Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Tahminleme yöntemleri - Mrp ve Bağımlı Talep Tahmini

24 684 vues

Publié le

MRP - Ürün Ağaçları - Üretim Programlama - Bağımlı Talep Tahmini

Publié dans : Formation, Spirituel, Business
  • Identifiez-vous pour voir les commentaires

Tahminleme yöntemleri - Mrp ve Bağımlı Talep Tahmini

  1. 1. MRP – MRP 2 – ÜRÜNAĞAÇLARI VE ÜRETIMPROGRAMLAMA (BAĞıMLı TALEPTAHMINI)Dokuz Eylül Üniversitesi Ġktisadi ve Ġdari BilimlerFakültesiĠşletmeTahminleme Yöntemleri
  2. 2. PLANLAMA NEDIR? Neyin, ne zaman, nasıl, nerede ve kim tarafından yapılacağını önceden kararlaĢtırma sürecidir Peki siz planlarınızı ne üzerine yaparsınız? En son yaptığınız plan nedir? Yaptığınız planı uygulamaya geçirebildiniz mi?
  3. 3. ĠġLETMELER NEDEN PLAN YAPAR? ĠĢletmeler plan yaparlar çünkü; planlama yönetim sürecinin ilk aĢamasını oluĢturan en önemli yönetim fonksiyonudur. Plansız etkin bir örgüt yönetimi düĢünülemez. ĠĢletmede her kademedeki yöneticiler için kapsamlı "genel planlar" ve daha ayrıntılı "özel planlar" hazırlanabilir…
  4. 4. ÜRETIM DEPARTMANI AÇSINDAN PLANLAMA Üretim departmanları faaliyetlerini, üretim miktarlarının düzeylerini ve limitlerini belirlemek ve gerekli zamanlarda önlem almak zorunda olduklarından üretim planlama fonksiyonundan yararlanırlar. Üretim planlaması iĢletmenin mevcut kaynaklarını rasyonel olarak kullanarak istenilen kalitede mamullerin üretilebilmesi konusunda karar alma iĢlemidir Üretim departmanlarının baĢvurduğu planlama yaklaĢımlarından biri de Mrp’dir.
  5. 5. MRP (MATERIAL REQUIREMENTS PLANNING)NEDIR? Üretime yönelik firmalarda satın aldığımız ya da ürettiğimiz malzemelerin ihtiyaçlarımız doğrultusunda takibini yapabildiğimiz bir sistemin adıdır.
  6. 6. MRP’NIN YAPıSı MRP, üretilecek bir ürün (bağımsız bir talebi olan) için gerekli parçaların, bileĢenlerin ve malzemelerin miktarını ve zamanını belirlemek üzere geliĢtirilmiĢ bir mantıksal süreçtir. MRP, üretim planlama ve envanter kontrol faaliyetlerini gerçekleĢtiren bilgisayar destekli bir sistemdir MRP ayrıca, hangi malzemeye ya da parçaya ne zaman ihtiyaç duyulacağı ve ne zaman sipariĢ edileceğini zaman boyutu açısından ortaya koyan bir yapıya sahiptir. Ġhtiyaç duyulan üretim malzemelerinin ne erken ne de geç olmayacak Ģekilde ihtiyaç duyulduklarında planlanmasını sağlar.
  7. 7. MRP’NIN KıSA TARIHI Ġlk kez 1960’larda Orlicky tarafından IBM firmasında stok kayıtlarının tutulması ve takibi amacıyla ortaya atılmıĢtır. Ġlerleyen yıllarda üretim planlaması yönetim fonksiyonunda önem kazanmaya baĢlamıĢtır. Böylece MRP felsefesi doğmuĢtur. Ġlk kullanım Ģekli ürün ağaçlarının hazırlanması ve zamana göre malzeme tedariğinin programlanması Ģeklindedir. Mrp hazırlanıĢ prensibi olarak son ürünün teslim tarihini ve talep öngörümlemesini esas alır. 1980’li yıllarda MRP yazılım firmaları tarafından paket programlara uyarlanmıĢ, böylece bu felsefeye seri üretimde kullanılabilecek iĢlerlik kazandırılmıĢtır.
  8. 8. MRP’DE SORULMASı GEREKEN SORULAR Ne üretilecek? Ne zaman üretilecek? Ne kadar üretilecek?Malzeme ihtiyaç planlamanın ana kuralı Ģöyledir: Malzeme, parça veyarı mamule olan talep, son ürüne olan talebe bağlıdır.MRP’ye göre; Bağımsız talep devamlıdır ve rassal değiĢkenliklerdendolayı farklılıklar gösterir. Öte yandan bağımlı talep doğrudan bir üstseviyedeki ürünün talebine bağlıdır. Örneğin yarı hammaddelerin, yarımamüllerin, malzemelerin ve parçaların talebi bu gruba girer. Bağımsıztalebin tersine bağımlı talep devamlı değildir. Talep, belirli zamanlardabüyük miktarlardan oluĢur. Bu zamanların dıĢında talep sıfırdır. Talebinbu özelliği üretimin kafileler halinde yapılmasından kaynaklanır. Sonürüne olan talep bağımsız ve devamlı olurken ara ürünlerin talebi herzaman hesaplanabilir.
  9. 9. MRP HANGI DURUMLAR IÇIN UYGUNDUR? Bağımsız ve kesikli parçalar için KarmaĢık yapıdaki ürünler için Atölye tipi üretim için Montaja üretim yapan üretim ortamları için uygundur.
  10. 10. NEDEN MRP? Çünkü; ĠĢletmeler kaynaklarını etkin kullanırsa envanter miktarı ve dar boğazlar azalır. Ġhtiyaçlar planlanan sipariĢ temeline dayandırılarak dönem bazlı oluĢturulur. Süreç bağımsızlığı özelliğinden dolayı bir önceki iĢlem bir sonraki iĢlem baĢlamadan hemen önce bitirilir. Bağımlı talebe sahip parçaların ortalama stok miktarı azaltılır. ĠĢletme her Ģeye sahip olmak yerine ihtiyacı olduğu bileĢenlere sahip olacaktır. Ġnsan ve sermaye kaynakları daha iyi kullanılacaktır. Nakit ihtiyacı planlamasında etkinlik artar.
  11. 11. NEDEN MRP? BileĢenlerden birinin eksik olması durumunda Mrp’den alınan bilgi ile gecikmeden de haberdar olunabilir. ĠĢ akıĢı geliĢir. Üretim sürecindeki baĢlangıç ve bitiĢ tarihleri arsındaki iĢlem süreleri azalır. Ürün teslim tarihine iliĢkin baĢarılı tahminler yapılır. Mühendislik açısından yeni tasarımların mevcut plana uygulanmasına yardım eder. Plandaki değiĢimleri simüle edebilir. SipariĢler için uygun tarihli değiĢiklikleri belirler. ĠĢletme gerçek öncelikleri bildiği için Satıcı – ĠĢletme – Tedarikçi iliĢkileri geliĢir. Mrp ile planlamacı daha etkin sermaye yatırım kararları için gerçek kapasite kısıtlarını tanımlayabilir.
  12. 12. MRP YAKLAġIMININ TEMEL KAVRAMLARINELERDIR? Bağımsız talepler: Firmanın çıktısını oluĢturan son ürünlere iliĢkin istemler bağımsız talep olarak adlandırılır. Bağımsız talep süreklidir ve rassal niteliktedir. Bağımlı talep: Son ürün için belirlenen talebi karĢılayabilmek için üretim sürecinde bu ürüne iliĢkin alt montaj iĢlemlerinde kullanılan malzeme ve yarı ürünlere bağımlı talep adı verilir. Ana üretim programı: Dönemler itibarı ile son üründen ne miktarda üretileceğini belirtir.
  13. 13. MRP YAKLAġIMININ TEMEL KAVRAMLARINELERDIR? Tedarik süresi: Satın alma sipariĢlerine iliĢkin, sipariĢten teslimata kadar geçen süre olabileceği gibi tedarik ve iĢ emirlerinin verilmesinden ürünlerin üretilmesine kadar geçen imalata iliĢkin süre de olabilir. Ortak kullanımı olan malzemeler: Birden fazla nihai ürün bileĢiminde yer alan yarı ürün ve malzemeleri ifade eder. Ürün ağacı: Son ürünü üretebilmek için gerekli alt ürünlerin ve malzemelerin dökümünü kademeli olarak veren ve bu alt ürünlerin üretim yöntemlerini içeren listelerdir.
  14. 14. MRP’NIN VARSAYIMLARI1. Ürün ağaçları (malzeme listesi) hazırdır.2. Parçaların temin süreleri bilinmektedir.3. Tüm envanter birimleri tek tek tanımlanmıĢtır.4. Parçaların talebi kesiklidir.5. Brüt ihtiyaç tespiti aĢamasında bir nihai ürünü oluĢturan tüm elemanlar, o ürün için iĢ emri verilediği zaman hazır bulunmaktadır.
  15. 15. MRP’NIN GĠRDĠLERĠ VE ÇIKTILARI Ana üretim planı, Ürün ağaçları bilgileri, Envanter durumu bilgileridir. Envanter düzeyi projeksiyonu, Performans raporları, Talep kaynaklarını tarama raporları.
  16. 16. MRP’NIN BAġARISIZ OLMA NEDENLERIo Üst yönetimin destek vermemesio MRP’nin sadece doğru bilgilerin kullanılması gereken bir yazılım olduğunun gözden kaçırılmasıo MRP ile JIT’in entegrasyonunun tam anlamıyla gerçekleştirilememesio Sıklıkla değişikliğe ve dosyalarda güncelleştirmeye gerek duyulması ancak yapılmamasıo En büyük dezavantajının katı bir sistem olarak görülmesi ve değişikliklere izin verilmemesi
  17. 17. ÜRÜN AĞACI ( BILLS OF MATERIALS: BOM ) Ürün ağacı bilgisi; üretim iĢletmelerinde geniĢ bir Ģekilde kullanılan bir dokümandır. Ürün ağaçları bir ürünü veya alt montajı oluĢturan tüm parça ve malzemelerin listesidir. Ürün ağacı; üretimi sürmekte ve aynı zamanda geliĢmekte olan ürünlerin, ürün ve parça stok altındaki bağlantı Ģemalarıyla birlikte üretim planlamasıdır. Ürün ağacı, en alt kademedeki ham malzemeden baĢlayarak en üst kademedeki son ham malzemeye kadar ürün sürecini gösteren bir Ģemadır.
  18. 18. ÜRÜN AĞAÇLARINDA KADEME KODLAMASI Kademe 0: Hiçbir üründe bileĢen olarak kullanılmayan parça, son ürün. Kademe 1: Kademe 1’ de kullanılan parça, kademe 0’ da bulunan ürünün direkt bileĢeni ya da bir son ürün. Kademe 2: Kademe 1 veya kademe 2’ de bulunan parçanın bileĢeni ya da bir son ürün. Kademe n: Kademe (n-1)’ de bulunan parçanın direkt bileĢeni. Bu kodlama, hammaddeye ulaĢana kadar devam eder. Hammaddeler de uygun bir kademe koduyla tanımlanırlar
  19. 19. ÜRÜN AĞAÇLARINDA KADEME KODLAMASI
  20. 20. ÜRÜN AĞAÇLARININ YAPISI Ürün ağaçlarında bileĢeneler bir araya gelerek ürün ailelerini oluĢtururlar. BileĢenlerin ilk adımını hammaddeler oluĢturur ve ürün aileleri iki ya da daha fazla bileĢenden meydana gelmiĢ yapılardır. Buna göre; GörmüĢ olduğunuz ürün ağacında 0,1,2,3 olmak üzere 4 kademe, A,C,D,G olmak üzere 4 ürün ailesi B,C,E,F,G,H,I olmak üzere 7 farklı bileĢen bulunmaktadır. C,D,G hem bileĢen hem de ürün ailesidir. H ve F hammaddedir. A nihai üründür.
  21. 21. ÖRNEK 1 – TEORIK ÜRÜN AĞACı Kademe 0 Kademe 1 Kademe 2 Kademe 3• Bu ürün ağacında 0,1,2,3 olmak üzere 4 kademe bulunmaktadır.• A,B,C,F olmak üzere 4 ürün ailesi vardır.• BileĢenler B,C,D,E,F,G’dir• B,C,F hem ürün ailesi hem de bileĢendir.• C(3)’ün anlamı 1 adet A üretebilmek için 3 adet C bileĢeninden gerekiyor demektir.• Örneğin; 1 adet G ve 2 adet D birleĢerek 1 adet F oluĢur ve bu F’lerden 2 tanesi 2 adet ile E ile birlikte C ürün ailesini meydana getirir.• A nihai üründür. D,E ve G hammaddedir.
  22. 22. ÖRNEK 1 - TEORIK ÜRÜN AĞACI 50 tane A ürünü üretmek için gereken malzeme miktarını tahminleyiniz… Bağımlı talep tahminlemesi ürün ağaçlarında sıfırıncı kademeden baĢlanarak n-1’inci kademeye kadar sırayla yapılır. Buna göre; 50 adet A üretebilmek için: 50X2=100 adet B 50X3=150 adet C gerekir. E bileĢeni hem B hem de C ürün ailesinde kullanıldığı için: B’ye bağlı 100X2=200 E C’ye bağlı 150X2=300 E +----- 500 E gerekir. C’ye bağlı 150X2= 300 F gerekir. D bileĢeni hem F hem de B ürün ailesinde kullanıldığı için: B’ye bağlı 100X2=200 D F’ye bağlı 300X2=600 D +----- 800 D gerekir F’ye bağlı G bileĢeninden 300X1=300 adet gereklidir.
  23. 23. ÖRNEK 1 - TEORIK ÜRÜN AĞACI Yani 50 adet ürününü üretebilmek için; 100 150 800 500 300 300 bileĢenleri gerekmektedir…
  24. 24. ÖRNEK 2 – BISIKLET Bisiklet Bisiklet İskelet Gidonu (1) Grubu (1) Tekerlekler Gövde (1) (2) Çelik Plastik Çelik Krom Çelik
  25. 25. ÖRNEK 3 – STAJ DEFTERI - MASA Tabla Uzun TakviyeNo Parça Adı Hammadde Kullanım Not Miktarı1 Tabla Sunta 1 Levhası Ayak Kısa2 Kaplama Fornika 2 Takviye3 Kısa Çıta 0,5X3X120 2 Gürgen4 Uzun 0,5X3X310 2 Parçalı Gürgen Olabilir Çıta Kaide5 Kısa 2X12X100 2 Takviye Çam6 Uzun 2X12X290 2 Takviye Çam7 Ayak 12X12X70 4 Çam8 Vernik Saydam ½ kg Vernik9 YapıĢtırıcı Fornika Yeteri Tutkalı kadar
  26. 26. ÖRNEK 3.1 – STAJ DEFTERI – MASA ÜRÜNAĞACı Kademe 0 Masa 204 A Kademe 1 Kaide Vernik Tabla Kısa Çıta Uzun Çıta Kademe 2 Ayak (4) Çerçeve Tabla Levhası Kaplama (2) (2) YapıĢtırıcı Kısa Kademe 3 Takviye (2) Uzun Takviye (2)
  27. 27. ÖRNEK 4 – OYUNCAK ARABA –SOLIDWORKS MODEL
  28. 28. ÖRNEK 4 - OYUNCAK ARABA – PATLATıLMıġMODEL
  29. 29. ÖRNEK 4 - OYUNCAK ARABA – ÜRÜN AĞACı Oyuncak Araba Dorse(1) Kabin(1) Ön Arka Cam(1) Ġskelet(1) Parça(1) Parça(1) Ön Arka Egzoz Koltuk(1) Tekerlek(1) Tekerlek (2) Borusu
  30. 30. ÖRNEK 5 - PANO Pano Üst Mandal (1) Alt mandal(1) Mil (1) Yay(1) Perçin (2) BitmiĢ Pano Tahta (1) o Kırtasiye AĢ’nin pano adlı ürünü için ürün ağacını hazırlayınız ve ana üretim programına göre 4. dönem için bağımlı talep tahminlemesinde bulununuz.
  31. 31. ÖRNEK 5 – PANO – MALZEME LISTESI 0---- Pano 1 -1--- Pano Montajı 1 --2-- Üst mandal 1 --2-- Alt mandal 1 --2-- Mil 1 --2-- Yay 1 -1--- Perçin 2 -1--- Tahta (Mukavva) 1
  32. 32. MRP MATRĠSĠPar Sev Ted Elde Emni Eld T. Periyotlaradı kod sur mik sto mik 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Bürüt İhtiyaçlar Gelecek Olan Malzemeler Eldeki Malzemeler Net İhtiyaçlar Planlanan Siparişler Verilen Siparişler
  33. 33. ÖRNEK 5 – PANO – ÜRÜN AĞACI Pano Mandal (1) Tahta (1) Perçin (2) Üst Alt Mandal Mil (1) Yay (1) Mandal (1) (1)
  34. 34. ÖRNEK 5: PANO ÖRNEĞĠ
  35. 35. ÖRNEK 5: PANO ÖRNEĞĠ Parça:Pano PERIYOD Parti Miktarı: L4L LT: 1 1 2 3 4 5 85 95 120 100 100 175 25 115 20 0 0 0 0 0 100 100 100 100 100 100 100 100 100
  36. 36. ÖRNEK 6 – ÜRÜN AĞACI VE MRP A A 1 Gün B(4) C(2) B 2 Gün C 1 Gün D(2) E(1) D(3) F(2) D 3 Gün E 4 Gün F 1 Gün 10. Gün 50 A 8. Gün 20 B (Yedek) 6. Gün 15 D (Yedek)
  37. 37. ÖRNEK 6 – ÜRÜN AĞACI VE MRP Gün: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 A Gereksinim 50TS=1 SipariĢin Verilmesi 50 B Gereksinim 20 200TS=2 SipariĢin Verilmesi 20 200 C Gereksinim 100TS=1 SipariĢin Verilmesi 100 D Gereksinim 55 400 300TS=3 SipariĢin Verilmesi 55 400 300 E Gereksinim 20 200TS=4 SipariĢin Verilmesi 20 200 F Gereksinim 200TS=1 SipariĢin Verilmesi 200
  38. 38. ÖRNEK 7 Parça El.Env. Tem.Sür. (Hafta) X 50 2 A 75 3 B 25 1 C 10 2 D 20 2ĠĢletmenin 10. haftada teslim edilmek üzere 95 br X üretmesi gerekmektedir (80sipariĢ + 15 güvenlik stoğu)Yedekler 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 A 12 B 7 C 10 D 15
  39. 39. ÖRNEK 7 Hafta: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 X Brüt Gereksinim 95LT=2 Eld.Env.=50 50 Net Gereksinim 45 Planlanan Sipariş. 45 Verilen Sipariş 45 A Brüt Gereksinim 90 12LT=3 Eld.Env=75 75 Net Gereksinim 15 12 Planlanan Sipariş. 15 12 Verilen Sipariş 15 12 B Gross Requirements 7 45LT=1 Eld.Env=25 7 18 Net Gereksinim 27 Planlanan Sipariş.t 27 Verilen Sipariş 27 C Brüt Gereksinim 45 36 54 10LT=2 Eld.Env=10 10 Net Gereksinim 35 36 54 10 Planlanan Sipariş. 35 36 54 10 Verilen Sipariş 35 36 54 10 D Brüt Gereksinim 15 135LT=2 Eld.Env=20 15 5 Net Gereksinim 130 Planlanan Sipariş. 130 Verilen Sipariş 130
  40. 40. MRP II (MANUFACTURING RESOURCEPLANNING) MRP II; yöneticilerin iĢ planlarını geliĢtirebilecekleri ve izleyebilecekleri; satıĢ hedefleri, üretim kapasitesi ve nakit akıĢları hakkında sürekli bilgi alabilecekleri bir bilgi sistemidir. MRP II firma düzeyinde tüm faaliyetlerin belirli bir veri tabanı .çerçevesinde fonksiyonel entegrasyonunu sağlayan bir bilim teknolojisidir. SatıĢ, imalat, mühendislik, stok kontrol ve nakit akıĢı gibi sistemin tüm parçalarını ortak paydada toplamaktadır. Kapalı çevrim MRP sistemine ana planlamanın tüm görevlerini içeren geniĢletilmiĢ ana üretim çizelgelemesi ve iĢ planlamasının finansal olarak desteklenmesinin yanısıra belirli finansal modüllerin de eklenmesi ile imalat kaynak yönetimine bütünleĢtirilmiĢ bir yaklaĢım getirilmiĢtir. Bu geniĢletilmiĢ MRP ise MRP2 (manufacturing resource planning) olarak bilinmektedir.
  41. 41. MRP II’YE NEDEN IHTIYAÇ DUYULDU? ĠĢletmelerin rekabetçi güçlerini korumaları günümüzde finansal ve kapasite planlamasının stratejik olarak bütünleĢtirilmesini gerektirmiĢtir ve bunun sonucunda öncelikle kapalı çevrim mrp, daha sonra da mrp 2 dönüĢümü gerçekleĢmiĢtir. MRP II ana planlama, kaba kesim kapasite planlaması, kapasite ihtiyaçları planlaması veüretim faaliyetleri kontrolü fonksiyonlarının birbirlerini destekleyecek Ģekilde MRP’ye göre geniĢletilmiĢ halidir.
  42. 42. MRP II’NIN SORULARI Ne yapacağız, yapabilir miyiz? Ne kadar sürer? Neyimiz var? Ne almalıyız?
  43. 43. MRP II’NIN YARARLARı Azalan envanter düzeyleri Azalan kullanılmayan envanter miktarları Artan müĢteri tatmini (teslim zamanlarına uyabilme özelliği) Artan verimlilik düzeyleri Azalan satın alma ve fason maliyetleri Azalan taĢıma maliyetleri Azalan malzemeyi elde bulundurma maliyetleri Azalan fazla mesailer Artan bilgi iletiĢim düzeyi Artan koordinasyon Artan kapasite kullanım oranı
  44. 44. MRP II’YĠ DĠĞER ÜPK SĠSTEMLERĠNDENAYIRAN ÖZELLĠKLER Mrp 2 bir toplam yönetim sistemidir. ĠĢ planında belirlenmiĢ amaçlara ulaĢabilmek için gerekli tüm fonksiyonları birleĢtirir ve koordine eder. Mrp 2 baĢtan sona bir sistemdir: Planlama prosesi; bir dizi fonksiyonel ve operasyonel planlara bölünen stratejik planların formülasyonu ile iĢe baĢlar. Stratejik ve operasyonel alternatifler Mrp 2 simülasyonu ile elenir. Mrp 2 tüm firmada aynı rakamların kullanıldığı ortak veri tabanı oluĢturulmasını sağlar.

×