Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Olivier wouters - Advocaat & Vennoot Claeys & Engels

De opkomst van de deeleconomie kent een ongeziene shift op de arbeidsmarkt. De traditionele en duurzame arbeidsrelatie tussen een werkgever en een werknemer maakt plaats voor atypische arbeidsvormen die gekenmerkt worden door vrijblijvende en occasionele samenwerkingsverbanden zoals crowdsourcing waarbij instant-flexibiliteit centraal staat en waarbij het internet vaak als faciliterend medium de hoofdrol speelt. Maar zijn we hier juridisch wel klaar voor?

De wetgever heeft alvast een eerste aanzet gegeven met de invoering van de zogenaamde flexi-jobs. Is een uitbreiding hiervan wenselijk en/of is de invoering van een nieuw statuut zoals bijvoorbeeld dat van de “autonome medewerker” aangewezen?

  • Identifiez-vous pour voir les commentaires

Olivier wouters - Advocaat & Vennoot Claeys & Engels

  1. 1. De twee snelheden van de deeleconomie en het arbeidsrecht Zijn we er (juridisch) klaar voor? Olivier Wouters Advocaat - Vennoot Lyon, 8 & 9 mei 2017 © Claeys & Engels
  2. 2. Vraag 1 / Question 1 Welke van deze deelplatformen heeft u weleens gebruikt? / Lesquelles de ces plateformes avez-vous déjà utilisées ? 2 https://www.hrmagazine.be/nl/poll https://www.hrmagazine.be/nl/resultaten
  3. 3. “Back to the future” 3
  4. 4. Trendshift: “Onze auto, mijn vrijheid” 4
  5. 5. What’s in a name? Deeleconomie (delen) vs. Platformeconomie (winstoogmerk) Kenmerken: • Open marktplaats • Peer-to-peer • Online platform als facilitator 5
  6. 6. What’s in a name? Tripartite verhouding 6
  7. 7. Booming business of tijdelijke hype? 7
  8. 8. Booming business of tijdelijke hype? Enkele bevindingen Stijging van de bruto inkomsten van deelplatformen in de EU Toename zelfstandigen: bijberoep vs. hoofdberoep Leuk extraatje of financiële noodzaak? 8
  9. 9. Zijn we er juridisch klaar voor? 9 Employee Freelancer
  10. 10. Vraag 2 / Question 2 Welk statuut heeft een Uber chauffeur? / Quel statut a un chauffeur Uber ? 10 https://www.hrmagazine.be/nl/poll https://www.hrmagazine.be/nl/resultaten
  11. 11. Statuut van de freelancer Klassieke tweedeling: werknemer vs. zelfstandige Werknemer: arbeid, loon en gezag (Cass., 19 mei 2008 en 10 maart 2014) • Ook beperkte en occasionele activiteiten • Ook bij beperkte vergoeding • Ongeacht subjectieve beweegreden: ook vrijwilligerswerk Onderscheidend criterium: “ondergeschiktheid” 11 Aanbieder = zelfstandige? Grijze zone Voorbeeld: Uber Werknemer? Zelfstandige? Werkgeversgezag Geen onderhandelingsmacht Geen verplichting tot aanvaarden van werk Persoonlijke uitvoering Autonomie over arbeidstijd Sanctiemechanisme Geen exclusiviteit
  12. 12. Statuut van de freelancer: schijnzelfstandigheid? 12 Keuze van partijen in overeenstemming met feitelijke uitvoering? Specifieke sector? [bouw-, bewakings-, transport-, schoonmaak- en land- en tuinbouwsector] Herkwalificatie? Algemene criteria - Wil van partijen? - Vrije organisatie arbeidstijd? - Vrije organisatie werk? - Hiërarchische controle? Specifieke criteria (weerlegbaar vermoeden) - Gebrek aan financieel/economisch risico? - Gebrek aan verantwoordelijkheid/beslissingsmacht aangaande financiële middelen? - Geen beslissingsmacht over aankoopbeleid? - Geen beslissingsmacht over prijsafrekening? - Gebrek aan resultaatsverbintenis? - Betalingsgarantie ongeacht geleverde prestaties? - Mogelijkheid tot aanwerving/uitbesteding? - Niet voordoen als onderneming of gewoonlijk voor één medecontractant werken? - Gebrek aan eigen materiaal? Nee Ja
  13. 13. Toegepast: statuut Uber-chauffeur 1313 Keuze voor zelfstandigenstatuut in overeenstemming met feitelijke uitvoering? Specifieke sector? Transport? Herkwalificatie? Algemene criteria - Wil van partijen? - Vrije organisatie arbeidstijd? - Vrije organisatie werk? - Hiërarchische controle? Nee Ja Onderliggende diensten? Not sure (yet) Specifieke criteria (weerlegbaar vermoeden) - Gebrek aan financieel/economisch risico? - Gebrek aan verantwoordelijkheid/beslissingsmacht aangaande financiële middelen? - Geen beslissingsmacht over aankoopbeleid? - Geen beslissingsmacht over prijsafrekening? - Gebrek aan resultaatsverbintenis? - Betalingsgarantie ongeacht geleverde prestaties? - Mogelijkheid tot aanwerving/uitbesteding? - Niet voordoen als onderneming of gewoonlijk voor één medecontractant werken? - Gebrek aan eigen materiaal?
  14. 14. Statuut van de freelancer: conclusie Precair statuut: risico op uiteenlopende rechtspraak Toepassingsmoeilijkheden: • Toepassing van welke criteria? Onderliggende diensten? • Belang van specifieke clausules van de overeenkomst: case-by-case onderzoek Zijn criteria überhaupt wel geschikt? Standpunt RSZ: zelfstandigen Maar... “werknemer” in de zin van de sociale zekerheidswetgeving indien Uber een transportbedrijf is 14
  15. 15. Statuut van de freelancer: over de grenzen heen Verenigde Staten (Uber Technologies Inc vs. Berwick) [...] Plaintiff was Defendant’s [Uber’s] employee. Verenigd Koninkrijk (Uber BV vs. Aslam, Farrar & others) [...] Uber runs a transportation business [...] it is self-evidently not a contract under which Uber is a client or customer of a business carried on by the driver. It follows [...] that the terms on which Uber rely do not correspond with the reality of the relationship. Europees Hof van Justitie? (Prejudiciële vraag: C-434/15 - 11 mei 2017) 15
  16. 16. How to speak Deliveroo? Don’t say: “Before their first shift drivers must complete a trial session” Do say: “Before working with us, riders complete a programme or app demonstration, safety guidance and documentation checks” Don’t say: “Our drivers work for Deliveroo” Do say: “While you are working with Deliveroo” Don’t say: “We schedule riders’ shifts” Do say: “Please indicate your availability” 16 Deliveroo accused of “creating vocabulary” to avoid calling couriers employees Bron: The Guardian, 5 april 2017
  17. 17. Rechtszekerheid 17 Nood aan modernisering en flexibilisering
  18. 18. Flexibilisering van het arbeidsrecht Recente Belgische initiatieven Flexi-jobs (Occasioneel) telewerk Nachtarbeid bij e-commerce Glijdende uurroosters Werkgeversgroeperingen 18 Maar.... relevant voor de deeleconomie?
  19. 19. Initiatieven gericht op de deeleconomie Nieuw fiscaal gunstregime (Wet van 1 juli 2016) Aanbieden van diensten (niet Airbnb!) Via een erkend platform Drempelbedrag (AJ 2017: 5.100 EUR) Vrijgesteld van btw Belast aan 10% Ook uitsluiting uit toepassingsgebied sociaal statuut der zelfstandigen (Wet van 1 juli 2016) Art. 5ter KB nr. 38 Geen aansluiting bij socialeverzekeringsfonds Geen sociale bijdragen 19
  20. 20. Initiatieven gericht op de deeleconomie De autonome medewerker? Nood aan een nieuw hybride statuut? Onderzoeksfase Sociale bescherming “in ruil voor” autonomie en flexibiliteit: • Vakantie • Ziekte • Pensioen • Antidiscriminatie • Vrijheid van vereniging • Niet: arbeidsduur Loon versus opgeleverd resultaat Toepassingsgebied? 20
  21. 21. Initiatieven gericht op de deeleconomie Suggestie: uitbreiding flexi-jobs naar de deeleconomie? Hoofdzakelijk occasionele aanbieders Toepassingsgebied: aanbieders reeds 4/5 of voltijds in dienst bij een (andere) werkgever Bijzondere patronale bijdrage van 25% op “flexi-loon” 21
  22. 22. Vraag 3 / Question 3 Welk wetgevend initiatief heeft uw voorkeur? / Quelle initiative législative préférez-vous ? Aanpassing criteria betreffende schijnzelfstandigheid / Adaptation des critères de la fausse indépendance Invoering nieuw statuut / Introduction d’un nouveau statut Uitbreiding van de flexi-jobs / Expansion des flexi-jobs Ander / Autre 22 https://www.hrmagazine.be/nl/poll https://www.hrmagazine.be/nl/resultaten
  23. 23. Conclusie We zijn er (nog) niet (helemaal) juridisch klaar voor Bestaande juridische instrumenten inadequaat Rechtsonzekerheid in alle landen Nood aan flexibilisering (op maat van de deeleconomie) Verschillende alternatieven denkbaar (maar fragmentarische regelgeving vermijden) To be continued... 23
  24. 24. 24
  25. 25. Olivier Wouters Advocaat - Vennoot T +32 2 761 46 24 olivier.wouters@claeysengels.be www.claeysengels.be 25

×