Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Functies sociaal-cultureel werk

6 600 vues

Publié le

Op 1 oktober stelde SoCiuS de resultaten van het visieontwikkelingstraject voor op een studievoormiddag. In het visieontwikkelingstraject werden de decretale functies van het sociaal-cultureel volwassenenwerk een voor een onder de loep genomen (de gemeenschapsvormende, culturele, maatschappelijke activerings- en educatieve functie). Ook de samenhang tussen de functies werd grondig geanalyseerd. Dit traject voor, met en door de sector van het sociaal-cultureel volwassenenwerk resulteerde enerzijds in begripsverheldering en anderzijds in een aantal oriëntatiepunten voor sociaal-cultureel werkers om hun professioneel handelen vorm te geven en te verantwoorden.

Publié dans : Formation
  • Identifiez-vous pour voir les commentaires

Functies sociaal-cultureel werk

  1. 1. de v i e r van het sociaal-cultureel volwassenenwerk en hun samenhang functies Voorstelling resultaten visieontwikkeling 1 oktober 2010 KVS, Brussel
  2. 2. <ul><li>Welkom </li></ul><ul><ul><li>Fred Dhont (directeur) </li></ul></ul><ul><li>Enkele beschouwingen bij het traject </li></ul><ul><ul><li>Ronny Leenknegt (coördinator onderzoek & ontwikkeling) </li></ul></ul><ul><li>Toelichting bij de resultaten </li></ul><ul><ul><li>Frank Cockx (stafmedewerker onderzoek & ontwikkeling) </li></ul></ul><ul><li>Vragen en opmerkingen </li></ul><ul><ul><li>Frank Cockx & Fred Dhont </li></ul></ul><ul><li>Uitleiding </li></ul><ul><ul><li>Fred Dhont (directeur) </li></ul></ul><ul><li>Broodjeslunch </li></ul>Vooraf
  3. 3. de v i e r van het sociaal-cultureel volwassenenwerk en hun samenhang functies Voorstelling resultaten visieontwikkeling 1 oktober 2010 KVS, Brussel
  4. 4. <ul><li>Het visieontwikkelingstraject </li></ul><ul><ul><li>Aanleiding en verloop </li></ul></ul><ul><ul><li>Nadenken over functies </li></ul></ul><ul><li>De vier functies </li></ul><ul><ul><li>Probleemstelling </li></ul></ul><ul><ul><li>Begripsverheldering </li></ul></ul><ul><ul><li>Interventiestrategieën </li></ul></ul><ul><li>Samenhang </li></ul>Inleiding
  5. 5. Het traject visieontwikkeling <ul><li>Situering </li></ul><ul><li>Voorbereiding beleidsplan SoCiuS 2004-2009 </li></ul><ul><li>Bevraging van de sector  nood aan visieontwikkeling </li></ul><ul><li>Contouren van het project </li></ul><ul><li>Open en participatief </li></ul><ul><li>Thematisch </li></ul><ul><li>Praktijkgericht </li></ul>
  6. 6. 3. Sociaal-cultureel volwassenenwerk <ul><li>Continuüm </li></ul>Formalisering Professionalisering Overheidsregulering <ul><li>Sociaal-cultureel volwassenenwerk decretaal: </li></ul><ul><ul><li>1) verenigingen, 2) bewegingen, 3) regionale volkshogescholen en 4) landelijke vormingsinstellingen </li></ul></ul><ul><li>Vier functies: </li></ul><ul><ul><li>1) educatieve, 2) gemeenschapsvormende, 3) maatschappelijke activerings- en 4) culturele functie </li></ul></ul><ul><li>Decretaal: niet elke werksoort elke functie </li></ul><ul><ul><li>verenigingen: educatie, gemeenschapsv., maatsch.activ., culturele </li></ul></ul><ul><ul><li>Vormingplus: educatie, gemeenschapsv., culturele </li></ul></ul><ul><ul><li>Landelijke: educatie, gemeenschapsv., culturele </li></ul></ul><ul><ul><li>bewegingen: educatie, maatsch.activ. </li></ul></ul>Sociaal-cultureel volwassenenwerk Sociaal-culturele praktijken
  7. 7. SOCIAAL-CULTURELE PRAKTIJKEN SOCIAAL-CULTURELE SECTOR EN Figuur 1 : Situering van het sociaal-cultureel volwassenenwerk SOCIAAL-CULTUREEL VOLWASSENENWERK Formalisering, professionalisering en overh ei dsregulering weinig veel Educatieve functie Gemeenschaps-vormende functie Maatschappelijke activerings- functie Culturele functie
  8. 8. 4. Opbouw en fasering
  9. 9. Wat is de rol en de betekenis van het sociaal-cultureel volwassenenwerk m.b.t. deze functie? <ul><li>Vraag 1: Wat is onze (sociaal-culturele) visie ? </li></ul><ul><li>Vraag 2: Wat is de wezenlijke en specifieke bijdrage van het sociaal-cultureel volwassenenwerk? </li></ul><ul><li>Vraag 3: Waar dienen zich mogelijkheden aan om samen te werken met andere partners ? </li></ul><ul><li>Vraag 4: Op welke wijze kunnen de functies van het sociaal-cultureel volwassenenwerk zichtbaar gemaakt worden? </li></ul>Vandaag: publicatie Cahier: vragen 1-2 (en3) Visieteksten op www.socius.be
  10. 10. 5. Nadenken over functies <ul><li>Een veelheid aan functies </li></ul>
  11. 11. <ul><li>kijk op mens & samenleving </li></ul><ul><li>doeloriëntaties & functies </li></ul><ul><li>interventiestrategieën voor aanbieders & processen bij deelnemers </li></ul><ul><li>werk- & handelingsprincipes </li></ul><ul><li>Relatie tussen de begrippen “methodiek” en “functies” </li></ul><ul><li>SCM= viercomponentenlijm </li></ul>
  12. 12. <ul><li>“ Finaliteit” versus “de aard van de activiteiten” </li></ul><ul><ul><li>verwarring </li></ul></ul><ul><li>verschillende argumenten </li></ul><ul><li>onze keuze: de aard van de activiteiten cf. interventie-zijde </li></ul>Gericht op lerende personen en groepen + begeleiden van educatieve programma’s EDUC. Organiseren, stimuleren en begeleiden van maatschappelijk engagement en sociale actie MA. Het verhogen van de participatie aan de cultuur die de samenleving te bieden heeft In brede als de engere zin CULT. Versterken en vernieuwen sociale weefsel + gericht op groepsvorming met het oog op een democratische, solidaire, open en cultureel diverse samenleving Versterken en vernieuwen sociale weefsel + gericht op groepsvorming GV. Finaliteit Aard
  13. 13. <ul><li>Decreet van 4 april 2003: </li></ul><ul><ul><li>“ de functie die gericht is op het versterken en vernieuwen van het sociale weefsel en op groepsvorming met het oog op een democratische, solidaire, open en cultureel diverse samenleving” </li></ul></ul><ul><li>1. Probleemstelling </li></ul><ul><ul><li>Gerelateerd aan de “problemen” (?) ivm sociale cohesie en burgerschap. </li></ul></ul><ul><ul><li>Blijkbaar niet voor alle werksoorten? Waarom en is dat terecht? </li></ul></ul><ul><ul><li>Breed en vaag begrip </li></ul></ul><ul><ul><li>Nood aan begrippenkader en creativiteit </li></ul></ul><ul><ul><li>... </li></ul></ul>Gemeenschapsvormende functie
  14. 14. 2. Enige begripsverheldering <ul><li>Wat kunnen we verstaan onder de term “gemeenschap”? </li></ul><ul><ul><li>Gemeenschap is a) de momentane toestand alsook b) het dynamisch proces van interacties in of tussen groepen in relatie tot een welbepaalde context. </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>a) = de feitelijke, actuele beschrijving van (de) verschijningsvorm(en) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>b) = het procesmatig karakter van gemeenschap(pen) als communicatieve, situationele en contextgerelateerde en normatieve praktijk(en) </li></ul></ul></ul>
  15. 15. <ul><li>Richting geven aan 3 interventiestrategieën </li></ul><ul><ul><li>gemeenschaps-“ educatie ” </li></ul></ul><ul><ul><li>gemeenschap “ vormen ” </li></ul></ul><ul><ul><li>gemeenschaps-“ vormgeving ” </li></ul></ul>3. Drie sociaal-culturele interventiestrategieën <ul><li>Gemeenschapsvorming = het bewust, intentioneel en verantwoord ondersteunen en faciliteren van processen en praktijken die meer, betere of andere gemeenschap(pen) beogen </li></ul><ul><li>2 visies op gemeenschap: </li></ul><ul><ul><li>gemeenschap als entiteit </li></ul></ul><ul><ul><li>gemeenschap als pluraliteit </li></ul></ul>
  16. 16. <ul><li>GemeenschapsEDUCATIE </li></ul><ul><ul><ul><li>Als entiteit : bijbrengen van kennis, vaardigheden en attitudes als burger/deelgenoot van een (a priori bepaald) geheel </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Als pluraliteit : kennis, vaardigheden, attitudes in functie van een flexibele en multipele identiteit </li></ul></ul></ul><ul><li>Gemeenschap-VORMEN </li></ul><ul><ul><ul><li>Als entiteit : bewerkstelligen van homogeniteit in functie van groepsvorming, identificatie en belangenbehartiging </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Als pluraliteit : (mee)werken aan het voorkomen van in- en uitsluitingsmechanismen op groepsniveau en kritische bevraging van inherente groepslogica’s </li></ul></ul></ul><ul><li>GemeenschapsVORMGEVING </li></ul><ul><ul><ul><li>Als entiteit : het professioneel ondersteunen van acties in functie van het bewerkstelligen van de ideale samenleving (gesloten einde) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Als pluraliteit : het (mee)vormgeven van de publieke ruimte en de participatie in het publiek debat (open einde) </li></ul></ul></ul>
  17. 17. De gemeenschapsvormende functie beoogt het meer, beter en of anders gemeenschap vormen (in functie van een solidaire, duurzame en rechtvaardige samenleving; cf. sociaal-culturele methodiek)
  18. 18. <ul><li>Decreet van 4 april 2003: </li></ul><ul><ul><li>“ de functie die, zowel in brede als in engere zin, gericht is op het verhogen van de participatie aan de cultuur die de samenleving te bieden heeft” </li></ul></ul><ul><li>Probleemstelling </li></ul><ul><ul><li>Wat verstaan onder “cultuur die de samenleving te bieden heeft”? Het aanbod van de culturele sector(en) of is dit ruimer op te vatten? </li></ul></ul><ul><ul><li>Wat verstaan onder verhogen van de participatie aan...? Meer personen naar musea, cultuurcentra, naar kunsten, enz.? </li></ul></ul><ul><ul><li>Wat betekent “in brede als in engere zin”? </li></ul></ul><ul><ul><li>... </li></ul></ul>De culturele functie
  19. 19. 2. Enige begripsverheldering <ul><li>Wat kunnen we verstaan onder ‘cultuur’? </li></ul><ul><ul><li>Cultuur als factor: motor </li></ul></ul><ul><ul><li>Cultuur als facet </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Product versus proces </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Eng versus breed </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Cultuur als sector </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>cultuuroverdracht </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>cultuurbewaring </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>cultuurspreiding </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>cultuurbemiddeling </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>cultuurschepping </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>cultuurbeleving </li></ul></ul></ul>
  20. 20. De culturele functie beoogt het werken met waarden, normen en betekenissen, de totaliteit van zinvolle acties, reacties en interacties van mensen en/of cultuurgoederen (in functie van een solidaire, duurzame en rechtvaardige samenleving; cf. sociaal - culturele methodiek)
  21. 21. <ul><li>Decreet van 4 april 2003: </li></ul><ul><ul><li>“ de functie die gericht is op het organiseren, stimuleren en begeleiden van vormen van maatschappelijk engagement en sociale actie.” </li></ul></ul><ul><li>1. Probleemstelling </li></ul><ul><ul><li>Waarom, waartoe en hoe? </li></ul></ul><ul><ul><li>Erkenning van de geschiedenis van het sociaal-cultureel volwassenenwerk of opnieuw het warm water uitvinden? </li></ul></ul><ul><ul><li>Vanuit een beleidslogica (cf. actieve welvaartsstaat)? </li></ul></ul><ul><ul><li>Nieuwe technologieën, nieuwe uitdagingen </li></ul></ul><ul><ul><li>... </li></ul></ul>Maatschappelijke activeringsfunctie
  22. 22. 2. Enige begripsverheldering <ul><li>3 beleidsperspectieven op activering </li></ul><ul><ul><li>Disciplinerende, moraliserende en emancipatorische </li></ul></ul><ul><li>2 visies op activering </li></ul><ul><ul><li>Restrictieve activering versus reflexieve activering </li></ul></ul><ul><li>Componenten van activering </li></ul><ul><ul><li>Op aanbieders- en deelnemersniveau </li></ul></ul>
  23. 23. De maatschappelijke activeringsfunctie beoogt individuele en collectieve veranderingen in het denken en handelen in relatie tot de samenleving ( in functie van een solidaire, duurzame en rechtvaardige samenleving; cf. sociaal - culturele methodiek)
  24. 24. <ul><li>Decreet van 4 april 2003: </li></ul><ul><ul><li>“ die functie die gericht is op lerende personen en groepen en die gekenmerkt wordt door het organiseren en begeleiden van educatieve programma’s op lokaal en bovenlokaal vlak”. </li></ul></ul><ul><li>1. Probleemstelling </li></ul><ul><ul><li>Beperking tot “educatieve programma’s”? </li></ul></ul><ul><ul><li>Enkel begeleid leren? Wat met informeel leren? </li></ul></ul><ul><ul><li>Hoe verhoudt dit zich tot de positionering van het sociaal-cultureel volwassenenwerk in het domein van de volwasseneneducatie (cf. decreet)? </li></ul></ul><ul><ul><li>... </li></ul></ul>Educatieve functie
  25. 25. 2. Enige begripsverheldering <ul><li>Formeel, niet-formeel en informeel leren en educatie </li></ul>
  26. 26. <ul><li>Eerder onderzoek: vier leerrichtingen </li></ul><ul><li>Een actuele visie op leren </li></ul><ul><ul><li>Shift: van leren ‘in’ de persoon naar leren als sociale en contextuele praktijk van betekenisconstructie </li></ul></ul><ul><ul><li>Visie scvw: geen eenzijdige benadering (=tekorten bij individu, enkel gericht op toename kennis, simpel middel-doeldenken,…); wel vanuit een bevrijdend en een betekenisverleningsperspectief </li></ul></ul>Figuur: biografische strategieën en biografisch leren (Cockx, 2004; Stroobants,2001) beter / maatschappijgericht meer / individugericht tijd
  27. 27. De educatieve functie beoogt het leren van individuen, groepen en/of collectiviteiten (in functie van een solidaire, duurzame en rechtvaardige samenleving; cf. sociaal-culturele methodiek)
  28. 28. Samenhang: sociaal-cultureel werk een mix van functies en interventiestrategieën
  29. 29. <ul><li>1. De werkzaamheid van de vier functies </li></ul><ul><ul><li>Kwalitatief belevingsonderzoek (SoCiuS) </li></ul></ul><ul><ul><li>Kwantitatief participatieonderzoek (HIVA i.o.v. SoCiuS) </li></ul></ul><ul><ul><li> Ontmoeting, ontspanning en ontplooiing (Hortulanus & Machielse, 2002) </li></ul></ul><ul><li>2. Intra-functioneel </li></ul><ul><ul><li>Culturele: eerst smaken om kritisch cultuur te kunnen maken </li></ul></ul><ul><ul><li>Gemeenschapsvormende: tussen bonding/entiteit en bridging/pluraliteit </li></ul></ul><ul><ul><li>Maatschapp.activ.: alleen én samen sterk </li></ul></ul><ul><ul><li>Educatieve: individueel leren is verbonden met de drie </li></ul></ul><ul><ul><li> bewust zijn als professioneel welke klemtonen gelegd worden </li></ul></ul>
  30. 30. <ul><li>3. Inter-functioneel </li></ul><ul><ul><li>Samenhangen tussen de interventiestrategieën naar functie </li></ul></ul>integratie- rol kritische rol laboratorium- rol
  31. 31. 4. Samenvattend overzicht
  32. 32. <ul><li>Tube tandpasta of tube olieverf ? </li></ul><ul><li>Tandpasta: </li></ul><ul><ul><li>bescherming, tegen bederf  preventief (cf. kritische rol) </li></ul></ul><ul><ul><li>lost problemen op, slechte adem  curatief (cf. integratierol) </li></ul></ul><ul><li>Olieverf: </li></ul><ul><ul><li>veelkleurig, unieke composities  creatief (cf. laboratoriumrol) </li></ul></ul>
  33. 33. Vragen & opmerkingen
  34. 34. de v i e r van het sociaal-cultureel volwassenenwerk en hun samenhang functies Voorstelling resultaten visieontwikkeling

×