Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Zemin Araştırması nasıl yapılır?

2 304 vues

Publié le

İçindekiler
•Zemin etüdü nedir?
•Zemin etüdünü kimler yapar?
•Zemin etüdlerinin içeriği
•Uygulamadan örnekler
•Jeolojik etüd nedir?

Publié dans : Ingénierie

Zemin Araştırması nasıl yapılır?

  1. 1. Zemin Araştırması nasıl yapılır? JeolojiMuhendisleri.net Tolga GÖZÜTOK
  2. 2. • Zemin araştırması, etüdü, raporu • Geoteknik etüd, rapor, araştırma • Jeoteknik rapor •Jeoteknik etüd •Jeoteknik araştırma
  3. 3. İçindekiler • Zemin etüdü nedir? • Zemin etüdünü kimler yapar? • Zemin etüdlerinin içeriği • Uygulamadan örnekler • Jeolojik etüd nedir?
  4. 4. Zeminde Sıvılaşma Sonucunda Meydana gelen Hasarlar
  5. 5. Her türlü yapı için önce muhakkak zemin araştırması (zemin etüdü, geoteknik araştırma) yapılmalıdır.
  6. 6. ? İyi bir zemin araştırmasına ihtiyaç duyulur. İnşa edilecek yapı Problemli zeminler Aktif killer, yumuşak zeminler, zeminde her tür boşluklar vb.
  7. 7. Tanım • Zemin üzerine yapı inşa edilmeden önce • yapıdan zemine gelen yükleri dikkate alarak • en uygun temel tipinin belirlenmesi için • zeminlerin mühendislik özelliklerinin araştırılması • temel tasarımında kullanılacak zemin özellikleri ve zemin parametrelerinin tayini için • yapı alanı ve çevresinde zemin ve yeraltı suyu ile ilgili bütün verilerin toplanması amacıyla yapılan araştırmalara zemin etüdü, bu araştırma sonucu hazırlanan raporlara zemin etüd raporu denir.
  8. 8. •Zemin etüdü Jeolojik rapor
  9. 9. Zemin etüdünde amaç • Yapı için en uygun, en güvenilir ve en ekonomik temel tipinin belirlenmesi
  10. 10. ZeminAraştırmalarınınToplamMaliyeti • Toplam inşaat maliyetinin %0.5 - %1.0’i arasında değişmektedir. • Yapılarda zemin problemleri nedeniyle inşaat sonrası oluşacak hasarların tamiri ise çoğu zaman toplam yapı maliyetini aşmaktadır. • Bu nedenle yapının türü ve risk mertebesine bakılmaksızın zemin etütleri her yapı için mutlak surette yapılması zorunludur.
  11. 11. Zemin Etütlerinin Kapsamı ve İçeriğini belirleyen faktörler: • Zemin koşulları • Yapı özellikleri • Civardaki yapılar • Depremsellik • Yeraltı suyu durumu
  12. 12. • Örneğin risklerin yüksek olduğu baraj, nükleer santral, metro tünelleri, viyadük gibi yapılarda araştırmalar daha kapsamlı olmalıdır. • Kat yüksekliği az veya depo türü yapılarda kapsam daha dar tutulabilir. • Diğer taraftan zemin koşullarının kısa mesafelerde değişkenlik gösterdiği ve zayıf zemin koşullarının hakim olduğu alanlarda zemin etütlerinin kapsamının daha geniş tutulması genel bir kuraldır.
  13. 13. Zemin Araştırması nasıl yapılır?
  14. 14. 1- İnşa edilecek yapı ile ilgili mevcut bilgilerin derlenmesi • Yapının boyutarı • Ağırlığı (Ölü ve hareketli yükler) • Yapının tipi (bina, köprü, tünel vs.) • Kullanma şekli • Yapıya etkiyecek kuvvetler (yatay, rüzgar vs.)
  15. 15. 2- Araziyi tanıma • Önce arazi gezilerek ön inceleme yapılması gerekir. • Bu incelemede; • Topoğrafik konum • Bitki örtüsü • Yer altı su durumu • Mevcut yarmalardaki zemin profili gözlemleri • Yamaç stabilitesi sorunları • Civarda önceden yapılmış zemin etütleri • Civardaki yapılar
  16. 16. 2.1. Ön Çalışmalar Topoğrafik harita Komşu yapıların zemin etüt raporları Belediye ve diğer kuruluşlardan bilgiler alınması Parselde inşa edilecek yapının özellikleri (yapının mimarisi, yükleri, boyutları, temel-bodrum derinliği, farklı ve toplam oturmalara toleransı, yapının önemi)
  17. 17. 2.2.Arazi İncelemesi İncelenen arazinin konumu ve son durumu Topoğrafyası Arazi jeolojisi Komşu yapıların durumu Arazi su durumu (mevcut kuyulardan) Zemin profili (mevcut yarmalardan) Daha önce çevrede zemin kaynaklı problemler olup olmadığı Arazinin gezilmesi ve çevre sakinlerinden bilgiler alınması
  18. 18. Kil Sondaj Kuyusu 50-75-90 mm Çap 6-30 m Derinlik Muayene Çukuru 1-2 m Genişlik 3-5 m Derinlik Kazıcı Sondaj Makinası 3. Arazi Çalışmaları
  19. 19. Sondaj Çalışmaları… İnce cidarlı tüplerle (shelby tüpü) örselenmemiş kil zemin numuneleri alınır.Kil Sondaj Kuyusu Lab Konsolidasyon, Üç eksenli Deney vb. numunesi Shelby Tüpü
  20. 20. Sondajçalışmasısonunda • İstenen derinliklerde örselenmiş ve örselenmemiş numune alınır • Zemin tabakalarının derinlikleri ve değişimi tesbit edilir. • Sondaj kuyularında arazi deneyleri yapılabilir (presyometre, SPT gibi) • Sondaj çalışması sonunda her kuyuya ait sondaj logları hazırlanır.
  21. 21. Bu loglarda; • Sondaj numarası, • Y.A.S.S., • Geçilen her tabakanın alt ve üst kotu, • Zemin cinsi, rengi, • Eğer yapılmış ise SPT sonuçları, • Örselenmemiş numune ve derinlikleri, • Sondaj mühendisinin gözlemlerinden çıkardığı sonuçlar ve özel durumlar kaydedilir.
  22. 22. 4- Mühendislik Jeolojisi çalışmaları  Temel kayaçlarının litolojisi, cinsi, dizilişi, kalınlıkları ve bunların değişimi  Temel kayaçlarının yapısı, ve süreksizlikleri (kırık, çatlak, fay vb.)  Ayrışma derinliği ve derecesi  Temel kayaçlarının kazılabilme durumu  Kayaçların mineralojik özellikleri, suyla temasta erime ve dağılma derecesi  Yer altı suyu seviyesi ve durumu  Deprem durumu  Çevredeki oturma ve kaymalar  Yapıda kullanılacak malzeme olanakları (Kil, kum, çakıl, agrega vs.)  Bu tür bilgiler, jeolojik haritalar, kesitler, sondaj ve numune alımı ve bunların laboratuvarda incelenmesi neticesinde elde edilir.
  23. 23. 5- Laboratuvar çalışması • Araziden getirilen numuneler üzerinde zemin mekaniği deneyleri yapılır • Sınıflandırma ve endeks deneyleri • Mukavemet deneyleri • Oturma hesapları için gerekli deneyler
  24. 24. 6- Geoteknik hesaplamalar ve tasarım • Arazi çalışmaları ve laboratuvar deneylerinden elde edilen veriler kullanılarak ve yapı ile ilgili bilgiler de dikkate alınarak en uygun temel tipi belirlenir • Taşıma gücü hesapları • Oturma hesapları
  25. 25. 7- Rapor yazımı ve hazırlanması • Elde edilen tüm sonuçlar bir rapor halinde hazırlanır. Zemin etüd raporunda ne tür bilgiler olmalıdır?
  26. 26. ZeminEtüdraporundanetürbilgilerolmalıdır: • Temel tipinin belirlenmesine (Yüzeysel veya derin temel gibi) • Temel zeminin taşıma gücünün belirlenmesine yönelik veriler • Oturma hesapları ve gerekli parametreler • Yeraltı su seviyesinin tespiti ve mevsimsel değişimler • Deprem parametreleri
  27. 27. ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMADA JEOLOJİ
  28. 28. Yeni yerleşim alanları için yer seçiminde; • Topoğrafya • Zeminin jeolojik yapısı • Hidrojeolojik özellikler • Geoteknik özellikleri • Jeolojik çevre koşulları • İklim koşulları gibi etkenlerin inşaat üzerindeki etkileri önceden iyi analiz edilmelidir.
  29. 29. 1- Topoğrafya • Yer seçimini etkileyecek en önemli parametredir. Arazinin eğim özellikleri, yer kayması ve heyelan potansiyeli olan bölgeler seçilmemelidir.
  30. 30. 2- Jeolojik yapı • Zemin ve kayaç yapısı, • tabakalanma durumu • Kırık, çatlak, kıvrımlaşma veya fay gibi yapısal özellikler
  31. 31. 3- Geoteknik özellikler • Arazinin geoteknik özellikleri • Zeminin dayanımı,taşıma gücü • Deformasyon ve geçirimlilik özellikleri Buradan elde edilecek bilgilerle inşa edilecek yapıların kat yüksekliği, hafif veya ağır yapılar için uygun olup olmadığı belirlenir. Deprem riskide yine önemli bir konudur.
  32. 32. 4- Hidrojeolojik koşullar : • Yerleşim alanı civarındaki yer altı suyu potansiyeli, • içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanması, • civarda mevcut taşkın, sel, heyelan gibi afet riskinin analizi, • su kirliliği sorunlarının araştırılması gibi konuların planlanması ve bunlara çözüm bulunması hidrojeolojinin konusudur. • Özellikle şehir atıklarının depolanması için uygun yer seçimi, bu atıkların yer altı suyuna karışarak onu kirletmesi gibi insan sağlığını yakından ilgilendiren konularda önceden araştırma yapılmalıdır.
  33. 33. 5- İklim koşulları • Bölgenin iklim koşullarının araştırılması, • mevsimlere göre yağış miktarı, • kış şartları yer seçimini, yapılar için yapı tipi, temel tipi ve derinliği seçimini etkiler. • Rüzgar yönü, şiddeti özellikle hava kirliliğine neden olabilecek sanayi tesislerinin yer seçimini etkileyen önemli bir parametredir.
  34. 34. 6- Yapı malzemeleri • Kentin inşaasında özellikle bina, yol, köprü vb. yapılar için gereksinim duyulacak kum, çakıl gibi beton agregası ve yapı taşlarının şehir alanı içerisinde veya yakınında bulunması ekonomik açıdan önemlidir. • Dolayısıyla bu tip jeolojik yapıların tespiti ve geoteknik özelliklerinin belirlenmesi doğrudan bölgenin jeolojisi ile ilgilidir.
  35. 35. Sonuç olarak • Şehir planlamasında alt yapı, yollar, topoğrafya, jeoloji, hidrojeoloji, sismik özellikler, zemin özellikleri, yapı malzemesi temini ve iklim göz önüne alınarak planlamacılar teknik bir rapor hazırlamalı ve bu kriterlerin ışında en uygun yer seçilmelidir. • Bu nedenle bu konuları daha iyi değerlendirilebilmesi için bölgenin jeolojik raporu ve mühendislik jeolojisi haritaları hazırlanmalı ve bu haritalar belediyelerin, şehir ve bölge planlamacıların, inşaat mühendisleri ve mimarların kullanımına sunulmalıdır.
  36. 36. Mühendislik jeolojisi haritaları • Genel jeoloji haritası; Jeolojik yapı ve tabakalaşma • Yapısal jeoloji haritası; Aktif fayların yerini, konumunu ve uzunluğunu • Hidrojeoloji haritası: Yer altı su durumu, heyelen potansiyeli, taşkın potansiyeline maruz kalabilecek alanları v.b.
  37. 37. hazırlanmalıdır. Sonuç • Jeolojik rapor; yerleşime açılacak veya açılmış bir bölge için hazırlanır. Parsel bazında jeolojik özellikler değişmediği için her parsel için hazırlanmasına gerek yoktur. • Geoteknik rapor ise inşa edilecek yapılar için yapılır. Dolayısıyla her yapı için parsel bazında geoteknik rapor .

×