Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.
  • Identifiez-vous pour voir les commentaires

Mirësevini në peshkopi

  1. 1. Mirësevini në Peshkopi!Ejani në Peshkopi dhe provoni, mikpritjen dhe natyrën mahnitëse. Malet, lumejntë, liqenet, fushat,monumentet e natyrës dhe të kulturës, materiale e shpirtërore, kalatë antike janë një mrekulli evërtete,që ka krijuar natyra dhe dora e dibranit. Guzhina tradicionale e pasur dhe e pastër dibrane,frutat dhe perimet bio, prodhimet e shijshme blegtorale; veprimtaritë kulturore artistike, festattradicionale, ju ftojmë të vini e të jeni miq të përhershëm të qytetit të Peshkopisë.Në çdo stinë të vitit Dibra iu pret. Pranvera duket sikur vetëm në qytetin e Dibres derdh gjelbrimindhe erën kundërmonjëse të blinave të shumtë. Vera e ngrohtë pa ndotje, pluhra e smog, ta mbushkraharorin me ajër të pastër gjatë 24 orëve. Vjeshta e artë, duket sikur vetëm në Dibër indentifikonvetveten. Dimri me jorganin e bardhë hedhur supeve të qytetit krijon një peisazh mahnitës. Ejani nëqytetin e Peshkopisë në çdo stinë të vitit, Peshkopia ju pret!Monumente NatyresDibra ka shumë monumente natyre – disa shembuj; janë Liqenet e Kacnisë, Liqeni i Zi i Radomirës,Ujvara e Pocestit, Shpella e Bellovës, Borovikui i Begjunecit, Gropa e Punairit (Panairit), Rapi iKërçishtit, dhe Parku Kombëtar e Lurës.Parku kombëtar i Lurës ndodhet rreth 55km larg nga qyteti e Peshkopisë dhe është i pasur me njëflora dhe fauna të veçantë mbi nivelin e detit i rajonit e Dibrës. Parku ngrihet në lartësinë 1375-1919m mbi nivelin e detit dhe shtrihet në faqen lindore të masivit Kurora e Lurës. Lura ka njësipërfaqe 1,280ha, nga e cila 1,100ha pyje, 50ha livadhe, dhe 30ha pasqyra e ujit të liqeneve. Pikatspecifike që duhet të visitohen brenda parkut përfshihen, Lisi i Madh, Fusha e Pelave, dhe liqenet qëquhen “shtatë sy të kaltër, me qerpik të gjelbërt” të Lurës. Parku Kombëtar ka 12 liqene nëtotal; shtatë që i njohin si “shtatë sy të kaltër, me qerpik të gjelbërt,” sepse kanë njëbukuri mahnitëse, duke mbar ujë gjatë gjithë vitit.Liqenet kryesore të parkut janë: Liqenii Luleve – lartësia mbi detare 1,585m me një sipërfaqe 1.44ha; Liqeni i Kallabas –lartësia 1,575m, sipërfaqe 3.6ha, dhe thellësi 12m; Liqeni i Zi – lartësia 1,620m,sipërfaqe 2.5ha, dhe thellësi 10m; Liqeni i Rasave – lartësia 1,600m, sipërfaqe 0.4ha,dhe thellësia 2.5m; Liqeni i Hotit – lartësia 1,500m, sipërfaqe 1.84 ha, thellësia 3m;Liqeni i Kalatës – lartësia 1500m,sipërfaqe 3.6ha, dhe thellësia 12m.Liqenet janë të pasura me një botë të gjallë, tëlarmishme, dhe formojnë një sistem ekologjik tipik të liqeneve alpine me bukuri të rrallë.
  2. 2. Bimët mjeksore dhe aromatikeDibra është shumë e pasur në bimë mjeksore dhe aromatike, 80 lloje të ndryshme të cilagjënden, mblidhen, dhe përpunohen në rajon. Këta lloje përfshihen Sherbela (Salvia officinale),Agulice (Primula), Murrizi (Orataegus monogyna), Dëllinja e Zezë (Juniperus communis), Dëllinja eKuqe (Juniperus oxycedrus), Trandafili i egër (Rosa canina), Bishtkali (Equisetum arvense), Hithra(Urticoa dioica), Thundër mushka (Tussilago farfara), dhe Molla e egër (Malus sylvestria). Të gjithabimet mjeksore dhe aromatike të Dibrës i përkasin florës spontane dhe janë prodhime të pastranatyrale. Mbas përpunimëve, këta bimë tregëtohen në vende të ndryeshme të BE si nëGjermani, Spanjë, Francë, Greqi, Itali; gjithashtu dhe në Sh.B.A.Pasuritë nëntokësoreDibra është e pasur në minerale metalore dhe jo metalore. Për mineralet metalor specialistët kanë konfirmuarqë xeheroret e kromit, hekurit oksid e silikat, hekur-nikel, bakërit, manganit, vandanit, arsenik polimetalik,bokside aluminit, platinit e squfurit të nikelit mund të mbeten në Dibër. Si minerale jo metalore mund tëpërmendim, mermeret, argjilet, travenitet, squfurin, bojrat e dheut, gipset anhidritet, selenitet, gurin e talkut,pirofilitet, kuarcitet, gëlqerorët, dunitet, granite, azbesti, dhe grafitet. Në Dibër nuk mungojnë as mineraleradioaktive si strociumi, që takohet në Bufull, afër Muhurrit, dhe ka shenja për naftë e gazmbajtëse. NëBulqizë, Selishtë e Lurë takohet kromi. Bakër takohet në Tomin, Cerjan, Zimur, Gramë, Lurë.Në rajonin eLurës takohen dhe mineralizime të aluminit, hekur nikel, të platinit e të nikel squfur. Hekur pa nikel takohen nëSorokol, Radomir, Vasie, Muhurr.Në Gramë, Ploshtan, Peladhi, Trebisht, Gjinovec, Topojan shfaqet magani.Në Radomirë e Dipjak takohen arseniku dhe ka shenja të mineralizimit të arit në rajonin e Veleshicës e deri nëlartësinë e Korabit. Magnez, platin, dhe azbest shfaqaen në rajonin e Bulqizës. Në sasi të mëdha gjenden gipsetanhidrite, që shtrihen nga Ujrat Termale të Peshkopisë deri në malin e Korabit, në nje gjatësi prej 10km,gjërësi 3-5km, dhe trashësi (thellësi) mbi 1200m. Burime të rëndësishme ekonomike mbeten vendburimet emermerit të Muhurrit, Kovashicës, Ostrenit të Vogël, Gjurasit, Mazhicës, Radomirës, Dushajt – të cilët kanëngjyrë të bardhë, kuqe, gri, vjollcë, dhe zi. Mermeri i Ostrenit të vogël me ngjyrë të bardhë në të zezë punohetmirë dhe përdoret për veshje, zbukurime e për skulpturë. Në Kërçisht të Maqellarës gjendet squfur i cilësisëshumë të mirë.Ujrat termominerale (Llixhat ePeshkopisë)
  3. 3. 14/07/2012 by adminKompleksi balnear kurativ i ujrave termale të Peshkopisë shtrihetrreth dy kilometra në lindje të qytetit të Peshopisë, në të djathtë të rrjedhjes të përroit të Bellovës, poshtëvargmalit të Deshatit. Ky Kompleks ka 44 kabina individuale dhe disa kabinete terapeutike, të cila perfshintrajtime të baltës sulfurore, fizioterapisë, dhe i aerosal terapisë (to name a few). Gjithashtu ka dy dhomareaminacioni për trajtimin e rasteve urgjente. Përdorimi i ujrave kurative ka qenë besuar tradicionalisht t’iofroji rezultat terapeutik lidhur me trajtimin e trupit dhe e mendjes.Klima (Local and Regional Climate)Peshkopia ka klimë kontinentale mesdhetare, me dimër të ftohtë dhe verë të ngrohtë. Megjithëse,qyteti shtrihet mes dy vargmaleve, ka shumë mikroklima që i krijojnë ndryshimet nëtemperaturat stinore. Temperatura mesatare vjetore arrin në 10-12ºC.Muaji me i ftohtë i vititështë Janari,temperatura e të cilit shkon deri në -25ºC,ndërsa muajt më të nxehtë të vitit janë,Korrik-Gusht , ku temperatura arrin në 30-35ºC. Sasia mesatare e reshjeve arrin deri në 980mm.Në përgjithsi, Dibra ka një klimë mesdhetare malore ku temperatura mesatare vjetore është rreth11.3ºC. Mesatarja e muajve të ftohtë është -0.1ºC dhe atyre më të ngrohtë 21ºC. Sasia vjetore erreshjeve shkon 719 – 751mm, me disa rreshje pothuajse 30% së ditëve në vit. Në këtë klimëndikim kanë edhe erërat lokale me karakteristika të veçanta dhe drejtime të ndryshme, ku më tënjohura janë ajo e Murlanit dhe jugut.Flora dhe FaunaPeshkopia numërohet një nga vendet më të pasura në bimësi dhe gjallesa, si në lloje edhe në shtrirje. Ngadrurët më të përhapur rriten: Arrneni (Pinus peuce Gris) që takohet në majën e Runjës, Kunorën e Lurës dheManazdre; Pisha e Zezë (Pinus nigra Azm) takohet në Lurë, Bulqizë dhe Tërnovë; Robulli (Pinus HeldreichilCrist) është hasur në Korab dhe Lurë; Dëllinja e Zezë (Juniperus Comuni L) rritet mirë në lartësinë e Korabit,në Lurë, dhe në malet e Zerqanit – nga kokrrat e dëllenjës bëhen pije alkolike, nxiren esencat për liqernat,barëra e shërupe mjekësore kundër sëmunjes së frymëmarjes; Bërzheni (Juniperus foetidissima ëillt) rritet nëLurë; Bliri (Tilia L) rritet kudo – Shetitorja “Elez Isufi” në të dy anët ka blira. Gjithashtu në Dibër rritet mirëAhu (Fagus silvatica L), Verrini (Almus Gaertn), Mështekna (Betula Verrusa Ehrh), Shtogu i Zi (Sambucusmigra L), Vidhni (Ulmus faliacea Gilib), Shelgu i bardhë (Salix alba L), dhe Plepi i bardhë (Populus alba L).
  4. 4. Dibra është e pasur dhe me drurë frutorë si ftoj (Cydonia oblonga kill), dardha (Pyrus Communis L.ssp), Sativa(Lam.D.C), Molla (Malus domestica Barkh), Gorrica (Pyrus amygdaliformis Vill), Dardha e egër (PyrusCommunis L.ssp.pirastër L), kumbulla (Prumus L), kajsia (Armenica Nill), qershia e egër (Cerasus aviumL.var silvestris ser), qershia e butë (Cerasus avium L.Moench), vishnja (Cerasus vulgaris nill), hardhi (Vitisninifera L.var.sativa Dipp), thana (Cormus L), lajthia e egër (Corulus culuina L), gështenja (Castena mill), arra(Juglans rregia L), mani i bardhë (Morus alba L), dhe mani i zi (morus nigera L).Kafshët e egra dhe e shpend grabitgar përfaqësohen nga ujku (Canis lupus), dhelpra (Canis vulpes), ariu imurrmë (Ursus aretos), riqebulli (Felis lumxe), macja e egër (Felis silvestris), kunadhia (Martës martës L),dhe vjedulla (Males fax us-Badd). Kafshët e egra dhe e shpend jo grabitqar përfaqësohen nga ketri (Sciurusvulgaris L), dhia e egër (Rupicarpa rupicarpa L), derri i egër (Sus scrofa), dhe lepuri (Lepurus europens). Tëgjithë këto kafshë takohen në vargëmalet e Deshatit, Mali i Korabit, malet e Lurës, të Zerqanit, Homeshit dhetë Gollobordës. gjeli I eger ne lureDhi të egra, në Korab
  5. 5. KulturaBesimetBesimet kryesore në Dibër janë Mysliman, Katolik, dhe Ortodoks, ç’do besim me shumë vendë adhurimit.Besimi Mysliman është më i madh në zonë për shkak të konvertime në Islam gjatë drejtimit i Osmanëve në1583. Shqipëria ka qenë e njohur si një vend me tolerancë fetare për shumë kohë. Në 1714, shkroi EduardUrthi, “Shqiptarët venë në xhami të premten dhe në kishë të dielën.” Për shkak të këtij diversitet, Dibranëtfestojnë të gjitha festat fetare. Këto festa përfshijnë ditën e verës, shëngjergjin, bajramin e madh, bajramin evogël, krishlindjet, pashkët, novruzin, natën e kadrit, ditën e hashurës, Shenjëtori Jovan Pagzori, e Enjtja eMadhe, e Premtja e Madhe, e Shtuna e Madhe, Shën Ilia, Shën Dimitri, dhe Shën Maria e Madhe.MuzeuMuzeu i Dibrës përbëhet nga tri pavione: i historisë, arkeologjisë dheetnografisë, që pasyrojnë gjithë historinë dhe kulturën materiale e shpirtrore të Dibrës nga neoloiti i hershëmderi në ditët tona.Muzeu historik i DibrësNë muze janë të ekspozuar dhe figura të shquara atdhetare dibrane si Kryetari i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit,Ilias Pashë Dibra, Kryetari Pleqësisë të Kuvendit të Vlorës, Vebi Agolli, Nën Kyetari i Qeverisë sëPërkoshme të Vlorës, Don Nikoll Kaçorri, luftëtar dhe udhëheqës të kryengritjeve popullore dibrane,që luftuanpër autonomi, pavarësi e liri kombëtare si Sheh Mustafa Zerqani, Cen Leka, Sal Markja, Dalip Karaj, SalëDemiri, Elez Murrja, Isuf e Baftjar Doda, Nel Hoxha, Kazihani i Selishtës, Elez Isufi, Mersim Dema, ElezKoçi, Sheh Sula I Zerqanit, Dine e Izet bej Maqellara, dhe Dine Dema.
  6. 6. AlpinizëmKurse Dibra është një vend kryesisht kodrinor e malor, ku veç florës, faunës dhe pasurive minerale, ushtrohetedhe alpinizmi.Mali i KorabitNumërohen mbi 30 maja malesh me një koefiçent të theksuar vështirësie, për alpinizëm, ku më të njohuratjanë: Mali i Korabit – mbi 2,750m ai është mali më i madh në Shqipëri edhe Maqedoni – afër Radomirës nëKomunën Kala e Dodës; Maja e Velivarit – 2,374m afër Ilnicës në Komunën Melan; Mali i Kërçini – 2,345mafër Kërçishtit, në Komunën Maqëllarë; Mali i Dejës – 2,246m afër Lukanit, në Komunën Selishtë; Kunora eLurës – 2,121m afër Borjës në Komunën Lurë; Maja e Sorokolit – 2,178m afër Ploshtanit në Komunën Kala eDodës; Maja e Tomisit dhe Mali i Raduçit – 2,132m dhe 2,084m përkatësisht të dyja afër Steblevës nëKomunën Studen; Maja e Runjës – 2,047m afër Lukanit në Komunën Selishtës; Maja e Dhoksit edhe Maja eKreshtës – 2,020m dhe 2,101m përkatësisht të dyje në Bulqizë.

×