Ce diaporama a bien été signalé.
Nous utilisons votre profil LinkedIn et vos données d’activité pour vous proposer des publicités personnalisées et pertinentes. Vous pouvez changer vos préférences de publicités à tout moment.

Individuele houtverwarming - pratische gids

146 vues

Publié le

Praktische gids van de individuele houtverwarming, gevolg van de samenwerking tussen de sector van de individuele houtverwarming en de bevoegde overheden.

Publié dans : Environnement
  • Soyez le premier à commenter

  • Soyez le premier à aimer ceci

Individuele houtverwarming - pratische gids

  1. 1. PRAKTISCHE GIDS INDIVIDUELE HOUTVERWARMING
  2. 2. HOOFDARTIKEL
  3. 3. 3 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING Zich met hout verwarmen levert onweerlegbare milieu- en energievoordelen op: • als het hout afkomstig is uit een duurzaam beheerd bos, is het hernieuwbaar en zonder impact op de klimaatopwarming (CO2 -neutraal) • we zijn voor onze energie minder afhankelijk van landen die petroleum of aardgas produceren • het is weinig verwerkt en wordt in het algemeen lokaal verbruikt, zodat de energie voor de productie en transport ervan kan worden beperkt • geschikt bosbouwbeheer verzekert het behoud en onderhoud van natuurlijke omgevingen met grote biodiversiteit, met betrekking tot de bosbouw zoals kreupelhout, heggen, bomenrijen... Als de verbranding van hout niet in goede omstandigheden wordt uitgevoerd kan deze de oorzaak zijn van luchtverontreinigende stoffen die een impact kunnen hebben op de gezondheid vanmensenenophetmilieu.Deverbrandingvanhoutverspreidtookfijnstofwaarindemediavaak over wordt gesproken. Dit komt omdat meetcampagnes de laatste jaren hebben aangetoond dat houtverbranding mogelijk een belangrijke rol speelt in de bijzonder hoge concentraties van deeltjes in de winter. Om op duurzame wijze te kunnen profiteren van de talrijke voordelen van het gebruik van hout, moet de emissie van luchtverontreinigende stoffen zo veel mogelijk worden beperkt. Dat kan alleen als de gebruikers beschikken over een correct geïnstalleerd kwaliteitsvol apparaat dat ze zo goed mogelijk gebruiken. Een toestel van hoge kwaliteit welke correct is geïntalleerd in de beste condities gebruiken. Dat is met name zoals ze de goede praktijken toepassen, die in het algemeen eenvoudig maar onvoldoende bekend zijn. Zowel de objectieve en kwalitatieve informatie alsook de sensibi- lisering van de burgers zijn sleutelbegrippen van een effectief beleid om de fijnstof emissies van individuele houtverwarming te verminderen. Niettemin is het niet alleen de publieke overheid die deze aanpak hanteert. Een noodzakelijke samenwerking tussen de economische sectoren, verenigingen, overheden en gebruikers kan voor een context zorgen om dit doel te halen. Wij ondersteunen ten volle deze publicatie die het gevolg is van de samenwerking tussen de sector van de individuele houtverwarming en de bevoegde overheden.
  4. 4. 4 KORTEINHOUD
  5. 5. 5 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING INLEIDING - ZICH MET HOUT VERWARMEN.............................................................................................6 OVERSTAPPEN OP HOUT...................................................................................................................................12 DE BRANDSTOF....................................................................................................................... 14 Houtblokken.....................................................................................................................................19 Houtbriketten .................................................................................................................................21 Houtpellets......................................................................................................................................22 DE INDIVIDUELE HOUTVERWARMINGSSYSTEMEN........................................................................ 24 De houtkachel.........................................................................................................................26 Geïntegreerde systemen................................................................................................... 27 De pelletkachel.......................................................................................................................29 De grondoven of accumulatiekachel..........................................................................30 WARMTEDISTRIBUTIE.............................................................................................................. 31 Vermogen van de haard......................................................................................................31 Warmtedistributiesysteem via lucht...........................................................................32 Warmtedistributiesysteem via water..........................................................................33 ROOKAFVOERSYSTEMEN........................................................................................................... 35 GEBRUIK EN ONDERHOUD......................................................................................................... 41 REGLEMENTERING................................................................................................................... 47 BOUWKENMERKEN VAN LUCHTDICHTE GEBOUWEN....................................................................51
  6. 6. 6 DE ZUINIGE ENERGIE! DE MILIEUVRIENDELIJKE ENERGIE! DE HERNIEUWBARE ENERGIE! DE WARME ENERGIE! INLEIDING
  7. 7. 7 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING ZICHMETHOUTVERWARMENINLEIDING ZICH MET HOUT VERWARMEN De wereld begint nu de ogen te openen voor de impasse waarin we zitten door energieverbruik dat de voorraden van per definitie uitputtelijke fossiele energieën danig doet slinken. Eén vaststelling lijkt vanzelfsprekend: we moeten absoluut overstappen naar «energiesoberheid» op basis van een gematigd verbruik van hernieuwbare energie om het voortbestaan van onze planeet te verzekeren! EN WAAROM NIET MET HOUT? De sector voor individuele houtverwarming wordt vaak als bijkomstig beschouwd maar die verwarming komt in onze woningen heel vaak voor. Bijna een derde van de Belgische haarden is met dit soort systeem uitgerust. Het actuele verbruik van houtenergie in België1 dekt meer dan 10% van de totale verwarmingsbehoefte van woningen in ons land. Alsdezehernieuwbareenergieoptimaaleninperformantesystemenwordtgebruikt,dankanzede CO2 -uitstootvan gezinnen aanzienlijk beperken. De sector voor individuele verwarming heeft niet alleen een ecologisch belang, ze zorgtookvoorheelwatlokaleen niet-delokaliseerbare jobs. Door de bosberoepen, handwerksnijverheid, metaalnijverheid, high tech... te valoriseren, levert deze keten diverse vaardigheden en draagt ze dus voor een groot deel bij aan de economische dynamiek van onze regio’s. Voor de gebruiker is houtverwarming een aanzienlijk voordeel, want zijn energiefactuur daalt aanzienlijk en hij kan zijn bevoorrading en verbruik van brandbaar materiaal beter beheren! Naast energie bieden houthaarden in woningen ook welbehagen en een niet te evenaren gezelligheid. 1 «Eindrapport: Emissies door houtverbranding – Sectoren gebouwverwarming en landbouw; Vito, Nele Renders, Yves De Weerdt, Kaat Jespers, Leen Van Esch, Mai Wevers», studie uitgevoerd voor de Vlaamse Milieumaatschappij, November 2011.
  8. 8. 8 HET HOUT: VAN ALLE TIJDEN De houthaard is al een hele tijd een van de eenvou- digste manieren om biomassa als hernieuwbare energie te valoriseren. De houthaard was aanvan- kelijk de enige warmtebron in onze woningen, werd vervolgens voornamelijk een goedgekeurd element in tijden van energieovervloed, en vormt vandaag een van de relevantste onderdelen van de verwarmings- systemen in onze huizen. EEN LOKALE ENERGIE! In de ondergrond van ons land zitten geen energiebronnen zoals petroleum, aardgas of uranium. Om elektriciteit te produceren, kunnen we hooguit wind- en zonne-energie gebruiken. Het gebruik van hout heeft veel minder bijkomende grijze energie nodig dan fossiele brandstoffen (aardgas en stookolie), die steeds dieper en in steeds koudere en meer afgelegen gebieden moeten worden geput. GRIJZE ENERGIE IN % VAN DE ENERGIE-INHOUD HOUT IN STUKKEN EN BLOKKEN PLATEN- SNIPPERS PELLETS STOOKOLIE AARDGAS VLOEIBAAR GAS 1-2 1,5-3 2,5-12* 12-17 10-15 15-20 * Met inbegrip van de energie die nodig is voor kunstmatig drogen Grijzeenergieisdehoeveelheidenergiedienodigisvoordeverzameling,voorbereiding en het transport van een energiebron. De productie van houtenergie is niet alleen hernieuwbaar, maar ontziet ook het milieu, in tegenstelling tot fossiele brandstoffen.
  9. 9. 9 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING ZICHMETHOUTVERWARMENINLEIDING MINDER CO2 Zowel in Vlaanderen als in Wallonië blijft de productie van hout, pellets en «spaanders» groeien en is ze van goede kwaliteit. In deze diverse vormen wint hout opnieuw aan kracht om ons de warmte te bieden die we nodig hebben. Bij correct gebruik kan houtverwarming onze milieu-impact aanzienlijk verminderen. De CO2 die de boom absorbeert voordat hij wordt omgehakt compenseert de uitstoot van CO2 tijdens de verbranding. Dekoolstofbalans is dus neutraal. In het zuiden van België is het bosbestand in de laatste 100 jaar met ongeveer 25% toegenomen. De bossen beslaan 545.000 hectaren, ofwel bijna 31% van het landoppervlak. In sommige delen van de Ardennen stijgt dit percentage tot zelfs 50% en kunnen we dus echt van een «groene long» spreken. Ook in Europa bewijst de voortdurende groei van de bosoppervlakken dat het gekapte bos op ons grondgebied wordt herbeplant en dat deze bron permanent wordt hernieuwd. Houtverwarming uit lokale productie maakt dus integraal deel uit van een «natuurlijke cyclus» die onze impact op de klimaatopwarming sterk beperkt.
  10. 10. 10 ENERGIE DIE KAN WORDEN OPGESLAGEN In vergelijking met andere in België beschikbare hernieuwbare energie biedt houtenergie het grote voordeel dat ze heel eenvoudig kan worden opgeslagen. Het gaat eigenlijk om een door de zon geproduceerd energiereservoir dat, in functie van onze behoeften, via verbranding in warmte kan worden omgezet. Dit specifieke karakter maakt van houtenergie een van de onmisbare schakels voor elke bevoorradingsstrategie van duurzame energie. Bovendien kunnen bepaalde houthaarden werken zonder elektriciteit. Dit is een niet te verwaarlozen element van «energiezekerheid» wanneer het koud is en de bevoorrading onderbroken is. IN SAMENWERKING MET DE LIDBEDRIJVEN VAN AGORIA-CIV | EN COOPÉRATION AVEC LES MEMBRES DE AGORIA-CIV HET STOKEN VAN HOUT EN PELLETS (BIOMASSA) : BIJDRAGE TOT DE PRODUCTIE VAN HERNIEUWBARE ENERGIE LA COMBUSTION DU BOIS ET DES PELLETS (LA BIOMASSE) : CONTRIBUTION À LA PRODUCTION DE L’ÉNERGIE RENOUVELABLE JAARVERBRUIK VAN m3 BRANDHOUT 5 JAARVERBRUIK VAN TON PELLETS 2 JAAROPBRENGST VAN m2 PV-PANELEN 76 JAAROPBRENGST VAN PRIVATE WINDMOLENS 37 OPSLAGCAPACITEIT VAN BATTERIJEN VAN 10 kW 922 GEBASEERD OP EEN ENERGIEWAARDE VAN +/- 9000 kWh BASÉ SUR UNE VALEUR ÉNERGÉTIQUE DE +/- 9000 kWh 5 x 540 kg x 4,27 kWh/Kg x 80% = 9223 kWh 76 x 120 kWh/jaar = 9120 kWh 13 x 540 Kg x 4,27 kWh/Kg x 30% = 8993 kWh 923 x 10 kWh = 9220 kWh 37 x 250 kWh/jaar = 9250 kWh
  11. 11. 11 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING ZICHMETHOUTVERWARMENINLEIDING DE FACTUREN DALEN OOK Op economisch vlak is houtverwarming een doeltreffende manier om de energiefactuur van een woning te verminderen. De prijs van houtenergie is in het algemeen lager en stabieler dan die van fossiele brandstoffen: Bron en bijgewerkte gegevens: http://www.apere.org/fr/observatoire-des-prix HET SCHEPPEN VAN LOKALE WERKGELEGENHEID De houtenergie valoriseert de bosberoepen en ondersteunt de lokale werkgelegenheid. Ze zorgt tegenwoordig voor de ontwikkeling en energieonafhankelijkheid van onze regio’s. Ze zorgt voor veel meer jobs dan andere energieën voor eenzelfde geproduceerde hoeveelheid energie: Houtenergie 4 tot 5 gecreëerde jobs Petroleum 1,4 gecreëerde jobs Gas 1,2 gecreëerde jobs Aantal gecreëerde jobs per 1000 ton geproduceerde warmte door het equivalent van petroleum - Bron: Ademe Elek. enkelvoudig uurtarief (3500 kWh) Brussel Elek. enkelvoudig uurtarief (3500 kWh)Vlaanderen Elek. enkelvoudig uurtarief (3500 kWh) Wallonië Aardgas (23260 kWh) (gross) België Stookolie (2000 l) (gross) Houtpellets (bulk) (net) Houtblokken (1 jaar gedroogd) (net) Houtsnippers (30% RV) (net) Propaan (tank) (gross) Propaan (fles) (net)
  12. 12. 12 OVERSTAPPEN OP HOUT
  13. 13. OVERSTAPPENOPHOUT 13 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING VOORDATUERMEEAANDESLAGGAAT VOORDAT U ERMEE AAN DE SLAG GAAT Vanhetgoedgekeurdeproducttotdehoofdverwarmingvaneenwoningbestaanerdiversetechnologieënwaarmee aan verschillende behoeften wordt voldaan. Dankzij deze gids leren de eigenaars hun houtverwarmingssysteem op een optimale manier gebruiken. Wie op zoek is naar een verwarming voor zijn woning, leert de verschillende bestaande alternatieven kennen. ENKELE VRAGEN DIE MEN ZICH MOET STELLEN ALVORENS EEN KEUZE TE MAKEN ZIJNAANALLEVOORWAARDENVOLDAANOMEENHOUTVERWARMINGSSYSTEEMTEPLAATSEN? • Bestaand rookkanaal of mogelijkheid om dat te installeren •Voldoenderuimteomhetapparaatteinstallerenenzijnbrandstofopteslaan Aanvullingbijdebelangrijkste verwarmingsbron Apparaat verbonden met de centrale verwarming, die uiteindelijk warm water produceert De schoorsteen uitrusten met een ingebouwde kachel of een gesloten haard of een kachel installeren. Opgelet: een open haard is geen geschikt middel om te verwarmen: ze verontreinigt uw woning en is weinig doeltreffend. Een handmatige kachel-verwarmingsketel, met blokken of automatisch, met snippers of pellets WELKE ZIJN MIJN BEHOEFTEN? WAT IS MIJN OPSLAGRUIMTE? De opslagplaats moet droog en verlucht zijn en zich vlakbij de plaats van verbruik bevinden. BLOKKEN BRIKETTENOF SPAANDERS PELLETS IN EEN ZAK IN BULK Buiten Beperkte ruimte Kleinhoutopslagplaats X Beperkte ruimte Pelletsilo X Voldoenderuimte Grote houtop- slagplaats X Binnen Beperkte ruimte Technische ruimte of woonruimte X X Voldoenderuimte Opslag van blokken, silo voor snippers of pellets X X X X
  14. 14. 14
  15. 15. OVERSTAPPENOPHOUTDEBRANDSTOF 15 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING DE BRANDSTOF Blokken, spaanders, briketten of pellets? Elk type brandbaar materiaal beschikt over eigen bijzonderheden, die in deze brochure worden uiteengezet. Om een goede keuze te kunnen maken, moet de gebruiker met deze kenmerken rekening houden. Om de prestaties en veiligheid van een installatie te kunnen garanderen, moet brandbaar materiaal worden gekozen dat aan het verbrandingssysteem is aangepast en moeten de gebruiksvoorschriften van de fabrikanten worden nageleefd. SAMENSTELLING, VOCHTIGHEID, DICHTHEID, KOSTPRIJS DE SAMENSTELLING Het brandbaar materiaal mag uitsluitend uit zuiver hout bestaan. Het gebruik van niet-aangepast brandbaar materiaal heeft wegens de verhoogde emissies nadelige gevolgen voor het milieu... en leidt tot klachten van buren. De voortgebrachte schadelijke stoffen kunnen bovendien uw welzijn en schoorsteen schade toebrengen en dus tot kosten leiden om alles in zijn oorspronkelijke staat te herstellen. VERBODEN MATERIAAL VOOR UW HAARD! •Bewerkthout/houtafval: Hout bewerkt met houtbeschermingsproducten Geverfd, gelakt of geplamuurd hout Multiplex, spaanplaten of elk ander gelijmd hout •Schorsbriketten •Allemogelijkesoortensynthetischmateriaal •Allevormenvanafval!
  16. 16. 16 5X 55UUR Een kilo hout dat perfect droog is, heeft een energetische waarde (of NCW) dat min of meer gelijk is aan die van om het even welke gekozen brandstof Ze bedraagt ongeveer 5 kWh/kg, wat overeenstemt met de elektriciteit die verbruikt wordt door 5 wasbeurten met een A+++ -machine of met de arbeid die een topsporter gedurende 55 uur verricht! GOED OM TE WETEN Gevolg van de vochtigheid van het hout op de energie die door een kilo hout bij verbranding wordt geproduceerd DE VOCHTIGHEID Elke vorm van houtenergie bevat een deel vocht. Deze vochtigheid wordt in het algemeen uitgedrukt als een percentage van de totale massa of vochtige massa (hout + water). Afhankelijk van het brandbaar materiaal en de mate waarin het droog is, kan deze vochtigheid schommelen van 50% tot enkele procenten. Door een deel van de warmte voor de verdamping te gebruiken, zorgt het water in het hout ervoor dat: • de verbrandingstemperatuur daalt • de verbranding onvolledig is • erverontreinigendestoffenwordenuitgestoten. 60 %50 %40 %30 %20 %10 % 0 1 2 3 4 5 6 Pellets Droge blokken Vochtige blokken NCW(kWh/kg) Vochtigheid (% van vochtige massa)
  17. 17. OVERSTAPPENOPHOUTDEBRANDSTOF 17 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING Vochtigheids- graad NCW (KJ/kg) NCW (kWh/kg) Onderstaande tabel geeft de calorische waarde (NCW) weer van een houtblok van 1 kg in functie van zijn vochtigheidsgraad. 10% 16.393 4.6 15% 15.344 4.3 20% 14.296 4.0 25% 13.248 3.7 30% 12.199 3.4 35% 11.151 3.1 In deze tabel merkt u dat het verbranden van houtblokken met 30% in plaats van 10% vochtigheid een energiever- lies van 25% oplevert, ofwel 1 houtblok op 4! Een deel van de energie gaat verloren aan verdamping van het water De warmteproductie is lager. Het vuur is minder actief. Het rookafvoersysteem, de kachel en de verschillende mechanismen worden vuil. De verbranding is onvolledig (een deel van de energie gaat verloren in de rook). De temperatuur in de haard is onvoldoende hoog. ALS HET HOUT TE VOCHTIG IS... Het is dus belangrijk dat de vochtigheidsgraad van uw hout lager is dan 20% voordat u het verbrandt. Om de vochtigheidsgraad van uw hout te kennen (voordat u het koopt en/of brandt), bestaan er gebruiksvrien- delijke en goedkope elektronische vochtigheidstesters. Deze worden online en bij alle goede handelaars van haarden verkocht. Merk op dat de vochtigheid binnenin het houtblok moet worden gemeten en dit na het te hebben doorgezagen.
  18. 18. 18 BLOKKEN VAN 1 M Een stère (niet-officiële eenheid) stemt overeen met een volume ingenomen door een stapel blokken van 1 m lang, gerangschikt over een breedte van 1 m en een hoogte van 1 m. 1 STÈRE = 1 M3 ³ 1 STÈRE = 0,8 M3 ³ BLOKKEN VAN 50 CM 1 STÈRE = 0,7 M3 ³ BLOKKEN VAN 33 CM DE KOSTPRIJS Het is mogelijk om de prijs te berekenen die moet worden betaald voor eenzelfde hoeveelheid energie in elk brandbaar materiaal. De referentie-eenheid die gebruikt wordt om de kosten van verschillende brandbare materialen te vergelijken, is de eurocent per kilowattuur energie (€c/kWh) BRANDBAAR MATERIAAL KOSTPRIJS VAN HET BRANDBAAR MATERIAAL RENDEMENT KOSTPRIJS VAN DE GELEVERDE WARMTE Houtblok € 65/stère 80% €c 4,5/kWh Pellets € 3,5/zak van 15 kg 90% €c 5,5/kWh Briketten € 300/ton 80% €c 8,0/kWh DE DICHTHEID Bepaald brandbaar materiaal zoals een houtblok, wordt verkocht in volume-eenheden. Het echte volume hout in bulk hangt af van de doorsnede en rechtheid van de houtblokken, die worden uitgedrukt als de stapelfactor, die altijd tussen 0 (100% leeg) en 1 (100% hout) ligt. In het geval van houtblokken, is stère de referentie- eenheid. Voor relatief regelmatige blokken van 1 m lang, mogen we aannemen dat de stapelfactor ongeveer 0,6 bedraagt, wat betekent dat een stère hout ongeveer 0,6 m3 hout bevat. Als de blokken zijn verzaagd in lengten van 50 of 33 cm, nemen ze minder volume in.
  19. 19. OVERSTAPPENOPHOUTDEBRANDSTOF 19 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING HOUTBLOKKEN IDENTITEITSKAART VAN DE BRANDSTOF •Oorsprong: bosbouw met hout van weinig waarde (kruinen, top en takken na ontginning, kreupelbos en onderbegroeiing) •Verpakking: stères (van 1 m), 50 cm, 33 cm, ingekort of niet, droog of koel •Energie-inhoud: 1600 - 2000 kWh/stère VOORDELEN VAN HOUTBLOKKEN •Houtblokken zijn in het algemeen goedkoop, vooral op het plattelandwaargemakkelijkeenproducenttevindenis. • Hun verbranding in de haard combineert gezelligheid en warmte. NADELEN VAN HOUTBLOKKEN Houtblokken zijn heel heterogeen (vochtigheid, types brandstof, schorsgehalte). Er is dus een minimum aan ervaring nodig om de kwaliteit van een bevoorrading te beoordelen. GOED OM TE WETEN Voor hout dat niet te vochtig en niet te droog is Tevochtigoftedrooghoutzorgtvooronnodigeemissies.Omeenideaalwatergehaltevan15tot20%teverkrijgen,moet uervoorzorgendat: •deblokkenopgeslagenzijnineentegenderegenbeschermdeengoedverluchteruimte •zezogestapeldzijndatdeluchtdoordehoutstapelkancirculeren •datzenietrechtstreeksincontactkomenmetdegrond •datzetenminsteeentottweejaargestapeldblijven,infunctievanhethouttypeendeverluchtingvandeopslagplaats. Als wordt vastgesteld dat het hout nog te vochtig is, moet het enkele weken extra in een goed verluchte ruimte worden opgeslagen.
  20. 20. 20 BRANDSTOF CALORISCHE WAARDE VERBRANDING OPMERKINGEN Hardhout: haagbeuk, beuk, eik, es Hoog Heel trage verbranding Uitstekend brandhout Gemiddeld hout: kastanje, kersenboom, fruitbomen Matig Trage verbranding Droog verliest de kastanje zijn grote dichtheid niet gebruiken in een open schoorsteen wegens risico op vonken Zachthout: berk, els, populier Laag Snelle verbranding Elkzachtofgemiddeldrondhoutkan wordengebruiktvoorhetaansteken vandehaard.Decalorischewaarde vandeberkiseenvandebelangri- jksteinzijncategorie. Zachthout: harsboom Laag Snelle verbranding Deze staan erom bekend dat ze de rookkanalen vervuilen. BEREKENING VAN DE ENERGIEKOSTEN VAN EEN HOUTBLOK De energiekosten van een houtblok kunnen eenvoudig worden berekend. Vb.: Hardhout dat gekocht is voor € 65 per stère, dat gedroogd is om een vochtigheidsgraad van 15% te verkrijgen en in een haard met een rendement van 80% wordt verbrand, kost €c 4,5/kWh aan geleverde warmte aan de gebruiker.
  21. 21. OVERSTAPPENOPHOUTDEBRANDSTOF 21 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING HOUTBRIKETTEN IDENTITEITSKAART VAN DE BRANDSTOF •Oorsprong: samengedrukt haksel van divers hout (ontginning en houtverwerking) •Verpakking: in een zak of op een palet •Energie-inhoud: 4500-5000 kWh/ton De houtbriketten van verdicht hout zijn een gestandaardiseerd product. Ze bevatten geen lijm of chemisch additief. Het is de warmte die vrijkomt bij de druk die zorgt voor de cohesie van het geheel. VOORDELEN VAN HOUTBRIKETTEN • Ze zijn dichter en droger (10%) dan natuurlijke blokken. •Ze nemen minder opslagruimte in maar bieden dezelfde hoeveelheidwarmte. • Minder last van stof of stukjes schors en hout. NADELEN VAN HOUTBRIKETTEN • Ze zijn duurder dan blokken. • Met een gelijkwaardig volume is de energie-inhoud van houtbriketten ongeveer twee keer hoger dan die van traditionele blokken. Als houtbriketten in een apparaat voor traditionele blokken worden verbrand, moet het worden aangepast om het risico op oververhitting te voorkomen. •De houtbriketten moeten verplicht binnenshuis worden opgeslagen! BEREKENING VAN DE ENERGIEKOSTEN VAN BRIKETTEN De energiekosten van briketten en spaanders kunnen eenvoudig worden berekend. Vb.: Briketten die voor € 300 per ton zijn gekocht, met een energie-inhoud van 4,7 kWh/kg en verbrand in een haard met een rendement van 80%, kosten ongeveer €c 8,0/kWh aan geleverde warmte aan de gebruiker.
  22. 22. 22 DE HOUTPELLETS IDENTITEITSKAART VAN DE BRANDSTOF •Oorsprong:samengepakt zaagsel uit zagerijen en de sector van de houtverwerking •Verpakking: in bulk (per ton) of in een zak (15, 20, 30 kg) •Energie-inhoud: 4500-5000 kWh/ton Net als briketten bevatten pellets geen chemisch additief en is het de warmte die vrijkomt bij de druk die werkt op de lignineinhethoutdiezorgtvoordecohesievandepellet.Demeeste,inBelgiëverkochte,pelletszijngeproduceerdop basis van naalhout, maar er zijn er ook op basis van loofhout. VOORDELEN VAN PELLETS • Standaardisatie: een norm beschrijft de kenmerken van een kwaliteitsvolle pellet en certificatiesystemen garanderen het respect hiervoor • Vloeibaarheid: voor een grote automatisering van verwarmingsapparaten • Grotere dichtheid dan de houtblokken: dus minder opslagruimtenodigvooreenzelfdehoeveelheidenergie • Hanteerbaarheid: levering in zakken van 10, 15 of 20 kg, die gemakkelijk worden gestapeld, of in bulk voor de centrale verwarming of in een «pellets box» van 300 tot 1000 kg • Praktische bewaring: in de kelder, de garage of een beschutte plaats NADELEN VAN PELLETS De pellets zijn zodanig samengedrukt dat ze nagenoeg ongevoelig zijn voor luchtvochtigheid. Ze mogen echter ingeenenkelgevalincontactkomenmetvloeibaarwater.
  23. 23. OVERSTAPPENOPHOUTDEBRANDSTOF 23 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING CERTIFICATIE VAN PELLETS De gecertificeerde houtpellets voldoen aan een heel strikte specificatie op het gebied van grondstoffen, fysieke en chemische eigenschappen, calorische waarde… In België zijn de twee meest verspreide certificatiesystemen DINplus en ENplus. HET SYSTEEM DINPLUS HET CERTIFICAAT ENPLUS DINplus is een Duits certificaat uit 2008 en bepaalt de kenmerken die de pellets moeten respecteren, conformdeEuropesekwaliteitsnormEN14961-2.Het houdt rekening met de kenmerken van het product, evenals met het fabricageproces. Het certificaat wordt toegekend door de instelling DIN CERTCO. Het certificaat ENplus werd in 2012 gecreëerd en ontwikkeld door de European Pellet Council, een instelling die de nationale verenigingen in de pelletssector verenigt, en is in voortdurende ontwik- keling via met name het «PellCert»-project. Naast het respect voor de criteria van Europese norm 14961-2 garandeert ENplus het respect voor andere criteria zoals de smelttemperatuur van as. ENplus telt twee specifieke klassen voor thuisgebruik: A1 en A2. Klasse A1 bepaalt de striktste kwaliteitscriteria. Klasse A2 onderscheidt zich met name door een hogere tolerantie voor het asgehalte. Tegenwoordig vereisen de meeste technische instructies van verwarmingsketels of kachels het gebruik van gecertificeerde pellets.Bijgeschillenopeeninstallatieisdegarantievandefabrikant nietvantoepassingalsdegebruiktepelletnietgecertificeerdis. GOED OM TE WETEN LABELS De PEFC- of FSC-labels garanderen dat het voor de pellets gebruikte hout uit bossen komt die duurzaam worden beheerd. BEREKENING VAN DE ENERGIEKOSTEN VAN PELLETS De energiekosten van pellets kunnen eenvoudig worden berekend. Vb.: Pellets die voor € 3,5 per zak van 15 kg zijn gekocht, met een energie-inhoud van 4,9 kWh/kg en verbrand in een haard meteenrendementvan90%,kostenongeveer€c5,3/kWhaangeleverdewarmteaandegebruiker.Pelletsdieinbulkvoor €225pertonzijngekochtenindezelfdehaardwordenverbrand,kostenongeveer€c5,1/kWhaangeleverdewarmte.
  24. 24. 24
  25. 25. DEINDIVIDUELEHOUTVERWARMINGSSYSTEMEN 25 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUT DE INDIVIDUELE HOUTVERWARMINGS- SYSTEMEN MODERNE TECHNOLOGIEËN DIE TEN DIENSTE STAAN VAN HET COMFORT, PRESTATIES EN HET MILIEU Met de huidige technologieën kunnen de prestaties van de systemen en het comfort van de gebruikers worden geoptimaliseerd. Met name door: • de vermindering van de uitstoot van niet verbrande elementen en fijnstof, dankzij het geoptimaliseerde verbrandingsproces: de controle over de hoeveelheid en de plaats in de verbrandingskamer van de verse lucht, de selectie van het materiaal van de verbrandingskamer dat de temperaturen garandeert die nodig zijn voor een goede verbranding, de regeling van de hoeveelheid verse lucht in functie van het gebruik van het apparaat • de real-time bijregeling van de verbrandingsparameters •Het optimale beheer van de door het apparaat geproduceerde energie: distributie en valorisatie van de warmte in functievanhetdiversegebruikervan(verwarming,warmwater,warmteopslag,«ondemand»verdelingvandewarmte…) • de maximale integratie van de systemen in het algemene verwarmingssysteem van het gebouw. Bij correct gebruik doen de moderne technologieën de uitstoot door houtverbranding heel drastisch dalen. Onderstaand schema vergelijkt de uitstoot van één oude open haard met de uitstoot van de best presterende producten. HET STOKEN VAN HOUT EN PELLETS (BIOMASSA): DE MODERNSTE TOESTELLEN PRODUCEREN DE LAAGSTE FIJNSTOFEMISSIES LA COMBUSTION DU BOIS ET DES PELLETS (LA BIOMASSE) : LES APPAREILS LES PLUS MODERNES DONNENT LES PLUS BASSES ÉMISSIONS GEBASEERD OP DE REËLE UITSTOOT VAN TOESTELLEN VAN 5 kW GEDURENDE 1 UUR STOKEN BASÉ SUR L’ÉMISSION RÉELLE D’APPAREILS DE 5 kW PENDANT 1 HEURE DE CHAUFFE OPEN HAARD 1 VEROUDERDE HOUTKACHELS 4 VAN DE MODERNSTE HOUT- OF PELLETKACHELS 278HOUTKACHELS VERKOCHT VANAF 2017 35 FIJNSTOF (PM10) +/- 3000 mg PM10/MJ +/- 700 mg PM10/MJ +/- 80 mg PM10/MJ +/- 10 mg PM10/MJ 50g
  26. 26. 26 DE HOUTKACHEL BIJZONDERHEDEN • Een houtkachel wordt geplaatst voor de opening van de schoorsteen en is een kant-en-klaar systeem waarvan de installatie relatief snel gebeurt. • Dehoutkachelswordenvoornamelijkgeproduceerdinstaalplaatofgietijzer.Dezematerialenkunnenopverschillende manieren worden afgewerkt. • Een houtkachel wordt tegenwoordig als een echt woonkamermeubel beschouwd. Naast de nog steeds trendy traditionele kachels zien we modernere modellen verschijnen, met veel glas vooraan en aan de zijkanten. Resultaat: een optimaal zicht op de vlammen. • Afhankelijk van de producten vinden we haarden met heel verschillende vermogens om ons zo goed mogelijk aan te passen aan de behoeften van de gebouwen waarin ze worden geplaatst. HUN VOORDELEN • Stralings- en convectieverwarming • Geen ventilator nodig • In het geval van een kachel dat langs boven is aangesloten, optimale warmteterugwinning dankzij extra straling van de buis • De mogelijkheid om bepaalde kachels uit te rusten met een warmterecuperator om het rendement te verhogen, of met een warmteopslagsysteem dat de warmte geleidelijk in het gebouw verdeelt • Mogelijkheid om bepaalde houtkachels aan te sluitenopeenwarmwatercircuitomdewarmte verder in de woning te verspreiden
  27. 27. DEINDIVIDUELEHOUTVERWARMINGSSYSTEMEN 27 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUT GEÏNTEGREERDE SYSTEMEN BIJZONDERHEDEN • Er zijn twee grote types geïntegreerde systemen: de ingebouwde kachels en de te integreren haarden. - Een ingebouwde houtkachel is een compacte oplossing die in een bestaande schoorsteen vervat kan zitten. Daarmee kan met relatief weinig werk van een oude schoorsteen een goed presterende en veilige haard worden gemaakt. - De te integreren haarden vereisen meer werk om te worden geplaatst. Maar ze bieden meer mogelijkheden voor integratie en personalisering. • Ze bestaan in alle stijlen: van klassiek tot hedendaags, in meerdere formaten, in gietijzer, in staal... • De binnenwanden zijn bedekt met vuurvast materiaal (steen, gietijzer, panelen in vermiculiet...) waarvan de accumulatie- en stralingseigenschappen kunnen wisselen. • De buitenwanden van de verbrandingskamer zijn bedekt met een dubbel metalen omhulsel zodat de geproduceerde energie kan worden teruggewonnen en het rendement van het apparaat wordt gemaximaliseerd. HUN VOORDELEN • Hoger rendement dan bij traditionele open haarden dankzij hun werking met gesloten deur en hun zigzag- doorgangen die de rookafvoer vertraagt zodat bepaalde niet-verbrande gassen toch worden verbrand. • De in het dubbele omhulsel van het apparaat vrijgekomen warme lucht kan op verschillende manieren worden verspreid. De verspreiding kan op natuurlijke manier of geforceerd gebeuren, afhankelijk of de ingebouwde kachel geïnstalleerd is met of zonder ventilatiesysteem. • Mogelijkheid om op bepaalde modellen een afneembare deur te plaatsen om te wisselen tussen de sfeer van een «open vuur» en optimale werking • Heel zichtbare vlammen dankzij de deur in keramisch glas
  28. 28. 28 DE BEKLEDING VAN INGEBOUWDE KACHELS Om elk brandrisico uit te sluiten, moeten niet-brand- bare materialen worden gebruikt en moet een veilige afstand (en/of isolatie) worden behouden tussen de warme delen van deingebouwde haard (en van het rookkanaal) en de brandbare materialen. Om te vermijden dat het apparaat door overver- hitting beschadigd raakt, is het ook nodig om lucht te laten circuleren (met een lage ingang en een hoge uitgang) tussen het apparaat en het bekledingsmateriaal (of de inbouw). CONVECTIELUCHT Met deze lucht kan de bekleding en het apparaat worden afgekoeld om zo de door het apparaat geproduceerde warmte over te brengen naar de verwarmde ruimtes. Deze luchtcirculatie kan op twee manieren gebeuren: natuurlijk (natuurlijke convectie) of met behulp van een ventilator (gedwongen convectie). Bij minder krachtige apparaten die met een convectieventilator uitgerust zijn, is de kans op oververhitting lager. Het zijn in het algemeen de modellen voor inbouw in bestaande schoorstenen waarbij het niet mogelijk is om lucht op natuurlijke wijze rond de haard te laten circuleren. Bij bepaalde inbouwhaarden is de aanvoer van lucht voor de convectieventilator geen onderdeel van het apparaat. In dat geval moet in de bekleding een opening worden gemaakt voor de aanvoer van omgevingslucht (geen koude of vochtige lucht) naar de ventilator. De minimum afmetingen wordt door de fabrikant aangegeven en moet worden nageleefd. Bij onvoldoende aanvoer van convectielucht raakt die convectielucht oververhit en verslijt de ventilator sneller. Met ofzonderventilatorkandeuithetapparaatkomende(warme)convectieluchtvialeidingenderuimteofinbepaalde gevallen een ruimte in de buurt verwarmen. Wanneer de kanalisatie van warme lucht mogelijk is en voorzien wordt om een naburige ruimte te verwarmen, moet u weten dat de hoeveelheid warmte aan het uiteinde van de kokers afhangt van hun lengte, hun isolatie en de drukverliezen wegens veranderingen van richting (voorzie zo groot mogelijke bochten als ze onvermijdelijk zijn). Om drukverschillen te vermijden, wordt in de woning afgeraden om lucht uit een ruimte naar een andere ruimte te voeren zonder een retour te voorzien.
  29. 29. DEINDIVIDUELEHOUTVERWARMINGSSYSTEMEN 29 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUT DE PELLETKACHEL BIJZONDERHEDEN • De pelletkachel is een kant-en-klare kachel waarvan de installatie relatief snel gebeurt. • Ze vormt een duurzaam alternatief ter aanvulling van centrale verwarming op stookolie of gas. • Het vermogen van pelletkachels bedraagt 4 tot 20 kW, maar bevindt zich meestal tussen 7 en 10 kW. • De meeste kachels beschikken over een interne ventilator die warme lucht in de ruimte blaast. Bepaalde kachels werken met natuurlijke convectie, die dankzij een specifiek ontwerp zonder convectieventilator de warme lucht in de ruimte brengt. • Depelletswordenmechanischvaneenreservoirnaardeverbrandingskamer overgebracht waar ze automatisch ontsteken met behulp van een verwar- mingsweerstand en een gecontroleerde luchtaanvoer. Het vuur ontsteken duurt 5 tot 10 minuten. • Met een vulling pellets kan gedurende 10 tot 100 uur worden verwarmd, afhankelijk van diverse factoren: de isolatie van het huis, de buitentempera- tuur, de gewenste binnentemperatuur en de omvang van de pelletvoorraad. Vergelijk altijd de capaciteit van het reservoir in kg, sommige fabrikanten vermelden de inhoud in liter. 1 kg pellets = 1,5 liter GOED OM TE WETEN HUN VOORDELEN • Geoptimaliseerd rendement (80 tot 95%) dankzij een elektronische regeling • Groot gebruikscomfort dankzij automatisch ontsteken en doven, en de aanwezigheid van een geïntegreerde thermostaat met diverse programmeringsmogelijkheden • Grote waaier aan oplossingen voor rookafvoer. Leidingen met kleinere diameter dan die voor houtkachels voor een gelijkwaardig vermogen • Optioneelopbepaaldemodellen:meteenwekelijksprogrammawordthetautomatischontstekenofdovenvande kachel ingesteld, soms via gsm of wifi (nuttig voor een tweede verblijf)
  30. 30. 30 DE GRONDOVEN OF ACCUMULATIEKACHEL BIJZONDERHEDEN •Dehoutkachelmetwarmteopslagstaatookbekendals«grondoven».Zewordtgemaaktvanspeksteen(ofserpentijnsteen), kleisteen of vuurvast beton. • Ze hoeft slechts enkele uren per dag te branden. De warmte wordt opgeslagen in een steenmassa van 1 tot 3 ton en wordt tijdens de dag beetje bij beetje afgegeven. • Ze produceert voornamelijk stralingswarmte. • Ze is veel groter dan een normale houtkachel en verwarmt iets trager. In dit verband zijn de kachels in speksteen de meest compacte modellen die het snelst verwarmen. HUN VOORDELEN • Aangename warmte die koude voeten tegengaat en de lucht niet droogt, de muren van het huis verwarmt dat op zijn beurt een warmteaccumulator wordt • Beperkte verwarmingsperiode. Minder tijd en aandacht nodig in vergelijking met een gewone houtkachel • Energiebesparing dankzij de geleidelijke vers- preiding van warmte •Uitersthogeverbrandingstemperatuur,vooreen optimaleverbrandingeneenschoonvenster • Deoppervlaktetemperatuurvaneengrondoven schommelt tussen 30 en 100 °C. Het stenen oppervlak is dus niet gevaarlijk voor kinder- handen en het is heel aangenaam om in de buurt te zitten. Deze kachels zijn dan ook vaak uitgerustmetverwarmdebanken,eenhoutbak enz. • Bestelling op maat, aangezien dit soort kachels ter plaatse wordt gebouwd
  31. 31. 31 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTWARMTEDISTRIBUTIE WARMTE- DISTRIBUTIE VERMOGEN VAN DE HAARD Hetverwarmingsvermogenvandegekozenhaardmoetovereenstemmenmetdeteverwarmenruimte.Menmoetdus dehaardkiezendiezovaakmogelijkophoogvuurzalwerken,datwilzeggendiehetzuinigstenmilieuvriendelijkis. Het vermogen van een haard wordt in kW uitgedrukt en geeft de hoeveelheid nuttige warmte (die dient om het huis te verwarmen) aan die deze haard kan voortbrengen. Deze warmte moet zo precies mogelijk de warmte compen- seren die het gebouw op natuurlijke wijze verliest. Het nodige vermogen voor de verwarming van een ruimte schommelt al naargelang: • de buitentemperatuur • het volume van deze ruimte • zijn blootstelling • de geografische ligging • de mate waarin het gebouw is geïsoleerd •... Er moet ook rekening worden gehouden met de bezettingsgraad: • In een huis met centrale verwarming wordt een minder krachtige haard geïnstalleerd die regelmatig op optimale manier werkt en die in de tussenseizoenen volstaat, waarbij de centrale verwarming alleen helpt bij koud weer. • Omgekeerd ligt het vermogen hoger voor een tweede verblijf dat bij het begin van het weekend snel moet worden verwarmd. Een te kleine haard kan een ruimte bij koud weer niet verwarmen (en nog minder opwarmen). • Een te krachtige haard werkt vaak op halve kracht, dus in weinig gunstige omstandigheden. Soms - zelfs op halve kracht - maakt ze de ruimte te warm. Een haard van 20 kW kiezen wanneer 10 kW volstaat, is dus slecht gerekend! HET NODIGE VERMOGEN BEREKENEN IS NIET EENVOUDIG. HET IS DAN OOK VAAK AANGEWEZEN EEN BEROEP TE DOEN OP HET ADVIES VAN DE INSTALLATEUR.
  32. 32. 32 Voorbeeldvandeplaatsingvandekachel: Ruimte 1: de woonkamer Ruimte 2: de eetzaal/keuken Ruimte 3: de slaapkamer WARMTEDISTRIBUTIESYSTEEM VIA LUCHT Om meer dan één ruimte met een hout- of pelletkachel te verwarmen, moet worden gekozen voor een kachel met kanalisatie, waarbij rekening wordt gehouden met de volgende aspecten: • Het vermogen dat naar andere ruimten kan worden «afgeleid» is beperkt. Lucht is immers een slechte warmte- geleider en de hoeveelheid verplaatste lucht is vaak beperkt. In het algemeen kan 20 tot 40% van het vermogen van de kachel naar andere ruimten worden geblazen. • Het naar andere ruimten getransporteerde vermogen gaat verloren voor de ruimte waar de kachel staat. • De verplaatste lucht moet naar de kachel kunnen terugkeren. • Er moeten luchtkanalen worden gelegd om de te verwarmen ruimten met elkaar te verbinden. Daar moet rekening mee worden gehouden bij het ontwerp en de keuze van materialen. • De ventilator voor de kanalisatie maakt lawaai. Bij een model waarbij de ventilator kan worden uitgeschakeld, kan wordengekozenwanneereninwelkematedeandereruimtenwordenverwarmdomzoonnodiglawaaitevermijden. DE WARMTERECUPERATOR De verdeling van de door het apparaat voortgebrachte warme lucht kan gebeuren vanaf het convectiesysteem van het apparaat of worden «overgebracht» naar de schoorsteenbuis. In dit geval wordt een warmtewisselaar op het rookkanaal enzodichtmogelijkbijdeaansluitleidinggeplaatst.Metbehulpvaneenventilatorwordtergematigdeluchtingeblazenom eendeelvandewarmtevanderookterugtewinnen.Zodraopgewarmdwordtdezeluchtverdeeldindenaburigeruimten. Met dit systeem kunnen 2 tot 4 ruimten worden verwarmd en wordt een interessante aanvullende verwarming voor de tussenseizoenenaangeboden. Opgelet:Ermoetwordengeletopdecompatibiliteitvandehaardmetdittyperecuperator.
  33. 33. 33 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTWARMTEDISTRIBUTIE WARMTEDISTRIBUTIESYSTEEM VIA WATER Er bestaan tegenwoordig installaties waarmee tegelijkertijd van het design en het vlammenspel van een kachel of ingebouwdehaardkanwordengeprofiteerd,waarbijeenheelhuiswordtverwarmdenvoorhethelegezinwarmwater wordt geproduceerd. Deze apparaten zien er hetzelfde uit als de individuele verwarmingsapparaten, maar zijn uitgerust met een innoverende en onzichtbare interne structuur van rookafvoerkanalen en leidingen. PRINCIPE • Inplaatsvandewarmtevandedoordeverbrandingvoortgebrachtegassenviadeschoorsteenaftevoeren,lopenze via een watermantel of warmtewisselaar zodat deze kan worden opgewarmd. • In het geval van een houtkachel met warmteopslag met centrale verwarming wordt eerst een steenmassa opgewarmd die op zijn beurt het water opwarmt. • Hetwarmewaterwordtopgeslagenineenbuffervat en levert de nodige warmte voor de verwarming via vloer of muren en voor warm water. AANDACHTSPUNTEN • De kant-en-klare houtkachels voor centrale verwarming brengen gemiddeld een lager percentage warmte naar het water over dan een ingebouwde en goed geïsoleerde haard voor centrale verwarming die tot 80% van de warmte naar het water overbrengt. • In goed geïsoleerde huizen beperken haarden met deuren met dubbel glas het risico op oververhitting door de naar het water overgebrachte hoeveelheid energie te maximaliseren. Het dubbel raam kan ook bijdragen aan een betere verbranding en voor het behoud van een schoner venster. • Bij het kiezen van een apparaat moet u weten welk vermogen nodig is om aan de verwarmingsbehoeften te voldoen: - Opdekoudstedagenkaneenpassiefhuiszichtevredenstellenmeteendagelijkseproductievanbijvoorbeeld20kWh voordeverwarmingvanderuimtenenhetnodigesanitairewarmwater,watovereenstemtmet6kghoutperdag. - Een traditionele nieuwbouw heeft een krachtiger apparaat nodig dat bijvoorbeeld 25 kg hout brandt, ofwel het equivalent van 90 kWh. - Inslechtgeïsoleerdehuizenisdebehoefteaanwarmtezogrootdatermeteenapparaatophoutmoeilijkaankan worden voldaan. • In het geval dat alleen de haard voor warm water zorgt, vormt de combinatie met zonnepanelen een interessante aanvullende oplossing die in de zomermaanden voor warm water zorgt. Een elektrische weerstand in het buffer- vat kan het beetje extra warmte leveren dat nodig is op dagen waarop de gecombineerde productie van haard en panelen niet volledig voldoet aan de behoefte aan warm water in de woning.
  34. 34. 34 ESTHETISCH Bij dit systeem moet de verwarmingsketel in de woonkamer staan. Hoe ze eruit ziet is dus belangrijk. De beste apparaten lijken op gewone kachels: strak design, verfijnde afwerking, hoekmodellen, transparant… Om de houtreserve niet in de woonkamer te moeten plaatsen, kan een model worden gekozen dat langs achter vanaf een aangrenzende ruimte wordt gevuld. Bepaalde pelletkachels zijn uitgerust met een automatisch laadsysteem waarmee de pellets vanuit een reservoir in een technische ruimte tot aan de haard worden gebracht.
  35. 35. 35 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTROOKAFVOERSYSTEMEN ROOKAFVOERSYSTEMEN Het rookgaskanaal is een essentieel element van de installatie van uw individuele verwarmingsoplossing. Ze dient om de verbrandingsgassen zo snel mogelijk en in alle veiligheid uit het huis af te voeren. EEN GECERTIFICEERD KANAAL CONCENTRISCH +10tot15% rendement LUCHTDICHT EEN HOUTVERWAR- MINGSSYSTEEM MET HOOG RENDEMENT LUCHTDICHT EN GETEST KWALITEITSVOL BRANDBAAR MATERIAAL GETEST IN EEN LABORATORIUM RENDEMENTS- GARANTIE BETROUW- BAARHEIDEN- LUCHTDICHTHEID VERBETERING VAN DE VERBRANDING ENERGIE- PRESTATIE samenmethetkanaal Onderhoud eninstallatie dooreen opgeleide professional Onderhoud eninstallatie dooreenopgeleide professional
  36. 36. 36 WERKING Een rookgaskanaal werkt met: • «Natuurlijketrek» In dit geval veroorzaakt het verschil in de temperatuur van de rook en die van de buitenlucht de opwaartse beweging van de natuurlijke trek. • «Evenwichtigetrek» Hier is het de thermische uitwisseling tussen een leiding voor luchttoevoer en een afvoerleiding voor verbrandings- gassen die in bepaalde omstandigheden de opwaartse beweging van rook en neerwaartse beweging van verse lucht veroorzaakt. We spreken dan over een «concentrisch» kanaal. Met de evolutie van de prestaties van verwarmingstoestellen is het absoluut noodzakelijk om een rookgaskanaal te voorzien in functie van het gekozen toestel en dit zowel bij nieuwbouw als renovatie. AANDACHTSPUNTEN: • De trek van de schoorsteen wordt beïnvloed door diverse parameters: hoogte, doorsnede, bouwmateriaal, afwijkingen, type en positie van de schoorsteenbasis, klimatologische factoren, nabijheid van gebouwen die hoger zijn dan de schoorsteenbasis… • Bepaalde systemen zijn uitgerust met regelbare voorzieningen waarmee de natuurlijke trek van de schoorsteen kan wordenaangepast,maaralleentotopzekerehoogte.Daaromishetbelangrijkomeenapparaattekiezendataangepast is aan een bestaande schoorsteen (of de noodzaak om de schoorsteen om te vormen als hij onvoldoende trekt: buizen, bekleding, wijziging van de schoorsteenbasis…). • Om te zorgen voor een goede werking van het apparaat, moet de schoorsteenbuis beschermd zijn tegen temperatuurschommelingen om een snelle afkoeling van de rook te voorkomen (risico op condensatie), en moet hij ook volledig kunnen worden schoongemaakt. • Horizontale rookgaskanalen zijn niet verboden maar ten stelligste afgeraden, want ze vertragen de rookafvoer aanzienlijk (dergelijke kanalen moeten ook worden uitgerust met een voorziening zodat inspectie en schoonmaak mogelijk zijn).In het algemeen moeten de aansluiting en buis zo verticaal mogelijk zijn zodat de rook maximaal wordt afgevoerd.
  37. 37. 37 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTROOKAFVOERSYSTEMEN 1. De afvoer 2. De eigenlijke leiding 3. De aansluiting op het apparaat Belangrijksteonderdelenvanhetrookgaskanaal: Zowel op de technische plannen als normatief bestaat het rookgaskanaal met natuurlijke trek uit drie onderdelen die aan bepaalde bouwvereisten moeten voldoen: DAKUITGANG LUCHTDICHTE BASIS ROOKGASKANAAL ISOLATIESCHELP EN LUCHTDICHTE PLAAT AANSLUITINGS- KANAAL
  38. 38. 38 DE ROOKUITGANG • Of ze nu uit metselwerk of metaal bestaat, de uitgang van een schoorsteen moet geïsoleerd zijn en ten minste 40 cm boven de top van het dak uitsteken (min. 2 m voor platte daken). • De schoorsteenbasis moet ook alle garanties bieden voor de stabiliteit en dichtheid van de dakdoorgang. • Hoewel er geen regel voor bestaat, is het angeraaden om het rookanaal uit te rusten met een regenkap. HET ROOKGASKANAAL Het gedeelte «kanaal» is dat tussen de uitgang op het dak en het plafond of de muur van de ruimte waar het apparaat is geïnstalleerd. Het rookgaskanaal moet bij natuurlijke trek, onafhankelijk van de materialen waarmee het is gemaakt, de volgende kenmerken hebben: • geïsoleerd over de hele hoogte •bestandtegendetemperaturenvanverbrandingsgassen • zorechtmogelijk(maximaal2bochtenvan45°indienvan metaal, 2 x 20° indien gemetst) • voldoende hoog (minimaal 4,5 m bij hout) • voldoende verwijderd van de brandbare materialen die het rookkanaal passeert (houten vloer en geraamte) • kan worden schoongemaakt • luchtdicht • een doorsnede hebben die aangepast is aan het apparaat waarvoor het dient • CE-markering: de CE-markering van het kanaal geeft de nodige informatie met betrekking tot de eigenschap- pen van het geïnstalleerde kanaal op het gebied van bestendigheid tegen temperaturen, corrosie, interne dichtheid evenals tegen het materiaal waaruit het bestaat.
  39. 39. 39 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTROOKAFVOERSYSTEMEN DE AANSLUITING • De aansluiting tussen het apparaat en de leiding wordt het vaakst uitgevoerd in een buis met enkele wand en kan een decoratieve rol spelen als ze zichtbaar blijft. Ze moet de doorsnede van het apparaat respecteren en «toegankelijk» zijn als ze ingebouwd is (zoals bij ingebouwde haarden). • Ze moet een afstand van 3x haar diameter houden van een brandbare aangrenzende muur, luchtdicht verbonden zijnmetdekanalenwaaropzeisaangeslotenen,indienmogelijk,kunnenwordenverwijderdvooronderhoudswerken. Renovatievandeschoorsteenmetnatuurlijketrek: • Als men een oude schoorsteen opnieuw wil gebruiken, in metselwerk bijvoorbeeld, moet haar luchtdichtheid, stabiliteit en doorsnede worden nagegaan om te controleren dat haar staat conform de vereisten van het nieuwe apparaat is. • Meestal wordt een buis voorzien om het gebrek aan luchtdichtheid en temperatuurbestendigheid op te vangen. Daarbij wordt in de bestaande schoorsteen een buis met stevige of flexibele enkele wand in roestvrij staal ingevoerd of, in bepaalde gevallen, een thermohardende koker in polymeer. • Vooraf moet u er zeker van zijn dat de onvermijdelijke kleinere doorsnede de werking van het apparaat niet in de weg staat. Concentrischerookgaskanaal: • Een zogenoemde «concentrische» rookgaskanaal bestaat uit twee leidingen waarvan de ene in de andere is ingevoerd. Het centrale kanaal dient voor de rook- gasafvoer. In het geval van hout als brandbaar materiaal, is ze thermisch geïsoleerd. Met de buitenste leiding wordt verse lucht aangebracht. • De concentrische kanalen zijn aangesloten op hiertoe voorziene toestellen en zijn voldoende luchtdicht om de goede werking van de thermische uitwisseling tussen de twee leidingen te verzekeren, rekening houdend met de gewenste configuratie. Om deze reden geeft de fabrikant de configuratiegegevens die voor elk van zijn apparaten zijn toegestaan. • Het concentrisch kanaal die «in gesloten circuit» werkt, is met name geschikt in het geval van woningen waar de toevoer van verse lucht moet worden geregeld (passiefhuizen of lage-energiewoningen) zonder de luchtdichtheid van de woning in het gedrang te brengen.
  40. 40. 40 Horizontaleofverticaleuitgangen: • De concentrische kanalen zijn verboden bij natuurlijke trek en zijn dus voorbehouden aan evenwichtige trek. Ze dienen in sommige gevallen om de rookafvoer te beperken bij een horizontaal eindpunt in de gevel met respect voor bepaalde voorwaarden op het vlak van veiligheid en oplossing van de rook. In alle gevallen moet een horizontale uitgang door de fabrikant van het apparaat zijn goedgekeurd. • Ook al is de praktijk wijdverbreid voor gastoestellen, ze kan niet worden gebruikt voor apparaten voor houtblokken die altijd een verticale uitgang nodig hebben. Voor pelletkachels moet de horizontale uitgang worden voorbehouden aan renovatie en onder voorbehoud van het voorschrift van de fabrikant van het apparaat of elk ander (eventueel plaatselijk) regelgevend voorschrift. In alle gevallen moet worden gecontroleerd of er geen risico is op binnendringen vanrookdoorbepaaldeopeningeninhetgebouwmetdeschoorsteenofindenaburigegebouwen(deuren,vensters, luchtinlaten...) Gebruikvaneenrookgasafzuiger: Bij een rookgaskanaal met problemen met de afvoer van verbrandingsgassen, moet de buis eerst conform worden gemaakt om het probleem te proberen oplossen. Bijvoorbeeld, een rookgasafvoer onder de nok loopt het risico verstopt te raken. Als dit kanaal kan worden verhoogd, is het probleem eenvoudig opgelost. Niettemin leren de ervaring en de verschillende situaties ons dat het soms sneller of goedkoper is om een beroep te doen op een rookgasafzuiger om het probleem op te lossen. Weonderscheidendriesoortenafzuiginstallaties: • De «statische» voorzieningen: hun vormen zijn bestudeerd om een luchtafbuiging of «venturi»-effect op de rookafvoer te creëren. Ze kunnen de af en toe voorkomende problemen van zwakke tegendruk oplossen. • De «mechanische» voorzieningen: bewogen door de kracht van de wind oefenen ze in het kanaal een zuigkracht uit die groter is dan de kracht van de uitgevoerde tegendruk (de wind), wat het beoogde effect is. Merk op dat ze zonder wind als statische afzuigtoestellen werken. • De «elektrische» rookgasafzuigers: het gaat om echte elektrische ventilatoren die op de uitlaat van het kanaal zijn geplaatst en via een snelheidsregelaar de rook naar buiten afvoeren. Ze worden met name aanbevolen in het gevalvantekleinekanalenofbijdrukverliezendietegrootzijnvooreennormaletrek.Zemoetendejuisteafmetingen hebben voor het volume te verwijderen rook en de berekende drukverliezen. Zodra geïnstalleerd moeten ze altijd ingeschakeld zijn wanneer het apparaat werkt. In alle gevallen moeten deze apparaten ontworpen zijn voor een gebruik bij «hoge temperatuur» en voor dit gebruik «CE»-gemarkeerd zijn. Voorbeeld van statische afzuigers in beton
  41. 41. 41 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTGEBRUIKENONDERHOUD GEBRUIK EN ONDERHOUD ADVIES VOOR EEN UITSTEKEND GEBRUIK VAN UW HOUTVERWARMINGSSYSTEMEN Voor het optimaliseren van de prestaties (rendement, warmte, uitstoot, schone ramen) en het verzekeren van de veiligheid bij het gebruik van een houthaard zijn er drie basisvoorwaarden: • de volledige verbranding van het brandbaar materiaal • de valorisatie van een maximum aan door de verbranding geproduceerde energie • de afvoer van overblijvende verbrandingsrook via de schoorsteenbuis. ENKELE NUTTIGE TIPS • Gebruik kwaliteitsvol brandbaar materiaal (vochtigheid, brandstof) dat aan het apparaat is aangepast • Pas de hoeveelheid brandbaar materiaal en luchtaanvoer aan (soms afstelbaar met de thermostaat): - De ideale hoeveelheid brandbaar materiaal hangt af van de grootte van de aard en het type toestel. Bij drie kilo hout geplaatst in een apparaat dat voorzien is voor het dubbele daarvan, loopt de temperatuur mogelijk onvoldoende op om de ramen schoon te houden en om voldoende op te warmen met een correct rendement. - Omgekeerd, als er te veel hout wordt gebruikt en de temperatuur te hoog wordt, dan kan het toestel en/of zijn bekleding vervormd raken. • Om handmatige haarden aan te steken, moet de temperatuur snel stijgen om de trek van de schoorsteen te starten. Dat kan soms moeilijk zijn wegens zacht en vochtig weer. • Een goede verbranding heeft voldoende lucht nodig en neemt deze uit de ruimte waar de kachel staat opgesteld. Voorzie een verse luchttoevoer in de buurt van de haard of , hoewel eerder afgeraden, via de gaten in deuren en vensters. • Controleer de trek van het rookgaskanaal voor de afvoer van verbrandingsgassen: - Te zwak: het apparaat krijgt onvoldoende lucht, het vuur begint niet te branden of is te klein De verbranding is onvolledig, het rendement beperkt, de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen hoog, het apparaat wordt zwartgeblakerd (zwarte ramen en binnenwanden met op termijn brandrisico voor de schoorsteen) en de rook hoopt zich op. - Te sterk: het vuur is heel groot, moeilijk te beheersen en er wordt veel hout verbruikt (een groot deel van de geproduceerde calorieën raakt «verloren» in de schoorsteenbuis).
  42. 42. 42 • De vereiste hoeveelheid verbrandingslucht hangt af van de grootte van de verbrandingskamer. Hoe groter het apparaat, des te groter de verbranding die het kan genereren en hoe meer lucht het dus nodig heeft, en hoe meer het rook moet afvoeren. • As wordt ofwel handmatig verwijderd of met een aslade. Voor het onderhoud van het apparaat moet de gebruiker de instructies van het apparaat raadplegen. • Om een optimaal zicht op de haard te geven, zijn de meeste moderne systemen uitgerust met een schoon- maaksysteem voor het raam. Het gaat om een luchtlaag die terugkeert naar de bovenkant van het raam, aan de binnenkant van de haard. Daarmee kan het raam gedurende 1 tot 5 dagen schoon worden gehouden. •Omdatwoningensteedsbetergeïsoleerdenluchtdichtzijnenuitgerustzijnmetsystemenomdeinterneluchtstromen te regelen, werken vele systemen met een luchtaanvoer die rechtstreeks aangesloten is op een leiding die van buiten het gebouw komt. GOED OM TE WETEN VOORDAT U EEN HOUTVUUR AANSTEEKT DE LUCHTTOEVOER • Zorg ervoor dat er voldoende lucht in het huis wordt aangevoerd. Een houtvuur verbruikt heel wat verbrandingslucht. Soms moet de mechanische ventilatie en de afzuigkap van de keuken worden uitgeschakeld. Ideaal is natuurlijk dat het apparaat aangesloten is op een externe luchttoevoer. • Zorgervoordatnietsdeluchttoevoernaarhetvuurindekachelindewegkanstaan.Wanneerzichonderhetvuureen rooster voor de luchtaanzuiging bevindt, moet vóór het aansteken alle as eruit worden verwijderd. De aslade moet worden gecontroleerd: als ze te vol is, kan de as tijdens het verbranden niet meer door het rooster vallen. HET ROOKGASKANAAL • Zorg ervoor dat ze droog en schoon is, voldoende hoog is en, indien nodig, beschermd is tegen dalende stromingen • Controleer of het rookgaskanaal voldoende trekt door er uw hand in te steken en er een lucifer of klein propje papierinteverbrandenomerzekervantezijndatereenopwaartseluchtstroomis.Inhettussenseizoenisdebuiten- temperatuur soms hoger dan de binnentemperatuur, en zelfs in het beste rookgaskanaal kan een inversie of neerwaartse luchtstroom voorkomen. De schoorstenen die buiten het huis zijn geplaatst en slecht geïsoleerd zijn, hebben vaker problemen met de trek. • Als de haard of de schoorsteen een klep bevat, dan moet die uiteraard worden geopend.
  43. 43. 43 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTGEBRUIKENONDERHOUD EEN HOUTVUUR AANSTEKEN • Gebruik natuurlijk materiaal voor het aansteken: gezaagd hout, berkenbast of natuurlijke aansteekblokjes. Vermijd krantenpapier,wantdatisweinigmilieuvriendelijkdoorzijnkleureninkt,evenalsbrandbaarmateriaaluitdepetrochemie (brandalcohol, paraffineblokken) • Orden alle blokken goed: Gewoonlijk wordt het materiaal dat het beste brandt onderaan geplaatst en de grotere houtblokken erbovenop. De omgekeerde methode wordt echter steeds meer gebruikt omdat ze minder vervuilt. Dit systeem heet TOP-FIRE, werkt heel goed en geeft aanzienlijk minder schadelijke rook af. Wanneer het vuur langs onder wordt aangestoken, ontwikkelt het hoger geplaatste hout veel rook voordat het begint te branden. Met het TOP-FIRE systeem ontsnappen de rookgassen pas wanneer het hout al brandt en worden de gassen perfect verbrand door het vuur erboven. • Het belangrijkste is dat de verbrandingslucht overal aan kan. Daartoe hoeft niet noodzakelijk elk klein stukje hout afzonderlijk worden toegevoegd, maar let er niettemin op er geen te dichte stapel van te maken. • Hoe fijner het hout wordt gezaagd, hoe beter het brandt. • StopdeverbrandingskamernooithelemaalvolVulbijhetaanstekenmaximaaldehelftvandeverbrandingskamer. Maak hem nadien nooit voller dan twee derde. • Steek vervolgens het materiaal aan dat het beste brandt. Houd de deur van het apparaat eventueel enkele ogenblikken halfopen.
  44. 44. 44 EEN HOUTVUUR BIJVULLEN EN BEHEERSEN ENKELE NUTTIGE TIPS • Verminderdeluchttoevoereenbeetjewanneerhetvuurgoedbrandt:teveelluchtdoetdeverbrandingstemperatuur zakken.Voordehoutkachelsmetopslagdienogwarmzijn,kanditnaongeveer5minuten.Wachtbijdeanderekachels 15 tot 30 minuten. • De methoden om de lucht af te stellen, verschillen sterk tussen de modellen onderling. Volg goed de aanbevelingen van de fabrikant. Als de intensiteit van de vlammen vermindert wanneer er minder lucht wordt aangevoerd, dan is de gebruiker gewoonlijk te ver gegaan. Bepaalde kachels regelen hun luchttoevoer automatisch. • Plaats hout in de kachels en haarden voordat de vlammen verdwijnen en wacht niet tot er alleen nog houtskool is. Plaats ten minste twee houtblokken per keer. • Probeer nooit het gloeiende houtskool door het rooster te duwen. Verwijder de echte as pas wanneer het rooster afgedicht is. Daartoe maakt u best enkele gaten in de aslaag met een tang of pook. • Belangrijke regel: alle hout in de verbrandingskamer moet branden. Als de blokken damp of rook afgeven, dan zijn ze te ver van het centrum van het vuur verwijderd of krijgen ze onvoldoende lucht. Voor de kachels en haarden met een deur, pook niet voortdurend in het vuur: door de deur te openen daalt de temperatuur van de verbranding. • Om de verbranding te controleren, kijkt u naar de rook die uit de schoorsteen komt: lichtgrijze rook = goede verbranding, donkergrijze of zwarte rook = te veel niet-verbrande deeltjes. • Om te controleren of er niet te veel warmte wordt verloren, plaatst u een thermometer in de schoorsteen. De temperatuur van de rookgassen die in de schoorsteen komen moet ten minste 150 tot 200 °C bedragen, anders is het risico op condensatie in de schoorsteen te groot. • Een kachel of haard dient om een maximale hoeveelheid hout doeltreffend te verbranden, evenredig met zijn capaciteit in kW. Als te veel hout op te korte tijd wordt verbrand, kan de kachel de warmte onvoldoende absorberen en wordt er meer verlies geleden in de schoorsteen. Dit gaat ten koste van het rendement. Onderstaande tabel geeft aan hoeveel hout kan branden in functie van de capaciteit van het apparaat. CAPACITEIT VAN HET APPARAAT IN KW VERBRUIK VAN HOUT PER UUR 3 1,0 kg 4 1,3 kg 5 1,6 kg 6 1,9 kg 7 2,3 kg 8 2,6 kg 9 2,9 kg 10 3,2 kg 11 3,5 kg 12 3,8 kg
  45. 45. 45 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTGEBRUIKENONDERHOUD EEN HOUTVUUR DOVEN • Als er alleen nog houtskool rest, verlaag dan de luchttoevoer verder. Maar niet tot op het punt dat het houtskool zichtbaar begint te roken. • Verzamel het gloeiende houtskool voor een betere verbranding. • Wacht tot alle houtskool is verbrand voordat u de luchttoevoer volledig afsluit. • Voor de houtkachels met opslag, sluit de klep zodat de opgehoopte warmte goed in de kachel blijft. GEBRUIK HET HOUTAS • Het houtas bevat waardevolle mineralen en voedingsstoffen, zoals kalium en magnesium. Alleen of, nog beter, gemengd met compost, kan as dienen als meststof in de tuin of in de moestuin. • Het is niet mogelijk om de as zelf te composteren. Laat dat over aan het composteringsbedrijf dat de ideale proporties zal bepalen. Normaalgezien is het mogelijk om het as te verwijderen in een stortplaats voor grofvuil. • Bewaar de as altijd in een vuurbestendige gesloten bak. HET TOESTEL ONDERHOUDEN Zoals elke technische installatie in een huis moeten de individuele houtverwarmingssystemen worden onderhouden: • De schoorsteen moet regelmatig en ten minste een keer per jaar worden schoongemaakt. • Daarbij moeten ook de dichtingen en de verontreiniging van de voorziening voor toevoer van verse lucht van het apparaat worden gecontroleerd. • Wat het apparaat betreft, moeten de instructies en de door de fabrikant vermelde frequentie van onderhouds- beurten worden gevolgd, om de veiligheid en optimale prestaties van de installatie te verzekeren.
  46. 46. 46 Het onderhoud van pelletkachels is beperkt maar uiterst belangrijk voor de goede werking van het apparaat. NA 15 TOT 45 KG PELLETS: NA 1500 TOT 2500 KG PELLETS: • Maak de branderkorf schoon (kan afhankelijk van het model automatisch gebeuren) • Maak de aslade schoon • Maak het raam van de kachel schoon • Maak de interne rookgaskanalen schoon • Controleer de dichtingen • Test de goede werking van de veiligheidscomponenten
  47. 47. 47 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTREGLEMENTERING REGLEMENTERING Elk apparaat dat op de Belgische markt wordt verkocht, moet voldoen aan een reeks regels om de prestaties van de producten en de veiligheid van de gebruikers te verzekeren. De Europese regelgeving legt op dat elk verkocht apparaat moet voorzien zijnvaneenCE-markeringenvergezeldzijnvaneenprestatieverklaringmetdaarin de voornaamste kenmerken van de verwarmingssystemen zoals vermogen, rende- ment,uitstoot,natelevenveiligeafstandenmetbetrekkingtotbrandbaarmateriaal,te gebruiken type brandbaar materiaal … Deze informatie is onontbeerlijk om te bepalen of het product geschikt is om aan de behoeften en beperkingen van de toekomstige gebruikertevoldoen. Anderzijds legt de Europese Richtlijn EcoDesignde niveaus voor energetischeen milieuprestaties vast waaraan de op de Europese markt verkochte producten moeten voldoen: vanaf 1 januari 2020 voor de houtverwarmingsketels, vanaf 1 januari 2022 voor de individuele verwarmingssystemen. Binnenkort wordt het ook verplicht om de energiegegevens te vermelden zodat de energiepresta- ties van verwarmingstoestellen gemakkelijker kunnen worden vergeleken: deze verplichting gaat in op 1 januari 2018 voor de individuele houtverwarmings- systemen en op 1 januari 2017 voor de houtverwarmingsketels. DOOR ECODESIGN VASTGELEGDE GRENSWAARDEN VOOR PRESTATIES: SEIZOENS- GEBONDENENER- GIERENDEMENT* KOOLSTOF- MONOXIDE (CO) DEELTJES (PM) VLUCHTIGE ORGANISCHE STOFFEN(VOS) STIKSTOFOXIDE (NOX) Handmatige houtverwarmingsketels 75% 700 mg/Nm3 60 mg/Nm3 30 mg/Nm3 350 mg/Nm3 Automatische houtverwarmingsketels 75% 500 mg/Nm3 40 mg/Nm3 20 mg/Nm3 200 mg/Nm3 Open vuren 30% 2000mg/Nm3 50 mg/Nm3 120 mg/Nm3 200 mg/Nm3 Gesloten kachels en ingebouwde kachels 65% 1500mg/Nm3 40 mg/Nm3 120 mg/Nm3 200 mg/Nm3 Pelletkachels en ingebouwde pelletkachels 79% 300 mg/Nm3 20 mg/Nm3 60 mg/Nm3 200 mg/Nm3 Accumulatiekachels 65% 1500mg/Nm3 40 mg/Nm3 120 mg/Nm3 200 mg/Nm3 Keukenfornuizen 65% 1500 mg/Nm3 40 mg/Nm3 120 mg/Nm3 200 mg/Nm3 *Het seizoensgebonden rendement wordt berekend op basis van het nominale rendement dat door de fabrikant werd gemeten en van corrigerende factorendieafhangenvanhetregelsysteemendeverspreidingvandewarmte.Hetligtinhetalgemeen5tot10%lagerdanhetnominalerendement.
  48. 48. 48 MINIMALE RENDEMENTSVEREISTEN Om het op de markt brengen van krachtige en weinig verontreinigende producten te stimuleren, heeft België besloten op de Europese regelgeving vooruit te lopen door op 12 oktober 2010 een koninklijk besluit te publiceren dat de minimale rendementsvereisten en de uitstoot van verontreinigende stoffen door verwarmingsapparaten met vast brandbaar materiaal bepaalt. Deze vereisten werden geleidelijk in drie fasen toegepast. De vereisten van fase 3 zijn van toepassing sinds 24 november 2016. Alleen de apparaten die voldoen aan de geldende fase van het koninklijk besluit mogen op de Belgische markt worden verkocht. Deze producten moeten boven geregistreerd zijn in de databank van de federale overheidsdienst. Een bijgewerkte versie van de lijst met in deze databank geregistreerde producten kunt u raadplegen op de website: www.energieuithout.be. De grenswaarden die fase 3 van het koninklijk besluit van 12 oktober 2010 oplegt, staan in onderstaande tabellen vermeld: https://www.lne.be/sites/default/files/atoms/files/kb-verwarmingsapparaten.pdf TABEL MET HOEVEELHEID RENDEMENT, UITSTOOT VAN KOOLSTOFMONOXIDE EN UITSTOOT VAN DEELTJES ZOALS GEMETEN VOLGENS TS 15883 APPARATEN MINIMAAL RENDEMENTSNIVEAU CONFORM MET DE NORMEN MAXIMALE UITSTOOTWAARDEN VAN KOOLSTOFMONOXIDE CONFORM MET DE NORMEN MAXIMALE UITSTOOTWAARDEN VAN DEELTJES FASE III FASE III FASE III continu niet- continu continu niet- continu continu niet- continu Kachel NBN EN 13240 ≥ 65% ≥ 75% ≤ 0.8% ≤ 0.1% ≤ 150 mg/ Nm3 ≤ 40 mg/ Nm3 Ingebouwde kachel NBN EN 13229 ≥ 65% ≥ 75% ≤ 0.8% ≤ 0.1% ≤ 150 mg/ Nm3 ≤ 40 mg/ Nm3 Huishoudelijk apparaat met vaste brandstof met trage afgifte van warmte NBN EN 15250 ≥ 75% ≤ 0.1% ≤ 40 mg/Nm3 Houtpelletapparaat NBN EN 14785 ≥ 85% met nominaal vermogen ≤ 0.02% met nominaal vermogen ≤ 30 mg/Nm3 met nominaal vermogen Verwarmingskachel NBN EN 12809 ≥ 75% met nominaal vermogen ≤ 0.1% met nominaal vermogen ≤ 150 mg/Nm3 met nominaal vermogen Verwarmingsketel NBN EN 303-5 ≥ 75% met nominaal vermogen ≤ 1,5 gr/Nm3 met nominaal vermogen ≤ 100 mg/Nm3 met nominaal vermogen Open haard NBN EN 13229 ≤ 0.8% ≤ 0.8% ≤ 300 mg/Nm3
  49. 49. 49 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING OVERSTAPPENOPHOUTREGLEMENTERING In het kader van de Europese certificeringsprocedure van installateurs van systemen voor hernieuwbare energie bestaat sinds 2014 een opleidingsprogramma voor installateurs die gespecialiseerd zijn in het plaatsen van houtverwarmingsketels. De installateurs die deze opleiding hebben gevold, beschikken over de vaardigheden die de gebruiker advies en een kwaliteitsvolle dienst verzekeren. De lijst met installateurs is beschikbaar op https://rescert.be/nl/list?res_category=1. In de loop van 2017 werd ook een soortgelijk opleidingsprogramma voor installateurs van individuele houtverwarmingssystemen ingevoerd. De eerste opleidingen worden gegeven in de loop van 2018. De lijst met installateurs zal beschikbaar zijn op de site: www.energieuithout.be.
  50. 50. 50 BIJZONDERHEDEN
  51. 51. BOUWKENMERKENVANLUCHTDICHTEGEBOUWEN 51 INDIVIDUELE HOUTVERWARMING BOUWKENMERKEN VAN LUCHTDICHTE GEBOUWEN De vereiste van luchtdichtheid van gebouwen om energetische redenen verplicht bijzondere zorg aan het beheer van de toevoer van verbrandingslucht van het houtverwarmingstoestel. Deze bijzondere aandacht moet op twee niveaus een concrete vorm aannemen: • Luchttoevoer aan het apparaat: deze verloopt meestal via een luchttoevoerleiding die op een kruipkelder of op een buitenmuur aangesloten is of, als het apparaat voldoende luchtdicht is, via een concentrisch rookkanaal dat met een «gelijkmatige stroom» werkt. • Rookkanaal doorheen een wand of het dak: Om thermische barsten in de isolatie van de muren of het dak te vermijden en de luchtdichtheid van het gebouw te behouden en dit in alle veiligheid, is het onontbeerlijk geworden om bij het plaatsen van een rookkanaal de specifieke accessoires te voorzien die al deze functies vervullen (dichtingsmembranen, isolatieschelp enz.). Deze vereisten zijn verplicht bij nieuwbouw maar ook bij renovatie waar de regels van energieprestaties van gebouwen (EPG) van toepassing zijn.
  52. 52. Vuur is al duizenden jaren de metgezel van de mens en ligt aan de oorsprong van het gemeenschaps- leven en de gezinsband. Het wordt tegenwoordig beheerst met geavanceerde technologieën die ontwikkeld zijn in performante kachels en haarden. De sector van individuele houtverwarming is trots op de kwaliteit en ecologische relevantie van de «Made in Belgium»-oplossingen die onze ondernemingen hebben ontwikkeld en spant zich al jaren in voor de professionalisering en promotie van alle spelers in de bedrijfstak. Deze brochure is een nieuwe fase in dit proces en is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen de federatie en de institutionele actoren die verband houden met de sector. WWW.ENERGIEUITHOUT.BE

×