski ICM UW / Creative Commons Polska
  2. 2. Regulacja na rzecz otwartości to regulacja na rzecz domeny publicznej. Istnieje całe spektrum poziomów otwartości pomiędzy „wszelkimi prawami zastrzeżonymi” i domeną publiczną.
  3. 4. Bariery i szanse dla rozwoju otwartej nauki dotyczą także materiałów edukacyjnych, zasobów bibliotecznych i archiwalnych – w gruncie rzeczy wszelkich utworów.
  4. 5. We wszystkich wypadkach istnieją również te same szanse oferowane przez nowe technologie, transformacje przyjętych modeli produkcji i dystrybucji treści.
  5. 6. Otwartość jest wyzwaniem które przekracza tradycyjne podziały instytucjonalne oraz obszary działań Ministerstw.
  6. 7. System „tradycyjnej” regulacji
  7. 8. System „tradycyjnej” regulacji System skrojony na potrzeby czasów analogowych: ograniczonej liczby kanałów komunikacji i dystrybucji, oraz ograniczonej możliwość kopiowania.
  8. 9. System „tradycyjnej” regulacji • Kluczowy mechanizm: p rawo autorskie ( „Wszelkie prawa zastrzeżone”) • Także prawo sui generis ochrony baz danych, prawa pokrewne (istotne dla utworów audiowizualnych), prawo patentowe.
  9. 10. System „tradycyjnej” regulacji ” Prawo autorskie”, ale: • ograniczenia na rzecz nowej twórczości / domeny publicznej: np. ograniczony czas obowiązywania, wymóg twórczej działalności • ograniczenia praw wyłącznych twórców: dozwolony użytek
  10. 11. System „tradycyjnej” regulacji Dozwolony użytek Wyjątki odzwierciedlają ocenę prawodawcy odnośnie potrzeby korzystania przez społeczeństwo z treści chronionych, przeciwstawionej ekonomicznym interesom posiadaczy praw.
  11. 12. System „tradycyjnej” regulacji • Dyrektywa w sprawie harmonizacji określonych aspektów prawa autorskiego i praw pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym. • Cel: dostosowanie regulacji do zmian technologicznych.
  12. 13. System „tradycyjnej” regulacji • Lucie Gibault, „Evaluating directive 2001/29/EC in the light of the digital public domain” „ brak jasnych ram prawnych tak dla posiadaczy praw, jak i użytkowników” • brak harmonizacji wyjątków • brak pewności co do długoterminowego kształtu wyjątków
  13. 14. Jaka regulacja na rzecz otwartości? Wobec niewystarczającej regulacji ustawowej.
  14. 15. Jaka regulacja na rzecz otwartości? Przejrzysta i dająca pewność. Rekonstruująca reguły domeny publicznej.
  15. 16. Regulacje alternatywne • funkcjonujące w ramach obowiązującego prawa • dobrowolne • mechanizmy prawne – ale także instytucjonalne i techniczne („Code is law”) • odpowiadające wymogom czasów cyfrowych – ewolucja systemu regulacji.
  16. 17. Otwarte deklaracje i mandaty BBB EU (FP7) Wellcome Trust National Institutes of Health Ponad 30 innych instytucji dających granty Harvard Deklaracja z Cape Town
  17. 18. Regulacje alternatywne Otwartość „mocna” i „słaba” („Read” - „Write”)
  18. 19. Regulacje alternatywne 4 stopnie otwartości OZE 1. Brak otwartości 2. Otwarty dostęp 3. Pewne prawa zastrzeżone 4. W pełni otwarta publikacja – materiały dostępne w domenie publicznej (lub na wolnej licencji) Każdy krok redukuje część barier występujących w tradycyjnym modelu
  19. 20. Regulacje alternatywne Melanie Dulong de Rosnay • otwartość ekonomiczna – dostępne za darmo • otwartość techniczna – efektywne wykorzystanie przez ludzi oraz maszyny • otwartość prawna – swoboda wykorzystania, brak praw zastrzeżonych
  20. 21. Jaka zapewnić „mocną” otwartość? Mechanizmy prawne
  21. 22. Otwarte licencje Licencje Creative Commons • „ Pewne prawa zastrzeżone” • Dobrowolna regulacja, swoboda zawierania umów. • Funkcjonuje w ramach obowiązującego systemu prawa autorskiego, jako jego uzupełnienie
  22. 23. Otwarte licencje Licencje Creative Commons • darmowe, standardowe i przejrzyste • dostępne w 50 jurysdykcjach oraz w wersji międzynarodowej • aktualizacja i harmonizacja licencji • ok. 200 mln utworów w 7 lat
  23. 24. “ nowe modele udostępniania dzieł, choć niepozbawiające znaczenia przepisów prawa autorskiego, wpłyną na ich modyfikację i interpretację. Chodzi tu o zmiany łagodzące rygoryzm ochrony interesów twórców i producentów” prof. prof. Janusz Barta i Ryszard Markiewicz
  24. 25. Otwarte licencje Licencje Creative Commons • Różnorodne warunki licencyjne z myślą o różnorodnych kontekstach / użyciach
  25. 26. Otwarte licencje Licencje Creative Commons
  26. 27. Otwarte licencje Licencje Creative Commons
  27. 28. Otwarte licencje Licencje Creative Commons Domena publiczna Pewne prawa zastrzeżone
  28. 29. Otwarte licencje Licencje Creative Commons • Definicja „Free Cultural Works” - określenie zasad pełnej otwartości: - swoboda korzystania - swoboda studiowania / badania - swoboda tworzenia i dystrybucji kopii - swoboda wprowadzania zmian i ulepszeń
  29. 30. Otwarte licencje Creative Commons Zero • mechanizm zrzeczenia się praw autorskich (także praw chroniących bazy danych, prywatność, itd.) w zakresie możliwym w danej jurysdykcji • w przypadku niemożności zrzeczenia się – działa jak szeroko zakrojona licencja publiczna • rekonstrukcja domeny publicznej
  30. 31. Otwarte licencje Różne normy otwartości, wyrażane poprzez regulacje, obowiązują w różnych środowiskach – różnice pomiędzy modelem otwartego dostępu do czasopism naukowych, otwartością danych, otwartymi zasobami edukacyjnymi, itd.
  31. 32. Bariery dla otwartości • Niska świadomość – niezrozumienie otwartości • Bariery techniczne – brak standardów • Bariery regulacyjne
  32. 33. Rekomendacje Polityka państwa powinna wdrażać oraz wspierać wdrażanie przez inne podmioty wszelkich form dobrowolnej regulacji na rzecz domeny publicznej.
  33. 34. Rekomendacje Instytucje naukowe i edukacyjne powinny wykorzystywać otwarte modele w celu udostępniania zasobów naukowych.
  34. 35. Rekomendacje Indywidualni autorzy powinni wykorzystywać swoje prawa do otwartego licencjonowania tworzonych utworów.
  35. 36. Dziękuję. [email_address] http://creativecommons.pl

×