Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.
ŚREDNIOWIECZE
RAMY CZASOWE
Początek epoki: 476 rok - upadek cesarstwa zachodniorzymskiego
i podbicie Rzymu przez plemiona germańskie
Kon...
PODZIAŁ CHRONOLOGICZNY ŚREDNIOWIECZA
• Wczesne Średniowiecze (V-X w.)
Jest to okres pograniczny. W sztuce łączono tradycje...
NAZWA EPOKI
media aetas – wieki średnie
Nazwę tę nadali epoce przedstawiciele
kolejnej epoki, czyli renesansu.
WYDARZENIA W EUROPIE
476 – upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego
507 – bitwa pod Poitiers
622 – początek islamu - ucieczka ...
WYDARZENIA W POLSCE
Wydarzenia w Polsce:
966 – chrzest Polski
1000 – zjazd gnieźnieński
1025 – koronacja Bolesława Chrobre...
WARSTWY
SPOŁECZNE
W
ŚREDNIOWIECZU
SZKOŁY I UNIWERSYTETY
Edukacja początkowa obejmowała czytanie i pisanie po
łacinie, liczenie, katechezę i śpiew i była pro...
SZKOŁY I UNIWERSYTETY
W XII-XIII wieku powstała większość najsławniejszych uniwersytetów europejskich:
• Uniwersytet Boloń...
SZKOŁY I UNIWERSYTETY
Na uniwersytetach istniały cztery wydziały:
• sztuk wyzwolonych (artes liberales),
• teologii,
• med...
UNIWERSALIZM
Jednolitość językowa, religijna i kulturowa w całej średniowiecznej Europie.
TEOCENTRYZM
Nazwa tego nurtu w filozofii
pochodzi od greckiego
Theos -Bóg i od łacińskiego
centrum - środek.
Teocentryzm -...
FILOZOFIA ŚREDNIOWIECZNA
• Augustynizm – Św. Augustyn
• Tomizm - Św. Tomasz z Akwinu
• Franciszkanizm - Św. Franciszek z A...
CECHY LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ
• DWUJĘZYCZNOŚĆ (łacina i języki narodowe)
• DYDAKTYZM (wychowywanie, budowanie ładu mora...
3 WZORCE OSOBOWE ŚREDNIOWIECZA
KRÓL RYCERZ ŚWIĘTY
*WZORCE PARENETYCZNE – wzorce dobrego postępowania
GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ
EPICKIE: epos rycerski, romans rycerski,
chanson de geste (pieśń o czynach) „Pieśń o
Ro...
GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ
LIRYCZNE:
pieśń – „Bogurodzica”
lament (plankt, żale)
„Żale Matki Boskiej pod krzyżem”
...
GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ
• DRAMATYCZNE:
Dramat liturgiczny – inscenizacja fragmentów Biblii, osadzona w
obrządku...
W CIENIU ŚMIERCI
Śmierć wszechobecna w średniowieczu - zarazy, choroby, głód, złe
warunki życia.
Śmierć była w Średniowiec...
ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO
Geograf Bawarski (ok. 845) – pierwsze polskie nazwy np.
Wiślanie.
Bulla gnieźnieńska (1136)
Przeł...
ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO
Księga henrykowska (1270) – pierwsze
polskie zdanie!!!!
Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj (w
ory...
ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO
Zabytkami języka polskiego są także:
Bogurodzica
Lament świętokrzyski
Legenda o św. Aleksym
Kroni...
Średniowiecze
Średniowiecze
Średniowiecze
Prochain SlideShare
Chargement dans…5
×

Średniowiecze

19 818 vues

Publié le

Prezentacja o śrwdniowieczu 3.11.14

  • Identifiez-vous pour voir les commentaires

Średniowiecze

  1. 1. ŚREDNIOWIECZE
  2. 2. RAMY CZASOWE Początek epoki: 476 rok - upadek cesarstwa zachodniorzymskiego i podbicie Rzymu przez plemiona germańskie Koniec epoki: 1453 r. - upadek Konstantynopola 1455 r. – wynalezienie druku przez Jana Gutenberga 1492 r. – odkrycie Ameryki
  3. 3. PODZIAŁ CHRONOLOGICZNY ŚREDNIOWIECZA • Wczesne Średniowiecze (V-X w.) Jest to okres pograniczny. W sztuce łączono tradycje sztuki rzymskiej ze sztuką plemion germańskich oraz ze sztuką Wschodu – Bizancjum. Główną rolę odgrywało piśmiennictwo łacińskie. Kształtowały się idee, tematy i motywy, które były wykorzystywane w późniejszych etapach rozwoju epoki. • Dojrzałe Średniowiecze (XI-XII w.) W sztuce dominuje styl romański. W literaturze zaczyna się kształtować, obok piśmiennictwa łacińskiego, również twórczość w językach narodowych. (to zjawisko potrwa aż do końca XV wieku). • Schyłkowe Średniowiecze - jesień Średniowiecza (XIV-XV w.) W sztuce dominuje styl gotycki. Pojawiają się pierwsze zwiastuny kolejnej epoki.
  4. 4. NAZWA EPOKI media aetas – wieki średnie Nazwę tę nadali epoce przedstawiciele kolejnej epoki, czyli renesansu.
  5. 5. WYDARZENIA W EUROPIE 476 – upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego 507 – bitwa pod Poitiers 622 – początek islamu - ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny 754 – powstaje Państwo Kościelne 800 – koronacja Karola Wielkiego na cesarza w Rzymie 843 – traktat w Verdun 865 – misja Cyryla i Metodego na Morawach 1054 – schizma wschodnia 1096-1099 – I krucjata, powstanie Królestwa Jerozolimskiego 1337-1453 – wojna stuletnia 1348 – powstanie uniwersytetu Karola w Pradze 1415 – spalenie na stosie Jana Husa 1453 – upadek wschodniego cesarstwa rzymskiego
  6. 6. WYDARZENIA W POLSCE Wydarzenia w Polsce: 966 – chrzest Polski 1000 – zjazd gnieźnieński 1025 – koronacja Bolesława Chrobrego 1138 – rozbicie dzielnicowe 1320 – koronacja Władysława Łokietka 1326-1333 – wojny z Krzyżakami 1364 – powstanie Akademii Krakowskiej 1385 – unia polsko-litewska w Krewie 1410 – bitwa pod Grunwaldem
  7. 7. WARSTWY SPOŁECZNE W ŚREDNIOWIECZU
  8. 8. SZKOŁY I UNIWERSYTETY Edukacja początkowa obejmowała czytanie i pisanie po łacinie, liczenie, katechezę i śpiew i była prowadzona w szkołach parafialnych. W większych miastach na podobieństwo rzemieślniczych cechów powstawały związki mistrzów i uczniów, które dały początek szkołom wyższym, które nazywano początkowo studium generale, a potem universitas.
  9. 9. SZKOŁY I UNIWERSYTETY W XII-XIII wieku powstała większość najsławniejszych uniwersytetów europejskich: • Uniwersytet Boloński • Uniwersytet Paryski • Uniwersytet Oksfordzki • Uniwersytet w Cambridge • Uniwersytet Padewski W XIV wieku: • Uniwersytet w Rzymie (1303) • Uniwersytet we Florencji (1321) • Uniwersytet w Pizie (1343) • Uniwersytet w Pradze (Uniwersytet Karola) • Uniwersytet w Krakowie (Uniwersytet Jagielloński) (1364)
  10. 10. SZKOŁY I UNIWERSYTETY Na uniwersytetach istniały cztery wydziały: • sztuk wyzwolonych (artes liberales), • teologii, • medycyny, • prawa. 3 lata – trivium (nauka przygotowująca do studiów wyższych; gramatyka, dialektyka, retoryka) 4 lata - quatrivium (arytmetyka, geometria, muzyka, astronomia).
  11. 11. UNIWERSALIZM Jednolitość językowa, religijna i kulturowa w całej średniowiecznej Europie.
  12. 12. TEOCENTRYZM Nazwa tego nurtu w filozofii pochodzi od greckiego Theos -Bóg i od łacińskiego centrum - środek. Teocentryzm - postawa będąca wyrazem przekonania, że Bóg jest przyczyną, ośrodkiem i ostatecznym celem wszystkiego, co istnieje.
  13. 13. FILOZOFIA ŚREDNIOWIECZNA • Augustynizm – Św. Augustyn • Tomizm - Św. Tomasz z Akwinu • Franciszkanizm - Św. Franciszek z Asyżu + SCHOLASTYKA - próba uzgodnienia prawd wiary chrześcijańskiej z rozumem naturalnym
  14. 14. CECHY LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ • DWUJĘZYCZNOŚĆ (łacina i języki narodowe) • DYDAKTYZM (wychowywanie, budowanie ładu moralnego, potępianie zła i pokazywanie ideałów dobrego postępowania) • ALEGORYCZNOŚĆ (rzeczy widzialne traktowano jako znaki tego, co niewidzialne. Cały świat uważano za Bożą księgę, napisaną przez Stwórcę w jakimś tajemniczym alfabecie, wymagającym odczytania go. Pewne przedmioty, zwierzęta czy kolory miały konkretne znaczenia alegoryczne, raczej stałe, zakorzenione w kulturze) • ANONIMOWOŚĆ (artyści nie podpisywali prac, bo tworzyli dla Boga, a nie żeby być chwalonymi przez ludzi)
  15. 15. 3 WZORCE OSOBOWE ŚREDNIOWIECZA KRÓL RYCERZ ŚWIĘTY *WZORCE PARENETYCZNE – wzorce dobrego postępowania
  16. 16. GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ EPICKIE: epos rycerski, romans rycerski, chanson de geste (pieśń o czynach) „Pieśń o Rolandzie”, apokryf, żywot świętych, legenda, kronika 3 polskie kroniki średniowieczne: • Kronika Galla Anonima • Kronika Wincentego Kadłubka • Kronika Jana Długosza (tzw. Roczniki)
  17. 17. GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ LIRYCZNE: pieśń – „Bogurodzica” lament (plankt, żale) „Żale Matki Boskiej pod krzyżem” „Lament świętokrzyski”
  18. 18. GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ • DRAMATYCZNE: Dramat liturgiczny – inscenizacja fragmentów Biblii, osadzona w obrządku liturgicznym Kościoła. Dramaty liturgiczne odprawiano w kościołach, były one ściśle podporządkowane obrzędowi religijnemu. Misterium – gatunek średniowiecznego dramatu o tematyce religijnej. Najczęściej można było je oglądać na placach przykościelnych bądź cmentarzach. Często rozciągało się w kilkudniowe cykle przedstawień. Ważną cechą misteriów było dostosowanie treści biblijnych do ówczesnej rzeczywistości, swoiste uwspółcześnienie historii zbawienia. Moralitet – udramatyzowana przypowieść na temat ludzkiego życia, zawierająca jasne przesłanie dydaktyczne. Jej bohaterem był everyman – człowiek-każdy, który był stawiany wobec pokus, które na niego czyhają i miał dokonać słusznego wyboru. Bohatera nękały upersonifikowane wartości (np. Dobro, Zło, Pycha, Występek).
  19. 19. W CIENIU ŚMIERCI Śmierć wszechobecna w średniowieczu - zarazy, choroby, głód, złe warunki życia. Śmierć była w Średniowieczu przedstawiana na różne sposoby: • kościotrup z kosą, • rozkładające się ciało, • śmierć prowadząca w makabrycznym korowodzie przedstawicieli wszystkich stanów - tzw. taniec śmierci (dance macabre). • tzw. "sztuka dobrego umierania" (ars bene moriendi) - śmierć osób cnotliwych przedstawiana była jako moment szczególny, odpowiednio wyreżyserowany Stosunek ludzi Średniowiecza do śmierci wiązał się z wieloma, czasami kontrastowymi postawami: • zafascynowaniem dramatycznymi scenami, lubowaniem się w widokach rozkładających się ciał, • lękiem przed śmiercią, • świadomością, że śmierć zrównuje wszystkie stany, ponieważ wszyscy jej podlegają i nikt jej nie umknie.
  20. 20. ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO Geograf Bawarski (ok. 845) – pierwsze polskie nazwy np. Wiślanie. Bulla gnieźnieńska (1136) Przełomowy dla rozwoju języka polskiego zabytek, zwany czasami Złotą bullą. Jest to bulla papieża Innocentego II dla arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba. W tym dokumencie papież bierze w opiekę dobra arcybiskupa, wymieniając przy tym nazwy poszczególnych osad, ich lokalizację, a także imiona chłopów. Łącznie w tekście znajduje się 410 wyrazów polskich. Od jej napisania datuje się w Polsce epokę piśmienną. Wcześniejszy czas to epoka przedpiśmienna.
  21. 21. ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO Księga henrykowska (1270) – pierwsze polskie zdanie!!!! Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj (w oryginalnym zapisie: day, ut ia pobrusa, a ti poziwai) Co to znaczy? Daj, niech ja pomielę (dosłownie: pohałasuję), a ty odpoczywaj.
  22. 22. ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO Zabytkami języka polskiego są także: Bogurodzica Lament świętokrzyski Legenda o św. Aleksym Kronika Galla Anonima i inne kroniki Satyra na leniwych chłopów O zachowaniu się przy stole

×